೬. ಚತುತ್ಥಸಾರಿಪುತ್ತಕೋಟ್ಠಿಕಸುತ್ತಂ

೪೧೫. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ, ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಮಹಾಕೋಟ್ಠಿಕೋ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ವಿಹರನ್ತಿ ಇಸಿಪತನೇ ಮಿಗದಾಯೇ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯಂ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಾ ವುಟ್ಠಿತೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕೋಟ್ಠಿಕೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮತಾ ಮಹಾಕೋಟ್ಠಿಕೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಕೋಟ್ಠಿಕಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ ಕೋಟ್ಠಿಕ, ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿ…ಪೇ… ‘ಕಿಂ ಪನಾವುಸೋ, ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿ ಇತಿ ಪುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ – ‘ಏತಮ್ಪಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಭಗವತಾ – ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿ ವದೇಸಿ’’. ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಹೇತು, ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ, ಯೇನೇತಂ ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಭಗವತಾ’’ತಿ?

‘‘ರೂಪಾರಾಮಸ್ಸ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ರೂಪರತಸ್ಸ ರೂಪಸಮ್ಮುದಿತಸ್ಸ ರೂಪನಿರೋಧಂ ಅಜಾನತೋ ಅಪಸ್ಸತೋ ಯಥಾಭೂತಂ, ‘ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ಹೋತಿ; ‘ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ಹೋತಿ; ‘ಹೋತಿ ಚ ನ ಚ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ಹೋತಿ; ‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ಹೋತಿ. ವೇದನಾರಾಮಸ್ಸ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ವೇದನಾರತಸ್ಸ ವೇದನಾಸಮ್ಮುದಿತಸ್ಸ, ವೇದನಾನಿರೋಧಂ ಅಜಾನತೋ ಅಪಸ್ಸತೋ ಯಥಾಭೂತಂ, ‘ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾರಾಮಸ್ಸ ಖೋ, ಆವುಸೋ…ಪೇ… ಸಙ್ಖಾರಾರಾಮಸ್ಸ ಖೋ ಆವುಸೋ…ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಾರಾಮಸ್ಸ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ವಿಞ್ಞಾಣರತಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಸಮ್ಮುದಿತಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣನಿರೋಧಂ ಅಜಾನತೋ ಅಪಸ್ಸತೋ ಯಥಾಭೂತಂ, ‘ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ಹೋತಿ…ಪೇ… ‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ಹೋತಿ’’.

‘‘ನ ರೂಪಾರಾಮಸ್ಸ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ನ ರೂಪರತಸ್ಸ ನ ರೂಪಸಮ್ಮುದಿತಸ್ಸ, ರೂಪನಿರೋಧಂ ಜಾನತೋ ಪಸ್ಸತೋ ಯಥಾಭೂತಂ, ‘ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ನ ಹೋತಿ…ಪೇ… ‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ನ ಹೋತಿ. ನ ವೇದನಾರಾಮಸ್ಸ ಖೋ, ಆವುಸೋ…ಪೇ… ನ ಸಞ್ಞಾರಾಮಸ್ಸ ಖೋ, ಆವುಸೋ…ಪೇ… ನ ಸಙ್ಖಾರಾರಾಮಸ್ಸ ಖೋ, ಆವುಸೋ…ಪೇ… ನ ವಿಞ್ಞಾಣಾರಾಮಸ್ಸ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ನ ವಿಞ್ಞಾಣರತಸ್ಸ ನ ವಿಞ್ಞಾಣಸಮ್ಮುದಿತಸ್ಸ, ವಿಞ್ಞಾಣನಿರೋಧಂ ಜಾನತೋ ಪಸ್ಸತೋ ಯಥಾಭೂತಂ, ‘ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ನ ಹೋತಿ…ಪೇ… ‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ನ ಹೋತಿ. ಅಯಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಹೇತು, ಅಯಂ ಪಚ್ಚಯೋ, ಯೇನೇತಂ ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಭಗವತಾ’’ತಿ.

‘‘ಸಿಯಾ ಪನಾವುಸೋ, ಅಞ್ಞೋಪಿ ಪರಿಯಾಯೋ, ಯೇನೇತಂ ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಭಗವತಾ’’ತಿ? ‘‘ಸಿಯಾ, ಆವುಸೋ. ಭವಾರಾಮಸ್ಸ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭವರತಸ್ಸ ಭವಸಮ್ಮುದಿತಸ್ಸ, ಭವನಿರೋಧಂ ಅಜಾನತೋ ಅಪಸ್ಸತೋ ಯಥಾಭೂತಂ, ‘ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ಹೋತಿ…ಪೇ… ‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ಹೋತಿ. ನ ಭವಾರಾಮಸ್ಸ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ನ ಭವರತಸ್ಸ ನ ಭವಸಮ್ಮುದಿತಸ್ಸ, ಭವನಿರೋಧಂ ಜಾನತೋ ಪಸ್ಸತೋ ಯಥಾಭೂತಂ, ‘ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ನ ಹೋತಿ…ಪೇ… ‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ನ ಹೋತಿ. ಅಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಪರಿಯಾಯೋ, ಯೇನೇತಂ ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಭಗವತಾ’’ತಿ.

‘‘ಸಿಯಾ ಪನಾವುಸೋ, ಅಞ್ಞೋಪಿ ಪರಿಯಾಯೋ, ಯೇನೇತಂ ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಭಗವತಾ’’ತಿ? ‘‘ಸಿಯಾ, ಆವುಸೋ. ಉಪಾದಾನಾರಾಮಸ್ಸ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಉಪಾದಾನರತಸ್ಸ ಉಪಾದಾನಸಮ್ಮುದಿತಸ್ಸ, ಉಪಾದಾನನಿರೋಧಂ ಅಜಾನತೋ ಅಪಸ್ಸತೋ ಯಥಾಭೂತಂ, ‘ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ಹೋತಿ…ಪೇ… ‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ಹೋತಿ. ನ ಉಪಾದಾನಾರಾಮಸ್ಸ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ನ ಉಪಾದಾನರತಸ್ಸ ನ ಉಪಾದಾನಸಮ್ಮುದಿತಸ್ಸ, ಉಪಾದಾನನಿರೋಧಂ ಜಾನತೋ ಪಸ್ಸತೋ ಯಥಾಭೂತಂ, ‘ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ನ ಹೋತಿ…ಪೇ… ‘ನೇವ, ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ನ ಹೋತಿ. ಅಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಆವುಸೋ, ಪರಿಯಾಯೋ, ಯೇನೇತಂ ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಭಗವತಾ’’ತಿ.

‘‘ಸಿಯಾ ಪನಾವುಸೋ, ಅಞ್ಞೋಪಿ ಪರಿಯಾಯೋ, ಯೇನೇತಂ ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಭಗವತಾ’’ತಿ? ‘‘ಸಿಯಾ, ಆವುಸೋ. ತಣ್ಹಾರಾಮಸ್ಸ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ತಣ್ಹಾರತಸ್ಸ ತಣ್ಹಾಸಮ್ಮುದಿತಸ್ಸ, ತಣ್ಹಾನಿರೋಧಂ ಅಜಾನತೋ ಅಪಸ್ಸತೋ ಯಥಾಭೂತಂ, ‘ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ಹೋತಿ…ಪೇ… ‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ಹೋತಿ. ನ ತಣ್ಹಾರಾಮಸ್ಸ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ನ ತಣ್ಹಾರತಸ್ಸ ನ ತಣ್ಹಾಸಮ್ಮುದಿತಸ್ಸ, ತಣ್ಹಾನಿರೋಧಂ ಜಾನತೋ ಪಸ್ಸತೋ ಯಥಾಭೂತಂ, ‘ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ನ ಹೋತಿ…ಪೇ. … ‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’ತಿಪಿಸ್ಸ ನ ಹೋತಿ. ಅಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಪರಿಯಾಯೋ, ಯೇನೇತಂ ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಭಗವತಾ’’ತಿ.

‘‘ಸಿಯಾ ಪನಾವುಸೋ, ಅಞ್ಞೋಪಿ ಪರಿಯಾಯೋ, ಯೇನೇತಂ ಅಬ್ಯಾಕತಂ ಭಗವತಾ’’ತಿ? ‘‘ಏತ್ಥ ದಾನಿ, ಆವುಸೋ ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಇತೋ ಉತ್ತರಿ ಕಿಂ ಇಚ್ಛಸಿ? ತಣ್ಹಾಸಙ್ಖಯವಿಮುತ್ತಸ್ಸ, ಆವುಸೋ ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ವಟ್ಟಂ [ವತ್ತಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.) ವದ್ಧಂ (ಪೀ.)] ನತ್ಥಿ ಪಞ್ಞಾಪನಾಯಾ’’ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.