೭. ಮಿಗಜಾಲವಗ್ಗೋ

೧. ಪಠಮಮಿಗಜಾಲಸುತ್ತಂ

೬೩. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಿಗಜಾಲೋ ಯೇನ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಿಗಜಾಲೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘‘ಏಕವಿಹಾರೀ, ಏಕವಿಹಾರೀ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ವುಚ್ಚತಿ. ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಏಕವಿಹಾರೀ ಹೋತಿ, ಕಿತ್ತಾವತಾ ಚ ಪನ ಸದುತಿಯವಿಹಾರೀ ಹೋತೀ’’ತಿ?

‘‘ಸನ್ತಿ ಖೋ, ಮಿಗಜಾಲ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರೂಪಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ. ತಞ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ಅಭಿನನ್ದತಿ ಅಭಿವದತಿ ಅಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತಿ. ತಸ್ಸ ತಂ ಅಭಿನನ್ದತೋ ಅಭಿವದತೋ ಅಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ನನ್ದೀ [ನನ್ದಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)]. ನನ್ದಿಯಾ ಸತಿ ಸಾರಾಗೋ ಹೋತಿ; ಸಾರಾಗೇ ಸತಿ ಸಂಯೋಗೋ ಹೋತಿ. ನನ್ದಿಸಂಯೋಜನಸಂಯುತ್ತೋ ಖೋ, ಮಿಗಜಾಲ, ಭಿಕ್ಖು ಸದುತಿಯವಿಹಾರೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಸನ್ತಿ…ಪೇ… ಸನ್ತಿ ಖೋ, ಮಿಗಜಾಲ, ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರಸಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ. ತಞ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ಅಭಿನನ್ದತಿ ಅಭಿವದತಿ ಅಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತಿ. ತಸ್ಸ ತಂ ಅಭಿನನ್ದತೋ ಅಭಿವದತೋ ಅಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ನನ್ದೀ. ನನ್ದಿಯಾ ಸತಿ ಸಾರಾಗೋ ಹೋತಿ; ಸಾರಾಗೇ ಸತಿ ಸಂಯೋಗೋ ಹೋತಿ. ನನ್ದಿಸಂಯೋಜನಸಂಯುತ್ತೋ ಖೋ, ಮಿಗಜಾಲ, ಭಿಕ್ಖು ಸದುತಿಯವಿಹಾರೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಏವಂವಿಹಾರೀ ಚ, ಮಿಗಜಾಲ, ಭಿಕ್ಖು ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಅರಞ್ಞವನಪತ್ಥಾನಿ ಪನ್ತಾನಿ ಸೇನಾಸನಾನಿ ಪಟಿಸೇವತಿ ಅಪ್ಪಸದ್ದಾನಿ ಅಪ್ಪನಿಗ್ಘೋಸಾನಿ ವಿಜನವಾತಾನಿ ಮನುಸ್ಸರಾಹಸ್ಸೇಯ್ಯಕಾನಿ [ಮನುಸ್ಸರಾಹಸೇಯ್ಯಕಾನಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಸಾರುಪ್ಪಾನಿ; ಅಥ ಖೋ ಸದುತಿಯವಿಹಾರೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ತಣ್ಹಾ ಹಿಸ್ಸ ದುತಿಯಾ, ಸಾಸ್ಸ ಅಪ್ಪಹೀನಾ. ತಸ್ಮಾ ಸದುತಿಯವಿಹಾರೀ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

‘‘ಸನ್ತಿ ಚ ಖೋ, ಮಿಗಜಾಲ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರೂಪಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ. ತಞ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ನಾಭಿನನ್ದತಿ ನಾಭಿವದತಿ ನಾಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತಿ. ತಸ್ಸ ತಂ ಅನಭಿನನ್ದತೋ ಅನಭಿವದತೋ ಅನಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತೋ ನನ್ದೀ ನಿರುಜ್ಝತಿ. ನನ್ದಿಯಾ ಅಸತಿ ಸಾರಾಗೋ ನ ಹೋತಿ; ಸಾರಾಗೇ ಅಸತಿ ಸಂಯೋಗೋ ನ ಹೋತಿ. ನನ್ದಿಸಂಯೋಜನವಿಸಂಯುತ್ತೋ ಖೋ, ಮಿಗಜಾಲ, ಭಿಕ್ಖು ಏಕವಿಹಾರೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ…ಪೇ… ಸನ್ತಿ ಚ ಖೋ, ಮಿಗಜಾಲ, ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರಸಾ…ಪೇ… ಸನ್ತಿ ಚ ಖೋ, ಮಿಗಜಾಲ, ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಧಮ್ಮಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ. ತಞ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ನಾಭಿನನ್ದತಿ ನಾಭಿವದತಿ ನಾಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತಿ. ತಸ್ಸ ತಂ ಅನಭಿನನ್ದತೋ ಅನಭಿವದತೋ ಅನಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತೋ ನನ್ದೀ ನಿರುಜ್ಝತಿ. ನನ್ದಿಯಾ ಅಸತಿ ಸಾರಾಗೋ ನ ಹೋತಿ; ಸಾರಾಗೇ ಅಸತಿ ಸಂಯೋಗೋ ನ ಹೋತಿ. ನನ್ದಿಸಂಯೋಜನವಿಪ್ಪಯುತ್ತೋ ಖೋ, ಮಿಗಜಾಲ, ಭಿಕ್ಖು ಏಕವಿಹಾರೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಏವಂವಿಹಾರೀ ಚ, ಮಿಗಜಾಲ, ಭಿಕ್ಖು ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಗಾಮನ್ತೇ ವಿಹರತಿ ಆಕಿಣ್ಣೋ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ಉಪಾಸಕೇಹಿ ಉಪಾಸಿಕಾಹಿ ರಾಜೂಹಿ ರಾಜಮಹಾಮತ್ತೇಹಿ ತಿತ್ಥಿಯೇಹಿ ತಿತ್ಥಿಯಸಾವಕೇಹಿ. ಅಥ ಖೋ ಏಕವಿಹಾರೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ತಣ್ಹಾ ಹಿಸ್ಸ ದುತಿಯಾ, ಸಾಸ್ಸ ಪಹೀನಾ. ತಸ್ಮಾ ಏಕವಿಹಾರೀತಿ ವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ದುತಿಯಮಿಗಜಾಲಸುತ್ತಂ

೬೪. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಿಗಜಾಲೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ…ಪೇ… ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಿಗಜಾಲೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಾಧು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತು, ಯಮಹಂ ಭಗವತೋ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಏಕೋ ವೂಪಕಟ್ಠೋ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಆತಾಪೀ ಪಹಿತತ್ತೋ ವಿಹರೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಸನ್ತಿ ಖೋ, ಮಿಗಜಾಲ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರೂಪಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ. ತಞ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ಅಭಿನನ್ದತಿ ಅಭಿವದತಿ ಅಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತಿ. ತಸ್ಸ ತಂ ಅಭಿನನ್ದತೋ ಅಭಿವದತೋ ಅಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ನನ್ದೀ. ನನ್ದಿಸಮುದಯಾ ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ, ಮಿಗಜಾಲಾತಿ ವದಾಮಿ…ಪೇ… ಸನ್ತಿ ಚ ಖೋ, ಮಿಗಜಾಲ, ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರಸಾ…ಪೇ… ಸನ್ತಿ ಚ ಖೋ, ಮಿಗಜಾಲ, ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಧಮ್ಮಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ. ತಞ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ಅಭಿನನ್ದತಿ ಅಭಿವದತಿ ಅಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತಿ. ತಸ್ಸ ತಂ ಅಭಿನನ್ದತೋ ಅಭಿವದತೋ ಅಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ನನ್ದೀ. ನನ್ದಿಸಮುದಯಾ ದುಕ್ಖಸಮುದಯೋ, ಮಿಗಜಾಲಾತಿ ವದಾಮಿ.

‘‘ಸನ್ತಿ ಚ ಖೋ, ಮಿಗಜಾಲ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರೂಪಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ. ತಞ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ನಾಭಿನನ್ದತಿ ನಾಭಿವದತಿ ನಾಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತಿ. ತಸ್ಸ ತಂ ಅನಭಿನನ್ದತೋ ಅನಭಿವದತೋ ಅನಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತೋ ನನ್ದೀ ನಿರುಜ್ಝತಿ. ನನ್ದಿನಿರೋಧಾ ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ, ಮಿಗಜಾಲಾತಿ ವದಾಮಿ…ಪೇ… ಸನ್ತಿ ಚ ಖೋ, ಮಿಗಜಾಲ, ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರಸಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ…ಪೇ… ಸನ್ತಿ ಚ ಖೋ, ಮಿಗಜಾಲ, ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಧಮ್ಮಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ. ತಞ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ನಾಭಿನನ್ದತಿ ನಾಭಿವದತಿ ನಾಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತಿ. ತಸ್ಸ ತಂ ಅನಭಿನನ್ದತೋ ಅನಭಿವದತೋ ಅನಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತೋ ನನ್ದೀ ನಿರುಜ್ಝತಿ. ನನ್ದಿನಿರೋಧಾ ದುಕ್ಖನಿರೋಧೋ, ಮಿಗಜಾಲಾತಿ ವದಾಮೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಿಗಜಾಲೋ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿತ್ವಾ ಅನುಮೋದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಿಗಜಾಲೋ ಏಕೋ ವೂಪಕಟ್ಠೋ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಆತಾಪೀ ಪಹಿತತ್ತೋ ವಿಹರತೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ – ಯಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ ತದನುತ್ತರಂ – ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪರಿಯೋಸಾನಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹಾಸಿ. ‘ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾ’ತಿ ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಚ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ಮಿಗಜಾಲೋ ಅರಹತಂ ಅಹೋಸೀತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ಪಠಮಸಮಿದ್ಧಿಮಾರಪಞ್ಹಾಸುತ್ತಂ

೬೫. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಮಿದ್ಧಿ ಯೇನ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘‘ಮಾರೋ, ಮಾರೋ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ವುಚ್ಚತಿ. ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಮಾರೋ ವಾ ಅಸ್ಸ ಮಾರಪಞ್ಞತ್ತಿ ವಾ’’ತಿ?

‘‘ಯತ್ಥ ಖೋ, ಸಮಿದ್ಧಿ, ಅತ್ಥಿ ಚಕ್ಖು, ಅತ್ಥಿ ರೂಪಾ, ಅತ್ಥಿ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ, ಅತ್ಥಿ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣವಿಞ್ಞಾತಬ್ಬಾ ಧಮ್ಮಾ, ಅತ್ಥಿ ತತ್ಥ ಮಾರೋ ವಾ ಮಾರಪಞ್ಞತ್ತಿ ವಾ. ಅತ್ಥಿ ಸೋತಂ, ಅತ್ಥಿ ಸದ್ದಾ, ಅತ್ಥಿ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ, ಅತ್ಥಿ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣವಿಞ್ಞಾತಬ್ಬಾ ಧಮ್ಮಾ, ಅತ್ಥಿ ತತ್ಥ ಮಾರೋ ವಾ ಮಾರಪಞ್ಞತ್ತಿ ವಾ. ಅತ್ಥಿ ಘಾನಂ, ಅತ್ಥಿ ಗನ್ಧಾ, ಅತ್ಥಿ ಘಾನವಿಞ್ಞಾಣಂ, ಅತ್ಥಿ ಘಾನವಿಞ್ಞಾಣವಿಞ್ಞಾತಬ್ಬಾ ಧಮ್ಮಾ, ಅತ್ಥಿ ತತ್ಥ ಮಾರೋ ವಾ ಮಾರಪಞ್ಞತ್ತಿ ವಾ. ಅತ್ಥಿ ಜಿವ್ಹಾ, ಅತ್ಥಿ ರಸಾ, ಅತ್ಥಿ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಂ, ಅತ್ಥಿ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣವಿಞ್ಞಾತಬ್ಬಾ ಧಮ್ಮಾ, ಅತ್ಥಿ ತತ್ಥ ಮಾರೋ ವಾ ಮಾರಪಞ್ಞತ್ತಿ ವಾ. ಅತ್ಥಿ ಕಾಯೋ, ಅತ್ಥಿ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾ, ಅತ್ಥಿ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ, ಅತ್ಥಿ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣವಿಞ್ಞಾತಬ್ಬಾ ಧಮ್ಮಾ, ಅತ್ಥಿ ತತ್ಥ ಮಾರೋ ವಾ ಮಾರಪಞ್ಞತ್ತಿ ವಾ. ಅತ್ಥಿ ಮನೋ, ಅತ್ಥಿ ಧಮ್ಮಾ, ಅತ್ಥಿ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಂ, ಅತ್ಥಿ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣವಿಞ್ಞಾತಬ್ಬಾ ಧಮ್ಮಾ, ಅತ್ಥಿ ತತ್ಥ ಮಾರೋ ವಾ ಮಾರಪಞ್ಞತ್ತಿ ವಾ.

‘‘ಯತ್ಥ ಚ ಖೋ, ಸಮಿದ್ಧಿ, ನತ್ಥಿ ಚಕ್ಖು, ನತ್ಥಿ ರೂಪಾ, ನತ್ಥಿ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ, ನತ್ಥಿ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣವಿಞ್ಞಾತಬ್ಬಾ ಧಮ್ಮಾ, ನತ್ಥಿ ತತ್ಥ ಮಾರೋ ವಾ ಮಾರಪಞ್ಞತ್ತಿ ವಾ. ನತ್ಥಿ ಸೋತಂ…ಪೇ… ನತ್ಥಿ ಘಾನಂ…ಪೇ… ನತ್ಥಿ ಜಿವ್ಹಾ, ನತ್ಥಿ ರಸಾ, ನತ್ಥಿ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಂ, ನತ್ಥಿ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣವಿಞ್ಞಾತಬ್ಬಾ ಧಮ್ಮಾ, ನತ್ಥಿ ತತ್ಥ ಮಾರೋ ವಾ ಮಾರಪಞ್ಞತ್ತಿ ವಾ. ನತ್ಥಿ ಕಾಯೋ…ಪೇ…. ನತ್ಥಿ ಮನೋ, ನತ್ಥಿ ಧಮ್ಮಾ, ನತ್ಥಿ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಂ, ನತ್ಥಿ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣವಿಞ್ಞಾತಬ್ಬಾ ಧಮ್ಮಾ, ನತ್ಥಿ ತತ್ಥ ಮಾರೋ ವಾ ಮಾರಪಞ್ಞತ್ತಿ ವಾ’’ತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ಸಮಿದ್ಧಿಸತ್ತಪಞ್ಹಾಸುತ್ತಂ

೬೬. ‘‘‘ಸತ್ತೋ, ಸತ್ತೋ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ವುಚ್ಚತಿ. ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸತ್ತೋ ವಾ ಅಸ್ಸ ಸತ್ತಪಞ್ಞತ್ತಿ ವಾ’’ತಿ…ಪೇ…. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಸಮಿದ್ಧಿದುಕ್ಖಪಞ್ಹಾಸುತ್ತಂ

೬೭. ‘‘‘ದುಕ್ಖಂ, ದುಕ್ಖ’ನ್ತಿ, ಭನ್ತೇ, ವುಚ್ಚತಿ. ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅಸ್ಸ ದುಕ್ಖಪಞ್ಞತ್ತಿ ವಾ’’ತಿ…ಪೇ…. ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ಸಮಿದ್ಧಿಲೋಕಪಞ್ಹಾಸುತ್ತಂ

೬೮. ‘‘‘ಲೋಕೋ, ಲೋಕೋ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ವುಚ್ಚತಿ. ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಲೋಕೋ ವಾ ಅಸ್ಸ ಲೋಕಪಞ್ಞತ್ತಿ ವಾ’’ತಿ? ಯತ್ಥ ಖೋ, ಸಮಿದ್ಧಿ, ಅತ್ಥಿ ಚಕ್ಖು, ಅತ್ಥಿ ರೂಪಾ, ಅತ್ಥಿ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ, ಅತ್ಥಿ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣವಿಞ್ಞಾತಬ್ಬಾ ಧಮ್ಮಾ, ಅತ್ಥಿ ತತ್ಥ ಲೋಕೋ ವಾ ಲೋಕಪಞ್ಞತ್ತಿ ವಾತಿ…ಪೇ… ಅತ್ಥಿ ಜಿವ್ಹಾ…ಪೇ… ಅತ್ಥಿ ಮನೋ, ಅತ್ಥಿ ಧಮ್ಮಾ, ಅತ್ಥಿ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಂ, ಅತ್ಥಿ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣವಿಞ್ಞಾತಬ್ಬಾ ಧಮ್ಮಾ, ಅತ್ಥಿ ತತ್ಥ ಲೋಕೋ ವಾ ಲೋಕಪಞ್ಞತ್ತಿ ವಾ.

‘‘ಯತ್ಥ ಚ ಖೋ, ಸಮಿದ್ಧಿ, ನತ್ಥಿ ಚಕ್ಖು, ನತ್ಥಿ ರೂಪಾ, ನತ್ಥಿ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ, ನತ್ಥಿ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣವಿಞ್ಞಾತಬ್ಬಾ ಧಮ್ಮಾ, ನತ್ಥಿ ತತ್ಥ ಲೋಕೋ ವಾ ಲೋಕಪಞ್ಞತ್ತಿ ವಾ…ಪೇ… ನತ್ಥಿ ಜಿವ್ಹಾ…ಪೇ… ನತ್ಥಿ ಮನೋ, ನತ್ಥಿ ಧಮ್ಮಾ, ನತ್ಥಿ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಂ, ನತ್ಥಿ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣವಿಞ್ಞಾತಬ್ಬಾ ಧಮ್ಮಾ, ನತ್ಥಿ ತತ್ಥ ಲೋಕೋ ವಾ ಲೋಕಪಞ್ಞತ್ತಿ ವಾ’’ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ಉಪಸೇನಆಸೀವಿಸಸುತ್ತಂ

೬೯. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಉಪಸೇನೋ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರನ್ತಿ ಸೀತವನೇ ಸಪ್ಪಸೋಣ್ಡಿಕಪಬ್ಭಾರೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಪಸೇನಸ್ಸ ಕಾಯೇ ಆಸೀವಿಸೋ ಪತಿತೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪಸೇನೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಏಥ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಇಮಂ ಕಾಯಂ ಮಞ್ಚಕಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ನೀಹರಥ. ಪುರಾಯಂ ಕಾಯೋ ಇಧೇವ ವಿಕಿರತಿ; ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಭುಸಮುಟ್ಠೀ’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಉಪಸೇನಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನ ಖೋ ಪನ ಮಯಂ ಪಸ್ಸಾಮ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಪಸೇನಸ್ಸ ಕಾಯಸ್ಸ ವಾ ಅಞ್ಞಥತ್ತಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ವಾ ವಿಪರಿಣಾಮಂ. ಅಥ ಚ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ಉಪಸೇನೋ ಏವಮಾಹ – ‘ಏಥ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಇಮಂ ಕಾಯಂ ಮಞ್ಚಕಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ನೀಹರಥ. ಪುರಾಯಂ ಕಾಯೋ ಇಧೇವ ವಿಕಿರತಿ; ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಭುಸಮುಟ್ಠೀ’’’ತಿ. ‘‘ಯಸ್ಸ ನೂನ, ಆವುಸೋ ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಏವಮಸ್ಸ – ‘ಅಹಂ ಚಕ್ಖೂತಿ ವಾ ಮಮ ಚಕ್ಖೂತಿ ವಾ…ಪೇ… ಅಹಂ ಜಿವ್ಹಾತಿ ವಾ ಮಮ ಜಿವ್ಹಾತಿ ವಾ… ಅಹಂ ಮನೋತಿ ವಾ ಮಮ ಮನೋತಿ ವಾ’. ತಸ್ಸ, ಆವುಸೋ ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಸಿಯಾ ಕಾಯಸ್ಸ ವಾ ಅಞ್ಞಥತ್ತಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ವಾ ವಿಪರಿಣಾಮೋ. ಮಯ್ಹಞ್ಚ ಖೋ, ಆವುಸೋ ಸಾರಿಪುತ್ತ, ನ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಅಹಂ ಚಕ್ಖೂತಿ ವಾ ಮಮ ಚಕ್ಖೂತಿ ವಾ…ಪೇ… ಅಹಂ ಜಿವ್ಹಾತಿ ವಾ ಮಮ ಜಿವ್ಹಾತಿ ವಾ…ಪೇ… ಅಹಂ ಮನೋತಿ ವಾ ಮಮ ಮನೋತಿ ವಾ’. ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಞ್ಚ ಖೋ, ಆವುಸೋ ಸಾರಿಪುತ್ತ, ಕಿಂ ಕಾಯಸ್ಸ ವಾ ಅಞ್ಞಥತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ವಾ ವಿಪರಿಣಾಮೋ’’ತಿ!

‘‘ತಥಾ ಹಿ ಪನಾಯಸ್ಮತೋ ಉಪಸೇನಸ್ಸ ದೀಘರತ್ತಂ ಅಹಙ್ಕಾರಮಮಙ್ಕಾರಮಾನಾನುಸಯೋ ಸುಸಮೂಹತೋ. ತಸ್ಮಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಪಸೇನಸ್ಸ ನ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಅಹಂ ಚಕ್ಖೂತಿ ವಾ ಮಮ ಚಕ್ಖೂತಿ ವಾ…ಪೇ… ಅಹಂ ಜಿವ್ಹಾತಿ ವಾ ಮಮ ಜಿವ್ಹಾತಿ ವಾ…ಪೇ… ಅಹಂ ಮನೋತಿ ವಾ ಮಮ ಮನೋತಿ ವಾ’’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಪಸೇನಸ್ಸ ಕಾಯಂ ಮಞ್ಚಕಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಬಹಿದ್ಧಾ ನೀಹರಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಪಸೇನಸ್ಸ ಕಾಯೋ ತತ್ಥೇವ ವಿಕಿರಿ; ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಭುಸಮುಟ್ಠೀತಿ. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ಉಪವಾಣಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಸುತ್ತಂ

೭೦. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪವಾಣೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ…ಪೇ… ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಪವಾಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘‘ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕೋ ಧಮ್ಮೋ, ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕೋ ಧಮ್ಮೋ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ವುಚ್ಚತಿ. ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕೋ ಧಮ್ಮೋ ಹೋತಿ, ಅಕಾಲಿಕೋ ಏಹಿಪಸ್ಸಿಕೋ ಓಪನೇಯ್ಯಿಕೋ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ವಿಞ್ಞೂಹೀ’’ತಿ?

‘‘ಇಧ ಪನ, ಉಪವಾಣ, ಭಿಕ್ಖು ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ದಿಸ್ವಾ ರೂಪಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಚ ಹೋತಿ ರೂಪರಾಗಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಚ. ಸನ್ತಞ್ಚ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ರೂಪೇಸು ರಾಗಂ ‘ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ರೂಪೇಸು ರಾಗೋ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಯಂ ತಂ, ಉಪವಾಣ, ಭಿಕ್ಖು ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ದಿಸ್ವಾ ರೂಪಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಚ ಹೋತಿ ರೂಪರಾಗಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಚ. ಸನ್ತಞ್ಚ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ರೂಪೇಸು ರಾಗಂ ‘ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ರೂಪೇಸು ರಾಗೋ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಏವಮ್ಪಿ ಖೋ, ಉಪವಾಣ, ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕೋ ಧಮ್ಮೋ ಹೋತಿ ಅಕಾಲಿಕೋ ಏಹಿಪಸ್ಸಿಕೋ ಓಪನೇಯ್ಯಿಕೋ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ವಿಞ್ಞೂಹೀ’’ತಿ…ಪೇ….

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಉಪವಾಣ, ಭಿಕ್ಖು ಜಿವ್ಹಾಯ ರಸಂ ಸಾಯಿತ್ವಾ ರಸಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಚ ಹೋತಿ ರಸರಾಗಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಚ. ಸನ್ತಞ್ಚ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ರಸೇಸು ರಾಗಂ ‘ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ರಸೇಸು ರಾಗೋ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಯಂ ತಂ, ಉಪವಾಣ, ಭಿಕ್ಖು ಜಿವ್ಹಾಯ ರಸಂ ಸಾಯಿತ್ವಾ ರಸಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಚ ಹೋತಿ ರಸರಾಗಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಚ. ಸನ್ತಞ್ಚ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ರಸೇಸು ರಾಗಂ ‘ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ರಸೇಸು ರಾಗೋ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಏವಮ್ಪಿ ಖೋ, ಉಪವಾಣ, ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕೋ ಧಮ್ಮೋ ಹೋತಿ ಅಕಾಲಿಕೋ ಏಹಿಪಸ್ಸಿಕೋ ಓಪನೇಯ್ಯಿಕೋ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ವಿಞ್ಞೂಹೀ’’ತಿ…ಪೇ….

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಉಪವಾಣ, ಭಿಕ್ಖು ಮನಸಾ ಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಯ ಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಚ ಹೋತಿ ಧಮ್ಮರಾಗಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಚ. ಸನ್ತಞ್ಚ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಧಮ್ಮೇಸು ರಾಗಂ ‘ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಧಮ್ಮೇಸು ರಾಗೋ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಯಂ ತಂ, ಉಪವಾಣ, ಭಿಕ್ಖು ಮನಸಾ ಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಯ ಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಚ ಹೋತಿ ಧಮ್ಮರಾಗಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಚ. ಸನ್ತಞ್ಚ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಧಮ್ಮೇಸು ರಾಗಂ ‘ಅತ್ಥಿ ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಧಮ್ಮೇಸು ರಾಗೋ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಏವಮ್ಪಿ ಖೋ, ಉಪವಾಣ, ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕೋ ಧಮ್ಮೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಪಚ್ಚತ್ತಂ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ವಿಞ್ಞೂಹೀ’’ತಿ…ಪೇ….

‘‘ಇಧ ಪನ, ಉಪವಾಣ, ಭಿಕ್ಖು ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ದಿಸ್ವಾ ರೂಪಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಚ ಹೋತಿ, ನೋ ಚ ರೂಪರಾಗಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ. ಅಸನ್ತಞ್ಚ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ರೂಪೇಸು ರಾಗಂ ‘ನತ್ಥಿ ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ರೂಪೇಸು ರಾಗೋ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಯಂ ತಂ, ಉಪವಾಣ, ಭಿಕ್ಖು ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ದಿಸ್ವಾ ರೂಪಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀಹಿ ಖೋ ಹೋತಿ, ನೋ ಚ ರೂಪರಾಗಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ. ಅಸನ್ತಞ್ಚ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ರೂಪೇಸು ರಾಗಂ ‘ನತ್ಥಿ ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ರೂಪೇಸು ರಾಗೋ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಏವಮ್ಪಿ ಖೋ, ಉಪವಾಣ, ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕೋ ಧಮ್ಮೋ ಹೋತಿ, ಅಕಾಲಿಕೋ ಏಹಿಪಸ್ಸಿಕೋ ಓಪನೇಯ್ಯಿಕೋ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ವಿಞ್ಞೂಹೀ’’ತಿ…ಪೇ….

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಉಪವಾಣ, ಭಿಕ್ಖು ಜಿವ್ಹಾಯ ರಸಂ ಸಾಯಿತ್ವಾ ರಸಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀಹಿ ಖೋ ಹೋತಿ, ನೋ ಚ ರಸರಾಗಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ. ಅಸನ್ತಞ್ಚ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ರಸೇಸು ರಾಗಂ ‘ನತ್ಥಿ ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ರಸೇಸು ರಾಗೋ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ…ಪೇ….

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಉಪವಾಣ, ಭಿಕ್ಖು ಮನಸಾ ಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಯ ಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀಹಿ ಖೋ ಹೋತಿ, ನೋ ಚ ಧಮ್ಮರಾಗಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ. ಅಸನ್ತಞ್ಚ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಧಮ್ಮೇಸು ರಾಗಂ ‘ನತ್ಥಿ ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಧಮ್ಮೇಸು ರಾಗೋ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಯಂ ತಂ, ಉಪವಾಣ, ಭಿಕ್ಖು ಮನಸಾ ಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಯ ಧಮ್ಮಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀಹಿ ಖೋ ಹೋತಿ, ನೋ ಚ ಧಮ್ಮರಾಗಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ. ಅಸನ್ತಞ್ಚ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಧಮ್ಮೇಸು ರಾಗಂ ‘ನತ್ಥಿ ಮೇ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಧಮ್ಮೇಸು ರಾಗೋ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಏವಮ್ಪಿ ಖೋ, ಉಪವಾಣ, ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕೋ ಧಮ್ಮೋ ಹೋತಿ, ಅಕಾಲಿಕೋ ಏಹಿಪಸ್ಸಿಕೋ ಓಪನೇಯ್ಯಿಕೋ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ವಿಞ್ಞೂಹೀ’’ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ಪಠಮಛಫಸ್ಸಾಯತನಸುತ್ತಂ

೭೧. ‘‘ಯೋ ಹಿ ಕೋಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾಯತನಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ. ಅವುಸಿತಂ ತೇನ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಆರಕಾ ಸೋ ಇಮಸ್ಮಾ ಧಮ್ಮವಿನಯಾ’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಏತ್ಥಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅನಸ್ಸಸಂ [ಅನಸ್ಸಸಿಂ (ಸೀ.), ಅನಸ್ಸಾಸಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.), ಅನಸ್ಸಾಸಿಂ (ಪೀ.)]. ಅಹಞ್ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಛನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾಯತನಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾಮೀ’’ತಿ.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಚಕ್ಖುಂ ‘ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ’ತಿ ಸಮನುಪಸ್ಸಸೀ’’ತಿ?

‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ಸಾಧು, ಭಿಕ್ಖು, ಏತ್ಥ ಚ ತೇ, ಭಿಕ್ಖು, ಚಕ್ಖು ‘ನೇತಂ ಮಮ, ನೇಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ನ ಮೇಸೋ ಅತ್ತಾ’ತಿ ಏವಮೇತಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಞ್ಞಾಯ ಸುದಿಟ್ಠಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಏಸೇವನ್ತೋ ದುಕ್ಖಸ್ಸ…ಪೇ… ಜಿವ್ಹಂ ‘ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ’ತಿ ಸಮನುಪಸ್ಸಸೀ’’ತಿ?

‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ಸಾಧು, ಭಿಕ್ಖು, ಏತ್ಥ ಚ ತೇ, ಭಿಕ್ಖು, ಜಿವ್ಹಾ ‘ನೇತಂ ಮಮ, ನೇಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ನ ಮೇಸೋ ಅತ್ತಾ’ತಿ ಏವಮೇತಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಞ್ಞಾಯ ಸುದಿಟ್ಠಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಏಸೇವನ್ತೋ ದುಕ್ಖಸ್ಸ…ಪೇ… ಮನಂ ‘ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ’ತಿ ಸಮನುಪಸ್ಸಸೀ’’ತಿ?

‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ಸಾಧು, ಭಿಕ್ಖು, ಏತ್ಥ ಚ ತೇ, ಭಿಕ್ಖು, ಮನೋ ‘ನೇತಂ ಮಮ, ನೇಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ನ ಮೇಸೋ ಅತ್ತಾ’ತಿ ಏವಮೇತಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಞ್ಞಾಯ ಸುದಿಟ್ಠಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಏಸೇವನ್ತೋ ದುಕ್ಖಸ್ಸಾ’’ತಿ. ನವಮಂ.

೧೦. ದುತಿಯಛಫಸ್ಸಾಯತನಸುತ್ತಂ

೭೨. ‘‘ಯೋ ಹಿ ಕೋಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾಯತನಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ. ಅವುಸಿತಂ ತೇನ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಆರಕಾ ಸೋ ಇಮಸ್ಮಾ ಧಮ್ಮವಿನಯಾ’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಏತ್ಥಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಅನಸ್ಸಸಂ ಪನಸ್ಸಸಂ. ಅಹಞ್ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಛನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾಯತನಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾಮೀ’’ತಿ.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಚಕ್ಖುಂ ‘ನೇತಂ ಮಮ, ನೇಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ನ ಮೇಸೋ ಅತ್ತಾ’ತಿ ಸಮನುಪಸ್ಸಸೀ’’ತಿ?

‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ಸಾಧು, ಭಿಕ್ಖು, ಏತ್ಥ ಚ ತೇ, ಭಿಕ್ಖು, ಚಕ್ಖು ‘ನೇತಂ ಮಮ, ನೇಸೋಹಮಸ್ಮಿ ನ ಮೇಸೋ ಅತ್ತಾ’ತಿ ಏವಮೇತಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಞ್ಞಾಯ ಸುದಿಟ್ಠಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಏವಂ ತೇ ಏತಂ ಪಠಮಂ ಫಸ್ಸಾಯತನಂ ಪಹೀನಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಆಯತಿಂ ಅಪುನಬ್ಭವಾಯ…ಪೇ….

‘‘ಜಿವ್ಹಂ ‘ನೇತಂ ಮಮ, ನೇಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ನ ಮೇಸೋ ಅತ್ತಾ’ತಿ ಸಮನುಪಸ್ಸಸೀ’’ತಿ?

‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ಸಾಧು, ಭಿಕ್ಖು, ಏತ್ಥ ಚ ತೇ, ಭಿಕ್ಖು, ಜಿವ್ಹಾ ‘ನೇತಂ ಮಮ, ನೇಸೋಹಮಸ್ಮಿ ನ ಮೇಸೋ ಅತ್ತಾ’ತಿ ಏವಮೇತಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಞ್ಞಾಯ ಸುದಿಟ್ಠಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಏವಂ ತೇ ಏತಂ ಚತುತ್ಥಂ ಫಸ್ಸಾಯತನಂ ಪಹೀನಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಆಯತಿಂ ಅಪುನಬ್ಭವಾಯ…ಪೇ….

‘‘ಮನಂ ‘ನೇತಂ ಮಮ, ನೇಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ನ ಮೇಸೋ ಅತ್ತಾ’ತಿ ಸಮನುಪಸ್ಸಸೀ’’ತಿ?

‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ಸಾಧು, ಭಿಕ್ಖು, ಏತ್ಥ ಚ ತೇ, ಭಿಕ್ಖು, ಮನೋ ‘ನೇತಂ ಮಮ, ನೇಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ನ ಮೇಸೋ ಅತ್ತಾ’ತಿ ಏವಮೇತಂ ಯಥಾಭೂತಂ ಸಮ್ಮಪ್ಪಞ್ಞಾಯ ಸುದಿಟ್ಠಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಏವಂ ತೇ ಏತಂ ಛಟ್ಠಂ ಫಸ್ಸಾಯತನಂ ಪಹೀನಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಆಯತಿಂ ಅಪುನಬ್ಭವಾಯಾ’’ತಿ. ದಸಮಂ.

೧೧. ತತಿಯಛಫಸ್ಸಾಯತನಸುತ್ತಂ

೭೩. ‘‘ಯೋ ಹಿ ಕೋಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಛನ್ನಂ ಫಸ್ಸಾಯತನಾನಂ ಸಮುದಯಞ್ಚ ಅತ್ಥಙ್ಗಮಞ್ಚ ಅಸ್ಸಾದಞ್ಚ ಆದೀನವಞ್ಚ ನಿಸ್ಸರಣಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ. ಅವುಸಿತಂ ತೇನ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಆರಕಾ ಸೋ ಇಮಸ್ಮಾ ಧಮ್ಮವಿನಯಾ’’ತಿ.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಚಕ್ಖು ನಿಚ್ಚಂ ವಾ ಅನಿಚ್ಚಂ ವಾ’’ತಿ?

‘‘ಅನಿಚ್ಚಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ಯಂ ಪನಾನಿಚ್ಚಂ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ತಂ ಸುಖಂ ವಾ’’ತಿ?

‘‘ದುಕ್ಖಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ಯಂ ಪನಾನಿಚ್ಚಂ ದುಕ್ಖಂ ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮಂ, ಕಲ್ಲಂ ನು ತಂ ಸಮನುಪಸ್ಸಿತುಂ – ‘ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ’’’ತಿ?

‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ಸೋತಂ… ಘಾನಂ… ಜಿವ್ಹಾ… ಕಾಯೋ… ಮನೋ ನಿಚ್ಚೋ ವಾ ಅನಿಚ್ಚೋ ವಾ’’ತಿ?

‘‘ಅನಿಚ್ಚೋ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ಯಂ ಪನಾನಿಚ್ಚಂ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ತಂ ಸುಖಂ ವಾ’’ತಿ?

‘‘ದುಕ್ಖಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ಏವಂ ಪಸ್ಸಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಸುತವಾ ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಚಕ್ಖುಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ನಿಬ್ಬಿನ್ದತಿ, ಸೋತಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ನಿಬ್ಬಿನ್ದತಿ, ಘಾನಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ನಿಬ್ಬಿನ್ದತಿ, ಜಿವ್ಹಾಯಪಿ ನಿಬ್ಬಿನ್ದತಿ, ಕಾಯಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ನಿಬ್ಬಿನ್ದತಿ, ಮನಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ನಿಬ್ಬಿನ್ದತಿ. ನಿಬ್ಬಿನ್ದಂ ವಿರಜ್ಜತಿ; ವಿರಾಗಾ ವಿಮುಚ್ಚತಿ; ವಿಮುತ್ತಸ್ಮಿಂ ವಿಮುತ್ತಮಿತಿ ಞಾಣಂ ಹೋತಿ. ‘ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತೀ’’ತಿ. ಏಕಾದಸಮಂ.

ಮಿಗಜಾಲವಗ್ಗೋ ಸತ್ತಮೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಮಿಗಜಾಲೇನ ದ್ವೇ ವುತ್ತಾ, ಚತ್ತಾರೋ ಚ ಸಮಿದ್ಧಿನಾ;

ಉಪಸೇನೋ ಉಪವಾಣೋ, ಛಫಸ್ಸಾಯತನಿಕಾ ತಯೋತಿ.