೧೦. ಸಳವಗ್ಗೋ

೧. ಅದನ್ತಅಗುತ್ತಸುತ್ತಂ

೯೪. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ. ‘‘ಛಯಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಫಸ್ಸಾಯತನಾ ಅದನ್ತಾ ಅಗುತ್ತಾ ಅರಕ್ಖಿತಾ ಅಸಂವುತಾ ದುಕ್ಖಾಧಿವಾಹಾ ಹೋನ್ತಿ. ಕತಮೇ ಛ? ಚಕ್ಖು, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಫಸ್ಸಾಯತನಂ ಅದನ್ತಂ ಅಗುತ್ತಂ ಅರಕ್ಖಿತಂ ಅಸಂವುತಂ ದುಕ್ಖಾಧಿವಾಹಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಜಿವ್ಹಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಫಸ್ಸಾಯತನಂ ಅದನ್ತಂ ಅಗುತ್ತಂ ಅರಕ್ಖಿತಂ ಅಸಂವುತಂ ದುಕ್ಖಾಧಿವಾಹಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಮನೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಫಸ್ಸಾಯತನಂ ಅದನ್ತಂ ಅಗುತ್ತಂ ಅರಕ್ಖಿತಂ ಅಸಂವುತಂ ದುಕ್ಖಾಧಿವಾಹಂ ಹೋತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛ ಫಸ್ಸಾಯತನಾ ಅದನ್ತಾ ಅಗುತ್ತಾ ಅರಕ್ಖಿತಾ ಅಸಂವುತಾ ದುಕ್ಖಾಧಿವಾಹಾ ಹೋನ್ತಿ’’.

‘‘ಛಯಿಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಫಸ್ಸಾಯತನಾ ಸುದನ್ತಾ ಸುಗುತ್ತಾ ಸುರಕ್ಖಿತಾ ಸುಸಂವುತಾ ಸುಖಾಧಿವಾಹಾ ಹೋನ್ತಿ. ಕತಮೇ ಛ? ಚಕ್ಖು, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಫಸ್ಸಾಯತನಂ ಸುದನ್ತಂ ಸುಗುತ್ತಂ ಸುರಕ್ಖಿತಂ ಸುಸಂವುತಂ ಸುಖಾಧಿವಾಹಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಜಿವ್ಹಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಫಸ್ಸಾಯತನಂ ಸುದನ್ತಂ ಸುಗುತ್ತಂ ಸುರಕ್ಖಿತಂ ಸುಸಂವುತಂ ಸುಖಾಧಿವಾಹಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ಮನೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಫಸ್ಸಾಯತನಂ ಸುದನ್ತಂ ಸುಗುತ್ತಂ ಸುರಕ್ಖಿತಂ ಸುಸಂವುತಂ ಸುಖಾಧಿವಾಹಂ ಹೋತಿ. ಇಮೇ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛ ಫಸ್ಸಾಯತನಾ ಸುದನ್ತಾ ಸುಗುತ್ತಾ ಸುರಕ್ಖಿತಾ ಸುಸಂವುತಾ ಸುಖಾಧಿವಾಹಾ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ. ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಏತದವೋಚ ಸತ್ಥಾ –

‘‘ಸಳೇವ [ಛಳೇವ (ಕ.)] ಫಸ್ಸಾಯತನಾನಿ ಭಿಕ್ಖವೋ,

ಅಸಂವುತೋ ಯತ್ಥ ದುಕ್ಖಂ ನಿಗಚ್ಛತಿ;

ತೇಸಞ್ಚ ಯೇ ಸಂವರಣಂ ಅವೇದಿಸುಂ,

ಸದ್ಧಾದುತಿಯಾ ವಿಹರನ್ತಾನವಸ್ಸುತಾ.

‘‘ದಿಸ್ವಾನ ರೂಪಾನಿ ಮನೋರಮಾನಿ,

ಅಥೋಪಿ ದಿಸ್ವಾನ ಅಮನೋರಮಾನಿ;

ಮನೋರಮೇ ರಾಗಪಥಂ ವಿನೋದಯೇ,

ನ ಚಾಪ್ಪಿಯಂ ಮೇತಿ ಮನಂ ಪದೋಸಯೇ.

‘‘ಸದ್ದಞ್ಚ ಸುತ್ವಾ ದುಭಯಂ ಪಿಯಾಪ್ಪಿಯಂ,

ಪಿಯಮ್ಹಿ ಸದ್ದೇ ನ ಸಮುಚ್ಛಿತೋ ಸಿಯಾ;

ಅಥೋಪ್ಪಿಯೇ ದೋಸಗತಂ ವಿನೋದಯೇ,

ನ ಚಾಪ್ಪಿಯಂ ಮೇತಿ ಮನಂ ಪದೋಸಯೇ.

‘‘ಗನ್ಧಞ್ಚ ಘತ್ವಾ ಸುರಭಿಂ ಮನೋರಮಂ,

ಅಥೋಪಿ ಘತ್ವಾ ಅಸುಚಿಂ ಅಕನ್ತಿಯಂ;

ಅಕನ್ತಿಯಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಘಂ ವಿನೋದಯೇ,

ಛನ್ದಾನುನೀತೋ ನ ಚ ಕನ್ತಿಯೇ ಸಿಯಾ.

‘‘ರಸಞ್ಚ ಭೋತ್ವಾನ ಅಸಾದಿತಞ್ಚ ಸಾದುಂ,

ಅಥೋಪಿ ಭೋತ್ವಾನ ಅಸಾದುಮೇಕದಾ;

ಸಾದುಂ ರಸಂ ನಾಜ್ಝೋಸಾಯ ಭುಞ್ಜೇ,

ವಿರೋಧಮಾಸಾದುಸು ನೋಪದಂಸಯೇ.

‘‘ಫಸ್ಸೇನ ಫುಟ್ಠೋ ನ ಸುಖೇನ ಮಜ್ಜೇ [ಮಜ್ಝೇ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)],

ದುಕ್ಖೇನ ಫುಟ್ಠೋಪಿ ನ ಸಮ್ಪವೇಧೇ;

ಫಸ್ಸದ್ವಯಂ ಸುಖದುಕ್ಖೇ ಉಪೇಕ್ಖೇ,

ಅನಾನುರುದ್ಧೋ ಅವಿರುದ್ಧ ಕೇನಚಿ.

‘‘ಪಪಞ್ಚಸಞ್ಞಾ ಇತರೀತರಾ ನರಾ,

ಪಪಞ್ಚಯನ್ತಾ ಉಪಯನ್ತಿ ಸಞ್ಞಿನೋ;

ಮನೋಮಯಂ ಗೇಹಸಿತಞ್ಚ ಸಬ್ಬಂ,

ಪನುಜ್ಜ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸಿತಂ ಇರೀಯತಿ.

‘‘ಏವಂ ಮನೋ ಛಸ್ಸು ಯದಾ ಸುಭಾವಿತೋ,

ಫುಟ್ಠಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ನ ವಿಕಮ್ಪತೇ ಕ್ವಚಿ;

ತೇ ರಾಗದೋಸೇ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ಭಿಕ್ಖವೋ,

ಭವತ್ಥ [ಭವಥ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಜಾತಿಮರಣಸ್ಸ ಪಾರಗಾ’’ತಿ. ಪಠಮಂ;

೨. ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತಸುತ್ತಂ

೯೫. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತೋ [ಮಾಲುಙ್ಕ್ಯಪುತ್ತೋ (ಸೀ.)] ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ…ಪೇ… ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಾಧು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತು, ಯಮಹಂ ಭಗವತೋ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಏಕೋ ವೂಪಕಟ್ಠೋ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಆತಾಪೀ ಪಹಿತತ್ತೋ ವಿಹರೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಏತ್ಥ ದಾನಿ, ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತ, ಕಿಂ ದಹರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ವಕ್ಖಾಮ! ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಜಿಣ್ಣೋ ವುದ್ಧೋ ಮಹಲ್ಲಕೋ ಅದ್ಧಗತೋ ವಯೋಅನುಪ್ಪತ್ತೋ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಓವಾದಂ ಯಾಚಸೀ’’ತಿ.

‘‘ಕಿಞ್ಚಾಪಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಜಿಣ್ಣೋ ವುದ್ಧೋ ಮಹಲ್ಲಕೋ ಅದ್ಧಗತೋ ವಯೋಅನುಪ್ಪತ್ತೋ. ದೇಸೇತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಧಮ್ಮಂ, ದೇಸೇತು ಸುಗತೋ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಧಮ್ಮಂ, ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮಾಹಂ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನೇಯ್ಯಂ. ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮಾಹಂ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ದಾಯಾದೋ ಅಸ್ಸ’’ನ್ತಿ.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತ, ಯೇ ತೇ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರೂಪಾ ಅದಿಟ್ಠಾ ಅದಿಟ್ಠಪುಬ್ಬಾ, ನ ಚ ಪಸ್ಸಸಿ, ನ ಚ ತೇ ಹೋತಿ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯನ್ತಿ? ಅತ್ಥಿ ತೇ ತತ್ಥ ಛನ್ದೋ ವಾ ರಾಗೋ ವಾ ಪೇಮಂ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ಯೇ ತೇ ಸೋತವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಸದ್ದಾ ಅಸ್ಸುತಾ ಅಸ್ಸುತಪುಬ್ಬಾ, ನ ಚ ಸುಣಾಸಿ, ನ ಚ ತೇ ಹೋತಿ ಸುಣೇಯ್ಯನ್ತಿ? ಅತ್ಥಿ ತೇ ತತ್ಥ ಛನ್ದೋ ವಾ ರಾಗೋ ವಾ ಪೇಮಂ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ಯೇ ತೇ ಘಾನವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಗನ್ಧಾ ಅಘಾಯಿತಾ ಅಘಾಯಿತಪುಬ್ಬಾ, ನ ಚ ಘಾಯಸಿ, ನ ಚ ತೇ ಹೋತಿ ಘಾಯೇಯ್ಯನ್ತಿ? ಅತ್ಥಿ ತೇ ತತ್ಥ ಛನ್ದೋ ವಾ ರಾಗೋ ವಾ ಪೇಮಂ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ಯೇ ತೇ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರಸಾ ಅಸಾಯಿತಾ ಅಸಾಯಿತಪುಬ್ಬಾ, ನ ಚ ಸಾಯಸಿ, ನ ಚ ತೇ ಹೋತಿ ಸಾಯೇಯ್ಯನ್ತಿ? ಅತ್ಥಿ ತೇ ತತ್ಥ ಛನ್ದೋ ವಾ ರಾಗೋ ವಾ ಪೇಮಂ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ಯೇ ತೇ ಕಾಯವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾ ಅಸಮ್ಫುಟ್ಠಾ ಅಸಮ್ಫುಟ್ಠಪುಬ್ಬಾ, ನ ಚ ಫುಸಸಿ, ನ ಚ ತೇ ಹೋತಿ ಫುಸೇಯ್ಯನ್ತಿ? ಅತ್ಥಿ ತೇ ತತ್ಥ ಛನ್ದೋ ವಾ ರಾಗೋ ವಾ ಪೇಮಂ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ಯೇ ತೇ ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಧಮ್ಮಾ ಅವಿಞ್ಞಾತಾ ಅವಿಞ್ಞಾತಪುಬ್ಬಾ, ನ ಚ ವಿಜಾನಾಸಿ, ನ ಚ ತೇ ಹೋತಿ ವಿಜಾನೇಯ್ಯನ್ತಿ? ಅತ್ಥಿ ತೇ ತತ್ಥ ಛನ್ದೋ ವಾ ರಾಗೋ ವಾ ಪೇಮಂ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ಏತ್ಥ ಚ ತೇ, ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತ, ದಿಟ್ಠಸುತಮುತವಿಞ್ಞಾತಬ್ಬೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ದಿಟ್ಠೇ ದಿಟ್ಠಮತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಸುತೇ ಸುತಮತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಮುತೇ ಮುತಮತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ವಿಞ್ಞಾತೇ ವಿಞ್ಞಾತಮತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಯತೋ ಖೋ ತೇ, ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತ, ದಿಟ್ಠಸುತಮುತವಿಞ್ಞಾತಬ್ಬೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ದಿಟ್ಠೇ ದಿಟ್ಠಮತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಸುತೇ ಸುತಮತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಮುತೇ ಮುತಮತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ವಿಞ್ಞಾತೇ ವಿಞ್ಞಾತಮತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ; ತತೋ ತ್ವಂ, ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತ, ನ ತೇನ. ಯತೋ ತ್ವಂ, ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತ, ನ ತೇನ; ತತೋ ತ್ವಂ, ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತ, ನ ತತ್ಥ. ಯತೋ ತ್ವಂ, ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತ, ನ ತತ್ಥ; ತತೋ ತ್ವಂ, ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತ, ನೇವಿಧ, ನ ಹುರಂ, ನ ಉಭಯಮನ್ತರೇನ. ಏಸೇವನ್ತೋ ದುಕ್ಖಸ್ಸಾ’’ತಿ.

‘‘ಇಮಸ್ಸ ಖ್ವಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನಾಮಿ –

‘‘ರೂಪಂ ದಿಸ್ವಾ ಸತಿ ಮುಟ್ಠಾ, ಪಿಯಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಮನಸಿ ಕರೋತೋ;

ಸಾರತ್ತಚಿತ್ತೋ ವೇದೇತಿ, ತಞ್ಚ ಅಜ್ಝೋಸ [ಅಜ್ಝೋಸಾಯ (ಸೀ.)] ತಿಟ್ಠತಿ.

‘‘ತಸ್ಸ ವಡ್ಢನ್ತಿ ವೇದನಾ, ಅನೇಕಾ ರೂಪಸಮ್ಭವಾ;

ಅಭಿಜ್ಝಾ ಚ ವಿಹೇಸಾ ಚ, ಚಿತ್ತಮಸ್ಸೂಪಹಞ್ಞತಿ;

ಏವಂ ಆಚಿನತೋ ದುಕ್ಖಂ, ಆರಾ ನಿಬ್ಬಾನಮುಚ್ಚತಿ.

‘‘ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ಸತಿ ಮುಟ್ಠಾ, ಪಿಯಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಮನಸಿ ಕರೋತೋ;

ಸಾರತ್ತಚಿತ್ತೋ ವೇದೇತಿ, ತಞ್ಚ ಅಜ್ಝೋಸ ತಿಟ್ಠತಿ.

‘‘ತಸ್ಸ ವಡ್ಢನ್ತಿ ವೇದನಾ, ಅನೇಕಾ ಸದ್ದಸಮ್ಭವಾ;

ಅಭಿಜ್ಝಾ ಚ ವಿಹೇಸಾ ಚ, ಚಿತ್ತಮಸ್ಸೂಪಹಞ್ಞತಿ;

ಏವಂ ಆಚಿನತೋ ದುಕ್ಖಂ, ಆರಾ ನಿಬ್ಬಾನಮುಚ್ಚತಿ.

‘‘ಗನ್ಧಂ ಘತ್ವಾ ಸತಿ ಮುಟ್ಠಾ, ಪಿಯಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಮನಸಿ ಕರೋತೋ;

ಸಾರತ್ತಚಿತ್ತೋ ವೇದೇತಿ, ತಞ್ಚ ಅಜ್ಝೋಸ ತಿಟ್ಠತಿ.

‘‘ತಸ್ಸ ವಡ್ಢನ್ತಿ ವೇದನಾ, ಅನೇಕಾ ಗನ್ಧಸಮ್ಭವಾ;

ಅಭಿಜ್ಝಾ ಚ ವಿಹೇಸಾ ಚ, ಚಿತ್ತಮಸ್ಸೂಪಹಞ್ಞತಿ;

ಏವಂ ಆಚಿನತೋ ದುಕ್ಖಂ, ಆರಾ ನಿಬ್ಬಾನಮುಚ್ಚತಿ.

‘‘ರಸಂ ಭೋತ್ವಾ ಸತಿ ಮುಟ್ಠಾ, ಪಿಯಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಮನಸಿ ಕರೋತೋ;

ಸಾರತ್ತಚಿತ್ತೋ ವೇದೇತಿ, ತಞ್ಚ ಅಜ್ಝೋಸ ತಿಟ್ಠತಿ.

‘‘ತಸ್ಸ ವಡ್ಢನ್ತಿ ವೇದನಾ, ಅನೇಕಾ ರಸಸಮ್ಭವಾ;

ಅಭಿಜ್ಝಾ ಚ ವಿಹೇಸಾ ಚ, ಚಿತ್ತಮಸ್ಸೂಪಹಞ್ಞತಿ;

ಏವಂ ಆಚಿನತೋ ದುಕ್ಖಂ, ಆರಾ ನಿಬ್ಬಾನಮುಚ್ಚತಿ.

‘‘ಫಸ್ಸಂ ಫುಸ್ಸ ಸತಿ ಮುಟ್ಠಾ, ಪಿಯಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಮನಸಿ ಕರೋತೋ;

ಸಾರತ್ತಚಿತ್ತೋ ವೇದೇತಿ, ತಞ್ಚ ಅಜ್ಝೋಸ ತಿಟ್ಠತಿ.

‘‘ತಸ್ಸ ವಡ್ಢನ್ತಿ ವೇದನಾ, ಅನೇಕಾ ಫಸ್ಸಸಮ್ಭವಾ;

ಅಭಿಜ್ಝಾ ಚ ವಿಹೇಸಾ ಚ, ಚಿತ್ತಮಸ್ಸೂಪಹಞ್ಞತಿ;

ಏವಂ ಆಚಿನತೋ ದುಕ್ಖಂ, ಆರಾ ನಿಬ್ಬಾನಮುಚ್ಚತಿ.

‘‘ಧಮ್ಮಂ ಞತ್ವಾ ಸತಿ ಮುಟ್ಠಾ, ಪಿಯಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಮನಸಿ ಕರೋತೋ;

ಸಾರತ್ತಚಿತ್ತೋ ವೇದೇತಿ, ತಞ್ಚ ಅಜ್ಝೋಸ ತಿಟ್ಠತಿ.

‘‘ತಸ್ಸ ವಡ್ಢನ್ತಿ ವೇದನಾ, ಅನೇಕಾ ಧಮ್ಮಸಮ್ಭವಾ;

ಅಭಿಜ್ಝಾ ಚ ವಿಹೇಸಾ ಚ, ಚಿತ್ತಮಸ್ಸೂಪಹಞ್ಞತಿ;

ಏವಂ ಆಚಿನತೋ ದುಕ್ಖಂ, ಆರಾ ನಿಬ್ಬಾನಮುಚ್ಚತಿ.

‘‘ನ ಸೋ ರಜ್ಜತಿ ರೂಪೇಸು, ರೂಪಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಟಿಸ್ಸತೋ;

ವಿರತ್ತಚಿತ್ತೋ ವೇದೇತಿ, ತಞ್ಚ ನಾಜ್ಝೋಸ ತಿಟ್ಠತಿ.

‘‘ಯಥಾಸ್ಸ ಪಸ್ಸತೋ ರೂಪಂ, ಸೇವತೋ ಚಾಪಿ ವೇದನಂ;

ಖೀಯತಿ ನೋಪಚೀಯತಿ, ಏವಂ ಸೋ ಚರತೀ ಸತೋ;

ಏವಂ ಅಪಚಿನತೋ ದುಕ್ಖಂ, ಸನ್ತಿಕೇ ನಿಬ್ಬಾನಮುಚ್ಚತಿ.

‘‘ನ ಸೋ ರಜ್ಜತಿ ಸದ್ದೇಸು, ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ ಪಟಿಸ್ಸತೋ;

ವಿರತ್ತಚಿತ್ತೋ ವೇದೇತಿ, ತಞ್ಚ ನಾಜ್ಝೋಸ ತಿಟ್ಠತಿ.

‘‘ಯಥಾಸ್ಸ ಸುಣತೋ ಸದ್ದಂ, ಸೇವತೋ ಚಾಪಿ ವೇದನಂ;

ಖೀಯತಿ ನೋಪಚೀಯತಿ, ಏವಂ ಸೋ ಚರತೀ ಸತೋ;

ಏವಂ ಅಪಚಿನತೋ ದುಕ್ಖಂ, ಸನ್ತಿಕೇ ನಿಬ್ಬಾನಮುಚ್ಚತಿ.

‘‘ನ ಸೋ ರಜ್ಜತಿ ಗನ್ಧೇಸು, ಗನ್ಧಂ ಘತ್ವಾ ಪಟಿಸ್ಸತೋ;

ವಿರತ್ತಚಿತ್ತೋ ವೇದೇತಿ, ತಞ್ಚ ನಾಜ್ಝೋಸ ತಿಟ್ಠತಿ.

‘‘ಯಥಾಸ್ಸ ಘಾಯತೋ ಗನ್ಧಂ, ಸೇವತೋ ಚಾಪಿ ವೇದನಂ;

ಖೀಯತಿ ನೋಪಚೀಯತಿ, ಏವಂ ಸೋ ಚರತೀ ಸತೋ;

ಏವಂ ಅಪಚಿನತೋ ದುಕ್ಖಂ, ಸನ್ತಿಕೇ ನಿಬ್ಬಾನಮುಚ್ಚತಿ.

‘‘ನ ಸೋ ರಜ್ಜತಿ ರಸೇಸು, ರಸಂ ಭೋತ್ವಾ ಪಟಿಸ್ಸತೋ;

ವಿರತ್ತಚಿತ್ತೋ ವೇದೇತಿ, ತಞ್ಚ ನಾಜ್ಝೋಸ ತಿಟ್ಠತಿ.

‘‘ಯಥಾಸ್ಸ ಸಾಯತೋ ರಸಂ, ಸೇವತೋ ಚಾಪಿ ವೇದನಂ;

ಖೀಯತಿ ನೋಪಚೀಯತಿ, ಏವಂ ಸೋ ಚರತೀ ಸತೋ;

ಏವಂ ಅಪಚಿನತೋ ದುಕ್ಖಂ, ಸನ್ತಿಕೇ ನಿಬ್ಬಾನಮುಚ್ಚತಿ.

‘‘ನ ಸೋ ರಜ್ಜತಿ ಫಸ್ಸೇಸು, ಫಸ್ಸಂ ಫುಸ್ಸ ಪಟಿಸ್ಸತೋ;

ವಿರತ್ತಚಿತ್ತೋ ವೇದೇತಿ, ತಞ್ಚ ನಾಜ್ಝೋಸ ತಿಟ್ಠತಿ.

‘‘ಯಥಾಸ್ಸ ಫುಸತೋ ಫಸ್ಸಂ, ಸೇವತೋ ಚಾಪಿ ವೇದನಂ;

ಖೀಯತಿ ನೋಪಚೀಯತಿ, ಏವಂ ಸೋ ಚರತೀ ಸತೋ;

ಏವಂ ಅಪಚಿನತೋ ದುಕ್ಖಂ, ಸನ್ತಿಕೇ ನಿಬ್ಬಾನಮುಚ್ಚತಿ.

‘‘ನ ಸೋ ರಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮೇಸು, ಧಮ್ಮಂ ಞತ್ವಾ ಪಟಿಸ್ಸತೋ;

ವಿರತ್ತಚಿತ್ತೋ ವೇದೇತಿ, ತಞ್ಚ ನಾಜ್ಝೋಸ ತಿಟ್ಠತಿ.

‘‘ಯಥಾಸ್ಸ ಜಾನತೋ ಧಮ್ಮಂ, ಸೇವತೋ ಚಾಪಿ ವೇದನಂ;

ಖೀಯತಿ ನೋಪಚೀಯತಿ, ಏವಂ ಸೋ ಚರತೀ ಸತೋ;

ಏವಂ ಅಪಚಿನತೋ ದುಕ್ಖಂ, ಸನ್ತಿಕೇ ನಿಬ್ಬಾನಮುಚ್ಚತೀ’’ತಿ.

‘‘ಇಮಸ್ಸ ಖ್ವಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಏವಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತ! ಸಾಧು ಖೋ ತ್ವಂ, ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತ, ಮಯಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನಾಸಿ –

‘‘ರೂಪಂ ದಿಸ್ವಾ ಸತಿ ಮುಟ್ಠಾ, ಪಿಯಂ ನಿಮಿತ್ತಂ ಮನಸಿ ಕರೋತೋ;

ಸಾರತ್ತಚಿತ್ತೋ ವೇದೇತಿ, ತಞ್ಚ ಅಜ್ಝೋಸ ತಿಟ್ಠತಿ.

‘‘ತಸ್ಸ ವಡ್ಢನ್ತಿ ವೇದನಾ, ಅನೇಕಾ ರೂಪಸಮ್ಭವಾ;

ಅಭಿಜ್ಝಾ ಚ ವಿಹೇಸಾ ಚ, ಚಿತ್ತಮಸ್ಸೂಪಹಞ್ಞತಿ;

ಏವಂ ಆಚಿನತೋ ದುಕ್ಖಂ, ಆರಾ ನಿಬ್ಬಾನಮುಚ್ಚತಿ.…ಪೇ….

‘‘ನ ಸೋ ರಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮೇಸು, ಧಮ್ಮಂ ಞತ್ವಾ ಪಟಿಸ್ಸತೋ;

ವಿರತ್ತಚಿತ್ತೋ ವೇದೇತಿ, ತಞ್ಚ ನಾಜ್ಝೋಸ ತಿಟ್ಠತಿ.

‘‘ಯಥಾಸ್ಸ ವಿಜಾನತೋ ಧಮ್ಮಂ, ಸೇವತೋ ಚಾಪಿ ವೇದನಂ;

ಖೀಯತಿ ನೋಪಚೀಯತಿ, ಏವಂ ಸೋ ಚರತೀ ಸತೋ;

ಏವಂ ಅಪಚಿನತೋ ದುಕ್ಖಂ, ಸನ್ತಿಕೇ ನಿಬ್ಬಾನಮುಚ್ಚತೀ’’ತಿ.

‘‘ಇಮಸ್ಸ ಖೋ, ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತ, ಮಯಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಏವಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತೋ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿತ್ವಾ ಅನುಮೋದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತೋ ಏಕೋ ವೂಪಕಟ್ಠೋ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಆತಾಪೀ ಪಹಿತತ್ತೋ ವಿಹರನ್ತೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ – ಯಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ ತದನುತ್ತರಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪರಿಯೋಸಾನಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹಾಸಿ. ‘‘ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾ’’ತಿ ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಚ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತೋ ಅರಹತಂ ಅಹೋಸೀತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ಪರಿಹಾನಧಮ್ಮಸುತ್ತಂ

೯೬. ‘‘ಪರಿಹಾನಧಮ್ಮಞ್ಚ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ ಅಪರಿಹಾನಧಮ್ಮಞ್ಚ ಛ ಚ ಅಭಿಭಾಯತನಾನಿ. ತಂ ಸುಣಾಥ. ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಿಹಾನಧಮ್ಮೋ ಹೋತಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ದಿಸ್ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಸರಸಙ್ಕಪ್ಪಾ [ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಸರಸಙ್ಕಪ್ಪಾ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ. ಕ.) ಉಪರಿ ಆಸೀವಿಸವಗ್ಗೇ ಸತ್ತಮಸುತ್ತೇ ಪನ ‘‘ಆಕುಸಲಾ ಸರಸಙ್ಕಪ್ಪಾ’’ ತ್ವೇವ ಸಬ್ಬತ್ಥ ದಿಸ್ಸತಿ] ಸಂಯೋಜನಿಯಾ. ತಞ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ಅಧಿವಾಸೇತಿ ನಪ್ಪಜಹತಿ ನ ವಿನೋದೇತಿ ನ ಬ್ಯನ್ತೀಕರೋತಿ [ಬ್ಯನ್ತಿಕರೋತಿ (ಪೀ.) ಬ್ಯನ್ತಿಂ ಕರೋತಿ (ಕ.)] ನ ಅನಭಾವಂ ಗಮೇತಿ, ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ – ‘ಪರಿಹಾಯಾಮಿ ಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ’. ಪರಿಹಾನಞ್ಹೇತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾತಿ…ಪೇ….

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಜಿವ್ಹಾಯ ರಸಂ ಸಾಯಿತ್ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ…ಪೇ… ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಮನಸಾ ಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಯ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಸರಸಙ್ಕಪ್ಪಾ ಸಂಯೋಜನಿಯಾ. ತಞ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ಅಧಿವಾಸೇತಿ ನಪ್ಪಜಹತಿ ನ ವಿನೋದೇತಿ ನ ಬ್ಯನ್ತೀಕರೋತಿ ನ ಅನಭಾವಂ ಗಮೇತಿ, ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ – ‘ಪರಿಹಾಯಾಮಿ ಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ’. ಪರಿಹಾನಞ್ಹೇತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಿಹಾನಧಮ್ಮೋ ಹೋತಿ.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪರಿಹಾನಧಮ್ಮೋ ಹೋತಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ದಿಸ್ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಸರಸಙ್ಕಪ್ಪಾ ಸಂಯೋಜನಿಯಾ. ತಞ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ನಾಧಿವಾಸೇತಿ ಪಜಹತಿ ವಿನೋದೇತಿ ಬ್ಯನ್ತೀಕರೋತಿ ಅನಭಾವಂ ಗಮೇತಿ, ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ – ‘ನ ಪರಿಹಾಯಾಮಿ ಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ’. ಅಪರಿಹಾನಞ್ಹೇತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾತಿ…ಪೇ….

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಜಿವ್ಹಾಯ ರಸಂ ಸಾಯಿತ್ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ…ಪೇ… ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಮನಸಾ ಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಯ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಸರಸಙ್ಕಪ್ಪಾ ಸಂಯೋಜನಿಯಾ. ತಞ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ನಾಧಿವಾಸೇತಿ ಪಜಹತಿ ವಿನೋದೇತಿ ಬ್ಯನ್ತೀಕರೋತಿ ಅನಭಾವಂ ಗಮೇತಿ, ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ – ‘ನ ಪರಿಹಾಯಾಮಿ ಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ’. ಅಪರಿಹಾನಞ್ಹೇತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪರಿಹಾನಧಮ್ಮೋ ಹೋತಿ.

‘‘ಕತಮಾನಿ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛ ಅಭಿಭಾಯತನಾನಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚಕ್ಖುನಾ ರೂಪಂ ದಿಸ್ವಾ ನುಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಸರಸಙ್ಕಪ್ಪಾ ಸಂಯೋಜನಿಯಾ. ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ – ‘ಅಭಿಭೂತಮೇತಂ ಆಯತನಂ’. ಅಭಿಭಾಯತನಞ್ಹೇತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾತಿ…ಪೇ… ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಮನಸಾ ಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಯ ನುಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಪಾಪಕಾ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಸರಸಙ್ಕಪ್ಪಾ ಸಂಯೋಜನಿಯಾ. ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ – ‘ಅಭಿಭೂತಮೇತಂ ಆಯತನಂ’. ಅಭಿಭಾಯತನಞ್ಹೇತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾತಿ. ಇಮಾನಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಛ ಅಭಿಭಾಯತನಾನೀ’’ತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ಪಮಾದವಿಹಾರೀಸುತ್ತಂ

೯೭. ‘‘ಪಮಾದವಿಹಾರಿಞ್ಚ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ ಅಪ್ಪಮಾದವಿಹಾರಿಞ್ಚ. ತಂ ಸುಣಾಥ. ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಮಾದವಿಹಾರೀ ಹೋತಿ? ಚಕ್ಖುನ್ದ್ರಿಯಂ ಅಸಂವುತಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಹರತೋ ಚಿತ್ತಂ ಬ್ಯಾಸಿಞ್ಚತಿ [ಬ್ಯಾಸಿಚ್ಚತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)]. ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ರೂಪೇಸು ತಸ್ಸ ಬ್ಯಾಸಿತ್ತಚಿತ್ತಸ್ಸ ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ನ ಹೋತಿ. ಪಾಮೋಜ್ಜೇ ಅಸತಿ ಪೀತಿ ನ ಹೋತಿ. ಪೀತಿಯಾ ಅಸತಿ ಪಸ್ಸದ್ಧಿ ನ ಹೋತಿ. ಪಸ್ಸದ್ಧಿಯಾ ಅಸತಿ ದುಕ್ಖಂ ಹೋತಿ. ದುಕ್ಖಿನೋ ಚಿತ್ತಂ ನ ಸಮಾಧಿಯತಿ. ಅಸಮಾಹಿತೇ ಚಿತ್ತೇ ಧಮ್ಮಾ ನ ಪಾತುಭವನ್ತಿ. ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಪಾತುಭಾವಾ ಪಮಾದವಿಹಾರೀ ತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ…ಪೇ… ಜಿವ್ಹಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಅಸಂವುತಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಹರತೋ ಚಿತ್ತಂ ಬ್ಯಾಸಿಞ್ಚತಿ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ರಸೇಸು, ತಸ್ಸ ಬ್ಯಾಸಿತ್ತಚಿತ್ತಸ್ಸ…ಪೇ… ಪಮಾದವಿಹಾರೀ ತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ…ಪೇ… ಮನಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಅಸಂವುತಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಹರತೋ ಚಿತ್ತಂ ಬ್ಯಾಸಿಞ್ಚತಿ ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ತಸ್ಸ ಬ್ಯಾಸಿತ್ತಚಿತ್ತಸ್ಸ ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ನ ಹೋತಿ. ಪಾಮೋಜ್ಜೇ ಅಸತಿ ಪೀತಿ ನ ಹೋತಿ. ಪೀತಿಯಾ ಅಸತಿ ಪಸ್ಸದ್ಧಿ ನ ಹೋತಿ. ಪಸ್ಸದ್ಧಿಯಾ ಅಸತಿ ದುಕ್ಖಂ ಹೋತಿ. ದುಕ್ಖಿನೋ ಚಿತ್ತಂ ನ ಸಮಾಧಿಯತಿ. ಅಸಮಾಹಿತೇ ಚಿತ್ತೇ ಧಮ್ಮಾ ನ ಪಾತುಭವನ್ತಿ. ಧಮ್ಮಾನಂ ಅಪಾತುಭಾವಾ ಪಮಾದವಿಹಾರೀ ತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಮಾದವಿಹಾರೀ ಹೋತಿ.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಮಾದವಿಹಾರೀ ಹೋತಿ? ಚಕ್ಖುನ್ದ್ರಿಯಂ ಸಂವುತಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಹರತೋ ಚಿತ್ತಂ ನ ಬ್ಯಾಸಿಞ್ಚತಿ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ರೂಪೇಸು, ತಸ್ಸ ಅಬ್ಯಾಸಿತ್ತಚಿತ್ತಸ್ಸ ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ಜಾಯತಿ. ಪಮುದಿತಸ್ಸ ಪೀತಿ ಜಾಯತಿ. ಪೀತಿಮನಸ್ಸ ಕಾಯೋ ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ. ಪಸ್ಸದ್ಧಕಾಯೋ ಸುಖಂ ವಿಹರತಿ. ಸುಖಿನೋ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಧಿಯತಿ. ಸಮಾಹಿತೇ ಚಿತ್ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಪಾತುಭವನ್ತಿ. ಧಮ್ಮಾನಂ ಪಾತುಭಾವಾ ಅಪ್ಪಮಾದವಿಹಾರೀ ತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ…ಪೇ… ಜಿವ್ಹಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಸಂವುತಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಹರತೋ ಚಿತ್ತಂ ನ ಬ್ಯಾಸಿಞ್ಚತಿ…ಪೇ… ಅಪ್ಪಮಾದವಿಹಾರೀ ತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಮನಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಸಂವುತಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಹರತೋ ಚಿತ್ತಂ ನ ಬ್ಯಾಸಿಞ್ಚತಿ, ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು, ತಸ್ಸ ಅಬ್ಯಾಸಿತ್ತಚಿತ್ತಸ್ಸ ಪಾಮೋಜ್ಜಂ ಜಾಯತಿ. ಪಮುದಿತಸ್ಸ ಪೀತಿ ಜಾಯತಿ. ಪೀತಿಮನಸ್ಸ ಕಾಯೋ ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ. ಪಸ್ಸದ್ಧಕಾಯೋ ಸುಖಂ ವಿಹರತಿ. ಸುಖಿನೋ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಧಿಯತಿ. ಸಮಾಹಿತೇ ಚಿತ್ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಪಾತುಭವನ್ತಿ. ಧಮ್ಮಾನಂ ಪಾತುಭಾವಾ ಅಪ್ಪಮಾದವಿಹಾರೀ ತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಮಾದವಿಹಾರೀ ಹೋತೀ’’ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಸಂವರಸುತ್ತಂ

೯೮. ‘‘ಸಂವರಞ್ಚ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ, ಅಸಂವರಞ್ಚ. ತಂ ಸುಣಾಥ. ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಂವರೋ ಹೋತಿ? ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರೂಪಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ. ತಞ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ಅಭಿನನ್ದತಿ ಅಭಿವದತಿ ಅಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ – ‘ಪರಿಹಾಯಾಮಿ ಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ’. ಪರಿಹಾನಞ್ಹೇತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾತಿ…ಪೇ… ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರಸಾ…ಪೇ… ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಧಮ್ಮಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ. ತಞ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ಅಭಿನನ್ದತಿ ಅಭಿವದತಿ ಅಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ – ‘ಪರಿಹಾಯಾಮಿ ಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ’. ಪರಿಹಾನಞ್ಹೇತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಂವರೋ ಹೋತಿ.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಂವರೋ ಹೋತಿ? ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರೂಪಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ. ತಞ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ನಾಭಿನನ್ದತಿ ನಾಭಿವದತಿ ನಾಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ – ‘ನ ಪರಿಹಾಯಾಮಿ ಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ’. ಅಪರಿಹಾನಞ್ಹೇತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾತಿ …ಪೇ… ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರಸಾ…ಪೇ… ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಧಮ್ಮಾ ಇಟ್ಠಾ ಕನ್ತಾ ಮನಾಪಾ ಪಿಯರೂಪಾ ಕಾಮೂಪಸಂಹಿತಾ ರಜನೀಯಾ. ತಞ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ನಾಭಿನನ್ದತಿ ನಾಭಿವದತಿ ನಾಜ್ಝೋಸಾಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ವೇದಿತಬ್ಬಮೇತಂ ಭಿಕ್ಖುನಾ – ‘ನ ಪರಿಹಾಯಾಮಿ ಕುಸಲೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ’. ಅಪರಿಹಾನಞ್ಹೇತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಂವರೋ ಹೋತೀ’’ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ಸಮಾಧಿಸುತ್ತಂ

೯೯. ‘‘ಸಮಾಧಿಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವೇಥ. ಸಮಾಹಿತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ. ಕಿಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ? ‘ಚಕ್ಖು ಅನಿಚ್ಚ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ರೂಪಾ ಅನಿಚ್ಚಾ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅನಿಚ್ಚ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ಅನಿಚ್ಚೋ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ. ‘ಯಮ್ಪಿದಂ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದಯಿತಂ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ತಮ್ಪಿ ಅನಿಚ್ಚ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ…ಪೇ… ‘ಮನೋ ಅನಿಚ್ಚ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ. ಧಮ್ಮಾ… ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಂ… ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸೋ… ‘ಯಮ್ಪಿದಂ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದಯಿತಂ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ತಮ್ಪಿ ಅನಿಚ್ಚ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ. ಸಮಾಧಿಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಾವೇಥ. ಸಮಾಹಿತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತೀ’’ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಸುತ್ತಂ

೧೦೦. ‘‘ಪಟಿಸಲ್ಲಾನೇ [ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಂ (ಸೀ. ಪೀ. ಕ.), ಪಟಿಸಲ್ಲೀನಾ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯೋಗಮಾಪಜ್ಜಥ. ಪಟಿಸಲ್ಲೀನೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ. ಕಿಞ್ಚ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ? ‘ಚಕ್ಖು ಅನಿಚ್ಚ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ರೂಪಾ ಅನಿಚ್ಚಾ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅನಿಚ್ಚ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ; ‘ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ಅನಿಚ್ಚೋ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ. ‘ಯಮ್ಪಿದಂ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದಯಿತಂ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ತಮ್ಪಿ ಅನಿಚ್ಚ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ…ಪೇ… ‘ಯಮ್ಪಿದಂ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದಯಿತಂ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ತಮ್ಪಿ ಅನಿಚ್ಚ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ. ಪಟಿಸಲ್ಲಾನೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯೋಗಮಾಪಜ್ಜಥ. ಪಟಿಸಲ್ಲೀನೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತೀ’’ತಿ. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ಪಠಮನತುಮ್ಹಾಕಂಸುತ್ತಂ

೧೦೧. ‘‘ಯಂ [ಯಮ್ಪಿ (ಪೀ. ಕ.)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ, ತಂ ಪಜಹಥ. ತಂ ವೋ ಪಹೀನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಕಿಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ? ಚಕ್ಖು, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ತಂ ವೋ ಪಹೀನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ರೂಪಾ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತೇ ಪಜಹಥ. ತೇ ವೋ ಪಹೀನಾ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ತಂ ವೋ ಪಹೀನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ಸೋ ವೋ ಪಹೀನೋ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಯಮ್ಪಿದಂ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದಯಿತಂ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ತಮ್ಪಿ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ತಂ ವೋ ಪಹೀನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಸೋತಂ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ತಂ ವೋ ಪಹೀನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಸದ್ದಾ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತೇ ಪಜಹಥ. ತೇ ವೋ ಪಹೀನಾ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ತಂ ವೋ ಪಹೀನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಸೋತಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ಸೋ ವೋ ಪಹೀನಾ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಯಮ್ಪಿದಂ ಸೋತಸಮ್ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದಯಿತಂ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ತಮ್ಪಿ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ತಂ ವೋ ಪಹೀನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಘಾನಂ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ತಂ ವೋ ಪಹೀನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಗನ್ಧಾ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತೇ ಪಜಹಥ. ತೇ ವೋ ಪಹೀನಾ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಘಾನವಿಞ್ಞಾಣಂ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ತಂ ವೋ ಪಹೀನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಘಾನಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ಸೋ ವೋ ಪಹೀನಾ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಯಮ್ಪಿದಂ ಘಾನಸಮ್ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದಯಿತಂ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ತಮ್ಪಿ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ತಂ ವೋ ಪಹೀನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

ಜಿವ್ಹಾ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ಸಾ ವೋ ಪಹೀನಾ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ರಸಾ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತೇ ಪಜಹಥ. ತೇ ವೋ ಪಹೀನಾ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಂ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ತಂ ವೋ ಪಹೀನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಜಿವ್ಹಾಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ಸೋ ವೋ ಪಹೀನಾ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಯಮ್ಪಿದಂ ಜಿವ್ಹಾಸಮ್ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದಯಿತಂ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ತಮ್ಪಿ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ತಂ ವೋ ಪಹೀನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ …ಪೇ….

ಮನೋ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ಸೋ ವೋ ಪಹೀನೋ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಧಮ್ಮಾ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತೇ ಪಜಹಥ. ತೇ ವೋ ಪಹೀನಾ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಂ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ತಂ ವೋ ಪಹೀನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ಸೋ ವೋ ಪಹೀನೋ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಯಮ್ಪಿದಂ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದಯಿತಂ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ತಮ್ಪಿ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ತಂ ವೋ ಪಹೀನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಜೇತವನೇ ತಿಣಕಟ್ಠಸಾಖಾಪಲಾಸಂ ತಂ ಜನೋ ಹರೇಯ್ಯ ವಾ ಡಹೇಯ್ಯ ವಾ ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ವಾ ಕರೇಯ್ಯ, ಅಪಿ ನು ತುಮ್ಹಾಕಂ ಏವಮಸ್ಸ – ‘ಅಮ್ಹೇ ಜನೋ ಹರತಿ ವಾ ಡಹತಿ ವಾ ಯಥಾಪಚ್ಚಯಂ ವಾ ಕರೋತೀ’’’ತಿ?

‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’.

‘‘ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು’’?

‘‘ನ ಹಿ ನೋ ಏತಂ, ಭನ್ತೇ, ಅತ್ತಾ ವಾ ಅತ್ತನಿಯಂ ವಾ’’ತಿ.

‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚಕ್ಖು ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ತಂ ವೋ ಪಹೀನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ರೂಪಾ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ… ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ… ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸೋ…ಪೇ… ಯಮ್ಪಿದಂ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದಯಿತಂ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ತಮ್ಪಿ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ತಂ ವೋ ಪಹೀನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ದುತಿಯನತುಮ್ಹಾಕಂಸುತ್ತಂ

೧೦೨. ‘‘ಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ ತಂ ಪಜಹಥ. ತಂ ವೋ ಪಹೀನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಕಿಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ? ಚಕ್ಖು, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ತಂ ವೋ ಪಹೀನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ರೂಪಾ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತೇ ಪಜಹಥ. ತೇ ವೋ ಪಹೀನಾ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ತಂ ವೋ ಪಹೀನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ಸೋ ವೋ ಪಹೀನೋ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ…ಪೇ… ಯಮ್ಪಿದಂ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಪಚ್ಚಯಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದಯಿತಂ ಸುಖಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ ವಾ ಅದುಕ್ಖಮಸುಖಂ ವಾ ತಮ್ಪಿ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ. ತಂ ಪಜಹಥ. ತಂ ವೋ ಪಹೀನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ, ತಂ ಪಜಹಥ. ತಂ ವೋ ಪಹೀನಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ನವಮಂ.

೧೦. ಉದಕಸುತ್ತಂ

೧೦೩. ‘‘ಉದಕೋ [ಉದ್ದಕೋ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಸುದಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರಾಮಪುತ್ತೋ ಏವಂ ವಾಚಂ ಭಾಸತಿ – ‘ಇದಂ ಜಾತು ವೇದಗೂ, ಇದಂ ಜಾತು ಸಬ್ಬಜೀ [ಸಬ್ಬಜಿ (ಪೀ.)], ಇದಂ ಜಾತು ಅಪಲಿಖತಂ ಗಣ್ಡಮೂಲಂ ಪಲಿಖಣಿ’ನ್ತಿ. ತಂ ಖೋ ಪನೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉದಕೋ ರಾಮಪುತ್ತೋ ಅವೇದಗೂಯೇವ ಸಮಾನೋ ‘ವೇದಗೂಸ್ಮೀ’ತಿ ಭಾಸತಿ, ಅಸಬ್ಬಜೀಯೇವ ಸಮಾನೋ ‘ಸಬ್ಬಜೀಸ್ಮೀ’ತಿ ಭಾಸತಿ, ಅಪಲಿಖತಂಯೇವ ಗಣ್ಡಮೂಲಂ ಪಲಿಖತಂ ಮೇ ‘ಗಣ್ಡಮೂಲ’ನ್ತಿ ಭಾಸತಿ. ಇಧ ಖೋ ತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಸಮ್ಮಾ ವದಮಾನೋ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಇದಂ ಜಾತು ವೇದಗೂ, ಇದಂ ಜಾತು ಸಬ್ಬಜೀ, ಇದಂ ಜಾತು ಅಪಲಿಖತಂ ಗಣ್ಡಮೂಲಂ ಪಲಿಖಣಿ’’’ನ್ತಿ.