೧. ಸಮುದಯಧಮ್ಮಸುತ್ತಂ

೧೨೬. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ. ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ…ಪೇ… ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘‘ಅವಿಜ್ಜಾ ಅವಿಜ್ಜಾ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ವುಚ್ಚತಿ. ಕತಮಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅವಿಜ್ಜಾ, ಕಿತ್ತಾವತಾ ಚ ಅವಿಜ್ಜಾಗತೋ ಹೋತೀ’’ತಿ?

‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖು, ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ ರೂಪಂ ‘ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ ರೂಪ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ; ವಯಧಮ್ಮಂ ರೂಪಂ ‘ವಯಧಮ್ಮಂ ರೂಪ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ; ಸಮುದಯವಯಧಮ್ಮಂ ರೂಪಂ ‘ಸಮುದಯವಯಧಮ್ಮಂ ರೂಪ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ. ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ ವೇದನಂ ‘ಸಮುದಯಧಮ್ಮಾ ವೇದನಾ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ; ವಯಧಮ್ಮಂ ವೇದನಂ ‘ವಯಧಮ್ಮಾ ವೇದನಾ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ; ಸಮುದಯವಯಧಮ್ಮಂ ವೇದನಂ ‘ಸಮುದಯವಯಧಮ್ಮಾ ವೇದನಾ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ. ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ ಸಞ್ಞಂ…ಪೇ… ಸಮುದಯಧಮ್ಮೇ ಸಙ್ಖಾರೇ ‘ಸಮುದಯಧಮ್ಮಾ ಸಙ್ಖಾರಾ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ; ವಯಧಮ್ಮೇ ಸಙ್ಖಾರೇ ‘ವಯಧಮ್ಮಾ ಸಙ್ಖಾರಾ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ; ಸಮುದಯವಯಧಮ್ಮೇ ಸಙ್ಖಾರೇ ‘ಸಮುದಯವಯಧಮ್ಮಾ ಸಙ್ಖಾರಾ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ. ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ‘ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಣ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ; ವಯಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ‘ವಯಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಣ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ; ಸಮುದಯವಯಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ‘ಸಮುದಯವಯಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಣ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ನಪ್ಪಜಾನಾತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಅವಿಜ್ಜಾ; ಏತ್ತಾವತಾ ಚ ಅವಿಜ್ಜಾಗತೋ ಹೋತೀ’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘‘ವಿಜ್ಜಾ ವಿಜ್ಜಾ’ತಿ, ಭನ್ತೇ, ವುಚ್ಚತಿ. ಕತಮಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ವಿಜ್ಜಾ, ಕಿತ್ತಾವತಾ ಚ ವಿಜ್ಜಾಗತೋ ಹೋತೀ’’ತಿ?

‘‘ಇಧ, ಭಿಕ್ಖು, ಸುತವಾ ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ ರೂಪಂ ‘ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ ರೂಪ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ; ವಯಧಮ್ಮಂ ರೂಪಂ ‘ವಯಧಮ್ಮಂ ರೂಪ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ; ಸಮುದಯವಯಧಮ್ಮಂ ರೂಪಂ ‘ಸಮುದಯವಯಧಮ್ಮಂ ರೂಪ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ. ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ ವೇದನಂ ‘ಸಮುದಯಧಮ್ಮಾ ವೇದನಾ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ; ವಯಧಮ್ಮಂ ವೇದನಂ ‘ವಯಧಮ್ಮಾ ವೇದನಾ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ; ಸಮುದಯವಯಧಮ್ಮಂ ವೇದನಂ ‘ಸಮುದಯವಯಧಮ್ಮಾ ವೇದನಾ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ. ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ ಸಞ್ಞಂ… ಸಮುದಯಧಮ್ಮೇ ಸಙ್ಖಾರೇ ‘ಸಮುದಯಧಮ್ಮಾ ಸಙ್ಖಾರಾ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ; ವಯಧಮ್ಮೇ ಸಙ್ಖಾರೇ ‘ವಯಧಮ್ಮಾ ಸಙ್ಖಾರಾ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ; ಸಮುದಯವಯಧಮ್ಮೇ ಸಙ್ಖಾರೇ ‘ಸಮುದಯವಯಧಮ್ಮಾ ಸಙ್ಖಾರಾ’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ. ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ‘ಸಮುದಯಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಣ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ; ವಯಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ‘ವಯಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಣ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ; ಸಮುದಯವಯಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ‘ಸಮುದಯವಯಧಮ್ಮಂ ವಿಞ್ಞಾಣ’ನ್ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ಪಜಾನಾತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖು, ವಿಜ್ಜಾ; ಏತ್ತಾವತಾ ಚ ವಿಜ್ಜಾಗತೋ ಹೋತೀ’’ತಿ. ಪಠಮಂ.