೨. ಪುಪ್ಫಸುತ್ತಂ
೯೪. ಸಾವತ್ಥಿನಿದಾನಂ. ‘‘ನಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲೋಕೇನ ವಿವದಾಮಿ, ಲೋಕೋವ ಮಯಾ ವಿವದತಿ. ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮವಾದೀ ಕೇನಚಿ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ವಿವದತಿ. ಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನತ್ಥಿಸಮ್ಮತಂ ಲೋಕೇ ಪಣ್ಡಿತಾನಂ, ಅಹಮ್ಪಿ ತಂ ‘ನತ್ಥೀ’ತಿ ವದಾಮಿ. ಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತ್ಥಿಸಮ್ಮತಂ ಲೋಕೇ ಪಣ್ಡಿತಾನಂ, ಅಹಮ್ಪಿ ತಂ ‘ಅತ್ಥೀ’ತಿ ವದಾಮಿ’’.
‘‘ಕಿಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನತ್ಥಿಸಮ್ಮತಂ ಲೋಕೇ ಪಣ್ಡಿತಾನಂ, ಯಮಹಂ ‘ನತ್ಥೀ’ತಿ ವದಾಮಿ? ರೂಪಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನಿಚ್ಚಂ ಧುವಂ ಸಸ್ಸತಂ ಅವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮಂ ನತ್ಥಿಸಮ್ಮತಂ ಲೋಕೇ ಪಣ್ಡಿತಾನಂ; ಅಹಮ್ಪಿ ತಂ ‘ನತ್ಥೀ’ತಿ ವದಾಮಿ. ವೇದನಾ… ಸಞ್ಞಾ… ಸಙ್ಖಾರಾ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ನಿಚ್ಚಂ ಧುವಂ ಸಸ್ಸತಂ ಅವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮಂ ನತ್ಥಿಸಮ್ಮತಂ ಲೋಕೇ ಪಣ್ಡಿತಾನಂ; ಅಹಮ್ಪಿ ತಂ ‘ನತ್ಥೀ’ತಿ ವದಾಮಿ. ಇದಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ನತ್ಥಿಸಮ್ಮತಂ ಲೋಕೇ ಪಣ್ಡಿತಾನಂ; ಅಹಮ್ಪಿ ತಂ ‘ನತ್ಥೀ’ತಿ ವದಾಮಿ’’.
‘‘ಕಿಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತ್ಥಿಸಮ್ಮತಂ ಲೋಕೇ ಪಣ್ಡಿತಾನಂ, ಯಮಹಂ ‘ಅತ್ಥೀ’ತಿ ವದಾಮಿ? ರೂಪಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನಿಚ್ಚಂ ದುಕ್ಖಂ ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮಂ ಅತ್ಥಿಸಮ್ಮತಂ ಲೋಕೇ ಪಣ್ಡಿತಾನಂ; ಅಹಮ್ಪಿ ತಂ ‘ಅತ್ಥೀ’ತಿ ವದಾಮಿ. ವೇದನಾ ಅನಿಚ್ಚಾ…ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅನಿಚ್ಚಂ ದುಕ್ಖಂ ವಿಪರಿಣಾಮಧಮ್ಮಂ ಅತ್ಥಿಸಮ್ಮತಂ ಲೋಕೇ ಪಣ್ಡಿತಾನಂ; ಅಹಮ್ಪಿ ತಂ ‘ಅತ್ಥೀ’ತಿ ವದಾಮಿ. ಇದಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತ್ಥಿಸಮ್ಮತಂ ಲೋಕೇ ಪಣ್ಡಿತಾನಂ; ಅಹಮ್ಪಿ ತಂ ‘ಅತ್ಥೀ’ತಿ ವದಾಮಿ’’.
‘‘ಅತ್ಥಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲೋಕೇ ಲೋಕಧಮ್ಮೋ, ತಂ ತಥಾಗತೋ ಅಭಿಸಮ್ಬುಜ್ಝತಿ ಅಭಿಸಮೇತಿ; ಅಭಿಸಮ್ಬುಜ್ಝಿತ್ವಾ ಅಭಿಸಮೇತ್ವಾ ತಂ ಆಚಿಕ್ಖತಿ ದೇಸೇತಿ ಪಞ್ಞಪೇತಿ ಪಟ್ಠಪೇತಿ ವಿವರತಿ ವಿಭಜತಿ ಉತ್ತಾನೀಕರೋತಿ.
‘‘ಕಿಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲೋಕೇ ಲೋಕಧಮ್ಮೋ, ತಂ ತಥಾಗತೋ ಅಭಿಸಮ್ಬುಜ್ಝತಿ ಅಭಿಸಮೇತಿ, ಅಭಿಸಮ್ಬುಜ್ಝಿತ್ವಾ ಅಭಿಸಮೇತ್ವಾ ಆಚಿಕ್ಖತಿ ದೇಸೇತಿ ಪಞ್ಞಪೇತಿ ಪಟ್ಠಪೇತಿ ವಿವರತಿ ವಿಭಜತಿ ಉತ್ತಾನೀಕರೋತಿ? ರೂಪಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲೋಕೇ ಲೋಕಧಮ್ಮೋ ತಂ ತಥಾಗತೋ ಅಭಿಸಮ್ಬುಜ್ಝತಿ ಅಭಿಸಮೇತಿ. ಅಭಿಸಮ್ಬುಜ್ಝಿತ್ವಾ ಅಭಿಸಮೇತ್ವಾ ಆಚಿಕ್ಖತಿ ದೇಸೇತಿ ಪಞ್ಞಪೇತಿ ಪಟ್ಠಪೇತಿ ವಿವರತಿ ವಿಭಜತಿ ಉತ್ತಾನೀಕರೋತಿ.
‘‘ಯೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತೇನ ಏವಂ ಆಚಿಕ್ಖಿಯಮಾನೇ ದೇಸಿಯಮಾನೇ ಪಞ್ಞಪಿಯಮಾನೇ ಪಟ್ಠಪಿಯಮಾನೇ ವಿವರಿಯಮಾನೇ ವಿಭಜಿಯಮಾನೇ ಉತ್ತಾನೀಕರಿಯಮಾನೇ ನ ಜಾನಾತಿ ನ ಪಸ್ಸತಿ ತಮಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಾಲಂ ಪುಥುಜ್ಜನಂ ಅನ್ಧಂ ಅಚಕ್ಖುಕಂ ಅಜಾನನ್ತಂ ಅಪಸ್ಸನ್ತಂ ಕಿನ್ತಿ ಕರೋಮಿ! ವೇದನಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲೋಕೇ ಲೋಕಧಮ್ಮೋ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ… ಸಙ್ಖಾರಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲೋಕೇ ಲೋಕಧಮ್ಮೋ ತಂ ತಥಾಗತೋ ಅಭಿಸಮ್ಬುಜ್ಝತಿ ಅಭಿಸಮೇತಿ. ಅಭಿಸಮ್ಬುಜ್ಝಿತ್ವಾ ಅಭಿಸಮೇತ್ವಾ ಆಚಿಕ್ಖತಿ ದೇಸೇತಿ ಪಞ್ಞಪೇತಿ ಪಟ್ಠಪೇತಿ ವಿವರತಿ ವಿಭಜತಿ ಉತ್ತಾನೀಕರೋತಿ.
‘‘ಯೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತೇನ ಏವಂ ಆಚಿಕ್ಖಿಯಮಾನೇ ದೇಸಿಯಮಾನೇ ಪಞ್ಞಪಿಯಮಾನೇ ಪಟ್ಠಪಿಯಮಾನೇ ವಿವರಿಯಮಾನೇ ವಿಭಜಿಯಮಾನೇ ಉತ್ತಾನೀಕರಿಯಮಾನೇ ನ ಜಾನಾತಿ ನ ಪಸ್ಸತಿ ತಮಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಾಲಂ ಪುಥುಜ್ಜನಂ ಅನ್ಧಂ ಅಚಕ್ಖುಕಂ ಅಜಾನನ್ತಂ ಅಪಸ್ಸನ್ತಂ ಕಿನ್ತಿ ಕರೋಮಿ!
‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪ್ಪಲಂ ವಾ ಪದುಮಂ ವಾ ಪುಣ್ಡರೀಕಂ ವಾ ಉದಕೇ ಜಾತಂ ಉದಕೇ ಸಂವಡ್ಢಂ ಉದಕಾ ಅಚ್ಚುಗ್ಗಮ್ಮ ಠಾತಿ [ತಿಟ್ಠನ್ತಂ (ಕ.)] ಅನುಪಲಿತ್ತಂ ಉದಕೇನ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತೋ ಲೋಕೇ ಜಾತೋ ಲೋಕೇ ಸಂವಡ್ಢೋ ಲೋಕಂ ಅಭಿಭುಯ್ಯ ವಿಹರತಿ ಅನುಪಲಿತ್ತೋ ಲೋಕೇನಾ’’ತಿ. ದುತಿಯಂ.