೩. ಫೇಣಪಿಣ್ಡೂಪಮಸುತ್ತಂ

೯೫. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಅಯುಜ್ಝಾಯಂ [ಅಯೋಜ್ಝಾಯಂ (ಸೀ. ಪೀ.)] ವಿಹರತಿ ಗಙ್ಗಾಯ ನದಿಯಾ ತೀರೇ. ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ –

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಯಂ ಗಙ್ಗಾ ನದೀ ಮಹನ್ತಂ ಫೇಣಪಿಣ್ಡಂ ಆವಹೇಯ್ಯ. ತಮೇನಂ ಚಕ್ಖುಮಾ ಪುರಿಸೋ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯ ನಿಜ್ಝಾಯೇಯ್ಯ ಯೋನಿಸೋ ಉಪಪರಿಕ್ಖೇಯ್ಯ. ತಸ್ಸ ತಂ ಪಸ್ಸತೋ ನಿಜ್ಝಾಯತೋ ಯೋನಿಸೋ ಉಪಪರಿಕ್ಖತೋ ರಿತ್ತಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯೇಯ್ಯ, ತುಚ್ಛಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯೇಯ್ಯ, ಅಸಾರಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯೇಯ್ಯ. ಕಿಞ್ಹಿ ಸಿಯಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಫೇಣಪಿಣ್ಡೇ ಸಾರೋ? ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ರೂಪಂ ಅತೀತಾನಾಗತಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ…ಪೇ… ಯಂ ದೂರೇ ಸನ್ತಿಕೇ ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖು ಪಸ್ಸತಿ ನಿಜ್ಝಾಯತಿ ಯೋನಿಸೋ ಉಪಪರಿಕ್ಖತಿ. ತಸ್ಸ ತಂ ಪಸ್ಸತೋ ನಿಜ್ಝಾಯತೋ ಯೋನಿಸೋ ಉಪಪರಿಕ್ಖತೋ ರಿತ್ತಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯತಿ, ತುಚ್ಛಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯತಿ, ಅಸಾರಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯತಿ. ಕಿಞ್ಹಿ ಸಿಯಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರೂಪೇ ಸಾರೋ?

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸರದಸಮಯೇ ಥುಲ್ಲಫುಸಿತಕೇ ದೇವೇ ವಸ್ಸನ್ತೇ ಉದಕೇ ಉದಕಪುಬ್ಬುಳಂ [ಉದಕಬುಬ್ಬುಳಂ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಚೇವ ನಿರುಜ್ಝತಿ ಚ. ತಮೇನಂ ಚಕ್ಖುಮಾ ಪುರಿಸೋ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯ ನಿಜ್ಝಾಯೇಯ್ಯ ಯೋನಿಸೋ ಉಪಪರಿಕ್ಖೇಯ್ಯ. ತಸ್ಸ ತಂ ಪಸ್ಸತೋ ನಿಜ್ಝಾಯತೋ ಯೋನಿಸೋ ಉಪಪರಿಕ್ಖತೋ ರಿತ್ತಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯೇಯ್ಯ, ತುಚ್ಛಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯೇಯ್ಯ, ಅಸಾರಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯೇಯ್ಯ. ಕಿಞ್ಹಿ ಸಿಯಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉದಕಪುಬ್ಬುಳೇ ಸಾರೋ? ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾ ಕಾಚಿ ವೇದನಾ ಅತೀತಾನಾಗತಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾ…ಪೇ… ಯಾ ದೂರೇ ಸನ್ತಿಕೇ ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖು ಪಸ್ಸತಿ ನಿಜ್ಝಾಯತಿ ಯೋನಿಸೋ ಉಪಪರಿಕ್ಖತಿ. ತಸ್ಸ ತಂ ಪಸ್ಸತೋ ನಿಜ್ಝಾಯತೋ ಯೋನಿಸೋ ಉಪಪರಿಕ್ಖತೋ ರಿತ್ತಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯತಿ, ತುಚ್ಛಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯತಿ, ಅಸಾರಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯತಿ. ಕಿಞ್ಹಿ ಸಿಯಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇದನಾಯ ಸಾರೋ?

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗಿಮ್ಹಾನಂ ಪಚ್ಛಿಮೇ ಮಾಸೇ ಠಿತೇ ಮಜ್ಝನ್ಹಿಕೇ ಕಾಲೇ ಮರೀಚಿಕಾ ಫನ್ದತಿ. ತಮೇನಂ ಚಕ್ಖುಮಾ ಪುರಿಸೋ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯ ನಿಜ್ಝಾಯೇಯ್ಯ ಯೋನಿಸೋ ಉಪಪರಿಕ್ಖೇಯ್ಯ. ತಸ್ಸ ತಂ ಪಸ್ಸತೋ ನಿಜ್ಝಾಯತೋ ಯೋನಿಸೋ ಉಪಪರಿಕ್ಖತೋ ರಿತ್ತಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯೇಯ್ಯ, ತುಚ್ಛಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯೇಯ್ಯ…ಪೇ… ಕಿಞ್ಹಿ ಸಿಯಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮರೀಚಿಕಾಯ ಸಾರೋ? ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾ ಕಾಚಿ ಸಞ್ಞಾ…ಪೇ….

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸೋ ಸಾರತ್ಥಿಕೋ ಸಾರಗವೇಸೀ ಸಾರಪರಿಯೇಸನಂ ಚರಮಾನೋ ತಿಣ್ಹಂ ಕುಠಾರಿಂ [ಕುಧಾರಿಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)] ಆದಾಯ ವನಂ ಪವಿಸೇಯ್ಯ. ಸೋ ತತ್ಥ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯ ಮಹನ್ತಂ ಕದಲಿಕ್ಖನ್ಧಂ ಉಜುಂ ನವಂ ಅಕುಕ್ಕುಕಜಾತಂ [ಅಕುಕ್ಕಜಾತಂ (ಕ. ಸೀ. ಪೀ.), ಅಕುಸಜಾತಂ (ಕ. ಸೀ.), ಅಕುಕ್ಕುಜಕಜಾತಂ (ಕ.)]. ತಮೇನಂ ಮೂಲೇ ಛಿನ್ದೇಯ್ಯ; ಮೂಲೇ ಛೇತ್ವಾ ಅಗ್ಗೇ ಛಿನ್ದೇಯ್ಯ, ಅಗ್ಗೇ ಛೇತ್ವಾ ಪತ್ತವಟ್ಟಿಂ ವಿನಿಬ್ಭುಜೇಯ್ಯ. ಸೋ ತಸ್ಸ ಪತ್ತವಟ್ಟಿಂ ವಿನಿಬ್ಭುಜನ್ತೋ ಫೇಗ್ಗುಮ್ಪಿ ನಾಧಿಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಕುತೋ ಸಾರಂ! ತಮೇನಂ ಚಕ್ಖುಮಾ ಪುರಿಸೋ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯ ನಿಜ್ಝಾಯೇಯ್ಯ ಯೋನಿಸೋ ಉಪಪರಿಕ್ಖೇಯ್ಯ. ತಸ್ಸ ತಂ ಪಸ್ಸತೋ ನಿಜ್ಝಾಯತೋ ಯೋನಿಸೋ ಉಪಪರಿಕ್ಖತೋ ರಿತ್ತಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯೇಯ್ಯ, ತುಚ್ಛಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯೇಯ್ಯ, ಅಸಾರಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯೇಯ್ಯ. ಕಿಞ್ಹಿ ಸಿಯಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕದಲಿಕ್ಖನ್ಧೇ ಸಾರೋ? ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಸಙ್ಖಾರಾ ಅತೀತಾನಾಗತಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಾ…ಪೇ… ಯೇ ದೂರೇ ಸನ್ತಿಕೇ ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖು ಪಸ್ಸತಿ ನಿಜ್ಝಾಯತಿ ಯೋನಿಸೋ ಉಪಪರಿಕ್ಖತಿ. ತಸ್ಸ ತಂ ಪಸ್ಸತೋ ನಿಜ್ಝಾಯತೋ ಯೋನಿಸೋ ಉಪಪರಿಕ್ಖತೋ ರಿತ್ತಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯತಿ, ತುಚ್ಛಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯತಿ, ಅಸಾರಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯತಿ. ಕಿಞ್ಹಿ ಸಿಯಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಙ್ಖಾರೇಸು ಸಾರೋ?

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಾಯಾಕಾರೋ ವಾ ಮಾಯಾಕಾರನ್ತೇವಾಸೀ ವಾ ಚತುಮಹಾಪಥೇ [ಚಾತುಮ್ಮಹಾಪಥೇ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಮಾಯಂ ವಿದಂಸೇಯ್ಯ. ತಮೇನಂ ಚಕ್ಖುಮಾ ಪುರಿಸೋ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯ ನಿಜ್ಝಾಯೇಯ್ಯ ಯೋನಿಸೋ ಉಪಪರಿಕ್ಖೇಯ್ಯ. ತಸ್ಸ ತಂ ಪಸ್ಸತೋ ನಿಜ್ಝಾಯತೋ ಯೋನಿಸೋ ಉಪಪರಿಕ್ಖತೋ ರಿತ್ತಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯೇಯ್ಯ, ತುಚ್ಛಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯೇಯ್ಯ, ಅಸಾರಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯೇಯ್ಯ. ಕಿಞ್ಹಿ ಸಿಯಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಾಯಾಯ ಸಾರೋ? ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತೀತಾನಾಗತಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ…ಪೇ… ಯಂ ದೂರೇ ಸನ್ತಿಕೇ ವಾ, ತಂ ಭಿಕ್ಖು ಪಸ್ಸತಿ ನಿಜ್ಝಾಯತಿ ಯೋನಿಸೋ ಉಪಪರಿಕ್ಖತಿ. ತಸ್ಸ ತಂ ಪಸ್ಸತೋ ನಿಜ್ಝಾಯತೋ ಯೋನಿಸೋ ಉಪಪರಿಕ್ಖತೋ ರಿತ್ತಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯತಿ, ತುಚ್ಛಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯತಿ, ಅಸಾರಕಞ್ಞೇವ ಖಾಯತಿ. ಕಿಞ್ಹಿ ಸಿಯಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಿಞ್ಞಾಣೇ ಸಾರೋ?

‘‘ಏವಂ ಪಸ್ಸಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುತವಾ ಅರಿಯಸಾವಕೋ ರೂಪಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ನಿಬ್ಬಿನ್ದತಿ, ವೇದನಾಯಪಿ… ಸಞ್ಞಾಯಪಿ… ಸಙ್ಖಾರೇಸುಪಿ … ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ನಿಬ್ಬಿನ್ದತಿ. ನಿಬ್ಬಿನ್ದಂ ವಿರಜ್ಜತಿ; ವಿರಾಗಾ ವಿಮುಚ್ಚತಿ. ವಿಮುತ್ತಸ್ಮಿಂ ವಿಮುತ್ತಮಿತಿ ಞಾಣಂ ಹೋತಿ…ಪೇ… ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾತಿ ಪಜಾನಾತಿ’’.

ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಇದಂ ವತ್ವಾನ ಸುಗತೋ ಅಥಾಪರಂ ಏತದವೋಚ ಸತ್ಥಾ –

‘‘ಫೇಣಪಿಣ್ಡೂಪಮಂ ರೂಪಂ, ವೇದನಾ ಬುಬ್ಬುಳೂಪಮಾ [ಬುಬ್ಬುಲೂಪಮಾ (ಸೀ.), ಪುಬ್ಬುಳೋಪಮಾ (ಕ.)];

ಮರೀಚಿಕೂಪಮಾ ಸಞ್ಞಾ, ಸಙ್ಖಾರಾ ಕದಲೂಪಮಾ;

ಮಾಯೂಪಮಞ್ಚ ವಿಞ್ಞಾಣಂ, ದೇಸಿತಾದಿಚ್ಚಬನ್ಧುನಾ.

‘‘ಯಥಾ ಯಥಾ ನಿಜ್ಝಾಯತಿ, ಯೋನಿಸೋ ಉಪಪರಿಕ್ಖತಿ;

ರಿತ್ತಕಂ ತುಚ್ಛಕಂ ಹೋತಿ, ಯೋ ನಂ ಪಸ್ಸತಿ ಯೋನಿಸೋ.

‘‘ಇಮಞ್ಚ ಕಾಯಂ ಆರಬ್ಭ, ಭೂರಿಪಞ್ಞೇನ ದೇಸಿತಂ;

ಪಹಾನಂ ತಿಣ್ಣಂ ಧಮ್ಮಾನಂ, ರೂಪಂ ಪಸ್ಸಥ [ಪಸ್ಸೇಥ (ಸೀ.)] ಛಡ್ಡಿತಂ.

‘‘ಆಯು ಉಸ್ಮಾ ಚ ವಿಞ್ಞಾಣಂ, ಯದಾ ಕಾಯಂ ಜಹನ್ತಿಮಂ;

ಅಪವಿದ್ಧೋ [ಅಪವಿಟ್ಠೋ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ತದಾ ಸೇತಿ, ಪರಭತ್ತಂ ಅಚೇತನಂ.

‘‘ಏತಾದಿಸಾಯಂ ಸನ್ತಾನೋ, ಮಾಯಾಯಂ ಬಾಲಲಾಪಿನೀ;

ವಧಕೋ ಏಸ ಅಕ್ಖಾತೋ, ಸಾರೋ ಏತ್ಥ ನ ವಿಜ್ಜತಿ.

‘‘ಏವಂ ಖನ್ಧೇ ಅವೇಕ್ಖೇಯ್ಯ, ಭಿಕ್ಖು ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ;

ದಿವಾ ವಾ ಯದಿ ವಾ ರತ್ತಿಂ, ಸಮ್ಪಜಾನೋ ಪಟಿಸ್ಸತೋ.

‘‘ಜಹೇಯ್ಯ ಸಬ್ಬಸಂಯೋಗಂ, ಕರೇಯ್ಯ ಸರಣತ್ತನೋ;

ಚರೇಯ್ಯಾದಿತ್ತಸೀಸೋವ, ಪತ್ಥಯಂ ಅಚ್ಚುತಂ ಪದ’’ನ್ತಿ. ತತಿಯಂ;