೯. ಓಪಮ್ಮಸಂಯುತ್ತಂ

೧. ಕೂಟಸುತ್ತಂ

೨೨೩. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ. ‘‘ಭದನ್ತೇ’’ತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕೂಟಾಗಾರಸ್ಸ ಯಾ ಕಾಚಿ ಗೋಪಾನಸಿಯೋ ಸಬ್ಬಾ ತಾ ಕೂಟಙ್ಗಮಾ ಕೂಟಸಮೋಸರಣಾ ಕೂಟಸಮುಗ್ಘಾತಾ ಸಬ್ಬಾ ತಾ ಸಮುಗ್ಘಾತಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಅಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಅವಿಜ್ಜಾಮೂಲಕಾ ಅವಿಜ್ಜಾಸಮೋಸರಣಾ ಅವಿಜ್ಜಾಸಮುಗ್ಘಾತಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಸಮುಗ್ಘಾತಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ವಿಹರಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ನಖಸಿಖಸುತ್ತಂ

೨೨೪. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಪರಿತ್ತಂ ನಖಸಿಖಾಯಂ ಪಂಸುಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕತಮಂ ನು ಖೋ ಬಹುತರಂ, ಯೋ ವಾಯಂ [ಯೋ ಚಾಯಂ (ಬಹೂಸು)] ಮಯಾ ಪರಿತ್ತೋ ನಖಸಿಖಾಯಂ ಪಂಸು ಆರೋಪಿತೋ ಅಯಂ ವಾ [ಯಾ ಚಾಯಂ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಮಹಾಪಥವೀ’’ತಿ? ‘‘ಏತದೇವ, ಭನ್ತೇ, ಬಹುತರಂ ಯದಿದಂ ಮಹಾಪಥವೀ. ಅಪ್ಪಮತ್ತಕೋಯಂ ಭಗವತಾ ಪರಿತ್ತೋ ನಖಸಿಖಾಯಂ ಪಂಸು ಆರೋಪಿತೋ. ಸಙ್ಖಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇತಿ ಉಪನಿಧಿಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇತಿ ಕಲಭಾಗಮ್ಪಿ ನ ಉಪೇತಿ ಮಹಾಪಥವಿಂ ಉಪನಿಧಾಯ ಭಗವತಾ ಪರಿತ್ತೋ ನಖಸಿಖಾಯಂ ಪಂಸು ಆರೋಪಿತೋ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಕಾ ತೇ ಸತ್ತಾ ಯೇ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ; ಅಥ ಖೋ ಏತೇಯೇವ ಬಹುತರಾ ಸತ್ತಾ ಯೇ ಅಞ್ಞತ್ರ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ಪಚ್ಚಾಜಾಯನ್ತಿ. ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ವಿಹರಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ಕುಲಸುತ್ತಂ

೨೨೫. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾನಿ ಕಾನಿಚಿ ಕುಲಾನಿ ಬಹುತ್ಥಿಕಾನಿ ಅಪ್ಪಪುರಿಸಾನಿ ತಾನಿ ಸುಪ್ಪಧಂಸಿಯಾನಿ ಹೋನ್ತಿ ಚೋರೇಹಿ ಕುಮ್ಭತ್ಥೇನಕೇಹಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಮೇತ್ತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ ಅಭಾವಿತಾ ಅಬಹುಲೀಕತಾ ಸೋ ಸುಪ್ಪಧಂಸಿಯೋ ಹೋತಿ ಅಮನುಸ್ಸೇಹಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಾನಿ ಕಾನಿಚಿ ಕುಲಾನಿ ಅಪ್ಪಿತ್ಥಿಕಾನಿ ಬಹುಪುರಿಸಾನಿ ತಾನಿ ದುಪ್ಪಧಂಸಿಯಾನಿ ಹೋನ್ತಿ ಚೋರೇಹಿ ಕುಮ್ಭತ್ಥೇನಕೇಹಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಮೇತ್ತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಸೋ ದುಪ್ಪಧಂಸಿಯೋ ಹೋತಿ ಅಮನುಸ್ಸೇಹಿ. ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಮೇತ್ತಾ ನೋ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ ಭಾವಿತಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಬಹುಲೀಕತಾ ಯಾನೀಕತಾ ವತ್ಥುಕತಾ ಅನುಟ್ಠಿತಾ ಪರಿಚಿತಾ ಸುಸಮಾರದ್ಧಾ’ತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ಓಕ್ಖಾಸುತ್ತಂ

೨೨೬. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಯೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ಓಕ್ಖಾಸತಂ ದಾನಂ ದದೇಯ್ಯ, ಯೋ ಮಜ್ಝನ್ಹಿಕಸಮಯಂ ಓಕ್ಖಾಸತಂ ದಾನಂ ದದೇಯ್ಯ, ಯೋ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯಂ ಓಕ್ಖಾಸತಂ ದಾನಂ ದದೇಯ್ಯ, ಯೋ ವಾ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ಅನ್ತಮಸೋ ಗದ್ದುಹನಮತ್ತಮ್ಪಿ ಮೇತ್ತಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇಯ್ಯ, ಯೋ ವಾ ಮಜ್ಝನ್ಹಿಕಸಮಯಂ ಅನ್ತಮಸೋ ಗದ್ದುಹನಮತ್ತಮ್ಪಿ ಮೇತ್ತಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇಯ್ಯ, ಯೋ ವಾ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯಂ ಅನ್ತಮಸೋ ಗದ್ದುಹನಮತ್ತಮ್ಪಿ ಮೇತ್ತಚಿತ್ತಂ ಭಾವೇಯ್ಯ, ಇದಂ ತತೋ ಮಹಪ್ಫಲತರಂ. ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಮೇತ್ತಾ ನೋ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ ಭಾವಿತಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಬಹುಲೀಕತಾ ಯಾನೀಕತಾ ವತ್ಥುಕತಾ ಅನುಟ್ಠಿತಾ ಪರಿಚಿತಾ ಸುಸಮಾರದ್ಧಾ’ತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಸತ್ತಿಸುತ್ತಂ

೨೨೭. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಿ ತಿಣ್ಹಫಲಾ. ಅಥ ಪುರಿಸೋ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯ – ‘ಅಹಂ ಇಮಂ ಸತ್ತಿಂ ತಿಣ್ಹಫಲಂ ಪಾಣಿನಾ ವಾ ಮುಟ್ಠಿನಾ ವಾ ಪಟಿಲೇಣಿಸ್ಸಾಮಿ ಪಟಿಕೋಟ್ಟಿಸ್ಸಾಮಿ ಪಟಿವಟ್ಟೇಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಬ್ಬೋ ನು ಖೋ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಅಮುಂ ಸತ್ತಿಂ ತಿಣ್ಹಫಲಂ ಪಾಣಿನಾ ವಾ ಮುಟ್ಠಿನಾ ವಾ ಪಟಿಲೇಣೇತುಂ ಪಟಿಕೋಟ್ಟೇತುಂ ಪಟಿವಟ್ಟೇತು’’ನ್ತಿ? ‘‘ನೋ ಹೇತಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು’’? ‘‘ಅಸು ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಸತ್ತಿ ತಿಣ್ಹಫಲಾ ನ ಸುಕರಾ ಪಾಣಿನಾ ವಾ ಮುಟ್ಠಿನಾ ವಾ ಪಟಿಲೇಣೇತುಂ ಪಟಿಕೋಟ್ಟೇತುಂ ಪಟಿವಟ್ಟೇತುಂ. ಯಾವದೇವ ಚ ಪನ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಕಿಲಮಥಸ್ಸ ವಿಘಾತಸ್ಸ ಭಾಗೀ ಅಸ್ಸಾ’’ತಿ.

‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಮೇತ್ತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ ಭಾವಿತಾ ಬಹುಲೀಕತಾ ಯಾನೀಕತಾ ವತ್ಥುಕತಾ ಅನುಟ್ಠಿತಾ ಪರಿಚಿತಾ ಸುಸಮಾರದ್ಧಾ, ತಸ್ಸ ಚೇ ಅಮನುಸ್ಸೋ ಚಿತ್ತಂ ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞೇಯ್ಯ; ಅಥ ಖೋ ಸ್ವೇವ ಅಮನುಸ್ಸೋ ಕಿಲಮಥಸ್ಸ ವಿಘಾತಸ್ಸ ಭಾಗೀ ಅಸ್ಸ. ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಮೇತ್ತಾ ನೋ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ ಭಾವಿತಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಬಹುಲೀಕತಾ ಯಾನೀಕತಾ ವತ್ಥುಕತಾ ಅನುಟ್ಠಿತಾ ಪರಿಚಿತಾ ಸುಸಮಾರದ್ಧಾ’ತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ಧನುಗ್ಗಹಸುತ್ತಂ

೨೨೮. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತ್ತಾರೋ ದಳ್ಹಧಮ್ಮಾ ಧನುಗ್ಗಹಾ ಸುಸಿಕ್ಖಿತಾ ಕತಹತ್ಥಾ ಕತೂಪಾಸನಾ ಚತುದ್ದಿಸಾ ಠಿತಾ ಅಸ್ಸು. ಅಥ ಪುರಿಸೋ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯ – ‘ಅಹಂ ಇಮೇಸಂ ಚತುನ್ನಂ ದಳ್ಹಧಮ್ಮಾನಂ ಧನುಗ್ಗಹಾನಂ ಸುಸಿಕ್ಖಿತಾನಂ ಕತಹತ್ಥಾನಂ ಕತೂಪಾಸನಾನಂ ಚತುದ್ದಿಸಾ ಕಣ್ಡೇ ಖಿತ್ತೇ ಅಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತೇ ಪಥವಿಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಆಹರಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ‘ಜವನೋ ಪುರಿಸೋ ಪರಮೇನ ಜವೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ’ತಿ ಅಲಂ ವಚನಾಯಾ’’ತಿ?

‘‘ಏಕಸ್ಸ ಚೇಪಿ, ಭನ್ತೇ, ದಳ್ಹಧಮ್ಮಸ್ಸ ಧನುಗ್ಗಹಸ್ಸ ಸುಸಿಕ್ಖಿತಸ್ಸ ಕತಹತ್ಥಸ್ಸ ಕತೂಪಾಸನಸ್ಸ ಕಣ್ಡಂ ಖಿತ್ತಂ ಅಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತಂ ಪಥವಿಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಆಹರೇಯ್ಯ – ‘ಜವನೋ ಪುರಿಸೋ ಪರಮೇನ ಜವೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ’ತಿ ಅಲಂ ವಚನಾಯ, ಕೋ ಪನ ವಾದೋ ಚತುನ್ನಂ ದಳ್ಹಧಮ್ಮಾನಂ ಧನುಗ್ಗಹಾನಂ ಸುಸಿಕ್ಖಿತಾನಂ ಕತಹತ್ಥಾನಂ ಕತೂಪಾಸನಾನ’’ನ್ತಿ?

‘‘ಯಥಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಜವೋ, ಯಥಾ ಚ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾನಂ ಜವೋ, ತತೋ ಸೀಘತರೋ. ಯಥಾ ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಜವೋ ಯಥಾ ಚ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾನಂ ಜವೋ ಯಥಾ ಚ ಯಾ ದೇವತಾ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾನಂ ಪುರತೋ ಧಾವನ್ತಿ ತಾಸಂ ದೇವತಾನಂ ಜವೋ, ( ) [(ತತೋ ಸೀಘತರೋ. ಯಥಾ ಚ ಭಿಕ್ಖವೇ ತಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಜವೋ, ಯಥಾ ಚ ಚನ್ದಿಮಸುರಿಯಾನಂ ಜವೋ, ಯಥಾ ಚ ಯಾ ದೇವತಾ ಚನ್ದಿಮಸುರಿಯಾನಂ ಪುರತೋ ಧಾವನ್ತಿ, ತಾಸಂ ದೇವತಾನಂ ಜವೋ,) (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ತತೋ ಸೀಘತರಂ ಆಯುಸಙ್ಖಾರಾ ಖಿಯನ್ತಿ. ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ವಿಹರಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ಆಣಿಸುತ್ತಂ

೨೨೯. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಸಾರಹಾನಂ ಆನಕೋ [ಆಣಕೋ (ಸೀ.)] ನಾಮ ಮುದಿಙ್ಗೋ ಅಹೋಸಿ. ತಸ್ಸ ದಸಾರಹಾ ಆನಕೇ ಘಟಿತೇ ಅಞ್ಞಂ ಆಣಿಂ ಓದಹಿಂಸು. ಅಹು ಖೋ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮಯೋ ಯಂ ಆನಕಸ್ಸ ಮುದಿಙ್ಗಸ್ಸ ಪೋರಾಣಂ ಪೋಕ್ಖರಫಲಕಂ ಅನ್ತರಧಾಯಿ. ಆಣಿಸಙ್ಘಾಟೋವ ಅವಸಿಸ್ಸಿ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನಾಗತಮದ್ಧಾನಂ, ಯೇ ತೇ ಸುತ್ತನ್ತಾ ತಥಾಗತಭಾಸಿತಾ ಗಮ್ಭೀರಾ ಗಮ್ಭೀರತ್ಥಾ ಲೋಕುತ್ತರಾ ಸುಞ್ಞತಪ್ಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ, ತೇಸು ಭಞ್ಞಮಾನೇಸು ನ ಸುಸ್ಸೂಸಿಸ್ಸನ್ತಿ ನ ಸೋತಂ ಓದಹಿಸ್ಸನ್ತಿ ನ ಅಞ್ಞಾ ಚಿತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇಸ್ಸನ್ತಿ ನ ಚ ತೇ ಧಮ್ಮೇ ಉಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ ಪರಿಯಾಪುಣಿತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞಿಸ್ಸನ್ತಿ’’.

‘‘ಯೇ ಪನ ತೇ ಸುತ್ತನ್ತಾ ಕವಿಕತಾ ಕಾವೇಯ್ಯಾ ಚಿತ್ತಕ್ಖರಾ ಚಿತ್ತಬ್ಯಞ್ಜನಾ ಬಾಹಿರಕಾ ಸಾವಕಭಾಸಿತಾ, ತೇಸು ಭಞ್ಞಮಾನೇಸು ಸುಸ್ಸೂಸಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಸೋತಂ ಓದಹಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಅಞ್ಞಾ ಚಿತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇಸ್ಸನ್ತಿ, ತೇ ಚ ಧಮ್ಮೇ ಉಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ ಪರಿಯಾಪುಣಿತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಏವಮೇತೇಸಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸುತ್ತನ್ತಾನಂ ತಥಾಗತಭಾಸಿತಾನಂ ಗಮ್ಭೀರಾನಂ ಗಮ್ಭೀರತ್ಥಾನಂ ಲೋಕುತ್ತರಾನಂ ಸುಞ್ಞತಪ್ಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾನಂ ಅನ್ತರಧಾನಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಯೇ ತೇ ಸುತ್ತನ್ತಾ ತಥಾಗತಭಾಸಿತಾ ಗಮ್ಭೀರಾ ಗಮ್ಭೀರತ್ಥಾ ಲೋಕುತ್ತರಾ ಸುಞ್ಞತಪ್ಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ, ತೇಸು ಭಞ್ಞಮಾನೇಸು ಸುಸ್ಸೂಸಿಸ್ಸಾಮ, ಸೋತಂ ಓದಹಿಸ್ಸಾಮ, ಅಞ್ಞಾ ಚಿತ್ತಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇಸ್ಸಾಮ, ತೇ ಚ ಧಮ್ಮೇ ಉಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ ಪರಿಯಾಪುಣಿತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ಕಲಿಙ್ಗರಸುತ್ತಂ

೨೩೦. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ವೇಸಾಲಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಮಹಾವನೇ ಕೂಟಾಗಾರಸಾಲಾಯಂ. ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ ‘‘ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ. ‘‘ಭದನ್ತೇ’’ತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಕಲಿಙ್ಗರೂಪಧಾನಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತರಹಿ ಲಿಚ್ಛವೀ ವಿಹರನ್ತಿ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಆತಾಪಿನೋ ಉಪಾಸನಸ್ಮಿಂ. ತೇಸಂ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಅಜಾತಸತ್ತು ವೇದೇಹಿಪುತ್ತೋ ನ ಲಭತಿ ಓತಾರಂ ನ ಲಭತಿ ಆರಮ್ಮಣಂ. ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನಾಗತಮದ್ಧಾನಂ ಲಿಚ್ಛವೀ ಸುಖುಮಾಲಾ [ಸುಕುಮಾಲಾ (ಸೀ.), ಸುಖುಮಾ (ಕ.)] ಮುದುತಲುನಹತ್ಥಪಾದಾ [ಮುದುತಲಾಹತ್ಥಪಾದಾ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ತೇ ಮುದುಕಾಸು ಸೇಯ್ಯಾಸು ತೂಲಬಿಮ್ಬೋಹನಾಸು [ತೂಲಬಿಮ್ಬೋಹನಾಸು (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.), ತೂಲಬಿಮ್ಬೋಹನಾದೀಸು (ಸೀ.), ತೂಲಬಿಬ್ಬೋಹನಾದೀಸು (ಕ.)] ಯಾವಸೂರಿಯುಗ್ಗಮನಾ ಸೇಯ್ಯಂ ಕಪ್ಪಿಸ್ಸನ್ತಿ. ತೇಸಂ ರಾಜಾ ಮಾಗಧೋ ಅಜಾತಸತ್ತು ವೇದೇಹಿಪುತ್ತೋ ಲಚ್ಛತಿ ಓತಾರಂ ಲಚ್ಛತಿ ಆರಮ್ಮಣಂ.

‘‘ಕಲಿಙ್ಗರೂಪಧಾನಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತರಹಿ ಭಿಕ್ಖೂ ವಿಹರನ್ತಿ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಆತಾಪಿನೋ ಪಧಾನಸ್ಮಿಂ. ತೇಸಂ ಮಾರೋ ಪಾಪಿಮಾ ನ ಲಭತಿ ಓತಾರಂ ನ ಲಭತಿ ಆರಮ್ಮಣಂ. ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನಾಗತಮದ್ಧಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಸುಖುಮಾ ಮುದುತಲುನಹತ್ಥಪಾದಾ. ತೇ ಮುದುಕಾಸು ಸೇಯ್ಯಾಸು ತೂಲಬಿಮ್ಬೋಹನಾಸು ಯಾವಸೂರಿಯುಗ್ಗಮನಾ ಸೇಯ್ಯಂ ಕಪ್ಪಿಸ್ಸನ್ತಿ. ತೇಸಂ ಮಾರೋ ಪಾಪಿಮಾ ಲಚ್ಛತಿ ಓತಾರಂ ಲಚ್ಛತಿ ಆರಮ್ಮಣಂ. ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಕಲಿಙ್ಗರೂಪಧಾನಾ ವಿಹರಿಸ್ಸಾಮ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಆತಾಪಿನೋ ಪಧಾನಸ್ಮಿ’ನ್ತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ನಾಗಸುತ್ತಂ

೨೩೧. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ನವೋ ಭಿಕ್ಖು ಅತಿವೇಲಂ ಕುಲಾನಿ ಉಪಸಙ್ಕಮತಿ. ತಮೇನಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಮಾಯಸ್ಮಾ ಅತಿವೇಲಂ ಕುಲಾನಿ ಉಪಸಙ್ಕಮೀ’’ತಿ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಏವಮಾಹ – ‘‘ಇಮೇ ಹಿ ನಾಮ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಕುಲಾನಿ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಕಿಮಙ್ಗಂ [ಕಿಮಙ್ಗ (ಸೀ.)] ಪನಾಹ’’ನ್ತಿ?

ಅಥ ಖೋ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಅಞ್ಞತರೋ ನವೋ ಭಿಕ್ಖು ಅತಿವೇಲಂ ಕುಲಾನಿ ಉಪಸಙ್ಕಮತಿ. ತಮೇನಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಮಾಯಸ್ಮಾ ಅತಿವೇಲಂ ಕುಲಾನಿ ಉಪಸಙ್ಕಮೀ’ತಿ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಏವಮಾಹ – ‘ಇಮೇ ಹಿ ನಾಮ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಕುಲಾನಿ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಕಿಮಙ್ಗಂ ಪನಾಹ’’’ನ್ತಿ.

‘‘ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಞ್ಞಾಯತನೇ ಮಹಾಸರಸೀ. ತಂ ನಾಗಾ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ವಿಹರನ್ತಿ. ತೇ ತಂ ಸರಸಿಂ ಓಗಾಹೇತ್ವಾ ಸೋಣ್ಡಾಯ ಭಿಸಮುಳಾಲಂ ಅಬ್ಬುಹೇತ್ವಾ [ಅಬ್ಭೂಹೇತ್ವಾ (ಕ.), ಅಬ್ಬಾಹಿತ್ವಾ (ಮಹಾವ. ೨೭೮)] ಸುವಿಕ್ಖಾಲಿತಂ ವಿಕ್ಖಾಲೇತ್ವಾ ಅಕದ್ದಮಂ ಸಙ್ಖಾದಿತ್ವಾ [ಸಙ್ಖರಿತ್ವಾ (ಪೀ. ಕ.)] ಅಜ್ಝೋಹರನ್ತಿ. ತೇಸಂ ತಂ ವಣ್ಣಾಯ ಚೇವ ಹೋತಿ ಬಲಾಯ ಚ, ನ ಚ ತತೋನಿದಾನಂ ಮರಣಂ ವಾ ನಿಗಚ್ಛನ್ತಿ ಮರಣಮತ್ತಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ. ತೇಸಂಯೇವ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಹಾನಾಗಾನಂ ಅನುಸಿಕ್ಖಮಾನಾ ತರುಣಾ ಭಿಙ್ಕಚ್ಛಾಪಾ ತಂ ಸರಸಿಂ ಓಗಾಹೇತ್ವಾ ಸೋಣ್ಡಾಯ ಭಿಸಮುಳಾಲಂ ಅಬ್ಬುಹೇತ್ವಾ ನ ಸುವಿಕ್ಖಾಲಿತಂ ವಿಕ್ಖಾಲೇತ್ವಾ ಸಕದ್ದಮಂ ಅಸಙ್ಖಾದಿತ್ವಾ ಅಜ್ಝೋಹರನ್ತಿ. ತೇಸಂ ತಂ ನೇವ ವಣ್ಣಾಯ ಹೋತಿ ನ ಬಲಾಯ. ತತೋನಿದಾನಂ ಮರಣಂ ವಾ ನಿಗಚ್ಛನ್ತಿ ಮರಣಮತ್ತಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ.

‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಧ ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಗಾಮಂ ವಾ ನಿಗಮಂ ವಾ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಸನ್ತಿ. ತೇ ತತ್ಥ ಧಮ್ಮಂ ಭಾಸನ್ತಿ. ತೇಸಂ ಗಿಹೀ ಪಸನ್ನಾಕಾರಂ ಕರೋನ್ತಿ. ತೇ ತಂ ಲಾಭಂ ಅಗಧಿತಾ ಅಮುಚ್ಛಿತಾ ಅನಜ್ಝೋಪನ್ನಾ [ಅನಜ್ಝಾಪನ್ನಾ (ಸಬ್ಬತ್ಥ) ಮ. ನಿ. ೧ ಪಾಸರಾಸಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬಾ] ಆದೀನವದಸ್ಸಾವಿನೋ ನಿಸ್ಸರಣಪಞ್ಞಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ. ತೇಸಂ ತಂ ವಣ್ಣಾಯ ಚೇವ ಹೋತಿ ಬಲಾಯ ಚ, ನ ಚ ತತೋನಿದಾನಂ ಮರಣಂ ವಾ ನಿಗಚ್ಛನ್ತಿ ಮರಣಮತ್ತಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ. ತೇಸಂಯೇವ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಥೇರಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅನುಸಿಕ್ಖಮಾನಾ ನವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಗಾಮಂ ವಾ ನಿಗಮಂ ವಾ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಸನ್ತಿ. ತೇ ತತ್ಥ ಧಮ್ಮಂ ಭಾಸನ್ತಿ. ತೇಸಂ ಗಿಹೀ ಪಸನ್ನಾಕಾರಂ ಕರೋನ್ತಿ. ತೇ ತಂ ಲಾಭಂ ಗಧಿತಾ ಮುಚ್ಛಿತಾ ಅಜ್ಝೋಪನ್ನಾ ಅನಾದೀನವದಸ್ಸಾವಿನೋ ಅನಿಸ್ಸರಣಪಞ್ಞಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ. ತೇಸಂ ತಂ ನೇವ ವಣ್ಣಾಯ ಹೋತಿ ನ ಬಲಾಯ, ತೇ ತತೋನಿದಾನಂ ಮರಣಂ ವಾ ನಿಗಚ್ಛನ್ತಿ ಮರಣಮತ್ತಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ. ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಅಗಧಿತಾ ಅಮುಚ್ಛಿತಾ ಅನಜ್ಝೋಪನ್ನಾ ಆದೀನವದಸ್ಸಾವಿನೋ ನಿಸ್ಸರಣಪಞ್ಞಾ ತಂ ಲಾಭಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ನವಮಂ.

೧೦. ಬಿಳಾರಸುತ್ತಂ

೨೩೨. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಅತಿವೇಲಂ ಕುಲೇಸು ಚಾರಿತ್ತಂ ಆಪಜ್ಜತಿ. ತಮೇನಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಮಾಯಸ್ಮಾ ಅತಿವೇಲಂ ಕುಲೇಸು ಚಾರಿತ್ತಂ ಆಪಜ್ಜೀ’’ತಿ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ನ ವಿರಮತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಅತಿವೇಲಂ ಕುಲೇಸು ಚಾರಿತ್ತಂ ಆಪಜ್ಜತಿ. ತಮೇನಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಮಾಯಸ್ಮಾ ಅತಿವೇಲಂ ಕುಲೇಸು ಚಾರಿತ್ತಂ ಆಪಜ್ಜೀ’ತಿ. ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ನ ವಿರಮತೀ’’ತಿ.

‘‘ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಿಳಾರೋ ಸನ್ಧಿಸಮಲಸಙ್ಕಟೀರೇ ಠಿತೋ ಅಹೋಸಿ ಮುದುಮೂಸಿಂ ಮಗ್ಗಯಮಾನೋ – ‘ಯದಾಯಂ ಮುದುಮೂಸಿ ಗೋಚರಾಯ ಪಕ್ಕಮಿಸ್ಸತಿ, ತತ್ಥೇವ ನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಖಾದಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮುದುಮೂಸಿ ಗೋಚರಾಯ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ತಮೇನಂ ಬಿಳಾರೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಸಹಸಾ ಸಙ್ಖಾದಿತ್ವಾ [ಸಙ್ಖರಿತ್ವಾ (ಪೀ. ಕ.), ಮಂಸಂ ಖಾದಿತ್ವಾ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.), ಅಸಂಖಾದಿತ್ವಾ (ಕತ್ಥಚಿ)] ಅಜ್ಝೋಹರಿ. ತಸ್ಸ ಸೋ ಮುದುಮೂಸಿ ಅನ್ತಮ್ಪಿ ಖಾದಿ, ಅನ್ತಗುಣಮ್ಪಿ ಖಾದಿ. ಸೋ ತತೋನಿದಾನಂ ಮರಣಮ್ಪಿ ನಿಗಚ್ಛಿ ಮರಣಮತ್ತಮ್ಪಿ ದುಕ್ಖಂ.

‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಭಿಕ್ಖು ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಗಾಮಂ ವಾ ನಿಗಮಂ ವಾ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಸತಿ ಅರಕ್ಖಿತೇನೇವ ಕಾಯೇನ ಅರಕ್ಖಿತಾಯ ವಾಚಾಯ ಅರಕ್ಖಿತೇನ ಚಿತ್ತೇನ, ಅನುಪಟ್ಠಿತಾಯ ಸತಿಯಾ, ಅಸಂವುತೇಹಿ ಇನ್ದ್ರಿಯೇಹಿ. ಸೋ ತತ್ಥ ಪಸ್ಸತಿ ಮಾತುಗಾಮಂ ದುನ್ನಿವತ್ಥಂ ವಾ ದುಪ್ಪಾರುತಂ ವಾ. ತಸ್ಸ ಮಾತುಗಾಮಂ ದಿಸ್ವಾ ದುನ್ನಿವತ್ಥಂ ವಾ ದುಪ್ಪಾರುತಂ ವಾ ರಾಗೋ ಚಿತ್ತಂ ಅನುದ್ಧಂಸೇತಿ. ಸೋ ರಾಗಾನುದ್ಧಂಸೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಮರಣಂ ವಾ ನಿಗಚ್ಛತಿ ಮರಣಮತ್ತಂ ವಾ ದುಕ್ಖಂ. ಮರಣಞ್ಹೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಿಯಸ್ಸ ವಿನಯೇ ಯೋ ಸಿಕ್ಖಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖಾಯ ಹೀನಾಯಾವತ್ತತಿ. ಮರಣಮತ್ತಞ್ಹೇತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದುಕ್ಖಂ ಯದಿದಂ ಅಞ್ಞತರಂ ಸಂಕಿಲಿಟ್ಠಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತಿ. ಯಥಾರೂಪಾಯ ಆಪತ್ತಿಯಾ ವುಟ್ಠಾನಂ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ರಕ್ಖಿತೇನೇವ ಕಾಯೇನ ರಕ್ಖಿತಾಯ ವಾಚಾಯ ರಕ್ಖಿತೇನ ಚಿತ್ತೇನ, ಉಪಟ್ಠಿತಾಯ ಸತಿಯಾ, ಸಂವುತೇಹಿ ಇನ್ದ್ರಿಯೇಹಿ ಗಾಮಂ ವಾ ನಿಗಮಂ ವಾ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಸಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ದಸಮಂ.

೧೧. ಸಿಙ್ಗಾಲಸುತ್ತಂ

೨೩೩. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಅಸ್ಸುತ್ಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯಂ ಜರಸಿಙ್ಗಾಲಸ್ಸ ವಸ್ಸಮಾನಸ್ಸಾ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಏಸೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಜರಸಿಙ್ಗಾಲೋ ಉಕ್ಕಣ್ಡಕೇನ ನಾಮ ರೋಗಜಾತೇನ ಫುಟ್ಠೋ. ಸೋ ಯೇನ ಯೇನ ಇಚ್ಛತಿ ತೇನ ತೇನ ಗಚ್ಛತಿ; ಯತ್ಥ ಯತ್ಥ ಇಚ್ಛತಿ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ತಿಟ್ಠತಿ; ಯತ್ಥ ಯತ್ಥ ಇಚ್ಛತಿ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ನಿಸೀದತಿ; ಯತ್ಥ ಯತ್ಥ ಇಚ್ಛತಿ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ನಿಪಜ್ಜತಿ; ಸೀತಕೋಪಿ ನಂ ವಾತೋ ಉಪವಾಯತಿ. ಸಾಧು ಖ್ವಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯಂ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಪಟಿಞ್ಞೋ ಏವರೂಪಮ್ಪಿ ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭಂ ಪಟಿಸಂವೇದಿಯೇಥ. ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ವಿಹರಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ಏಕಾದಸಮಂ.

೧೨. ದುತಿಯಸಿಙ್ಗಾಲಸುತ್ತಂ

೨೩೪. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಅಸ್ಸುತ್ಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ರತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯಂ ಜರಸಿಙ್ಗಾಲಸ್ಸ ವಸ್ಸಮಾನಸ್ಸಾ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಸಿಯಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಸ್ಮಿಂ ಜರಸಿಙ್ಗಾಲೇ ಯಾ ಕಾಚಿ ಕತಞ್ಞುತಾ ಕತವೇದಿತಾ, ನ ತ್ವೇವ ಇಧೇಕಚ್ಚೇ ಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯಪಟಿಞ್ಞೇ ಸಿಯಾ ಯಾ ಕಾಚಿ ಕತಞ್ಞುತಾ ಕತವೇದಿತಾ. ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ಕತಞ್ಞುನೋ ಭವಿಸ್ಸಾಮ ಕತವೇದಿನೋ; ನ ಚ ನೋ [ನ ಚ ನೋತಿ ಇದಂ ಸೀ. ಪೀ. ಪೋತ್ಥಕೇಸು ನತ್ಥಿ] ಅಮ್ಹೇಸು ಅಪ್ಪಕಮ್ಪಿ ಕತಂ ನಸ್ಸಿಸ್ಸತೀ’ತಿ [ಮಾ ನಸ್ಸಿಸ್ಸತೀತಿ (ಸೀ. ಪೀ.), ವಿನಸ್ಸಿಸ್ಸತೀತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)]. ಏವಞ್ಹಿ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ದ್ವಾದಸಮಂ.

ಓಪಮ್ಮಸಂಯುತ್ತಂ ಸಮತ್ತಂ.