೧೦. ಭಿಕ್ಖುಸಂಯುತ್ತಂ

೧. ಕೋಲಿತಸುತ್ತಂ

೨೩೫. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತತ್ರ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಆವುಸೋ ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿ. ‘‘ಆವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ.

ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇಧ ಮಯ್ಹಂ, ಆವುಸೋ, ರಹೋಗತಸ್ಸ ಪಟಿಸಲ್ಲೀನಸ್ಸ ಏವಂ ಚೇತಸೋ ಪರಿವಿತಕ್ಕೋ ಉದಪಾದಿ – ‘ಅರಿಯೋ ತುಣ್ಹೀಭಾವೋ, ಅರಿಯೋ ತುಣ್ಹೀಭಾವೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಕತಮೋ ನು ಖೋ ಅರಿಯೋ ತುಣ್ಹೀಭಾವೋ’ತಿ? ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ ಆವುಸೋ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಮ್ಪಸಾದನಂ ಚೇತಸೋ ಏಕೋದಿಭಾವಂ ಅವಿತಕ್ಕಂ ಅವಿಚಾರಂ ಸಮಾಧಿಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತಿ. ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಅರಿಯೋ ತುಣ್ಹೀಭಾವೋ’ತಿ. ಸೋ ಖ್ವಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಮ್ಪಸಾದನಂ ಚೇತಸೋ ಏಕೋದಿಭಾವಂ ಅವಿತಕ್ಕಂ ಅವಿಚಾರಂ ಸಮಾಧಿಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಿಂ. ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಆವುಸೋ, ಇಮಿನಾ ವಿಹಾರೇನ ವಿಹರತೋ ವಿತಕ್ಕಸಹಗತಾ ಸಞ್ಞಾ ಮನಸಿಕಾರಾ ಸಮುದಾಚರನ್ತಿ’’.

‘‘ಅಥ ಖೋ ಮಂ, ಆವುಸೋ, ಭಗವಾ ಇದ್ಧಿಯಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏತದವೋಚ – ‘ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನ, ಮಾ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅರಿಯಂ ತುಣ್ಹೀಭಾವಂ ಪಮಾದೋ, ಅರಿಯೇ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇ ಚಿತ್ತಂ ಸಣ್ಠಪೇಹಿ, ಅರಿಯೇ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇ ಚಿತ್ತಂ ಏಕೋದಿಭಾವಂ ಕರೋಹಿ, ಅರಿಯೇ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾದಹಾ’ತಿ. ಸೋ ಖ್ವಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ವಿತಕ್ಕವಿಚಾರಾನಂ ವೂಪಸಮಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಸಮ್ಪಸಾದನಂ ಚೇತಸೋ ಏಕೋದಿಭಾವಂ ಅವಿತಕ್ಕಂ ಅವಿಚಾರಂ ಸಮಾಧಿಜಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ದುತಿಯಂ ಝಾನಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಾಮಿ. ಯಞ್ಹಿ ತಂ, ಆವುಸೋ, ಸಮ್ಮಾ ವದಮಾನೋ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಸತ್ಥಾರಾ ಅನುಗ್ಗಹಿತೋ ಸಾವಕೋ ಮಹಾಭಿಞ್ಞತಂ ಪತ್ತೋ’ತಿ, ಮಮಂ ತಂ ಸಮ್ಮಾ ವದಮಾನೋ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಸತ್ಥಾರಾ ಅನುಗ್ಗಹಿತೋ ಸಾವಕೋ ಮಹಾಭಿಞ್ಞತಂ ಪತ್ತೋ’’’ತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ಉಪತಿಸ್ಸಸುತ್ತಂ

೨೩೬. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ. ತತ್ರ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಆವುಸೋ ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿ. ‘‘ಆವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಇಧ ಮಯ್ಹಂ, ಆವುಸೋ, ರಹೋಗತಸ್ಸ ಪಟಿಸಲ್ಲೀನಸ್ಸ ಏವಂ ಚೇತಸೋ ಪರಿವಿತಕ್ಕೋ ಉದಪಾದಿ – ‘ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ ತಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಯಸ್ಸ ಮೇ ವಿಪರಿಣಾಮಞ್ಞಥಾಭಾವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’ತಿ? ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಆವುಸೋ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘ನತ್ಥಿ ಖೋ ತಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಯಸ್ಸ ಮೇ ವಿಪರಿಣಾಮಞ್ಞಥಾಭಾವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸತ್ಥುಪಿ ಖೋ ತೇ, ಆವುಸೋ ಸಾರಿಪುತ್ತ, ವಿಪರಿಣಾಮಞ್ಞಥಾಭಾವಾ ನುಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’’ತಿ? ‘‘ಸತ್ಥುಪಿ ಖೋ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ವಿಪರಿಣಾಮಞ್ಞಥಾಭಾವಾ ನುಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ, ಅಪಿ ಚ ಮೇ ಏವಮಸ್ಸ – ‘ಮಹೇಸಕ್ಖೋ ವತ, ಭೋ, ಸತ್ಥಾ ಅನ್ತರಹಿತೋ ಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಮಹಾನುಭಾವೋ. ಸಚೇ ಹಿ ಭಗವಾ ಚಿರಂ ದೀಘಮದ್ಧಾನಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ ತದಸ್ಸ ಬಹುಜನಹಿತಾಯ ಬಹುಜನಸುಖಾಯ ಲೋಕಾನುಕಮ್ಪಾಯ ಅತ್ಥಾಯ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನ’ನ್ತಿ. ತಥಾ ಹಿ ಪನಾಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ದೀಘರತ್ತಂ ಅಹಙ್ಕಾರಮಮಙ್ಕಾರಮಾನಾನುಸಯಾ ಸುಸಮೂಹತಾ. ತಸ್ಮಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಸತ್ಥುಪಿ ವಿಪರಿಣಾಮಞ್ಞಥಾಭಾವಾ ನುಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’’ತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ಘಟಸುತ್ತಂ

೨೩೭. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರನ್ತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ ಏಕವಿಹಾರೇ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯಂ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಾ ವುಟ್ಠಿತೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮತಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಂ ಏತದವೋಚ –

‘‘ವಿಪ್ಪಸನ್ನಾನಿ ಖೋ ತೇ, ಆವುಸೋ ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನ, ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ; ಪರಿಸುದ್ಧೋ ಮುಖವಣ್ಣೋ ಪರಿಯೋದಾತೋ ಸನ್ತೇನ ನೂನಾಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಅಜ್ಜ ವಿಹಾರೇನ ವಿಹಾಸೀ’’ತಿ. ‘‘ಓಳಾರಿಕೇನ ಖ್ವಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಅಜ್ಜ ವಿಹಾರೇನ ವಿಹಾಸಿಂ. ಅಪಿ ಚ, ಮೇ ಅಹೋಸಿ ಧಮ್ಮೀ ಕಥಾ’’ತಿ. ‘‘ಕೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಪನಾಯಸ್ಮತೋ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಸ್ಸ ಅಹೋಸಿ ಧಮ್ಮೀ ಕಥಾ’’ತಿ? ‘‘ಭಗವತಾ ಖೋ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಸದ್ಧಿಂ ಅಹೋಸಿ ಧಮ್ಮೀ ಕಥಾ’’ತಿ. ‘‘ದೂರೇ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ಭಗವಾ ಏತರಹಿ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಆಯಸ್ಮಾ, ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಭಗವನ್ತಂ ಇದ್ಧಿಯಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉದಾಹು ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಂ ಇದ್ಧಿಯಾ ಉಪಸಙ್ಕಮೀ’’ತಿ? ‘‘ನ ಖ್ವಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಭಗವನ್ತಂ ಇದ್ಧಿಯಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿಂ; ನಪಿ ಮಂ ಭಗವಾ ಇದ್ಧಿಯಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ. ಅಪಿ ಚ, ಮೇ ಯಾವತಾ ಭಗವಾ ಏತ್ತಾವತಾ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖು ವಿಸುಜ್ಝಿ ದಿಬ್ಬಾ ಚ ಸೋತಧಾತು. ಭಗವತೋಪಿ ಯಾವತಾಹಂ ಏತ್ತಾವತಾ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖು ವಿಸುಜ್ಝಿ ದಿಬ್ಬಾ ಚ ಸೋತಧಾತೂ’’ತಿ. ‘‘ಯಥಾಕಥಂ ಪನಾಯಸ್ಮತೋ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಸ್ಸ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಅಹೋಸಿ ಧಮ್ಮೀ ಕಥಾ’’ತಿ?

‘‘ಇಧಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚಂ – ‘ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋತಿ, ಭನ್ತೇ, ವುಚ್ಚತಿ. ಕಿತ್ತಾವತಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಹೋತೀ’ತಿ? ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಮಂ, ಆವುಸೋ, ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘ಇಧ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನ, ಭಿಕ್ಖು ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ವಿಹರತಿ – ಕಾಮಂ ತಚೋ ಚ ನ್ಹಾರು ಚ ಅಟ್ಠೀ ಚ ಅವಸಿಸ್ಸತು, ಸರೀರೇ ಉಪಸುಸ್ಸತು ಮಂಸಲೋಹಿತಂ, ಯಂ ತಂ ಪುರಿಸಥಾಮೇನ ಪುರಿಸವೀರಿಯೇನ ಪುರಿಸಪರಕ್ಕಮೇನ ಪತ್ತಬ್ಬಂ ನ ತಂ ಅಪಾಪುಣಿತ್ವಾ ವೀರಿಯಸ್ಸ ಸಣ್ಠಾನಂ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನ, ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ ಹೋತೀ’ತಿ. ಏವಂ ಖೋ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಅಹೋಸಿ ಧಮ್ಮೀ ಕಥಾ’’ತಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ, ಹಿಮವತೋ ಪಬ್ಬತರಾಜಸ್ಸ ಪರಿತ್ತಾ ಪಾಸಾಣಸಕ್ಖರಾ ಯಾವದೇವ ಉಪನಿಕ್ಖೇಪನಮತ್ತಾಯ; ಏವಮೇವ ಖೋ ಮಯಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಸ್ಸ ಯಾವದೇವ ಉಪನಿಕ್ಖೇಪನಮತ್ತಾಯ. ಆಯಸ್ಮಾ ಹಿ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಮಹಾನುಭಾವೋ ಆಕಙ್ಖಮಾನೋ ಕಪ್ಪಂ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆವುಸೋ, ಮಹತಿಯಾ ಲೋಣಘಟಾಯ ಪರಿತ್ತಾ ಲೋಣಸಕ್ಖರಾಯ ಯಾವದೇವ ಉಪನಿಕ್ಖೇಪನಮತ್ತಾಯ; ಏವಮೇವ ಖೋ ಮಯಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಯಾವದೇವ ಉಪನಿಕ್ಖೇಪನಮತ್ತಾಯ. ಆಯಸ್ಮಾ ಹಿ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಭಗವತಾ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಥೋಮಿತೋ ವಣ್ಣಿತೋ ಪಸತ್ಥೋ –

‘‘ಸಾರಿಪುತ್ತೋವ ಪಞ್ಞಾಯ, ಸೀಲೇನ ಉಪಸಮೇನ ಚ;

ಯೋಪಿ ಪಾರಙ್ಗತೋ ಭಿಕ್ಖು, ಏತಾವಪರಮೋ ಸಿಯಾ’’ತಿ.

ಇತಿಹ ತೇ ಉಭೋ ಮಹಾನಾಗಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ಸುಭಾಸಿತಂ ಸುಲಪಿತಂ ಸಮನುಮೋದಿಂಸೂತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ನವಸುತ್ತಂ

೨೩೮. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ನವೋ ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತೋ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕೋ ತುಣ್ಹೀಭೂತೋ ಸಙ್ಕಸಾಯತಿ, ನ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಂ ಕರೋತಿ ಚೀವರಕಾರಸಮಯೇ. ಅಥ ಖೋ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಅಞ್ಞತರೋ ನವೋ ಭಿಕ್ಖು ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತೋ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕೋ ತುಣ್ಹೀಭೂತೋ ಸಙ್ಕಸಾಯತಿ, ನ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಂ ಕರೋತಿ ಚೀವರಕಾರಸಮಯೇ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಏಹಿ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಮಮ ವಚನೇನ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಮನ್ತೇಹಿ ‘ಸತ್ಥಾ ತಂ, ಆವುಸೋ, ಆಮನ್ತೇತೀ’’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಯೇನ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸತ್ಥಾ ತಂ, ಆವುಸೋ, ಆಮನ್ತೇತೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮಾವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತೋ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕೋ ತುಣ್ಹೀಭೂತೋ ಸಙ್ಕಸಾಯಸಿ, ನ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವೇಯ್ಯಾವಚ್ಚಂ ಕರೋಸಿ ಚೀವರಕಾರಸಮಯೇ’’ತಿ? ‘‘ಅಹಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸಕಂ ಕಿಚ್ಚಂ ಕರೋಮೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಚೇತಸಾ ಚೇತೋಪರಿವಿತಕ್ಕಮಞ್ಞಾಯ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಮಾ ಖೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಉಜ್ಝಾಯಿತ್ಥ. ಏಸೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಚತುನ್ನಂ ಝಾನಾನಂ ಆಭಿಚೇತಸಿಕಾನಂ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಾನಂ ನಿಕಾಮಲಾಭೀ ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭೀ ಅಕಸಿರಲಾಭೀ, ಯಸ್ಸ ಚತ್ಥಾಯ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ, ತದನುತ್ತರಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪರಿಯೋಸಾನಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀ’’ತಿ.

ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಇದಂ ವತ್ವಾನ ಸುಗತೋ ಅಥಾಪರಂ ಏತದವೋಚ ಸತ್ಥಾ –

‘‘ನಯಿದಂ ಸಿಥಿಲಮಾರಬ್ಭ, ನಯಿದಂ ಅಪ್ಪೇನ ಥಾಮಸಾ;

ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಧಿಗನ್ತಬ್ಬಂ, ಸಬ್ಬದುಕ್ಖಪ್ಪಮೋಚನಂ.

‘‘ಅಯಞ್ಚ ದಹರೋ ಭಿಕ್ಖು, ಅಯಮುತ್ತಮಪುರಿಸೋ;

ಧಾರೇತಿ ಅನ್ತಿಮಂ ದೇಹಂ, ಜೇತ್ವಾ ಮಾರಂ ಸವಾಹಿನಿ’’ನ್ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ;

೫. ಸುಜಾತಸುತ್ತಂ

೨೩೯. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸುಜಾತೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸುಜಾತಂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ. ದಿಸ್ವಾನ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಉಭಯೇನೇವಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕುಲಪುತ್ತೋ ಸೋಭತಿ – ಯಞ್ಚ ಅಭಿರೂಪೋ ದಸ್ಸನೀಯೋ ಪಾಸಾದಿಕೋ ಪರಮಾಯ ವಣ್ಣಪೋಕ್ಖರತಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಯಸ್ಸ ಚತ್ಥಾಯ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜ್ಜನ್ತಿ ತದನುತ್ತರಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪರಿಯೋಸಾನಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀ’’ತಿ. ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಸತ್ಥಾ –

‘‘ಸೋಭತಿ ವತಾಯಂ ಭಿಕ್ಖು, ಉಜುಭೂತೇನ ಚೇತಸಾ;

ವಿಪ್ಪಯುತ್ತೋ ವಿಸಂಯುತ್ತೋ, ಅನುಪಾದಾಯ ನಿಬ್ಬುತೋ;

ಧಾರೇತಿ ಅನ್ತಿಮಂ ದೇಹಂ, ಜೇತ್ವಾ ಮಾರಂ ಸವಾಹಿನಿ’’ನ್ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ;

೬. ಲಕುಣ್ಡಕಭದ್ದಿಯಸುತ್ತಂ

೨೪೦. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಲಕುಣ್ಡಕಭದ್ದಿಯೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಲಕುಣ್ಡಕಭದ್ದಿಯಂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ. ದಿಸ್ವಾನ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ ದುಬ್ಬಣ್ಣಂ ದುದ್ದಸಿಕಂ ಓಕೋಟಿಮಕಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪರಿಭೂತರೂಪ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಏಸೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಮಹಾನುಭಾವೋ, ನ ಚ ಸಾ ಸಮಾಪತ್ತಿ ಸುಲಭರೂಪಾ ಯಾ ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅಸಮಾಪನ್ನಪುಬ್ಬಾ. ಯಸ್ಸ ಚತ್ಥಾಯ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ, ತದನುತ್ತರಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪರಿಯೋಸಾನಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀ’’ತಿ. ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಸತ್ಥಾ –

‘‘ಹಂಸಾ ಕೋಞ್ಚಾ ಮಯೂರಾ ಚ, ಹತ್ಥಯೋ ಪಸದಾ ಮಿಗಾ;

ಸಬ್ಬೇ ಸೀಹಸ್ಸ ಭಾಯನ್ತಿ, ನತ್ಥಿ ಕಾಯಸ್ಮಿಂ ತುಲ್ಯತಾ.

‘‘ಏವಮೇವ ಮನುಸ್ಸೇಸು, ದಹರೋ ಚೇಪಿ ಪಞ್ಞವಾ;

ಸೋ ಹಿ ತತ್ಥ ಮಹಾ ಹೋತಿ, ನೇವ ಬಾಲೋ ಸರೀರವಾ’’ತಿ. ಛಟ್ಠಂ;

೭. ವಿಸಾಖಸುತ್ತಂ

೨೪೧. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ವೇಸಾಲಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಮಹಾವನೇ ಕೂಟಾಗಾರಸಾಲಾಯಂ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ವಿಸಾಖೋ ಪಞ್ಚಾಲಪುತ್ತೋ ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾಯಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇತಿ ಸಮಾದಪೇತಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇತಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇತಿ, ಪೋರಿಯಾ ವಾಚಾಯ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಾಯ ಅನೇಲಗಲಾಯ ಅತ್ಥಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಪನಿಯಾ ಪರಿಯಾಪನ್ನಾಯ ಅನಿಸ್ಸಿತಾಯ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯಂ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಾ ವುಟ್ಠಿತೋ ಯೇನ ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ನಿಸಜ್ಜ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾಯಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇತಿ ಸಮಾದಪೇತಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇತಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇತಿ ಪೋರಿಯಾ ವಾಚಾಯ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಾಯ ಅನೇಲಗಲಾಯ ಅತ್ಥಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಪನಿಯಾ ಪರಿಯಾಪನ್ನಾಯ ಅನಿಸ್ಸಿತಾಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಆಯಸ್ಮಾ, ಭನ್ತೇ, ವಿಸಾಖೋ ಪಞ್ಚಾಲಪುತ್ತೋ ಉಪಟ್ಠಾನಸಾಲಾಯಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇತಿ ಸಮಾದಪೇತಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇತಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇತಿ, ಪೋರಿಯಾ ವಾಚಾಯ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಾಯ ಅನೇಲಗಲಾಯ ಅತ್ಥಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಪನಿಯಾ ಪರಿಯಾಪನ್ನಾಯ ಅನಿಸ್ಸಿತಾಯಾ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ವಿಸಾಖಂ ಪಞ್ಚಾಲಪುತ್ತಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ವಿಸಾಖ, ಸಾಧು ಖೋ ತ್ವಂ, ವಿಸಾಖ, ಭಿಕ್ಖೂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸಿ…ಪೇ… ಅತ್ಥಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಪನಿಯಾ ಪರಿಯಾಪನ್ನಾಯ ಅನಿಸ್ಸಿತಾಯಾ’’ತಿ.

ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಇದಂ ವತ್ವಾನ ಸುಗತೋ ಅಥಾಪರಂ ಏತದವೋಚ ಸತ್ಥಾ –

‘‘ನಾಭಾಸಮಾನಂ ಜಾನನ್ತಿ, ಮಿಸ್ಸಂ ಬಾಲೇಹಿ ಪಣ್ಡಿತಂ;

ಭಾಸಮಾನಞ್ಚ ಜಾನನ್ತಿ, ದೇಸೇನ್ತಂ ಅಮತಂ ಪದಂ.

‘‘ಭಾಸಯೇ ಜೋತಯೇ ಧಮ್ಮಂ, ಪಗ್ಗಣ್ಹೇ ಇಸಿನಂ ಧಜಂ;

ಸುಭಾಸಿತಧಜಾ ಇಸಯೋ, ಧಮ್ಮೋ ಹಿ ಇಸಿನಂ ಧಜೋ’’ತಿ. ಸತ್ತಮಂ;

೮. ನನ್ದಸುತ್ತಂ

೨೪೨. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ನನ್ದೋ ಭಗವತೋ ಮಾತುಚ್ಛಾಪುತ್ತೋ ಆಕೋಟಿತಪಚ್ಚಾಕೋಟಿತಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಪಾರುಪಿತ್ವಾ ಅಕ್ಖೀನಿ ಅಞ್ಜೇತ್ವಾ ಅಚ್ಛಂ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ನನ್ದಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನ ಖೋ ತೇ ತಂ, ನನ್ದ, ಪತಿರೂಪಂ ಕುಲಪುತ್ತಸ್ಸ ಸದ್ಧಾ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ, ಯಂ ತ್ವಂ ಆಕೋಟಿತಪಚ್ಚಾಕೋಟಿತಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಪಾರುಪೇಯ್ಯಾಸಿ, ಅಕ್ಖೀನಿ ಚ ಅಞ್ಜೇಯ್ಯಾಸಿ, ಅಚ್ಛಞ್ಚ ಪತ್ತಂ ಧಾರೇಯ್ಯಾಸಿ. ಏತಂ ಖೋ ತೇ, ನನ್ದ, ಪತಿರೂಪಂ ಕುಲಪುತ್ತಸ್ಸ ಸದ್ಧಾ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ, ಯಂ ತ್ವಂ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಚ ಅಸ್ಸಸಿ, ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕೋ ಚ ಪಂಸುಕುಲಿಕೋ ಚ ಕಾಮೇಸು ಚ ಅನಪೇಕ್ಖೋ ವಿಹರೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ. ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ…ಪೇ… ಸತ್ಥಾ –

‘‘ಕದಾಹಂ ನನ್ದಂ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಂ, ಆರಞ್ಞಂ ಪಂಸುಕೂಲಿಕಂ;

ಅಞ್ಞಾತುಞ್ಛೇನ ಯಾಪೇನ್ತಂ, ಕಾಮೇಸು ಅನಪೇಕ್ಖಿನ’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ನನ್ದೋ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಆರಞ್ಞಿಕೋ ಚ ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕೋ ಚ ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ ಚ ಕಾಮೇಸು ಚ ಅನಪೇಕ್ಖೋ ವಿಹಾಸೀತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ತಿಸ್ಸಸುತ್ತಂ

೨೪೩. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ತಿಸ್ಸೋ ಭಗವತೋ ಪಿತುಚ್ಛಾಪುತ್ತೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ ದುಕ್ಖೀ ದುಮ್ಮನೋ ಅಸ್ಸೂನಿ ಪವತ್ತಯಮಾನೋ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ತಿಸ್ಸಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ತ್ವಂ, ತಿಸ್ಸ, ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ದುಕ್ಖೀ ದುಮ್ಮನೋ ಅಸ್ಸೂನಿ ಪವತ್ತಯಮಾನೋ’’ತಿ? ‘‘ತಥಾ ಹಿ ಪನ ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಸಮನ್ತಾ ವಾಚಾಸನ್ನಿತೋದಕೇನ [ವಾಚಾಯ ಸನ್ನಿತೋದಕೇನ (ಕ.)] ಸಞ್ಜಮ್ಭರಿಮಕಂಸೂ’’ತಿ [ಸಞ್ಜಬ್ಭರಿಮಕಂಸೂತಿ (?)]. ‘‘ತಥಾಹಿ ಪನ ತ್ವಂ, ತಿಸ್ಸ, ವತ್ತಾ ನೋ ಚ ವಚನಕ್ಖಮೋ; ನ ಖೋ ತೇ ತಂ, ತಿಸ್ಸ, ಪತಿರೂಪಂ ಕುಲಪುತ್ತಸ್ಸ ಸದ್ಧಾ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ, ಯಂ ತ್ವಂ ವತ್ತಾ ನೋ ಚ ವಚನಕ್ಖಮೋ. ಏತಂ ಖೋ ತೇ, ತಿಸ್ಸ, ಪತಿರೂಪಂ ಕುಲಪುತ್ತಸ್ಸ ಸದ್ಧಾ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ – ‘ಯಂ ತ್ವಂ ವತ್ತಾ ಚ ಅಸ್ಸ ವಚನಕ್ಖಮೋ ಚಾ’’’ತಿ.

ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಇದಂ ವತ್ವಾನ ಸುಗತೋ ಅಥಾಪರಂ ಏತದವೋಚ ಸತ್ಥಾ –

‘‘ಕಿಂ ನು ಕುಜ್ಝಸಿ ಮಾ ಕುಜ್ಝಿ, ಅಕ್ಕೋಧೋ ತಿಸ್ಸ ತೇ ವರಂ;

ಕೋಧಮಾನಮಕ್ಖವಿನಯತ್ಥಞ್ಹಿ, ತಿಸ್ಸ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ವುಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ನವಮಂ;

೧೦. ಥೇರನಾಮಕಸುತ್ತಂ

೨೪೪. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಥೇರನಾಮಕೋ ಏಕವಿಹಾರೀ ಚೇವ ಹೋತಿ ಏಕವಿಹಾರಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ. ಸೋ ಏಕೋ ಗಾಮಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಸತಿ ಏಕೋ ಪಟಿಕ್ಕಮತಿ ಏಕೋ ರಹೋ ನಿಸೀದತಿ ಏಕೋ ಚಙ್ಕಮಂ ಅಧಿಟ್ಠಾತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಥೇರನಾಮಕೋ ಏಕವಿಹಾರೀ ಏಕವಿಹಾರಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಅಞ್ಞತರಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಏಹಿ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಮಮ ವಚನೇನ ಥೇರಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಮನ್ತೇಹಿ – ‘ಸತ್ಥಾ ತಂ, ಆವುಸೋ ಥೇರ, ಆಮನ್ತೇತೀ’’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಥೇರೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಥೇರಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸತ್ಥಾ ತಂ, ಆವುಸೋ ಥೇರ, ಆಮನ್ತೇತೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮಾವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಥೇರೋ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಥೇರಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತ್ವಂ, ಥೇರ, ಏಕವಿಹಾರೀ ಏಕವಿಹಾರಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಯಥಾ ಕಥಂ ಪನ ತ್ವಂ, ಥೇರ, ಏಕವಿಹಾರೀ ಏಕವಿಹಾರಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ’’ತಿ? ‘‘ಇಧಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಏಕೋ ಗಾಮಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಸಾಮಿ ಏಕೋ ಪಟಿಕ್ಕಮಾಮಿ ಏಕೋ ರಹೋ ನಿಸೀದಾಮಿ ಏಕೋ ಚಙ್ಕಮಂ ಅಧಿಟ್ಠಾಮಿ. ಏವಂ ಖ್ವಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಏಕವಿಹಾರೀ ಏಕವಿಹಾರಸ್ಸ ಚ ವಣ್ಣವಾದೀ’’ತಿ.

‘‘ಅತ್ಥೇಸೋ, ಥೇರ, ಏಕವಿಹಾರೋ ನೇಸೋ ನತ್ಥೀತಿ ವದಾಮಿ. ಅಪಿ ಚ, ಥೇರ, ಯಥಾ ಏಕವಿಹಾರೋ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಪರಿಪುಣ್ಣೋ ಹೋತಿ ತಂ ಸುಣಾಹಿ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಹಿ; ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ…ಪೇ…. ‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಥೇರ, ಏಕವಿಹಾರೋ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಪರಿಪುಣ್ಣೋ ಹೋತಿ. ಇಧ, ಥೇರ, ಯಂ ಅತೀತಂ ತಂ ಪಹೀನಂ, ಯಂ ಅನಾಗತಂ ತಂ ಪಟಿನಿಸ್ಸಟ್ಠಂ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಚ ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭೇಸು ಛನ್ದರಾಗೋ ಸುಪ್ಪಟಿವಿನೀತೋ. ಏವಂ ಖೋ, ಥೇರ, ಏಕವಿಹಾರೋ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಪರಿಪುಣ್ಣೋ ಹೋತೀ’’ತಿ.

ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಇದಂ ವತ್ವಾನ ಸುಗತೋ ಅಥಾಪರಂ ಏತದವೋಚ ಸತ್ಥಾ –

‘‘ಸಬ್ಬಾಭಿಭುಂ ಸಬ್ಬವಿದುಂ ಸುಮೇಧಂ,

ಸಬ್ಬೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅನೂಪಲಿತ್ತಂ;

ಸಬ್ಬಞ್ಜಹಂ ತಣ್ಹಾಕ್ಖಯೇ ವಿಮುತ್ತಂ,

ತಮಹಂ ನರಂ ಏಕವಿಹಾರೀತಿ ಬ್ರೂಮೀ’’ತಿ. ದಸಮಂ;

೧೧. ಮಹಾಕಪ್ಪಿನಸುತ್ತಂ

೨೪೫. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಪ್ಪಿನೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಮಹಾಕಪ್ಪಿನಂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ. ದಿಸ್ವಾನ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ ಓದಾತಕಂ ತನುಕಂ ತುಙ್ಗನಾಸಿಕ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಏಸೋ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಮಹಾನುಭಾವೋ. ನ ಚ ಸಾ ಸಮಾಪತ್ತಿ ಸುಲಭರೂಪಾ ಯಾ ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅಸಮಾಪನ್ನಪುಬ್ಬಾ. ಯಸ್ಸ ಚತ್ಥಾಯ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ ತದನುತ್ತರಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪರಿಯೋಸಾನಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀ’’ತಿ.

ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಇದಂ ವತ್ವಾನ ಸುಗತೋ ಅಥಾಪರಂ ಏತದವೋಚ ಸತ್ಥಾ –

‘‘ಖತ್ತಿಯೋ ಸೇಟ್ಠೋ ಜನೇತಸ್ಮಿಂ, ಯೇ ಗೋತ್ತಪಟಿಸಾರಿನೋ;

ವಿಜ್ಜಾಚರಣಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಸೋ ಸೇಟ್ಠೋ ದೇವಮಾನುಸೇ.

‘‘ದಿವಾ ತಪತಿ ಆದಿಚ್ಚೋ, ರತ್ತಿಮಾಭಾತಿ ಚನ್ದಿಮಾ;

ಸನ್ನದ್ಧೋ ಖತ್ತಿಯೋ ತಪತಿ, ಝಾಯೀ ತಪತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ;

ಅಥ ಸಬ್ಬಮಹೋರತ್ತಿಂ [ಅಥ ಸಬ್ಬಮಹೋರತ್ತಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)], ಬುದ್ಧೋ ತಪತಿ ತೇಜಸಾ’’ತಿ. ಏಕಾದಸಮಂ;

೧೨. ಸಹಾಯಕಸುತ್ತಂ

೨೪೬. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ. ಅಥ ಖೋ ದ್ವೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಹಾಯಕಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ಮಹಾಕಪ್ಪಿನಸ್ಸ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿನೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತೇ. ದಿಸ್ವಾನ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಹಾಯಕೇ ಆಗಚ್ಛನ್ತೇ ಕಪ್ಪಿನಸ್ಸ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿನೋ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಏತೇ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಮಹಿದ್ಧಿಕಾ ಮಹಾನುಭಾವಾ. ನ ಚ ಸಾ ಸಮಾಪತ್ತಿ ಸುಲಭರೂಪಾ, ಯಾ ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಅಸಮಾಪನ್ನಪುಬ್ಬಾ. ಯಸ್ಸ ಚತ್ಥಾಯ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ ತದನುತ್ತರಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪರಿಯೋಸಾನಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರನ್ತೀ’’ತಿ.

ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಇದಂ ವತ್ವಾನ ಸುಗತೋ ಅಥಾಪರಂ ಏತದವೋಚ ಸತ್ಥಾ –

‘‘ಸಹಾಯಾ ವತಿಮೇ ಭಿಕ್ಖೂ, ಚಿರರತ್ತಂ ಸಮೇತಿಕಾ;

ಸಮೇತಿ ನೇಸಂ ಸದ್ಧಮ್ಮೋ, ಧಮ್ಮೇ ಬುದ್ಧಪ್ಪವೇದಿತೇ.

‘‘ಸುವಿನೀತಾ ಕಪ್ಪಿನೇನ, ಧಮ್ಮೇ ಅರಿಯಪ್ಪವೇದಿತೇ;

ಧಾರೇನ್ತಿ ಅನ್ತಿಮಂ ದೇಹಂ, ಜೇತ್ವಾ ಮಾರಂ ಸವಾಹಿನಿ’’ನ್ತಿ. ದ್ವಾದಸಮಂ;

ಭಿಕ್ಖುಸಂಯುತ್ತಂ ಸಮತ್ತಂ.