೧. ಸತ್ತಧಾತುಸುತ್ತಂ
೯೫. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಸತ್ತಿಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುಯೋ. ಕತಮಾ ಸತ್ತ? ಆಭಾಧಾತು, ಸುಭಧಾತು, ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಧಾತು, ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಧಾತು, ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಧಾತು, ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಧಾತು, ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಧಾತು – ಇಮಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತ ಧಾತುಯೋ’’ತಿ.
ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಯಾ ಚಾಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಆಭಾಧಾತು ಯಾ ಚ ಸುಭಧಾತು ಯಾ ಚ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಧಾತು ಯಾ ಚ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಧಾತು ಯಾ ಚ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಧಾತು ಯಾ ಚ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಧಾತು ಯಾ ಚ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಧಾತು – ಇಮಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಧಾತುಯೋ ಕಿಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯನ್ತೀ’’ತಿ?
‘‘ಯಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಆಭಾಧಾತು – ಅಯಂ ಧಾತು ಅನ್ಧಕಾರಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಯಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಸುಭಧಾತು – ಅಯಂ ಧಾತು ಅಸುಭಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಯಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಧಾತು – ಅಯಂ ಧಾತು ರೂಪಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಯಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಧಾತು – ಅಯಂ ಧಾತು ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಯಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಧಾತು – ಅಯಂ ಧಾತು ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಯಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಧಾತು – ಅಯಂ ಧಾತು ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಯಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಧಾತು – ಅಯಂ ಧಾತು ನಿರೋಧಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯತೀ’’ತಿ.
‘‘ಯಾ ಚಾಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಆಭಾಧಾತು ಯಾ ಚ ಸುಭಧಾತು ಯಾ ಚ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಧಾತು ಯಾ ಚ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಧಾತು ಯಾ ಚ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಧಾತು ಯಾ ಚ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಧಾತು ಯಾ ಚ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಧಾತು – ಇಮಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಧಾತುಯೋ ಕಥಂ ಸಮಾಪತ್ತಿ ಪತ್ತಬ್ಬಾ’’ತಿ?
‘‘ಯಾ ಚಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಆಭಾಧಾತು ಯಾ ಚ ಸುಭಧಾತು ಯಾ ಚ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಧಾತು ಯಾ ಚ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಧಾತು ಯಾ ಚ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಧಾತು – ಇಮಾ ಧಾತುಯೋ ಸಞ್ಞಾಸಮಾಪತ್ತಿ ಪತ್ತಬ್ಬಾ. ಯಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಧಾತು – ಅಯಂ ಧಾತು ಸಙ್ಖಾರಾವಸೇಸಸಮಾಪತ್ತಿ ಪತ್ತಬ್ಬಾ. ಯಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಧಾತು – ಅಯಂ ಧಾತು ನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿ ಪತ್ತಬ್ಬಾ’’ತಿ. ಪಠಮಂ.