೩. ಧಾತುಸಂಯುತ್ತಂ

೧. ನಾನತ್ತವಗ್ಗೋ

೧. ಧಾತುನಾನತ್ತಸುತ್ತಂ

೮೫. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುನಾನತ್ತಂ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ. ತಂ ಸುಣಾಥ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಥ; ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ? ಚಕ್ಖುಧಾತು ರೂಪಧಾತು ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು, ಸೋತಧಾತು ಸದ್ದಧಾತು ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು, ಘಾನಧಾತು ಗನ್ಧಧಾತು ಘಾನವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು, ಜಿವ್ಹಾಧಾತು ರಸಧಾತು ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು, ಕಾಯಧಾತು ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಧಾತು ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು, ಮನೋಧಾತು ಧಮ್ಮಧಾತು ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತು – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಸುತ್ತಂ

೮೬. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುನಾನತ್ತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ. ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ? ಚಕ್ಖುಧಾತು ಸೋತಧಾತು ಘಾನಧಾತು ಜಿವ್ಹಾಧಾತು ಕಾಯಧಾತು ಮನೋಧಾತು – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ’’.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ? ಚಕ್ಖುಧಾತುಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸೋ. ಸೋತಧಾತುಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಘಾನಧಾತುಂ ಪಟಿಚ್ಚ … ಜಿವ್ಹಾಧಾತುಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಕಾಯಧಾತುಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಮನೋಧಾತುಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸೋ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತ’’ನ್ತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ನೋಫಸ್ಸನಾನತ್ತಸುತ್ತಂ

೮೭. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುನಾನತ್ತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಾತುನಾನತ್ತಂ. ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ? ಚಕ್ಖುಧಾತು…ಪೇ… ಮನೋಧಾತು – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ’’.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಾತುನಾನತ್ತಂ? ಚಕ್ಖುಧಾತುಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸೋ, ನೋ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಚಕ್ಖುಧಾತು…ಪೇ… ಮನೋಧಾತುಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸೋ, ನೋ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಮನೋಧಾತು. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಾತುನಾನತ್ತ’’ನ್ತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ವೇದನಾನಾನತ್ತಸುತ್ತಂ

೮೮. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುನಾನತ್ತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ, ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದನಾನಾನತ್ತಂ. ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ? ಚಕ್ಖುಧಾತು …ಪೇ… ಮನೋಧಾತು – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ’’.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ, ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದನಾನಾನತ್ತಂ? ಚಕ್ಖುಧಾತುಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸೋ, ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಜಾ ವೇದನಾ…ಪೇ… ಮನೋಧಾತುಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸೋ, ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಾ ವೇದನಾ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ, ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದನಾನಾನತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ದುತಿಯವೇದನಾನಾನತ್ತಸುತ್ತಂ

೮೯. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುನಾನತ್ತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ, ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದನಾನಾನತ್ತಂ, ನೋ ವೇದನಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಾತುನಾನತ್ತಂ. ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ? ಚಕ್ಖುಧಾತು…ಪೇ… ಮನೋಧಾತು – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ’’.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ, ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದನಾನಾನತ್ತಂ, ನೋ ವೇದನಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಾತುನಾನತ್ತಂ? ಚಕ್ಖುಧಾತುಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸೋ, ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಜಾ ವೇದನಾ, ನೋ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸೋ, ನೋ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಚಕ್ಖುಧಾತು…ಪೇ… ಮನೋಧಾತುಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸೋ, ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಾ ವೇದನಾ, ನೋ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸೋ, ನೋ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಮನೋಧಾತು. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ, ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದನಾನಾನತ್ತಂ, ನೋ ವೇದನಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಾತುನಾನತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ಬಾಹಿರಧಾತುನಾನತ್ತಸುತ್ತಂ

೯೦. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುನಾನತ್ತಂ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ. ತಂ ಸುಣಾಥ…ಪೇ… ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ? ರೂಪಧಾತು ಸದ್ದಧಾತು ಗನ್ಧಧಾತು ರಸಧಾತು ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಧಾತು ಧಮ್ಮಧಾತು – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಸುತ್ತಂ

೯೧. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಭದನ್ತೇ’’ತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಧಾತುನಾನತ್ತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ, ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಙ್ಕಪ್ಪನಾನತ್ತಂ, ಸಙ್ಕಪ್ಪನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಛನ್ದನಾನತ್ತಂ, ಛನ್ದನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪರಿಳಾಹನಾನತ್ತಂ, ಪರಿಳಾಹನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪರಿಯೇಸನಾನಾನತ್ತಂ. ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ? ರೂಪಧಾತು…ಪೇ… ಧಮ್ಮಧಾತು – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ’’.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ, ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಙ್ಕಪ್ಪನಾನತ್ತಂ, ಸಙ್ಕಪ್ಪನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಛನ್ದನಾನತ್ತಂ, ಛನ್ದನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪರಿಳಾಹನಾನತ್ತಂ, ಪರಿಳಾಹನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪರಿಯೇಸನಾನಾನತ್ತಂ?

‘‘ರೂಪಧಾತುಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ರೂಪಸಞ್ಞಾ, ರೂಪಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ರೂಪಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ರೂಪಸಙ್ಕಪ್ಪಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ರೂಪಚ್ಛನ್ದೋ, ರೂಪಚ್ಛನ್ದಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ರೂಪಪರಿಳಾಹೋ, ರೂಪಪರಿಳಾಹಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ರೂಪಪರಿಯೇಸನಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಧಾತುಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಸಞ್ಞಾ, ಧಮ್ಮಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ಧಮ್ಮಸಙ್ಕಪ್ಪಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಚ್ಛನ್ದೋ, ಧಮ್ಮಚ್ಛನ್ದಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಪರಿಳಾಹೋ, ಧಮ್ಮಪರಿಳಾಹಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಪರಿಯೇಸನಾ.

‘‘ಏವಂ, ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ, ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಙ್ಕಪ್ಪನಾನತ್ತಂ, ಸಙ್ಕಪ್ಪನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಛನ್ದನಾನತ್ತಂ, ಛನ್ದನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪರಿಳಾಹನಾನತ್ತಂ, ಪರಿಳಾಹನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪರಿಯೇಸನಾನಾನತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ನೋಪರಿಯೇಸನಾನಾನತ್ತಸುತ್ತಂ

೯೨. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುನಾನತ್ತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ, ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಙ್ಕಪ್ಪನಾನತ್ತಂ, ಸಙ್ಕಪ್ಪನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಛನ್ದನಾನತ್ತಂ, ಛನ್ದನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪರಿಳಾಹನಾನತ್ತಂ, ಪರಿಳಾಹನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪರಿಯೇಸನಾನಾನತ್ತಂ; ನೋ ಪರಿಯೇಸನಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪರಿಳಾಹನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಪರಿಳಾಹನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಛನ್ದನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಛನ್ದನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಙ್ಕಪ್ಪನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಸಙ್ಕಪ್ಪನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಾತುನಾನತ್ತಂ. ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ? ರೂಪಧಾತು…ಪೇ… ಧಮ್ಮಧಾತು – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ’’.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ, ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ…ಪೇ… ಪರಿಯೇಸನಾನಾನತ್ತಂ; ನೋ ಪರಿಯೇಸನಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪರಿಳಾಹನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಪರಿಳಾಹನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಛನ್ದನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಛನ್ದನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಙ್ಕಪ್ಪನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಸಙ್ಕಪ್ಪನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಾತುನಾನತ್ತಂ?

‘‘ರೂಪಧಾತುಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ರೂಪಸಞ್ಞಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಧಾತುಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಸಞ್ಞಾ, ಧಮ್ಮಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಪರಿಯೇಸನಾ; ನೋ ಧಮ್ಮಪರಿಯೇಸನಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಪರಿಳಾಹೋ, ನೋ ಧಮ್ಮಪರಿಳಾಹಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಚ್ಛನ್ದೋ, ನೋ ಧಮ್ಮಚ್ಛನ್ದಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ನೋ ಧಮ್ಮಸಙ್ಕಪ್ಪಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಸಞ್ಞಾ, ನೋ ಧಮ್ಮಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಧಾತು.

‘‘ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ, ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ…ಪೇ… ಪರಿಯೇಸನಾನಾನತ್ತಂ; ನೋ ಪರಿಯೇಸನಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪರಿಳಾಹನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಪರಿಳಾಹನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಛನ್ದನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಛನ್ದನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಙ್ಕಪ್ಪನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಸಙ್ಕಪ್ಪನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಾತುನಾನತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ಬಾಹಿರಫಸ್ಸನಾನತ್ತಸುತ್ತಂ

೯೩. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುನಾನತ್ತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ, ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಙ್ಕಪ್ಪನಾನತ್ತಂ, ಸಙ್ಕಪ್ಪನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ, ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದನಾನಾನತ್ತಂ, ವೇದನಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಛನ್ದನಾನತ್ತಂ, ಛನ್ದನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪರಿಳಾಹನಾನತ್ತಂ, ಪರಿಳಾಹನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪರಿಯೇಸನಾನಾನತ್ತಂ, ಪರಿಯೇಸನಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಲಾಭನಾನತ್ತಂ. ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ? ರೂಪಧಾತು…ಪೇ… ಧಮ್ಮಧಾತು – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ’’.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ, ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ…ಪೇ… ಲಾಭನಾನತ್ತಂ?

‘‘ರೂಪಧಾತುಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ರೂಪಸಞ್ಞಾ, ರೂಪಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ರೂಪಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ರೂಪಸಙ್ಕಪ್ಪಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ರೂಪಸಮ್ಫಸ್ಸೋ, ರೂಪಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ರೂಪಸಮ್ಫಸ್ಸಜಾ ವೇದನಾ, ರೂಪಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ರೂಪಚ್ಛನ್ದೋ, ರೂಪಚ್ಛನ್ದಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ರೂಪಪರಿಳಾಹೋ, ರೂಪಪರಿಳಾಹಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ರೂಪಪರಿಯೇಸನಾ, ರೂಪಪರಿಯೇಸನಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ರೂಪಲಾಭೋ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಧಾತುಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಸಞ್ಞಾ, ಧಮ್ಮಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ಧಮ್ಮಸಙ್ಕಪ್ಪಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಸಮ್ಫಸ್ಸೋ, ಧಮ್ಮಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಸಮ್ಫಸ್ಸಜಾ ವೇದನಾ, ಧಮ್ಮಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಚ್ಛನ್ದೋ, ಧಮ್ಮಚ್ಛನ್ದಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಪರಿಳಾಹೋ, ಧಮ್ಮಪರಿಳಾಹಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಪರಿಯೇಸನಾ, ಧಮ್ಮಪರಿಯೇಸನಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಲಾಭೋ.

‘‘ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ, ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ…ಪೇ… ಪರಿಯೇಸನಾನಾನತ್ತಂ, ಪರಿಯೇಸನಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಲಾಭನಾನತ್ತ’’ನ್ತಿ. ನವಮಂ.

೧೦. ದುತಿಯಬಾಹಿರಫಸ್ಸನಾನತ್ತಸುತ್ತಂ

೯೪. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುನಾನತ್ತಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ, ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಙ್ಕಪ್ಪನಾನತ್ತಂ, ಫಸ್ಸ… ವೇದನಾ… ಛನ್ದ… ಪರಿಳಾಹ… ಪರಿಯೇಸನಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಲಾಭನಾನತ್ತಂ; ನೋ ಲಾಭನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪರಿಯೇಸನಾನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಪರಿಯೇಸನಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪರಿಳಾಹನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಪರಿಳಾಹನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ…ಪೇ… ಛನ್ದ… ವೇದನಾ… ಫಸ್ಸ… ಸಙ್ಕಪ್ಪ… ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಾತುನಾನತ್ತಂ. ಕತಮಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ? ರೂಪಧಾತು…ಪೇ… ಧಮ್ಮಧಾತು – ಇದಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ’’.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ, ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಙ್ಕಪ್ಪನಾನತ್ತಂ? ಫಸ್ಸ… ವೇದನಾ… ಛನ್ದ… ಪರಿಳಾಹ… ಪರಿಯೇಸನಾ… ಲಾಭ… ನೋ ಲಾಭನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪರಿಯೇಸನಾನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಪರಿಯೇಸನಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪರಿಳಾಹ… ಛನ್ದ… ವೇದನಾ… ಫಸ್ಸ… ನೋ ಸಙ್ಕಪ್ಪನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಾತುನಾನತ್ತಂ?

‘‘ರೂಪಧಾತುಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ರೂಪಸಞ್ಞಾ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಧಾತುಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಸಞ್ಞಾ, ಧಮ್ಮಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಪರಿಯೇಸನಾ, ಧಮ್ಮಪರಿಯೇಸನಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಲಾಭೋ; ನೋ ಧಮ್ಮಲಾಭಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಪರಿಯೇಸನಾ, ನೋ ಧಮ್ಮಪರಿಯೇಸನಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಪರಿಳಾಹೋ, ನೋ ಧಮ್ಮಪರಿಳಾಹಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಚ್ಛನ್ದೋ, ನೋ ಧಮ್ಮಚ್ಛನ್ದಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಸಮ್ಫಸ್ಸಜಾ ವೇದನಾ, ನೋ ಧಮ್ಮಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಸಮ್ಫಸ್ಸೋ, ನೋ ಧಮ್ಮಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ನೋ ಧಮ್ಮಸಙ್ಕಪ್ಪಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಸಞ್ಞಾ, ನೋ ಧಮ್ಮಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಮ್ಮಧಾತು.

‘‘ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ, ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ…ಪೇ… ಸಙ್ಕಪ್ಪ… ಫಸ್ಸ… ವೇದನಾ… ಛನ್ದ… ಪರಿಳಾಹ… ಪರಿಯೇಸನಾ… ಲಾಭ… ನೋ ಲಾಭನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪರಿಯೇಸನಾನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಪರಿಯೇಸನಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪರಿಳಾಹನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಪರಿಳಾಹನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಛನ್ದನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಛನ್ದನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವೇದನಾನಾನತ್ತಂ, ನೋ ವೇದನಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಫಸ್ಸನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಙ್ಕಪ್ಪನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಸಙ್ಕಪ್ಪನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ, ನೋ ಸಞ್ಞಾನಾನತ್ತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಧಾತುನಾನತ್ತ’’ನ್ತಿ. ದಸಮಂ.

ನಾನತ್ತವಗ್ಗೋ ಪಠಮೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಧಾತುಫಸ್ಸಞ್ಚ ನೋ ಚೇತಂ, ವೇದನಾ ಅಪರೇ ದುವೇ;

ಏತಂ ಅಜ್ಝತ್ತಪಞ್ಚಕಂ, ಧಾತುಸಞ್ಞಞ್ಚ ನೋ ಚೇತಂ;

ಫಸ್ಸಸ್ಸ ಅಪರೇ ದುವೇ, ಏತಂ ಬಾಹಿರಪಞ್ಚಕನ್ತಿ.

೨. ದುತಿಯವಗ್ಗೋ

೧. ಸತ್ತಧಾತುಸುತ್ತಂ

೯೫. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಸತ್ತಿಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುಯೋ. ಕತಮಾ ಸತ್ತ? ಆಭಾಧಾತು, ಸುಭಧಾತು, ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಧಾತು, ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಧಾತು, ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಧಾತು, ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಧಾತು, ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಧಾತು – ಇಮಾ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತ ಧಾತುಯೋ’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಯಾ ಚಾಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಆಭಾಧಾತು ಯಾ ಚ ಸುಭಧಾತು ಯಾ ಚ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಧಾತು ಯಾ ಚ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಧಾತು ಯಾ ಚ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಧಾತು ಯಾ ಚ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಧಾತು ಯಾ ಚ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಧಾತು – ಇಮಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಧಾತುಯೋ ಕಿಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯನ್ತೀ’’ತಿ?

‘‘ಯಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಆಭಾಧಾತು – ಅಯಂ ಧಾತು ಅನ್ಧಕಾರಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಯಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಸುಭಧಾತು – ಅಯಂ ಧಾತು ಅಸುಭಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಯಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಧಾತು – ಅಯಂ ಧಾತು ರೂಪಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಯಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಧಾತು – ಅಯಂ ಧಾತು ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಯಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಧಾತು – ಅಯಂ ಧಾತು ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಯಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಧಾತು – ಅಯಂ ಧಾತು ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಯಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಧಾತು – ಅಯಂ ಧಾತು ನಿರೋಧಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯತೀ’’ತಿ.

‘‘ಯಾ ಚಾಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಆಭಾಧಾತು ಯಾ ಚ ಸುಭಧಾತು ಯಾ ಚ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಧಾತು ಯಾ ಚ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಧಾತು ಯಾ ಚ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಧಾತು ಯಾ ಚ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಧಾತು ಯಾ ಚ ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಧಾತು – ಇಮಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಧಾತುಯೋ ಕಥಂ ಸಮಾಪತ್ತಿ ಪತ್ತಬ್ಬಾ’’ತಿ?

‘‘ಯಾ ಚಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಆಭಾಧಾತು ಯಾ ಚ ಸುಭಧಾತು ಯಾ ಚ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಧಾತು ಯಾ ಚ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಧಾತು ಯಾ ಚ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಧಾತು – ಇಮಾ ಧಾತುಯೋ ಸಞ್ಞಾಸಮಾಪತ್ತಿ ಪತ್ತಬ್ಬಾ. ಯಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಧಾತು – ಅಯಂ ಧಾತು ಸಙ್ಖಾರಾವಸೇಸಸಮಾಪತ್ತಿ ಪತ್ತಬ್ಬಾ. ಯಾಯಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಸಞ್ಞಾವೇದಯಿತನಿರೋಧಧಾತು – ಅಯಂ ಧಾತು ನಿರೋಧಸಮಾಪತ್ತಿ ಪತ್ತಬ್ಬಾ’’ತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ಸನಿದಾನಸುತ್ತಂ

೯೬. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಸನಿದಾನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಕಾಮವಿತಕ್ಕೋ, ನೋ ಅನಿದಾನಂ; ಸನಿದಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಬ್ಯಾಪಾದವಿತಕ್ಕೋ, ನೋ ಅನಿದಾನಂ; ಸನಿದಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವಿಹಿಂಸಾವಿತಕ್ಕೋ, ನೋ ಅನಿದಾನಂ’’.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸನಿದಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಕಾಮವಿತಕ್ಕೋ, ನೋ ಅನಿದಾನಂ; ಸನಿದಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಬ್ಯಾಪಾದವಿತಕ್ಕೋ, ನೋ ಅನಿದಾನಂ; ಸನಿದಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವಿಹಿಂಸಾವಿತಕ್ಕೋ, ನೋ ಅನಿದಾನಂ? ಕಾಮಧಾತುಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಕಾಮಸಞ್ಞಾ, ಕಾಮಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಕಾಮಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ಕಾಮಸಙ್ಕಪ್ಪಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಕಾಮಚ್ಛನ್ದೋ, ಕಾಮಚ್ಛನ್ದಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಕಾಮಪರಿಳಾಹೋ, ಕಾಮಪರಿಳಾಹಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಕಾಮಪರಿಯೇಸನಾ. ಕಾಮಪರಿಯೇಸನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಿಯೇಸಮಾನೋ ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ತೀಹಿ ಠಾನೇಹಿ ಮಿಚ್ಛಾ ಪಟಿಪಜ್ಜತಿ – ಕಾಯೇನ, ವಾಚಾಯ, ಮನಸಾ.

‘‘ಬ್ಯಾಪಾದಧಾತುಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಬ್ಯಾಪಾದಸಞ್ಞಾ, ಬ್ಯಾಪಾದಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಬ್ಯಾಪಾದಸಙ್ಕಪ್ಪೋ…ಪೇ… ಬ್ಯಾಪಾದಚ್ಛನ್ದೋ… ಬ್ಯಾಪಾದಪರಿಳಾಹೋ… ಬ್ಯಾಪಾದಪರಿಯೇಸನಾ… ಬ್ಯಾಪಾದಪರಿಯೇಸನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಿಯೇಸಮಾನೋ ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ತೀಹಿ ಠಾನೇಹಿ ಮಿಚ್ಛಾ ಪಟಿಪಜ್ಜತಿ – ಕಾಯೇನ, ವಾಚಾಯ, ಮನಸಾ.

‘‘ವಿಹಿಂಸಾಧಾತುಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವಿಹಿಂಸಾಸಞ್ಞಾ; ವಿಹಿಂಸಾಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವಿಹಿಂಸಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ…ಪೇ… ವಿಹಿಂಸಾಛನ್ದೋ… ವಿಹಿಂಸಾಪರಿಳಾಹೋ… ವಿಹಿಂಸಾಪರಿಯೇಸನಾ… ವಿಹಿಂಸಾಪರಿಯೇಸನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಿಯೇಸಮಾನೋ ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ತೀಹಿ ಠಾನೇಹಿ ಮಿಚ್ಛಾ ಪಟಿಪಜ್ಜತಿ – ಕಾಯೇನ, ವಾಚಾಯ, ಮನಸಾ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸೋ ಆದಿತ್ತಂ ತಿಣುಕ್ಕಂ ಸುಕ್ಖೇ ತಿಣದಾಯೇ ನಿಕ್ಖಿಪೇಯ್ಯ; ನೋ ಚೇ ಹತ್ಥೇಹಿ ಚ ಪಾದೇಹಿ ಚ ಖಿಪ್ಪಮೇವ ನಿಬ್ಬಾಪೇಯ್ಯ. ಏವಞ್ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯೇ ತಿಣಕಟ್ಠನಿಸ್ಸಿತಾ ಪಾಣಾ ತೇ ಅನಯಬ್ಯಸನಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯೋ ಹಿ ಕೋಚಿ ಸಮಣೋ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಾ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ವಿಸಮಗತಂ ಸಞ್ಞಂ ನ ಖಿಪ್ಪಮೇವ ಪಜಹತಿ ವಿನೋದೇತಿ ಬ್ಯನ್ತೀಕರೋತಿ ಅನಭಾವಂ ಗಮೇತಿ, ಸೋ ದಿಟ್ಠೇ ಚೇವ ಧಮ್ಮೇ ದುಕ್ಖಂ ವಿಹರತಿ ಸವಿಘಾತಂ ಸಉಪಾಯಾಸಂ ಸಪರಿಳಾಹಂ; ಕಾಯಸ್ಸ ಚ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ದುಗ್ಗತಿ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ.

‘‘ಸನಿದಾನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ನೇಕ್ಖಮ್ಮವಿತಕ್ಕೋ, ನೋ ಅನಿದಾನಂ; ಸನಿದಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಅಬ್ಯಾಪಾದವಿತಕ್ಕೋ, ನೋ ಅನಿದಾನಂ; ಸನಿದಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಅವಿಹಿಂಸಾವಿತಕ್ಕೋ, ನೋ ಅನಿದಾನಂ.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸನಿದಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ನೇಕ್ಖಮ್ಮವಿತಕ್ಕೋ, ನೋ ಅನಿದಾನಂ; ಸನಿದಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಅಬ್ಯಾಪಾದವಿತಕ್ಕೋ, ನೋ ಅನಿದಾನಂ; ಸನಿದಾನಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಅವಿಹಿಂಸಾವಿತಕ್ಕೋ, ನೋ ಅನಿದಾನಂ? ನೇಕ್ಖಮ್ಮಧಾತುಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸಞ್ಞಾ, ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸಙ್ಕಪ್ಪಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಚ್ಛನ್ದೋ, ನೇಕ್ಖಮ್ಮಚ್ಛನ್ದಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಪರಿಳಾಹೋ, ನೇಕ್ಖಮ್ಮಪರಿಳಾಹಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಪರಿಯೇಸನಾ; ನೇಕ್ಖಮ್ಮಪರಿಯೇಸನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಿಯೇಸಮಾನೋ ಸುತವಾ ಅರಿಯಸಾವಕೋ ತೀಹಿ ಠಾನೇಹಿ ಸಮ್ಮಾ ಪಟಿಪಜ್ಜತಿ – ಕಾಯೇನ, ವಾಚಾಯ, ಮನಸಾ.

‘‘ಅಬ್ಯಾಪಾದಧಾತುಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಅಬ್ಯಾಪಾದಸಞ್ಞಾ, ಅಬ್ಯಾಪಾದಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಅಬ್ಯಾಪಾದಸಙ್ಕಪ್ಪೋ…ಪೇ… ಅಬ್ಯಾಪಾದಚ್ಛನ್ದೋ… ಅಬ್ಯಾಪಾದಪರಿಳಾಹೋ… ಅಬ್ಯಾಪಾದಪರಿಯೇಸನಾ, ಅಬ್ಯಾಪಾದಪರಿಯೇಸನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಿಯೇಸಮಾನೋ ಸುತವಾ ಅರಿಯಸಾವಕೋ ತೀಹಿ ಠಾನೇಹಿ ಸಮ್ಮಾ ಪಟಿಪಜ್ಜತಿ – ಕಾಯೇನ, ವಾಚಾಯ, ಮನಸಾ.

‘‘ಅವಿಹಿಂಸಾಧಾತುಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಅವಿಹಿಂಸಾಸಞ್ಞಾ, ಅವಿಹಿಂಸಾಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಅವಿಹಿಂಸಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ, ಅವಿಹಿಂಸಾಸಙ್ಕಪ್ಪಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಅವಿಹಿಂಸಾಛನ್ದೋ, ಅವಿಹಿಂಸಾಛನ್ದಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಅವಿಹಿಂಸಾಪರಿಳಾಹೋ, ಅವಿಹಿಂಸಾಪರಿಳಾಹಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಅವಿಹಿಂಸಾಪರಿಯೇಸನಾ; ಅವಿಹಿಂಸಾಪರಿಯೇಸನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಿಯೇಸಮಾನೋ ಸುತವಾ ಅರಿಯಸಾವಕೋ ತೀಹಿ ಠಾನೇಹಿ ಸಮ್ಮಾ ಪಟಿಪಜ್ಜತಿ – ಕಾಯೇನ, ವಾಚಾಯ, ಮನಸಾ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸೋ ಆದಿತ್ತಂ ತಿಣುಕ್ಕಂ ಸುಕ್ಖೇ ತಿಣದಾಯೇ ನಿಕ್ಖಿಪೇಯ್ಯ; ತಮೇನಂ ಹತ್ಥೇಹಿ ಚ ಪಾದೇಹಿ ಚ ಖಿಪ್ಪಮೇವ ನಿಬ್ಬಾಪೇಯ್ಯ. ಏವಞ್ಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯೇ ತಿಣಕಟ್ಠನಿಸ್ಸಿತಾ ಪಾಣಾ ತೇ ನ ಅನಯಬ್ಯಸನಂ ಆಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಯೋ ಹಿ ಕೋಚಿ ಸಮಣೋ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ವಾ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ವಿಸಮಗತಂ ಸಞ್ಞಂ ಖಿಪ್ಪಮೇವ ಪಜಹತಿ ವಿನೋದೇತಿ ಬ್ಯನ್ತೀಕರೋತಿ ಅನಭಾವಂ ಗಮೇತಿ, ಸೋ ದಿಟ್ಠೇ ಚೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸುಖಂ ವಿಹರತಿ ಅವಿಘಾತಂ ಅನುಪಾಯಾಸಂ ಅಪರಿಳಾಹಂ; ಕಾಯಸ್ಸ ಚ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ’’ತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ಗಿಞ್ಜಕಾವಸಥಸುತ್ತಂ

೯೭. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಞಾತಿಕೇ ವಿಹರತಿ ಗಿಞ್ಜಕಾವಸಥೇ. ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ. ‘‘ಭದನ್ತೇ’’ತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

‘‘ಧಾತುಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸಞ್ಞಾ, ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ದಿಟ್ಠಿ, ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ವಿತಕ್ಕೋ’’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಆಯಸ್ಮಾ ಕಚ್ಚಾನೋ [ಸದ್ಧೋ ಕಚ್ಚಾನೋ (ಕ.)] ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಯಾಯಂ, ಭನ್ತೇ, ದಿಟ್ಠಿ – ‘ಅಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇಸು ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಾ’ತಿ, ಅಯಂ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ದಿಟ್ಠಿ ಕಿಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಪಞ್ಞಾಯತೀ’’ತಿ?

‘‘ಮಹತಿ ಖೋ ಏಸಾ, ಕಚ್ಚಾನ, ಧಾತು ಯದಿದಂ ಅವಿಜ್ಜಾಧಾತು. ಹೀನಂ, ಕಚ್ಚಾನ, ಧಾತುಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಹೀನಾ ಸಞ್ಞಾ, ಹೀನಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಹೀನೋ ವಿತಕ್ಕೋ, ಹೀನಾ ಚೇತನಾ, ಹೀನಾ ಪತ್ಥನಾ, ಹೀನೋ ಪಣಿಧಿ, ಹೀನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ, ಹೀನಾ ವಾಚಾ; ಹೀನಂ ಆಚಿಕ್ಖತಿ ದೇಸೇತಿ ಪಞ್ಞಪೇತಿ ಪಟ್ಠಪೇತಿ ವಿವರತಿ ವಿಭಜತಿ ಉತ್ತಾನೀಕರೋತಿ; ಹೀನಾ ತಸ್ಸ ಉಪಪತ್ತೀತಿ ವದಾಮಿ.

‘‘ಮಜ್ಝಿಮಂ, ಕಚ್ಚಾನ, ಧಾತುಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಮಜ್ಝಿಮಾ ಸಞ್ಞಾ, ಮಜ್ಝಿಮಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಮಜ್ಝಿಮೋ ವಿತಕ್ಕೋ, ಮಜ್ಝಿಮಾ ಚೇತನಾ, ಮಜ್ಝಿಮಾ ಪತ್ಥನಾ, ಮಜ್ಝಿಮೋ ಪಣಿಧಿ, ಮಜ್ಝಿಮೋ ಪುಗ್ಗಲೋ, ಮಜ್ಝಿಮಾ ವಾಚಾ; ಮಜ್ಝಿಮಂ ಆಚಿಕ್ಖತಿ ದೇಸೇತಿ ಪಞ್ಞಪೇತಿ ಪಟ್ಠಪೇತಿ ವಿವರತಿ ವಿಭಜತಿ ಉತ್ತಾನೀಕರೋತಿ; ಮಜ್ಝಿಮಾ ತಸ್ಸ ಉಪಪತ್ತೀತಿ ವದಾಮಿ.

‘‘ಪಣೀತಂ, ಕಚ್ಚಾನ, ಧಾತುಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಪಣೀತಾ ಸಞ್ಞಾ, ಪಣೀತಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಪಣೀತೋ ವಿತಕ್ಕೋ, ಪಣೀತಾ ಚೇತನಾ, ಪಣೀತಾ ಪತ್ಥನಾ, ಪಣೀತೋ ಪಣಿಧಿ, ಪಣೀತೋ ಪುಗ್ಗಲೋ, ಪಣೀತಾ ವಾಚಾ; ಪಣೀತಂ ಆಚಿಕ್ಖತಿ ದೇಸೇತಿ ಪಞ್ಞಪೇತಿ ಪಟ್ಠಪೇತಿ ವಿವರತಿ ವಿಭಜತಿ ಉತ್ತಾನೀಕರೋತಿ; ಪಣೀತಾ ತಸ್ಸ ಉಪಪತ್ತೀತಿ ವದಾಮೀ’’ತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕಸುತ್ತಂ

೯೮. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುಸೋವ [ಧಾತುಸೋ (ಸೀ. ಪೀ.) ಅಯಞ್ಚ ಪಠಮಾರಮ್ಭವಾಕ್ಯೇಯೇವ, ನ ಸಬ್ಬತ್ಥ. ತೀಸು ಪನ ಅದ್ಧಾಸು ಚ ಉಪಮಾಸಂಸನ್ದನನಿಗಮನಟ್ಠಾನೇ ಚ ಇದಂ ಪಾಠನಾನತ್ತಂ ನತ್ಥಿ], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ’’.

‘‘ಅತೀತಮ್ಪಿ ಖೋ [ಖೋಸದ್ದೋ ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ. ಪೋತ್ಥಕೇಸು ನತ್ಥಿ], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅದ್ಧಾನಂ ಧಾತುಸೋವ [ಈದಿಸೇಸು ಠಾನೇಸು ಪಾಠನಾನತ್ತಂ ನತ್ಥಿ] ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದಿಂಸು ಸಮಿಂಸು. ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದಿಂಸು ಸಮಿಂಸು; ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದಿಂಸು ಸಮಿಂಸು.

‘‘ಅನಾಗತಮ್ಪಿ ಖೋ [ಖೋಸದ್ದೋ ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ. ಪೋತ್ಥಕೇಸು ನತ್ಥಿ], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅದ್ಧಾನಂ ಧಾತುಸೋವ [ಈದಿಸೇಸು ಠಾನೇಸು ಪಾಠನಾನತ್ತಂ ನತ್ಥಿ] ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದಿಸ್ಸನ್ತಿ ಸಮೇಸ್ಸನ್ತಿ. ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದಿಸ್ಸನ್ತಿ ಸಮೇಸ್ಸನ್ತಿ; ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದಿಸ್ಸನ್ತಿ ಸಮೇಸ್ಸನ್ತಿ.

‘‘ಏತರಹಿಪಿ ಖೋ [ಖೋಸದ್ದೋ ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ. ಪೋತ್ಥಕೇಸು ನತ್ಥಿ], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಅದ್ಧಾನಂ ಧಾತುಸೋವ [ಈದಿಸೇಸು ಠಾನೇಸು ಪಾಠನಾನತ್ತಂ ನತ್ಥಿ] ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತೀ’’ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಚಙ್ಕಮಸುತ್ತಂ

೯೯. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ಗಿಜ್ಝಕೂಟೇ ಪಬ್ಬತೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಭಗವತೋ ಅವಿದೂರೇ ಚಙ್ಕಮತಿ; ಆಯಸ್ಮಾಪಿ ಖೋ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಭಗವತೋ ಅವಿದೂರೇ ಚಙ್ಕಮತಿ; ಆಯಸ್ಮಾಪಿ ಖೋ ಮಹಾಕಸ್ಸಪೋ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಭಗವತೋ ಅವಿದೂರೇ ಚಙ್ಕಮತಿ; ಆಯಸ್ಮಾಪಿ ಖೋ ಅನುರುದ್ಧೋ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಭಗವತೋ ಅವಿದೂರೇ ಚಙ್ಕಮತಿ; ಆಯಸ್ಮಾಪಿ ಖೋ ಪುಣ್ಣೋ ಮನ್ತಾನಿಪುತ್ತೋ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಭಗವತೋ ಅವಿದೂರೇ ಚಙ್ಕಮತಿ; ಆಯಸ್ಮಾಪಿ ಖೋ ಉಪಾಲಿ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಭಗವತೋ ಅವಿದೂರೇ ಚಙ್ಕಮತಿ; ಆಯಸ್ಮಾಪಿ ಖೋ ಆನನ್ದೋ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಭಗವತೋ ಅವಿದೂರೇ ಚಙ್ಕಮತಿ; ದೇವದತ್ತೋಪಿ ಖೋ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಭಗವತೋ ಅವಿದೂರೇ ಚಙ್ಕಮತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಚಙ್ಕಮನ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಖೋ ಏತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಮಹಾಪಞ್ಞಾ. ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಂ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಚಙ್ಕಮನ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಖೋ ಏತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಮಹಿದ್ಧಿಕಾ. ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಸ್ಸಪಂ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಚಙ್ಕಮನ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಖೋ ಏತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಧುತವಾದಾ. ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅನುರುದ್ಧಂ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಚಙ್ಕಮನ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಖೋ ಏತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖುಕಾ. ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಣ್ಣಂ ಮನ್ತಾನಿಪುತ್ತಂ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಚಙ್ಕಮನ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಖೋ ಏತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಧಮ್ಮಕಥಿಕಾ. ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಉಪಾಲಿಂ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಚಙ್ಕಮನ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಖೋ ಏತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ವಿನಯಧರಾ. ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆನನ್ದಂ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಚಙ್ಕಮನ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಖೋ ಏತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಬಹುಸ್ಸುತಾ. ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇವದತ್ತಂ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಚಙ್ಕಮನ್ತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಖೋ ಏತೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖೂ ಪಾಪಿಚ್ಛಾ’’.

‘‘ಧಾತುಸೋವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಅತೀತಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅದ್ಧಾನಂ ಧಾತುಸೋವ ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದಿಂಸು ಸಮಿಂಸು. ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದಿಂಸು ಸಮಿಂಸು; ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದಿಂಸು ಸಮಿಂಸು.

‘‘ಅನಾಗತಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅದ್ಧಾನಂ ಧಾತುಸೋವ ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದಿಸ್ಸನ್ತಿ ಸಮೇಸ್ಸನ್ತಿ. ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದಿಸ್ಸನ್ತಿ ಸಮೇಸ್ಸನ್ತಿ; ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದಿಸ್ಸನ್ತಿ ಸಮೇಸ್ಸನ್ತಿ.

‘‘ಏತರಹಿಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಅದ್ಧಾನಂ ಧಾತುಸೋವ ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತೀ’’ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ಸಗಾಥಾಸುತ್ತಂ

೧೦೦. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುಸೋವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಅತೀತಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅದ್ಧಾನಂ ಧಾತುಸೋವ ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದಿಂಸು ಸಮಿಂಸು. ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದಿಂಸು ಸಮಿಂಸು’’.

‘‘ಅನಾಗತಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅದ್ಧಾನಂ ಧಾತುಸೋವ ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದಿಸ್ಸನ್ತಿ ಸಮೇಸ್ಸನ್ತಿ. ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದಿಸ್ಸನ್ತಿ ಸಮೇಸ್ಸನ್ತಿ.

‘‘ಏತರಹಿಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಅದ್ಧಾನಂ ಧಾತುಸೋವ ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗೂಥೋ ಗೂಥೇನ ಸಂಸನ್ದತಿ ಸಮೇತಿ; ಮುತ್ತಂ ಮುತ್ತೇನ ಸಂಸನ್ದತಿ ಸಮೇತಿ; ಖೇಳೋ ಖೇಳೇನ ಸಂಸನ್ದತಿ ಸಮೇತಿ; ಪುಬ್ಬೋ ಪುಬ್ಬೇನ ಸಂಸನ್ದತಿ ಸಮೇತಿ; ಲೋಹಿತಂ ಲೋಹಿತೇನ ಸಂಸನ್ದತಿ ಸಮೇತಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುಸೋವ [ಸಬ್ಬತ್ಥಪಿ ಏವಮೇವ ದಿಸ್ಸತಿ] ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಅತೀತಮ್ಪಿ ಖೋ ಅದ್ಧಾನಂ…ಪೇ… ಅನಾಗತಮ್ಪಿ ಖೋ ಅದ್ಧಾನಂ…ಪೇ… ಏತರಹಿಪಿ ಖೋ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಅದ್ಧಾನಂ ಧಾತುಸೋವ ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ.

‘‘ಧಾತುಸೋವ ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಅತೀತಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅದ್ಧಾನಂ ಧಾತುಸೋವ ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದಿಂಸು ಸಮಿಂಸು. ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದಿಂಸು ಸಮಿಂಸು.

‘‘ಅನಾಗತಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅದ್ಧಾನಂ…ಪೇ… ಏತರಹಿಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಅದ್ಧಾನಂ ಧಾತುಸೋವ ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಖೀರಂ ಖೀರೇನ ಸಂಸನ್ದತಿ ಸಮೇತಿ; ತೇಲಂ ತೇಲೇನ ಸಂಸನ್ದತಿ ಸಮೇತಿ; ಸಪ್ಪಿ ಸಪ್ಪಿನಾ ಸಂಸನ್ದತಿ ಸಮೇತಿ; ಮಧು ಮಧುನಾ ಸಂಸನ್ದತಿ ಸಮೇತಿ; ಫಾಣಿತಂ ಫಾಣಿತೇನ ಸಂಸನ್ದತಿ ಸಮೇತಿ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಾತುಸೋವ ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಅತೀತಮ್ಪಿ ಖೋ ಅದ್ಧಾನಂ… ಅನಾಗತಮ್ಪಿ ಖೋ ಅದ್ಧಾನಂ… ಏತರಹಿಪಿ ಖೋ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಅದ್ಧಾನಂ ಧಾತುಸೋವ ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕಾ ಕಲ್ಯಾಣಾಧಿಮುತ್ತಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತೀ’’ತಿ.

ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಇದಂ ವತ್ವಾನ ಸುಗತೋ ಅಥಾಪರಂ ಏತದವೋಚ ಸತ್ಥಾ –

‘‘ಸಂಸಗ್ಗಾ ವನಥೋ ಜಾತೋ, ಅಸಂಸಗ್ಗೇನ ಛಿಜ್ಜತಿ;

ಪರಿತ್ತಂ ದಾರುಮಾರುಯ್ಹ, ಯಥಾ ಸೀದೇ ಮಹಣ್ಣವೇ.

‘‘ಏವಂ ಕುಸೀತಮಾಗಮ್ಮ, ಸಾಧುಜೀವಿಪಿ ಸೀದತಿ;

ತಸ್ಮಾ ತಂ ಪರಿವಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಕುಸೀತಂ ಹೀನವೀರಿಯಂ.

‘‘ಪವಿವಿತ್ತೇಹಿ ಅರಿಯೇಹಿ, ಪಹಿತತ್ತೇಹಿ ಝಾಯೀಹಿ [ಝಾಯಿಹಿ (ಸೀ.), ಝಾಯಿಭಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)];

ನಿಚ್ಚಂ ಆರದ್ಧವೀರಿಯೇಹಿ, ಪಣ್ಡಿತೇಹಿ ಸಹಾವಸೇ’’ತಿ.

೭. ಅಸ್ಸದ್ಧಸಂಸನ್ದನಸುತ್ತಂ

೧೦೧. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುಸೋವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ಅಸ್ಸದ್ಧೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಅಹಿರಿಕಾ ಅಹಿರಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಅನೋತ್ತಪ್ಪಿನೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಅಪ್ಪಸ್ಸುತಾ ಅಪ್ಪಸ್ಸುತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಕುಸೀತಾ ಕುಸೀತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿನೋ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ’’.

‘‘ಅತೀತಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅದ್ಧಾನಂ ಧಾತುಸೋವ ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದಿಂಸು ಸಮಿಂಸು. ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ಅಸ್ಸದ್ಧೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದಿಂಸು ಸಮಿಂಸು; ಅಹಿರಿಕಾ ಅಹಿರಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದಿಂಸು ಸಮಿಂಸು; ಅನೋತ್ತಪ್ಪಿನೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದಿಂಸು ಸಮಿಂಸು; ಅಪ್ಪಸ್ಸುತಾ ಅಪ್ಪಸ್ಸುತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದಿಂಸು ಸಮಿಂಸು; ಕುಸೀತಾ ಕುಸೀತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದಿಂಸು ಸಮಿಂಸು; ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿನೋ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದಿಂಸು ಸಮಿಂಸು; ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದಿಂಸು ಸಮಿಂಸು.

‘‘ಅನಾಗತಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅದ್ಧಾನಂ ಧಾತುಸೋವ ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದಿಸ್ಸನ್ತಿ ಸಮೇಸ್ಸನ್ತಿ. ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ಅಸ್ಸದ್ಧೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದಿಸ್ಸನ್ತಿ ಸಮೇಸ್ಸನ್ತಿ; ಅಹಿರಿಕಾ ಅಹಿರಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದಿಸ್ಸನ್ತಿ ಸಮೇಸ್ಸನ್ತಿ; ಅನೋತ್ತಪ್ಪಿನೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ…ಪೇ… ಅಪ್ಪಸ್ಸುತಾ ಅಪ್ಪಸ್ಸುತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ…ಪೇ… ಕುಸೀತಾ ಕುಸೀತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ…ಪೇ… ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿನೋ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ…ಪೇ… ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದಿಸ್ಸನ್ತಿ ಸಮೇಸ್ಸನ್ತಿ.

‘‘ಏತರಹಿಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಅದ್ಧಾನಂ ಧಾತುಸೋವ ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ಅಸ್ಸದ್ಧೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಅಹಿರಿಕಾ ಅಹಿರಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ…ಪೇ… ಅನೋತ್ತಪ್ಪಿನೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ…ಪೇ… ಅಪ್ಪಸ್ಸುತಾ ಅಪ್ಪಸ್ಸುತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ…ಪೇ… ಕುಸೀತಾ ಕುಸೀತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ…ಪೇ… ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿನೋ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ.

‘‘ಧಾತುಸೋವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಸದ್ಧಾ ಸದ್ಧೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಹಿರಿಮನಾ ಹಿರಿಮನೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಓತ್ತಪ್ಪಿನೋ ಓತ್ತಪ್ಪೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಬಹುಸ್ಸುತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಆರದ್ಧವೀರಿಯಾ ಆರದ್ಧವೀರಿಯೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿನೋ ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಪಞ್ಞವನ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಅತೀತಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅದ್ಧಾನಂ…ಪೇ… ಅನಾಗತಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಏತರಹಿಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಅದ್ಧಾನಂ ಧಾತುಸೋವ ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಸದ್ಧಾ ಸದ್ಧೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಪಞ್ಞವನ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತೀ’’ತಿ. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ಅಸ್ಸದ್ಧಮೂಲಕಸುತ್ತಂ

೧೦೨. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುಸೋವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ಅಸ್ಸದ್ಧೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಅಹಿರಿಕಾ ಅಹಿರಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಸದ್ಧಾ ಸದ್ಧೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಹಿರಿಮನಾ ಹಿರಿಮನೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಪಞ್ಞವನ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಅತೀತಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅದ್ಧಾನಂ ಧಾತುಸೋವ ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದಿಂಸು ಸಮಿಂಸು…ಪೇ… ಅನಾಗತಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅದ್ಧಾನಂ ಧಾತುಸೋವ ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದಿಸ್ಸನ್ತಿ ಸಮೇಸ್ಸನ್ತಿ…ಪೇ….

‘‘ಏತರಹಿಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಅದ್ಧಾನಂ ಧಾತುಸೋವ ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ಅಸ್ಸದ್ಧೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಅಹಿರಿಕಾ ಅಹಿರಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ, ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಸದ್ಧಾ ಸದ್ಧೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಹಿರಿಮನಾ ಹಿರಿಮನೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಪಞ್ಞವನ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತೀತಿ. (೧)

‘‘ಧಾತುಸೋವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ಅಸ್ಸದ್ಧೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಅನೋತ್ತಪ್ಪಿನೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಸದ್ಧಾ ಸದ್ಧೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಓತ್ತಪ್ಪಿನೋ ಓತ್ತಪ್ಪೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಪಞ್ಞವನ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ…ಪೇ… ಪಠಮವಾರೋ ವಿಯ ವಿತ್ಥಾರೇತಬ್ಬೋ. (೨)

‘‘ಧಾತುಸೋವ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ಅಸ್ಸದ್ಧೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಅಪ್ಪಸ್ಸುತಾ ಅಪ್ಪಸ್ಸುತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಸದ್ಧಾ ಸದ್ಧೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಬಹುಸ್ಸುತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ, ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಪಞ್ಞವನ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ…ಪೇ…. (೩)

‘‘ಧಾತುಸೋವ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ಅಸ್ಸದ್ಧೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಕುಸೀತಾ ಕುಸೀತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಸದ್ಧಾ ಸದ್ಧೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಆರದ್ಧವೀರಿಯಾ ಆರದ್ಧವೀರಿಯೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಪಞ್ಞವನ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ…ಪೇ…. (೪)

‘‘ಧಾತುಸೋವ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ಅಸ್ಸದ್ಧೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿನೋ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಸದ್ಧಾ ಸದ್ಧೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿನೋ ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಪಞ್ಞವನ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತೀತಿ…ಪೇ…. ಅಟ್ಠಮಂ. (೫)

೯. ಅಹಿರಿಕಮೂಲಕಸುತ್ತಂ

೧೦೩. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುಸೋವ…ಪೇ… ಅಹಿರಿಕಾ ಅಹಿರಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ, ಅನೋತ್ತಪ್ಪಿನೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ, ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಹಿರಿಮನಾ ಹಿರಿಮನೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ, ಓತ್ತಪ್ಪಿನೋ ಓತ್ತಪ್ಪೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ, ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಪಞ್ಞವನ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ…ಪೇ…. (೧)

‘‘ಅಹಿರಿಕಾ ಅಹಿರಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ, ಅಪ್ಪಸ್ಸುತಾ ಅಪ್ಪಸ್ಸುತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ, ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಹಿರಿಮನಾ ಹಿರಿಮನೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ, ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಬಹುಸ್ಸುತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ, ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಪಞ್ಞವನ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ…ಪೇ…. (೨)

‘‘ಅಹಿರಿಕಾ ಅಹಿರಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ, ಕುಸೀತಾ ಕುಸೀತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ, ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಹಿರಿಮನಾ ಹಿರಿಮನೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ, ಆರದ್ಧವೀರಿಯಾ ಆರದ್ಧವೀರಿಯೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ, ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಪಞ್ಞವನ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ…ಪೇ…. (೩)

‘‘ಅಹಿರಿಕಾ ಅಹಿರಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ, ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿನೋ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ, ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಹಿರಿಮನಾ ಹಿರಿಮನೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ, ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿನೋ ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ, ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಪಞ್ಞವನ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತೀತಿ…ಪೇ…. ನವಮಂ. (೪)

೧೦. ಅನೋತ್ತಪ್ಪಮೂಲಕಸುತ್ತಂ

೧೦೪. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುಸೋವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಅನೋತ್ತಪ್ಪಿನೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಅಪ್ಪಸ್ಸುತಾ ಅಪ್ಪಸ್ಸುತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಓತ್ತಪ್ಪಿನೋ ಓತ್ತಪ್ಪೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಬಹುಸ್ಸುತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಪಞ್ಞವನ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ…ಪೇ…. (೧)

‘‘ಅನೋತ್ತಪ್ಪಿನೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಕುಸೀತಾ ಕುಸೀತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಓತ್ತಪ್ಪಿನೋ ಓತ್ತಪ್ಪೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಆರದ್ಧವೀರಿಯಾ ಆರದ್ಧವೀರಿಯೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಪಞ್ಞವನ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ…ಪೇ…. (೨)

‘‘ಅನೋತ್ತಪ್ಪಿನೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿನೋ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಓತ್ತಪ್ಪಿನೋ ಓತ್ತಪ್ಪೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿನೋ ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಪಞ್ಞವನ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತೀತಿ…ಪೇ…. ದಸಮಂ. (೩)

೧೧. ಅಪ್ಪಸ್ಸುತಮೂಲಕಸುತ್ತಂ

೧೦೫. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುಸೋವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಅಪ್ಪಸ್ಸುತಾ ಅಪ್ಪಸ್ಸುತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಕುಸೀತಾ ಕುಸೀತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಬಹುಸ್ಸುತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಆರದ್ಧವೀರಿಯಾ ಆರದ್ಧವೀರಿಯೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಪಞ್ಞವನ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ…ಪೇ…. (೧)

‘‘ಅಪ್ಪಸ್ಸುತಾ ಅಪ್ಪಸ್ಸುತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿನೋ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಬಹುಸ್ಸುತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿನೋ ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಪಞ್ಞವನ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತೀತಿ…ಪೇ…. ಏಕಾದಸಮಂ. (೨)

೧೨. ಕುಸೀತಮೂಲಕಸುತ್ತಂ

೧೦೬. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುಸೋವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಕುಸೀತಾ ಕುಸೀತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿನೋ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಆರದ್ಧವೀರಿಯಾ ಆರದ್ಧವೀರಿಯೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತಿನೋ ಉಪಟ್ಠಿತಸ್ಸತೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಪಞ್ಞವನ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತೀತಿ…ಪೇ…. ದ್ವಾದಸಮಂ.

ದುತಿಯೋ ವಗ್ಗೋ.

ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –

ಸತ್ತಿಮಾ ಸನಿದಾನಞ್ಚ, ಗಿಞ್ಜಕಾವಸಥೇನ ಚ;

ಹೀನಾಧಿಮುತ್ತಿ ಚಙ್ಕಮಂ, ಸಗಾಥಾ ಅಸ್ಸದ್ಧಸತ್ತಮಂ.

ಅಸ್ಸದ್ಧಮೂಲಕಾ ಪಞ್ಚ, ಚತ್ತಾರೋ ಅಹಿರಿಕಮೂಲಕಾ;

ಅನೋತ್ತಪ್ಪಮೂಲಕಾ ತೀಣಿ, ದುವೇ ಅಪ್ಪಸ್ಸುತೇನ ಚ.

ಕುಸೀತಂ ಏಕಕಂ ವುತ್ತಂ, ಸುತ್ತನ್ತಾ ತೀಣಿ ಪಞ್ಚಕಾ;

ಬಾವೀಸತಿ ವುತ್ತಾ ಸುತ್ತಾ, ದುತಿಯೋ ವಗ್ಗೋ ಪವುಚ್ಚತೀತಿ.

೩. ಕಮ್ಮಪಥವಗ್ಗೋ

೧. ಅಸಮಾಹಿತಸುತ್ತಂ

೧೦೭. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುಸೋವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ಅಸ್ಸದ್ಧೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಅಹಿರಿಕಾ ಅಹಿರಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಅನೋತ್ತಪ್ಪಿನೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಅಸಮಾಹಿತಾ ಅಸಮಾಹಿತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ’’.

‘‘ಸದ್ಧಾ ಸದ್ಧೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಹಿರಿಮನಾ ಹಿರಿಮನೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಓತ್ತಪ್ಪಿನೋ ಓತ್ತಪ್ಪೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಸಮಾಹಿತಾ ಸಮಾಹಿತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಪಞ್ಞವನ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತೀ’’ತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ದುಸ್ಸೀಲಸುತ್ತಂ

೧೦೮. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುಸೋವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ಅಸ್ಸದ್ಧೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಅಹಿರಿಕಾ ಅಹಿರಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಅನೋತ್ತಪ್ಪಿನೋ ಅನೋತ್ತಪ್ಪೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ದುಸ್ಸೀಲಾ ದುಸ್ಸೀಲೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ದುಪ್ಪಞ್ಞಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ’’.

‘‘ಸದ್ಧಾ ಸದ್ಧೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಹಿರಿಮನಾ ಹಿರಿಮನೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಓತ್ತಪ್ಪಿನೋ ಓತ್ತಪ್ಪೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಸೀಲವನ್ತೋ ಸೀಲವನ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಪಞ್ಞವನ್ತೋ ಪಞ್ಞವನ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತೀ’’ತಿ. ದುತಿಯಂ.

೩. ಪಞ್ಚಸಿಕ್ಖಾಪದಸುತ್ತಂ

೧೦೯. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುಸೋವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಪಾಣಾತಿಪಾತಿನೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಅದಿನ್ನಾದಾಯಿನೋ ಅದಿನ್ನಾದಾಯೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಿನೋ ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಮುಸಾವಾದಿನೋ ಮುಸಾವಾದೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪ್ಪಮಾದಟ್ಠಾಯಿನೋ ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪ್ಪಮಾದಟ್ಠಾಯೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ’’.

‘‘ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತಾ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ಪಟಿವಿರತಾ ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ಪಟಿವಿರತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಾ ಪಟಿವಿರತಾ ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಾ ಪಟಿವಿರತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಮುಸಾವಾದಾ ಪಟಿವಿರತಾ ಮುಸಾವಾದಾ ಪಟಿವಿರತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪ್ಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ಪಟಿವಿರತಾ ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪ್ಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ಪಟಿವಿರತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತೀ’’ತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ಸತ್ತಕಮ್ಮಪಥಸುತ್ತಂ

೧೧೦. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುಸೋವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಪಾಣಾತಿಪಾತಿನೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಅದಿನ್ನಾದಾಯಿನೋ ಅದಿನ್ನಾದಾಯೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಿನೋ ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಮುಸಾವಾದಿನೋ ಮುಸಾವಾದೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಪಿಸುಣವಾಚಾ ಪಿಸುಣವಾಚೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಫರುಸವಾಚಾ ಫರುಸವಾಚೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪಿನೋ ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ’’.

‘‘ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತಾ…ಪೇ… ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ಪಟಿವಿರತಾ… ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಾ ಪಟಿವಿರತಾ… ಮುಸಾವಾದಾ ಪಟಿವಿರತಾ… ಪಿಸುಣಾಯ ವಾಚಾಯ ಪಟಿವಿರತಾ ಪಿಸುಣಾಯ ವಾಚಾಯ ಪಟಿವಿರತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಫರುಸಾಯ ವಾಚಾಯ ಪಟಿವಿರತಾ ಫರುಸಾಯ ವಾಚಾಯ ಪಟಿವಿರತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪಾ ಪಟಿವಿರತಾ ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪಾ ಪಟಿವಿರತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತೀ’’ತಿ. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ದಸಕಮ್ಮಪಥಸುತ್ತಂ

೧೧೧. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುಸೋವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಪಾಣಾತಿಪಾತಿನೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಅದಿನ್ನಾದಾಯಿನೋ…ಪೇ… ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಿನೋ… ಮುಸಾವಾದಿನೋ… ಪಿಸುಣವಾಚಾ… ಫರುಸವಾಚಾ… ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪಿನೋ ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಅಭಿಜ್ಝಾಲುನೋ ಅಭಿಜ್ಝಾಲೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಬ್ಯಾಪನ್ನಚಿತ್ತಾ ಬ್ಯಾಪನ್ನಚಿತ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ’’.

‘‘ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತಾ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ಪಟಿವಿರತಾ…ಪೇ… ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಾ ಪಟಿವಿರತಾ… ಮುಸಾವಾದಾ ಪಟಿವಿರತಾ… ಪಿಸುಣಾಯ ವಾಚಾಯ… ಫರುಸಾಯ ವಾಚಾಯ… ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪಾ ಪಟಿವಿರತಾ ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪಾ ಪಟಿವಿರತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಅನಭಿಜ್ಝಾಲುನೋ ಅನಭಿಜ್ಝಾಲೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಅಬ್ಯಾಪನ್ನಚಿತ್ತಾ ಅಬ್ಯಾಪನ್ನಚಿತ್ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತೀ’’ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕಸುತ್ತಂ

೧೧೨. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುಸೋವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪಾ…ಪೇ… ಮಿಚ್ಛಾವಾಚಾ… ಮಿಚ್ಛಾಕಮ್ಮನ್ತಾ… ಮಿಚ್ಛಾಆಜೀವಾ… ಮಿಚ್ಛಾವಾಯಾಮಾ… ಮಿಚ್ಛಾಸತಿನೋ … ಮಿಚ್ಛಾಸಮಾಧಿನೋ ಮಿಚ್ಛಾಸಮಾಧೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪಾ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ… ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತಾ… ಸಮ್ಮಾಆಜೀವಾ… ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮಾ… ಸಮ್ಮಾಸತಿನೋ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿನೋ ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತೀ’’ತಿ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ದಸಙ್ಗಸುತ್ತಂ

೧೧೩. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ‘‘ಧಾತುಸೋವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತ್ತಾ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ. ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಮಿಚ್ಛಾಸಙ್ಕಪ್ಪಾ…ಪೇ… ಮಿಚ್ಛಾವಾಚಾ… ಮಿಚ್ಛಾಕಮ್ಮನ್ತಾ… ಮಿಚ್ಛಾಆಜೀವಾ… ಮಿಚ್ಛಾವಾಯಾಮಾ… ಮಿಚ್ಛಾಸತಿನೋ … ಮಿಚ್ಛಾಸಮಾಧಿನೋ ಮಿಚ್ಛಾಸಮಾಧೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಮಿಚ್ಛಾಞಾಣಿನೋ ಮಿಚ್ಛಾಞಾಣೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಮಿಚ್ಛಾವಿಮುತ್ತಿನೋ ಮಿಚ್ಛಾವಿಮುತ್ತೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ’’.

‘‘ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪಾ…ಪೇ… ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ… ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತಾ… ಸಮ್ಮಾಆಜೀವಾ… ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮಾ… ಸಮ್ಮಾಸತಿನೋ… ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿನೋ… ಸಮ್ಮಾಞಾಣಿನೋ ಸಮ್ಮಾಞಾಣೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತಿ; ಸಮ್ಮಾವಿಮುತ್ತಿನೋ ಸಮ್ಮಾವಿಮುತ್ತೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂಸನ್ದನ್ತಿ ಸಮೇನ್ತೀ’’ತಿ. ಸತ್ತಮಂ.