೧೨. ಆಳವಕಸುತ್ತಂ
೨೪೬. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಆಳವಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಆಳವಕಸ್ಸ ಯಕ್ಖಸ್ಸ ಭವನೇ. ಅಥ ಖೋ ಆಳವಕೋ ಯಕ್ಖೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನಿಕ್ಖಮ, ಸಮಣಾ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧಾವುಸೋ’’ತಿ ಭಗವಾ ನಿಕ್ಖಮಿ. ‘‘ಪವಿಸ, ಸಮಣಾ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧಾವುಸೋ’’ತಿ ಭಗವಾ ಪಾವಿಸಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಆಳವಕೋ ಯಕ್ಖೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನಿಕ್ಖಮ, ಸಮಣಾ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧಾವುಸೋ’’ತಿ ಭಗವಾ ನಿಕ್ಖಮಿ. ‘‘ಪವಿಸ, ಸಮಣಾ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧಾವುಸೋ’’ತಿ ಭಗವಾ ಪಾವಿಸಿ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಆಳವಕೋ ಯಕ್ಖೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನಿಕ್ಖಮ, ಸಮಣಾ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧಾವುಸೋ’’ತಿ ಭಗವಾ ನಿಕ್ಖಮಿ. ‘‘ಪವಿಸ, ಸಮಣಾ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧಾವುಸೋ’’ತಿ ಭಗವಾ ಪಾವಿಸಿ. ಚತುತ್ಥಮ್ಪಿ ಖೋ ಆಳವಕೋ ಯಕ್ಖೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನಿಕ್ಖಮ, ಸಮಣಾ’’ತಿ. ‘‘ನ ಖ್ವಾಹಂ ತಂ, ಆವುಸೋ, ನಿಕ್ಖಮಿಸ್ಸಾಮಿ. ಯಂ ತೇ ಕರಣೀಯಂ ತಂ ಕರೋಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಪಞ್ಹಂ ತಂ, ಸಮಣ, ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮಿ. ಸಚೇ ಮೇ ನ ಬ್ಯಾಕರಿಸ್ಸಸಿ, ಚಿತ್ತಂ ವಾ ತೇ ಖಿಪಿಸ್ಸಾಮಿ, ಹದಯಂ ವಾ ತೇ ಫಾಲೇಸ್ಸಾಮಿ, ಪಾದೇಸು ವಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಾರಗಙ್ಗಾಯ ಖಿಪಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ನ ಖ್ವಾಹಂ ತಂ, ಆವುಸೋ, ಪಸ್ಸಾಮಿ ಸದೇವಕೇ ಲೋಕೇ ಸಮಾರಕೇ ಸಬ್ರಹ್ಮಕೇ ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಪಜಾಯ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾಯ, ಯೇ ಮೇ ಚಿತ್ತಂ ವಾ ಖಿಪೇಯ್ಯ ಹದಯಂ ವಾ ಫಾಲೇಯ್ಯ, ಪಾದೇಸು ವಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಾರಗಙ್ಗಾಯ ಖಿಪೇಯ್ಯ. ಅಪಿ ಚ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ, ಪುಚ್ಛ ಯದಾ ಕಙ್ಖಸೀ’’ತಿ [(ಅಥ ಖೋ ಆಳವಕೋ ಯಕ್ಖೋ ಭಗವನ್ತಂ ಗಾಥಾಯ ಅಜ್ಝಭಾಸಿ.) (ಸೀ.)].
‘‘ಕಿಂಸೂಧ ವಿತ್ತಂ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಸೇಟ್ಠಂ, ಕಿಂಸು ಸುಚಿಣ್ಣಂ ಸುಖಮಾವಹಾತಿ;
ಕಿಂಸು ಹವೇ ಸಾದುತರಂ ರಸಾನಂ, ಕಥಂಜೀವಿಂ ಜೀವಿತಮಾಹು ಸೇಟ್ಠ’’ನ್ತಿ.
‘‘ಸದ್ಧೀಧ ವಿತ್ತಂ ಪುರಿಸ್ಸ ಸೇಟ್ಠಂ, ಧಮ್ಮೋ ಸುಚಿಣ್ಣೋ ಸುಖಮಾವಹಾತಿ;
ಸಚ್ಚಂ ಹವೇ ಸಾದುತರಂ ರಸಾನಂ, ಪಞ್ಞಾಜೀವಿಂ ಜೀವಿತಮಾಹು ಸೇಟ್ಠ’’ನ್ತಿ.
‘‘ಕಥಂಸು ತರತಿ ಓಘಂ, ಕಥಂಸು ತರತಿ ಅಣ್ಣವಂ;
ಕಥಂಸು ದುಕ್ಖಮಚ್ಚೇತಿ, ಕಥಂಸು ಪರಿಸುಜ್ಝತೀ’’ತಿ.
‘‘ಸದ್ಧಾಯ ತರತಿ ಓಘಂ, ಅಪ್ಪಮಾದೇನ ಅಣ್ಣವಂ;
ವೀರಿಯೇನ ದುಕ್ಖಮಚ್ಚೇತಿ, ಪಞ್ಞಾಯ ಪರಿಸುಜ್ಝತೀ’’ತಿ.
‘‘ಕಥಂಸು ಲಭತೇ ಪಞ್ಞಂ, ಕಥಂಸು ವಿನ್ದತೇ ಧನಂ;
ಕಥಂಸು ಕಿತ್ತಿಂ ಪಪ್ಪೋತಿ, ಕಥಂ ಮಿತ್ತಾನಿ ಗನ್ಥತಿ;
ಅಸ್ಮಾ ಲೋಕಾ ಪರಂ ಲೋಕಂ, ಕಥಂ ಪೇಚ್ಚ ನ ಸೋಚತೀ’’ತಿ.
‘‘ಸದ್ದಹಾನೋ ಅರಹತಂ, ಧಮ್ಮಂ ನಿಬ್ಬಾನಪತ್ತಿಯಾ;
ಸುಸ್ಸೂಸಂ [ಸುಸ್ಸೂಸಾ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಲಭತೇ ಪಞ್ಞಂ, ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ವಿಚಕ್ಖಣೋ.
‘‘ಪತಿರೂಪಕಾರೀ ಧುರವಾ, ಉಟ್ಠಾತಾ ವಿನ್ದತೇ ಧನಂ;
ಸಚ್ಚೇನ ಕಿತ್ತಿಂ ಪಪ್ಪೋತಿ, ದದಂ ಮಿತ್ತಾನಿ ಗನ್ಥತಿ;
ಅಸ್ಮಾ ಲೋಕಾ ಪರಂ ಲೋಕಂ, ಏವಂ ಪೇಚ್ಚ ನ ಸೋಚತಿ.
‘‘ಯಸ್ಸೇತೇ ಚತುರೋ ಧಮ್ಮಾ, ಸದ್ಧಸ್ಸ ಘರಮೇಸಿನೋ;
ಸಚ್ಚಂ ದಮ್ಮೋ ಧಿತಿ ಚಾಗೋ, ಸ ವೇ ಪೇಚ್ಚ ನ ಸೋಚತಿ.
‘‘ಇಙ್ಘ ಅಞ್ಞೇಪಿ ಪುಚ್ಛಸ್ಸು, ಪುಥೂ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ;
ಯದಿ ಸಚ್ಚಾ ದಮ್ಮಾ ಚಾಗಾ, ಖನ್ತ್ಯಾ ಭಿಯ್ಯೋಧ ವಿಜ್ಜತೀ’’ತಿ.
‘‘ಕಥಂ ನು ದಾನಿ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯಂ, ಪುಥೂ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ;
ಯೋಹಂ [ಸೋಹಂ (ಸೀ.), ಸ್ವಾಹಂ (ಕ.)] ಅಜ್ಜ ಪಜಾನಾಮಿ, ಯೋ ಅತ್ಥೋ ಸಮ್ಪರಾಯಿಕೋ.
‘‘ಅತ್ಥಾಯ ವತ ಮೇ ಬುದ್ಧೋ, ವಾಸಾಯಾಳವಿಮಾಗಮಾ [ಮಾಗತೋ (ಪೀ. ಕ.)];
ಯೋಹಂ [ಸೋಹಂ (ಸೀ.)] ಅಜ್ಜ ಪಜಾನಾಮಿ, ಯತ್ಥ ದಿನ್ನಂ ಮಹಪ್ಫಲಂ.
‘‘ಸೋ ಅಹಂ ವಿಚರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಗಾಮಾ ಗಾಮಂ ಪುರಾ ಪುರಂ;
ನಮಸ್ಸಮಾನೋ ಸಮ್ಬುದ್ಧಂ, ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಚ ಸುಧಮ್ಮತ’’ನ್ತಿ.
ಯಕ್ಖಸಂಯುತ್ತಂ ಸಮತ್ತಂ.