೧೦. ಯಕ್ಖಸಂಯುತ್ತಂ

೧. ಇನ್ದಕಸುತ್ತಂ

೨೩೫. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ಇನ್ದಕೂಟೇ ಪಬ್ಬತೇ, ಇನ್ದಕಸ್ಸ ಯಕ್ಖಸ್ಸ ಭವನೇ. ಅಥ ಖೋ ಇನ್ದಕೋ ಯಕ್ಖೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಗಾಥಾಯ ಅಜ್ಝಭಾಸಿ –

‘‘ರೂಪಂ ನ ಜೀವನ್ತಿ ವದನ್ತಿ ಬುದ್ಧಾ, ಕಥಂ ನ್ವಯಂ ವಿನ್ದತಿಮಂ ಸರೀರಂ;

ಕುತಸ್ಸ ಅಟ್ಠೀಯಕಪಿಣ್ಡಮೇತಿ, ಕಥಂ ನ್ವಯಂ ಸಜ್ಜತಿ ಗಬ್ಭರಸ್ಮಿ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಪಠಮಂ ಕಲಲಂ ಹೋತಿ, ಕಲಲಾ ಹೋತಿ ಅಬ್ಬುದಂ;

ಅಬ್ಬುದಾ ಜಾಯತೇ ಪೇಸಿ, ಪೇಸಿ ನಿಬ್ಬತ್ತತೀ ಘನೋ;

ಘನಾ ಪಸಾಖಾ ಜಾಯನ್ತಿ, ಕೇಸಾ ಲೋಮಾ ನಖಾಪಿ ಚ.

‘‘ಯಞ್ಚಸ್ಸ ಭುಞ್ಜತೀ ಮಾತಾ, ಅನ್ನಂ ಪಾನಞ್ಚ ಭೋಜನಂ;

ತೇನ ಸೋ ತತ್ಥ ಯಾಪೇತಿ, ಮಾತುಕುಚ್ಛಿಗತೋ ನರೋ’’ತಿ.

೨. ಸಕ್ಕನಾಮಸುತ್ತಂ

೨೩೬. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ಗಿಜ್ಝಕೂಟೇ ಪಬ್ಬತೇ. ಅಥ ಖೋ ಸಕ್ಕನಾಮಕೋ ಯಕ್ಖೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಗಾಥಾಯ ಅಜ್ಝಭಾಸಿ –

‘‘ಸಬ್ಬಗನ್ಥಪ್ಪಹೀನಸ್ಸ, ವಿಪ್ಪಮುತ್ತಸ್ಸ ತೇ ಸತೋ;

ಸಮಣಸ್ಸ ನ ತಂ ಸಾಧು, ಯದಞ್ಞಮನುಸಾಸಸೀ’’ತಿ [ಯದಞ್ಞಮನುಸಾಸತೀತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)].

‘‘ಯೇನ ಕೇನಚಿ ವಣ್ಣೇನ, ಸಂವಾಸೋ ಸಕ್ಕ ಜಾಯತಿ;

ನ ತಂ ಅರಹತಿ ಸಪ್ಪಞ್ಞೋ, ಮನಸಾ ಅನುಕಮ್ಪಿತುಂ.

‘‘ಮನಸಾ ಚೇ ಪಸನ್ನೇನ, ಯದಞ್ಞಮನುಸಾಸತಿ;

ನ ತೇನ ಹೋತಿ ಸಂಯುತ್ತೋ, ಯಾನುಕಮ್ಪಾ [ಸಾನುಕಮ್ಪಾ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಅನುದ್ದಯಾ’’ತಿ.

೩. ಸೂಚಿಲೋಮಸುತ್ತಂ

೨೩೭. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಗಯಾಯಂ ವಿಹರತಿ ಟಙ್ಕಿತಮಞ್ಚೇ ಸೂಚಿಲೋಮಸ್ಸ ಯಕ್ಖಸ್ಸ ಭವನೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಖರೋ ಚ ಯಕ್ಖೋ ಸೂಚಿಲೋಮೋ ಚ ಯಕ್ಖೋ ಭಗವತೋ ಅವಿದೂರೇ ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಖರೋ ಯಕ್ಖೋ ಸೂಚಿಲೋಮಂ ಯಕ್ಖಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಏಸೋ ಸಮಣೋ’’ತಿ! ‘‘ನೇಸೋ ಸಮಣೋ, ಸಮಣಕೋ ಏಸೋ’’. ‘‘ಯಾವ ಜಾನಾಮಿ ಯದಿ ವಾ ಸೋ ಸಮಣೋ ಯದಿ ವಾ ಪನ ಸೋ ಸಮಣಕೋ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಸೂಚಿಲೋಮೋ ಯಕ್ಖೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಕಾಯಂ ಉಪನಾಮೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಕಾಯಂ ಅಪನಾಮೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೂಚಿಲೋಮೋ ಯಕ್ಖೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಭಾಯಸಿ ಮಂ ಸಮಣಾ’’ತಿ? ‘‘ನ ಖ್ವಾಹಂ ತಂ, ಆವುಸೋ, ಭಾಯಾಮಿ; ಅಪಿ ಚ ತೇ ಸಮ್ಫಸ್ಸೋ ಪಾಪಕೋ’’ತಿ. ‘‘ಪಞ್ಹಂ ತಂ, ಸಮಣ ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮಿ. ಸಚೇ ಮೇ ನ ಬ್ಯಾಕರಿಸ್ಸಸಿ, ಚಿತ್ತಂ ವಾ ತೇ ಖಿಪಿಸ್ಸಾಮಿ, ಹದಯಂ ವಾ ತೇ ಫಾಲೇಸ್ಸಾಮಿ, ಪಾದೇಸು ವಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಾರಗಙ್ಗಾಯ [ಪಾರಂ ಗಙ್ಗಾಯ (ಕ.)] ಖಿಪಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ನ ಖ್ವಾಹಂ ತಂ, ಆವುಸೋ, ಪಸ್ಸಾಮಿ ಸದೇವಕೇ ಲೋಕೇ ಸಮಾರಕೇ ಸಬ್ರಹ್ಮಕೇ ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಪಜಾಯ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾಯ, ಯೋ ಮೇ ಚಿತ್ತಂ ವಾ ಖಿಪೇಯ್ಯ ಹದಯಂ ವಾ ಫಾಲೇಯ್ಯ ಪಾದೇಸು ವಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಾರಗಙ್ಗಾಯ ಖಿಪೇಯ್ಯ; ಅಪಿ ಚ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ, ಪುಚ್ಛ ಯದಾ ಕಙ್ಖಸೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೂಚಿಲೋಮೋ ಯಕ್ಖೋ ಭಗವನ್ತಂ ಗಾಥಾಯ ಅಜ್ಝಭಾಸಿ – ( ) [(ಅಥ ಖೋ ಸೂಚಿಲೋಮೋ ಯಕ್ಖೋ ಭಗವನ್ತಂ ಗಾಥಾಯ ಅಜ್ಝಭಾಸಿ.) (ಸೀ.)]

‘‘ರಾಗೋ ಚ ದೋಸೋ ಚ ಕುತೋನಿದಾನಾ,

ಅರತೀ ರತೀ ಲೋಮಹಂಸೋ ಕುತೋಜಾ;

ಕುತೋ ಸಮುಟ್ಠಾಯ ಮನೋವಿತಕ್ಕಾ,

ಕುಮಾರಕಾ ಧಙ್ಕಮಿವೋಸ್ಸಜನ್ತೀ’’ತಿ.

‘‘ರಾಗೋ ಚ ದೋಸೋ ಚ ಇತೋನಿದಾನಾ,

ಅರತೀ ರತೀ ಲೋಮಹಂಸೋ ಇತೋಜಾ;

ಇತೋ ಸಮುಟ್ಠಾಯ ಮನೋವಿತಕ್ಕಾ,

ಕುಮಾರಕಾ ಧಙ್ಕಮಿವೋಸ್ಸಜನ್ತಿ.

‘‘ಸ್ನೇಹಜಾ ಅತ್ತಸಮ್ಭೂತಾ, ನಿಗ್ರೋಧಸ್ಸೇವ ಖನ್ಧಜಾ;

ಪುಥೂ ವಿಸತ್ತಾ ಕಾಮೇಸು, ಮಾಲುವಾವ ವಿತತಾ [ವಿತ್ಥತಾ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ವನೇ.

‘‘ಯೇ ನಂ ಪಜಾನನ್ತಿ ಯತೋನಿದಾನಂ,

ತೇ ನಂ ವಿನೋದೇನ್ತಿ ಸುಣೋಹಿ ಯಕ್ಖ;

ತೇ ದುತ್ತರಂ ಓಘಮಿಮಂ ತರನ್ತಿ,

ಅತಿಣ್ಣಪುಬ್ಬಂ ಅಪುನಬ್ಭವಾಯಾ’’ತಿ.

೪. ಮಣಿಭದ್ದಸುತ್ತಂ

೨೩೮. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಮಗಧೇಸು ವಿಹರತಿ ಮಣಿಮಾಲಿಕೇ ಚೇತಿಯೇ ಮಣಿಭದ್ದಸ್ಸ ಯಕ್ಖಸ್ಸ ಭವನೇ. ಅಥ ಖೋ ಮಣಿಭದ್ದೋ ಯಕ್ಖೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಇಮಂ ಗಾಥಂ ಅಭಾಸಿ –

‘‘ಸತೀಮತೋ ಸದಾ ಭದ್ದಂ, ಸತಿಮಾ ಸುಖಮೇಧತಿ;

ಸತೀಮತೋ ಸುವೇ ಸೇಯ್ಯೋ, ವೇರಾ ಚ ಪರಿಮುಚ್ಚತೀ’’ತಿ.

‘‘ಸತೀಮತೋ ಸದಾ ಭದ್ದಂ, ಸತಿಮಾ ಸುಖಮೇಧತಿ;

ಸತೀಮತೋ ಸುವೇ ಸೇಯ್ಯೋ, ವೇರಾ ನ ಪರಿಮುಚ್ಚತಿ.

‘‘ಯಸ್ಸ ಸಬ್ಬಮಹೋರತ್ತಂ [ರತ್ತಿಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)], ಅಹಿಂಸಾಯ ರತೋ ಮನೋ;

ಮೇತ್ತಂ ಸೋ ಸಬ್ಬಭೂತೇಸು, ವೇರಂ ತಸ್ಸ ನ ಕೇನಚೀ’’ತಿ.

೫. ಸಾನುಸುತ್ತಂ

೨೩೯. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಿಸ್ಸಾ ಉಪಾಸಿಕಾಯ ಸಾನು ನಾಮ ಪುತ್ತೋ ಯಕ್ಖೇನ ಗಹಿತೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ಪರಿದೇವಮಾನಾ ತಾಯಂ ವೇಲಾಯಂ ಇಮಾ ಗಾಥಾಯೋ ಅಭಾಸಿ –

‘‘ಚಾತುದ್ದಸಿಂ ಪಞ್ಚದಸಿಂ, ಯಾ ಚ ಪಕ್ಖಸ್ಸ ಅಟ್ಠಮೀ;

ಪಾಟಿಹಾರಿಯಪಕ್ಖಞ್ಚ, ಅಟ್ಠಙ್ಗಸುಸಮಾಗತಂ.

‘‘ಉಪೋಸಥಂ ಉಪವಸನ್ತಿ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರನ್ತಿ ಯೇ;

ನ ತೇಹಿ ಯಕ್ಖಾ ಕೀಳನ್ತಿ, ಇತಿ ಮೇ ಅರಹತಂ ಸುತಂ;

ಸಾ ದಾನಿ ಅಜ್ಜ ಪಸ್ಸಾಮಿ, ಯಕ್ಖಾ ಕೀಳನ್ತಿ ಸಾನುನಾ’’ತಿ.

‘‘ಚಾತುದ್ದಸಿಂ ಪಞ್ಚದಸಿಂ, ಯಾ ಚ ಪಕ್ಖಸ್ಸ ಅಟ್ಠಮೀ;

ಪಾಟಿಹಾರಿಯಪಕ್ಖಞ್ಚ, ಅಟ್ಠಙ್ಗಸುಸಮಾಗತಂ;

ಉಪೋಸಥಂ ಉಪವಸನ್ತಿ, ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಚರನ್ತಿ ಯೇ.

‘‘ನ ತೇಹಿ ಯಕ್ಖಾ ಕೀಳನ್ತಿ, ಸಾಹು ತೇ ಅರಹತಂ ಸುತಂ;

ಸಾನುಂ ಪಬುದ್ಧಂ ವಜ್ಜಾಸಿ, ಯಕ್ಖಾನಂ ವಚನಂ ಇದಂ;

ಮಾಕಾಸಿ ಪಾಪಕಂ ಕಮ್ಮಂ, ಆವಿ ವಾ ಯದಿ ವಾ ರಹೋ.

‘‘ಸಚೇ ಚ [ಸಚೇವ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ. ಕ.), ಯಞ್ಚೇವ (ಸೀ.)] ಪಾಪಕಂ ಕಮ್ಮಂ, ಕರಿಸ್ಸಸಿ ಕರೋಸಿ ವಾ;

ನ ತೇ ದುಕ್ಖಾ ಪಮುತ್ಯತ್ಥಿ, ಉಪ್ಪಚ್ಚಾಪಿ ಪಲಾಯತೋ’’ತಿ.

‘‘ಮತಂ ವಾ ಅಮ್ಮ ರೋದನ್ತಿ, ಯೋ ವಾ ಜೀವಂ ನ ದಿಸ್ಸತಿ;

ಜೀವನ್ತಂ ಅಮ್ಮ ಪಸ್ಸನ್ತೀ, ಕಸ್ಮಾ ಮಂ ಅಮ್ಮ ರೋದಸೀ’’ತಿ.

‘‘ಮತಂ ವಾ ಪುತ್ತ ರೋದನ್ತಿ, ಯೋ ವಾ ಜೀವಂ ನ ದಿಸ್ಸತಿ;

ಯೋ ಚ ಕಾಮೇ ಚಜಿತ್ವಾನ, ಪುನರಾಗಚ್ಛತೇ ಇಧ;

ತಂ ವಾಪಿ ಪುತ್ತ ರೋದನ್ತಿ, ಪುನ ಜೀವಂ ಮತೋ ಹಿ ಸೋ.

‘‘ಕುಕ್ಕುಳಾ ಉಬ್ಭತೋ ತಾತ, ಕುಕ್ಕುಳಂ [ಕುಕ್ಕುಳೇ (ಸೀ.)] ಪತಿತುಮಿಚ್ಛಸಿ;

ನರಕಾ ಉಬ್ಭತೋ ತಾತ, ನರಕಂ ಪತಿತುಮಿಚ್ಛಸಿ.

‘‘ಅಭಿಧಾವಥ ಭದ್ದನ್ತೇ, ಕಸ್ಸ ಉಜ್ಝಾಪಯಾಮಸೇ;

ಆದಿತ್ತಾ ನೀಹತಂ [ನಿಬ್ಭತಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.), ನಿಭತಂ (ಪೀ. ಕ.)] ಭಣ್ಡಂ, ಪುನ ಡಯ್ಹಿತುಮಿಚ್ಛಸೀ’’ತಿ.

೬. ಪಿಯಙ್ಕರಸುತ್ತಂ

೨೪೦. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಅನುರುದ್ಧೋ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಅನುರುದ್ಧೋ ರತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯಂ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಯ ಧಮ್ಮಪದಾನಿ ಭಾಸತಿ. ಅಥ ಖೋ ಪಿಯಙ್ಕರಮಾತಾ ಯಕ್ಖಿನೀ ಪುತ್ತಕಂ ಏವಂ ತೋಸೇಸಿ –

‘‘ಮಾ ಸದ್ದಂ ಕರಿ ಪಿಯಙ್ಕರ, ಭಿಕ್ಖು ಧಮ್ಮಪದಾನಿ ಭಾಸತಿ;

ಅಪಿ [ಅಪಿ (ಸೀ.)] ಚ ಧಮ್ಮಪದಂ ವಿಜಾನಿಯ, ಪಟಿಪಜ್ಜೇಮ ಹಿತಾಯ ನೋ ಸಿಯಾ.

‘‘ಪಾಣೇಸು ಚ ಸಂಯಮಾಮಸೇ, ಸಮ್ಪಜಾನಮುಸಾ ನ ಭಣಾಮಸೇ;

ಸಿಕ್ಖೇಮ ಸುಸೀಲ್ಯಮತ್ತನೋ [ಸುಸೀಲಮತ್ತನೋ (ಸೀ. ಕ.)], ಅಪಿ ಮುಚ್ಚೇಮ ಪಿಸಾಚಯೋನಿಯಾ’’ತಿ.

೭. ಪುನಬ್ಬಸುಸುತ್ತಂ

೨೪೧. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ನಿಬ್ಬಾನಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇತಿ ಸಮಾದಪೇತಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇತಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇತಿ. ತೇ ಚ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಟ್ಠಿಂ ಕತ್ವಾ ಮನಸಿ ಕತ್ವಾ ಸಬ್ಬಚೇತಸಾ ಸಮನ್ನಾಹರಿತ್ವಾ ಓಹಿತಸೋತಾ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಪುನಬ್ಬಸುಮಾತಾ ಯಕ್ಖಿನೀ ಪುತ್ತಕೇ ಏವಂ ತೋಸೇಸಿ –

‘‘ತುಣ್ಹೀ ಉತ್ತರಿಕೇ ಹೋಹಿ, ತುಣ್ಹೀ ಹೋಹಿ ಪುನಬ್ಬಸು;

ಯಾವಾಹಂ ಬುದ್ಧಸೇಟ್ಠಸ್ಸ, ಧಮ್ಮಂ ಸೋಸ್ಸಾಮಿ ಸತ್ಥುನೋ.

‘‘ನಿಬ್ಬಾನಂ ಭಗವಾ ಆಹ, ಸಬ್ಬಗನ್ಥಪ್ಪಮೋಚನಂ;

ಅತಿವೇಲಾ ಚ ಮೇ ಹೋತಿ, ಅಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮೇ ಪಿಯಾಯನಾ.

‘‘ಪಿಯೋ ಲೋಕೇ ಸಕೋ ಪುತ್ತೋ, ಪಿಯೋ ಲೋಕೇ ಸಕೋ ಪತಿ;

ತತೋ ಪಿಯತರಾ ಮಯ್ಹಂ, ಅಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಮಗ್ಗನಾ.

‘‘ನ ಹಿ ಪುತ್ತೋ ಪತಿ ವಾಪಿ, ಪಿಯೋ ದುಕ್ಖಾ ಪಮೋಚಯೇ;

ಯಥಾ ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ, ದುಕ್ಖಾ ಮೋಚೇತಿ ಪಾಣಿನಂ.

‘‘ಲೋಕೇ ದುಕ್ಖಪರೇತಸ್ಮಿಂ, ಜರಾಮರಣಸಂಯುತೇ;

ಜರಾಮರಣಮೋಕ್ಖಾಯ, ಯಂ ಧಮ್ಮಂ ಅಭಿಸಮ್ಬುಧಂ;

ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಸೋತುಮಿಚ್ಛಾಮಿ, ತುಣ್ಹೀ ಹೋಹಿ ಪುನಬ್ಬಸೂ’’ತಿ.

‘‘ಅಮ್ಮಾ ನ ಬ್ಯಾಹರಿಸ್ಸಾಮಿ, ತುಣ್ಹೀಭೂತಾಯಮುತ್ತರಾ;

ಧಮ್ಮಮೇವ ನಿಸಾಮೇಹಿ, ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ ಸುಖಂ;

ಸದ್ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅನಞ್ಞಾಯ, ಅಮ್ಮಾ ದುಕ್ಖಂ ಚರಾಮಸೇ.

‘‘ಏಸ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ, ಸಮ್ಮೂಳ್ಹಾನಂ ಪಭಙ್ಕರೋ;

ಬುದ್ಧೋ ಅನ್ತಿಮಸಾರೀರೋ, ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ ಚಕ್ಖುಮಾ’’ತಿ.

‘‘ಸಾಧು ಖೋ ಪಣ್ಡಿತೋ ನಾಮ, ಪುತ್ತೋ ಜಾತೋ ಉರೇಸಯೋ;

ಪುತ್ತೋ ಮೇ ಬುದ್ಧಸೇಟ್ಠಸ್ಸ, ಧಮ್ಮಂ ಸುದ್ಧಂ ಪಿಯಾಯತಿ.

‘‘ಪುನಬ್ಬಸು ಸುಖೀ ಹೋಹಿ, ಅಜ್ಜಾಹಮ್ಹಿ ಸಮುಗ್ಗತಾ;

ದಿಟ್ಠಾನಿ ಅರಿಯಸಚ್ಚಾನಿ, ಉತ್ತರಾಪಿ ಸುಣಾತು ಮೇ’’ತಿ.

೮. ಸುದತ್ತಸುತ್ತಂ

೨೪೨. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ಸೀತವನೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಗಹಪತಿ ರಾಜಗಹಂ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ ಹೋತಿ ಕೇನಚಿದೇವ ಕರಣೀಯೇನ. ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಗಹಪತಿ – ‘‘ಬುದ್ಧೋ ಕಿರ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪನ್ನೋ’’ತಿ. ತಾವದೇವ ಚ ಪನ ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ. ಅಥಸ್ಸ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಕಾಲೋ ಖೋ ಅಜ್ಜ ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತುಂ. ಸ್ವೇ ದಾನಾಹಂ ಕಾಲೇನ ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಬುದ್ಧಗತಾಯ ಸತಿಯಾ ನಿಪಜ್ಜಿ. ರತ್ತಿಯಾ ಸುದಂ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವುಟ್ಠಾಸಿ ಪಭಾತನ್ತಿ ಮಞ್ಞಮಾನೋ. ಅಥ ಖೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಗಹಪತಿ ಯೇನ ಸಿವಥಿಕದ್ವಾರಂ [ಸೀವಥಿಕದ್ವಾರಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ಅಮನುಸ್ಸಾ ದ್ವಾರಂ ವಿವರಿಂಸು. ಅಥ ಖೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ನಗರಮ್ಹಾ ನಿಕ್ಖಮನ್ತಸ್ಸ ಆಲೋಕೋ ಅನ್ತರಧಾಯಿ, ಅನ್ಧಕಾರೋ ಪಾತುರಹೋಸಿ, ಭಯಂ ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ ಲೋಮಹಂಸೋ ಉದಪಾದಿ, ತತೋವ ಪುನ ನಿವತ್ತಿತುಕಾಮೋ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಿವಕೋ [ಸೀವಕೋ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಯಕ್ಖೋ ಅನ್ತರಹಿತೋ ಸದ್ದಮನುಸ್ಸಾವೇಸಿ –

‘‘ಸತಂ ಹತ್ಥೀ ಸತಂ ಅಸ್ಸಾ, ಸತಂ ಅಸ್ಸತರೀರಥಾ;

ಸತಂ ಕಞ್ಞಾಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಆಮುಕ್ಕಮಣಿಕುಣ್ಡಲಾ;

ಏಕಸ್ಸ ಪದವೀತಿಹಾರಸ್ಸ, ಕಲಂ ನಾಗ್ಘನ್ತಿ ಸೋಳಸಿಂ.

‘‘ಅಭಿಕ್ಕಮ ಗಹಪತಿ, ಅಭಿಕ್ಕಮ ಗಹಪತಿ;

ಅಭಿಕ್ಕಮನಂ ತೇ ಸೇಯ್ಯೋ, ನೋ ಪಟಿಕ್ಕಮನ’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ಅನ್ಧಕಾರೋ ಅನ್ತರಧಾಯಿ, ಆಲೋಕೋ ಪಾತುರಹೋಸಿ, ಯಂ ಅಹೋಸಿ ಭಯಂ ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ ಲೋಮಹಂಸೋ, ಸೋ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ಆಲೋಕೋ ಅನ್ತರಧಾಯಿ, ಅನ್ಧಕಾರೋ ಪಾತುರಹೋಸಿ, ಭಯಂ ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ ಲೋಮಹಂಸೋ ಉದಪಾದಿ, ತತೋವ ಪುನ ನಿವತ್ತಿತುಕಾಮೋ ಅಹೋಸಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಸಿವಕೋ ಯಕ್ಖೋ ಅನ್ತರಹಿತೋ ಸದ್ದಮನುಸ್ಸಾವೇಸಿ –

‘‘ಸತಂ ಹತ್ಥೀ ಸತಂ ಅಸ್ಸಾ…ಪೇ…

ಕಲಂ ನಾಗ್ಘನ್ತಿ ಸೋಳಸಿಂ.

‘‘ಅಭಿಕ್ಕಮ ಗಹಪತಿ, ಅಭಿಕ್ಕಮ ಗಹಪತಿ;

ಅಭಿಕ್ಕಮನಂ ತೇ ಸೇಯ್ಯೋ, ನೋ ಪಟಿಕ್ಕಮನ’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ಅನ್ಧಕಾರೋ ಅನ್ತರಧಾಯಿ, ಆಲೋಕೋ ಪಾತುರಹೋಸಿ, ಯಂ ಅಹೋಸಿ ಭಯಂ ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ ಲೋಮಹಂಸೋ, ಸೋ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭಿ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ಆಲೋಕೋ ಅನ್ತರಧಾಯಿ, ಅನ್ಧಕಾರೋ ಪಾತುರಹೋಸಿ, ಭಯಂ ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ ಲೋಮಹಂಸೋ ಉದಪಾದಿ, ತತೋವ ಪುನ ನಿವತ್ತಿತುಕಾಮೋ ಅಹೋಸಿ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಸಿವಕೋ ಯಕ್ಖೋ ಅನ್ತರಹಿತೋ ಸದ್ದಮನುಸ್ಸಾವೇಸಿ –

‘‘ಸತಂ ಹತ್ಥೀ ಸತಂ ಅಸ್ಸಾ…ಪೇ…

ಕಲಂ ನಾಗ್ಘನ್ತಿ ಸೋಳಸಿಂ.

‘‘ಅಭಿಕ್ಕಮ ಗಹಪತಿ, ಅಭಿಕ್ಕಮ ಗಹಪತಿ;

ಅಭಿಕ್ಕಮನಂ ತೇ ಸೇಯ್ಯೋ, ನೋ ಪಟಿಕ್ಕಮನ’’ನ್ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ಅನ್ಧಕಾರೋ ಅನ್ತರಧಾಯಿ, ಆಲೋಕೋ ಪಾತುರಹೋಸಿ, ಯಂ ಅಹೋಸಿ ಭಯಂ ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ ಲೋಮಹಂಸೋ, ಸೋ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭಿ. ಅಥ ಖೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಗಹಪತಿ ಯೇನ ಸೀತವನಂ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಭಗವಾ ರತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯಂ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಯ ಅಬ್ಭೋಕಾಸೇ ಚಙ್ಕಮತಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಭಗವಾ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಂ ಗಹಪತಿಂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ. ದಿಸ್ವಾನ ಚಙ್ಕಮಾ ಓರೋಹಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ. ನಿಸಜ್ಜ ಖೋ ಭಗವಾ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಂ ಗಹಪತಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಏಹಿ ಸುದತ್ತಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕೋ ಗಹಪತಿ, ನಾಮೇನ ಮಂ ಭಗವಾ ಆಲಪತೀತಿ, ಹಟ್ಠೋ ಉದಗ್ಗೋ ತತ್ಥೇವ ಭಗವತೋ ಪಾದೇಸು ಸಿರಸಾ ನಿಪತಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಚ್ಚಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಸುಖಮಸಯಿತ್ಥಾ’’ತಿ?

‘‘ಸಬ್ಬದಾ ವೇ ಸುಖಂ ಸೇತಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೋ;

ಯೋ ನ ಲಿಮ್ಪತಿ ಕಾಮೇಸು, ಸೀತಿಭೂತೋ ನಿರೂಪಧಿ.

‘‘ಸಬ್ಬಾ ಆಸತ್ತಿಯೋ ಛೇತ್ವಾ, ವಿನೇಯ್ಯ ಹದಯೇ ದರಂ;

ಉಪಸನ್ತೋ ಸುಖಂ ಸೇತಿ, ಸನ್ತಿಂ ಪಪ್ಪುಯ್ಯ ಚೇತಸಾ’’ತಿ [ಚೇತಸೋತಿ (ಸೀ.)].

೯. ಪಠಮಸುಕ್ಕಾಸುತ್ತಂ

೨೪೩. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸುಕ್ಕಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಮಹತಿಯಾ ಪರಿಸಾಯ ಪರಿವುತಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸುಕ್ಕಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನೋ ಯಕ್ಖೋ ರಾಜಗಹೇ ರಥಿಕಾಯ ರಥಿಕಂ ಸಿಙ್ಘಾಟಕೇನ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಾಯಂ ವೇಲಾಯಂ ಇಮಾ ಗಾಥಾಯೋ ಅಭಾಸಿ –

‘‘ಕಿಂ ಮೇ ಕತಾ ರಾಜಗಹೇ ಮನುಸ್ಸಾ, ಮಧುಪೀತಾವ ಸೇಯರೇ;

ಯೇ ಸುಕ್ಕಂ ನ ಪಯಿರುಪಾಸನ್ತಿ, ದೇಸೇನ್ತಿಂ ಅಮತಂ ಪದಂ.

‘‘ತಞ್ಚ ಪನ ಅಪ್ಪಟಿವಾನೀಯಂ, ಅಸೇಚನಕಮೋಜವಂ;

ಪಿವನ್ತಿ ಮಞ್ಞೇ ಸಪ್ಪಞ್ಞಾ, ವಲಾಹಕಮಿವ ಪನ್ಥಗೂ’’ತಿ [ವಲಾಹಕಮಿವದ್ಧಗೂತಿ (ಸೀ.)].

೧೦. ದುತಿಯಸುಕ್ಕಾಸುತ್ತಂ

೨೪೪. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಉಪಾಸಕೋ ಸುಕ್ಕಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಭೋಜನಂ ಅದಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಸುಕ್ಕಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನೋ ಯಕ್ಖೋ ರಾಜಗಹೇ ರಥಿಕಾಯ ರಥಿಕಂ ಸಿಙ್ಘಾಟಕೇನ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಾಯಂ ವೇಲಾಯಂ ಇಮಂ ಗಾಥಂ ಅಭಾಸಿ –

‘‘ಪುಞ್ಞಂ ವತ ಪಸವಿ ಬಹುಂ, ಸಪ್ಪಞ್ಞೋ ವತಾಯಂ ಉಪಾಸಕೋ;

ಯೋ ಸುಕ್ಕಾಯ ಅದಾಸಿ ಭೋಜನಂ, ಸಬ್ಬಗನ್ಥೇಹಿ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತಿಯಾ’’ತಿ [ವಿಪ್ಪಮುತ್ತಾಯಾತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)].

೧೧. ಚೀರಾಸುತ್ತಂ

೨೪೫. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರೋ ಉಪಾಸಕೋ ಚೀರಾಯ [ಚಿರಾಯ (ಕ.)] ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಚೀವರಂ ಅದಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಚೀರಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಅಭಿಪ್ಪಸನ್ನೋ ಯಕ್ಖೋ ರಾಜಗಹೇ ರಥಿಕಾಯ ರಥಿಕಂ ಸಿಙ್ಘಾಟಕೇನ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತಾಯಂ ವೇಲಾಯಂ ಇಮಂ ಗಾಥಂ ಅಭಾಸಿ –

‘‘ಪುಞ್ಞಂ ವತ ಪಸವಿ ಬಹುಂ, ಸಪ್ಪಞ್ಞೋ ವತಾಯಂ ಉಪಾಸಕೋ;

ಯೋ ಚೀರಾಯ ಅದಾಸಿ ಚೀವರಂ, ಸಬ್ಬಯೋಗೇಹಿ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತಿಯಾ’’ತಿ [ವಿಪ್ಪಮುತ್ತಾಯಾತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)].

೧೨. ಆಳವಕಸುತ್ತಂ

೨೪೬. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಆಳವಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಆಳವಕಸ್ಸ ಯಕ್ಖಸ್ಸ ಭವನೇ. ಅಥ ಖೋ ಆಳವಕೋ ಯಕ್ಖೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನಿಕ್ಖಮ, ಸಮಣಾ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧಾವುಸೋ’’ತಿ ಭಗವಾ ನಿಕ್ಖಮಿ. ‘‘ಪವಿಸ, ಸಮಣಾ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧಾವುಸೋ’’ತಿ ಭಗವಾ ಪಾವಿಸಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಆಳವಕೋ ಯಕ್ಖೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನಿಕ್ಖಮ, ಸಮಣಾ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧಾವುಸೋ’’ತಿ ಭಗವಾ ನಿಕ್ಖಮಿ. ‘‘ಪವಿಸ, ಸಮಣಾ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧಾವುಸೋ’’ತಿ ಭಗವಾ ಪಾವಿಸಿ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಆಳವಕೋ ಯಕ್ಖೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನಿಕ್ಖಮ, ಸಮಣಾ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧಾವುಸೋ’’ತಿ ಭಗವಾ ನಿಕ್ಖಮಿ. ‘‘ಪವಿಸ, ಸಮಣಾ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧಾವುಸೋ’’ತಿ ಭಗವಾ ಪಾವಿಸಿ. ಚತುತ್ಥಮ್ಪಿ ಖೋ ಆಳವಕೋ ಯಕ್ಖೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನಿಕ್ಖಮ, ಸಮಣಾ’’ತಿ. ‘‘ನ ಖ್ವಾಹಂ ತಂ, ಆವುಸೋ, ನಿಕ್ಖಮಿಸ್ಸಾಮಿ. ಯಂ ತೇ ಕರಣೀಯಂ ತಂ ಕರೋಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಪಞ್ಹಂ ತಂ, ಸಮಣ, ಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮಿ. ಸಚೇ ಮೇ ನ ಬ್ಯಾಕರಿಸ್ಸಸಿ, ಚಿತ್ತಂ ವಾ ತೇ ಖಿಪಿಸ್ಸಾಮಿ, ಹದಯಂ ವಾ ತೇ ಫಾಲೇಸ್ಸಾಮಿ, ಪಾದೇಸು ವಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಾರಗಙ್ಗಾಯ ಖಿಪಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ನ ಖ್ವಾಹಂ ತಂ, ಆವುಸೋ, ಪಸ್ಸಾಮಿ ಸದೇವಕೇ ಲೋಕೇ ಸಮಾರಕೇ ಸಬ್ರಹ್ಮಕೇ ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಪಜಾಯ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾಯ, ಯೇ ಮೇ ಚಿತ್ತಂ ವಾ ಖಿಪೇಯ್ಯ ಹದಯಂ ವಾ ಫಾಲೇಯ್ಯ, ಪಾದೇಸು ವಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಾರಗಙ್ಗಾಯ ಖಿಪೇಯ್ಯ. ಅಪಿ ಚ ತ್ವಂ, ಆವುಸೋ, ಪುಚ್ಛ ಯದಾ ಕಙ್ಖಸೀ’’ತಿ [(ಅಥ ಖೋ ಆಳವಕೋ ಯಕ್ಖೋ ಭಗವನ್ತಂ ಗಾಥಾಯ ಅಜ್ಝಭಾಸಿ.) (ಸೀ.)].

‘‘ಕಿಂಸೂಧ ವಿತ್ತಂ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಸೇಟ್ಠಂ, ಕಿಂಸು ಸುಚಿಣ್ಣಂ ಸುಖಮಾವಹಾತಿ;

ಕಿಂಸು ಹವೇ ಸಾದುತರಂ ರಸಾನಂ, ಕಥಂಜೀವಿಂ ಜೀವಿತಮಾಹು ಸೇಟ್ಠ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಸದ್ಧೀಧ ವಿತ್ತಂ ಪುರಿಸ್ಸ ಸೇಟ್ಠಂ, ಧಮ್ಮೋ ಸುಚಿಣ್ಣೋ ಸುಖಮಾವಹಾತಿ;

ಸಚ್ಚಂ ಹವೇ ಸಾದುತರಂ ರಸಾನಂ, ಪಞ್ಞಾಜೀವಿಂ ಜೀವಿತಮಾಹು ಸೇಟ್ಠ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಕಥಂಸು ತರತಿ ಓಘಂ, ಕಥಂಸು ತರತಿ ಅಣ್ಣವಂ;

ಕಥಂಸು ದುಕ್ಖಮಚ್ಚೇತಿ, ಕಥಂಸು ಪರಿಸುಜ್ಝತೀ’’ತಿ.

‘‘ಸದ್ಧಾಯ ತರತಿ ಓಘಂ, ಅಪ್ಪಮಾದೇನ ಅಣ್ಣವಂ;

ವೀರಿಯೇನ ದುಕ್ಖಮಚ್ಚೇತಿ, ಪಞ್ಞಾಯ ಪರಿಸುಜ್ಝತೀ’’ತಿ.

‘‘ಕಥಂಸು ಲಭತೇ ಪಞ್ಞಂ, ಕಥಂಸು ವಿನ್ದತೇ ಧನಂ;

ಕಥಂಸು ಕಿತ್ತಿಂ ಪಪ್ಪೋತಿ, ಕಥಂ ಮಿತ್ತಾನಿ ಗನ್ಥತಿ;

ಅಸ್ಮಾ ಲೋಕಾ ಪರಂ ಲೋಕಂ, ಕಥಂ ಪೇಚ್ಚ ನ ಸೋಚತೀ’’ತಿ.

‘‘ಸದ್ದಹಾನೋ ಅರಹತಂ, ಧಮ್ಮಂ ನಿಬ್ಬಾನಪತ್ತಿಯಾ;

ಸುಸ್ಸೂಸಂ [ಸುಸ್ಸೂಸಾ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಲಭತೇ ಪಞ್ಞಂ, ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ವಿಚಕ್ಖಣೋ.

‘‘ಪತಿರೂಪಕಾರೀ ಧುರವಾ, ಉಟ್ಠಾತಾ ವಿನ್ದತೇ ಧನಂ;

ಸಚ್ಚೇನ ಕಿತ್ತಿಂ ಪಪ್ಪೋತಿ, ದದಂ ಮಿತ್ತಾನಿ ಗನ್ಥತಿ;

ಅಸ್ಮಾ ಲೋಕಾ ಪರಂ ಲೋಕಂ, ಏವಂ ಪೇಚ್ಚ ನ ಸೋಚತಿ.