೧೦. ಸಮಿದ್ಧಿಸುತ್ತಂ
೨೦. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ತಪೋದಾರಾಮೇ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಮಿದ್ಧಿ ರತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯಂ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಯ ಯೇನ ತಪೋದಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ ಗತ್ತಾನಿ ಪರಿಸಿಞ್ಚಿತುಂ. ತಪೋದೇ ಗತ್ತಾನಿ ಪರಿಸಿಞ್ಚಿತ್ವಾ ಪಚ್ಚುತ್ತರಿತ್ವಾ ಏಕಚೀವರೋ ಅಟ್ಠಾಸಿ ಗತ್ತಾನಿ ಪುಬ್ಬಾಪಯಮಾನೋ. ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞತರಾ ದೇವತಾ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಾಯ ರತ್ತಿಯಾ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತವಣ್ಣಾ ಕೇವಲಕಪ್ಪಂ ತಪೋದಂ ಓಭಾಸೇತ್ವಾ ಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಮಿದ್ಧಿ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ವೇಹಾಸಂ ಠಿತಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಮಿದ್ಧಿಂ ಗಾಥಾಯ ಅಜ್ಝಭಾಸಿ –
‘‘ಅಭುತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖಸಿ ಭಿಕ್ಖು, ನ ಹಿ ಭುತ್ವಾನ ಭಿಕ್ಖಸಿ;
ಭುತ್ವಾನ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖಸ್ಸು, ಮಾ ತಂ ಕಾಲೋ ಉಪಚ್ಚಗಾ’’ತಿ.
‘‘ಕಾಲಂ ವೋಹಂ ನ ಜಾನಾಮಿ, ಛನ್ನೋ ಕಾಲೋ ನ ದಿಸ್ಸತಿ;
ತಸ್ಮಾ ಅಭುತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖಾಮಿ, ಮಾ ಮಂ ಕಾಲೋ ಉಪಚ್ಚಗಾ’’ತಿ.
ಅಥ ಖೋ ಸಾ ದೇವತಾ ಪಥವಿಯಂ [ಪಠವಿಯಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಪತಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಮಿದ್ಧಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ದಹರೋ ತ್ವಂ ಭಿಕ್ಖು, ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಸುಸು ಕಾಳಕೇಸೋ, ಭದ್ರೇನ ಯೋಬ್ಬನೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಪಠಮೇನ ವಯಸಾ, ಅನಿಕ್ಕೀಳಿತಾವೀ ಕಾಮೇಸು. ಭುಞ್ಜ, ಭಿಕ್ಖು, ಮಾನುಸಕೇ ಕಾಮೇ; ಮಾ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಂ ಹಿತ್ವಾ ಕಾಲಿಕಂ ಅನುಧಾವೀ’’ತಿ.
‘‘ನ ಖ್ವಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಂ ಹಿತ್ವಾ ಕಾಲಿಕಂ ಅನುಧಾವಾಮಿ. ಕಾಲಿಕಞ್ಚ ಖ್ವಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಹಿತ್ವಾ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಂ ಅನುಧಾವಾಮಿ. ಕಾಲಿಕಾ ಹಿ, ಆವುಸೋ, ಕಾಮಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ ಬಹುದುಕ್ಖಾ ಬಹುಪಾಯಾಸಾ; ಆದೀನವೋ ಏತ್ಥ ಭಿಯ್ಯೋ. ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕೋ ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಅಕಾಲಿಕೋ ಏಹಿಪಸ್ಸಿಕೋ ಓಪನೇಯ್ಯಿಕೋ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ವಿಞ್ಞೂಹೀ’’ತಿ.
‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖು, ಕಾಲಿಕಾ ಕಾಮಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ ಬಹುದುಕ್ಖಾ ಬಹುಪಾಯಾಸಾ, ಆದೀನವೋ ಏತ್ಥ ಭಿಯ್ಯೋ? ಕಥಂ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕೋ ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಅಕಾಲಿಕೋ ಏಹಿಪಸ್ಸಿಕೋ ಓಪನೇಯ್ಯಿಕೋ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ವಿಞ್ಞೂಹೀ’’ತಿ?
‘‘ಅಹಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ನವೋ ಅಚಿರಪಬ್ಬಜಿತೋ ಅಧುನಾಗತೋ ಇಮಂ ಧಮ್ಮವಿನಯಂ. ನ ತಾಹಂ [ನ ಖ್ವಾಹಂ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಸಕ್ಕೋಮಿ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಆಚಿಕ್ಖಿತುಂ. ಅಯಂ ಸೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ತಪೋದಾರಾಮೇ. ತಂ ಭಗವನ್ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏತಮತ್ಥಂ ಪುಚ್ಛ. ಯಥಾ ತೇ ಭಗವಾ ಬ್ಯಾಕರೋತಿ ತಥಾ ನಂ ಧಾರೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ.
‘‘ನ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ಸುಕರೋ ಸೋ ಭಗವಾ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತುಂ, ಅಞ್ಞಾಹಿ ಮಹೇಸಕ್ಖಾಹಿ ದೇವತಾಹಿ ಪರಿವುತೋ. ಸಚೇ ಖೋ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ತಂ ಭಗವನ್ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏತಮತ್ಥಂ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯಾಸಿ, ಮಯಮ್ಪಿ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾಮ ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಾಯಾ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮಾವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಮಿದ್ಧಿ ತಸ್ಸಾ ದೇವತಾಯ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಮಿದ್ಧಿ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ –
‘‘ಇಧಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ರತ್ತಿಯಾ ಪಚ್ಚೂಸಸಮಯಂ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾಯ ಯೇನ ತಪೋದಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂ ಗತ್ತಾನಿ ಪರಿಸಿಞ್ಚಿತುಂ. ತಪೋದೇ ಗತ್ತಾನಿ ಪರಿಸಿಞ್ಚಿತ್ವಾ ಪಚ್ಚುತ್ತರಿತ್ವಾ ಏಕಚೀವರೋ ಅಟ್ಠಾಸಿಂ ಗತ್ತಾನಿ ಪುಬ್ಬಾಪಯಮಾನೋ. ಅಥ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಞ್ಞತರಾ ದೇವತಾ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಾಯ ರತ್ತಿಯಾ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತವಣ್ಣಾ ಕೇವಲಕಪ್ಪಂ ತಪೋದಂ ಓಭಾಸೇತ್ವಾ ಯೇನಾಹಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ವೇಹಾಸಂ ಠಿತಾ ಇಮಾಯ ಗಾಥಾಯ ಅಜ್ಝಭಾಸಿ –
‘‘ಅಭುತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖಸಿ ಭಿಕ್ಖು, ನ ಹಿ ಭುತ್ವಾನ ಭಿಕ್ಖಸಿ;
ಭುತ್ವಾನ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖಸ್ಸು, ಮಾ ತಂ ಕಾಲೋ ಉಪಚ್ಚಗಾ’’ತಿ.
‘‘ಏವಂ ವುತ್ತೇ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ತಂ ದೇವತಂ ಗಾಥಾಯ ಪಚ್ಚಭಾಸಿಂ –
‘‘ಕಾಲಂ ವೋಹಂ ನ ಜಾನಾಮಿ, ಛನ್ನೋ ಕಾಲೋ ನ ದಿಸ್ಸತಿ;
ತಸ್ಮಾ ಅಭುತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖಾಮಿ, ಮಾ ಮಂ ಕಾಲೋ ಉಪಚ್ಚಗಾ’’ತಿ.
‘‘ಅಥ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಸಾ ದೇವತಾ ಪಥವಿಯಂ ಪತಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಮಂ ಏತದವೋಚ – ‘ದಹರೋ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಸುಸು ಕಾಳಕೇಸೋ, ಭದ್ರೇನ ಯೋಬ್ಬನೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಪಠಮೇನ ವಯಸಾ, ಅನಿಕ್ಕೀಳಿತಾವೀ ಕಾಮೇಸು. ಭುಞ್ಜ, ಭಿಕ್ಖು, ಮಾನುಸಕೇ ಕಾಮೇ; ಮಾ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಂ ಹಿತ್ವಾ ಕಾಲಿಕಂ ಅನುಧಾವೀ’’’ತಿ.
‘‘ಏವಂ ವುತ್ತಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ತಂ ದೇವತಂ ಏತದವೋಚಂ – ‘ನ ಖ್ವಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಂ ಹಿತ್ವಾ ಕಾಲಿಕಂ ಅನುಧಾವಾಮಿ; ಕಾಲಿಕಞ್ಚ ಖ್ವಾಹಂ, ಆವುಸೋ, ಹಿತ್ವಾ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಂ ಅನುಧಾವಾಮಿ. ಕಾಲಿಕಾ ಹಿ, ಆವುಸೋ, ಕಾಮಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ ಬಹುದುಕ್ಖಾ ಬಹುಪಾಯಾಸಾ; ಆದೀನವೋ ಏತ್ಥ ಭಿಯ್ಯೋ. ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕೋ ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಅಕಾಲಿಕೋ ಏಹಿಪಸ್ಸಿಕೋ ಓಪನೇಯ್ಯಿಕೋ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ವಿಞ್ಞೂಹೀ’’’ತಿ.
‘‘ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಾ ದೇವತಾ ಮಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖು, ಕಾಲಿಕಾ ಕಾಮಾ ವುತ್ತಾ ಭಗವತಾ ಬಹುದುಕ್ಖಾ ಬಹುಪಾಯಾಸಾ; ಆದೀನವೋ ಏತ್ಥ ಭಿಯ್ಯೋ? ಕಥಂ ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕೋ ಅಯಂ ಧಮ್ಮೋ ಅಕಾಲಿಕೋ ಏಹಿಪಸ್ಸಿಕೋ ಓಪನೇಯ್ಯಿಕೋ ಪಚ್ಚತ್ತಂ ವೇದಿತಬ್ಬೋ ವಿಞ್ಞೂಹೀ’ತಿ? ಏವಂ ವುತ್ತಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ತಂ ದೇವತಂ ಏತದವೋಚಂ – ‘ಅಹಂ ಖೋ, ಆವುಸೋ, ನವೋ ಅಚಿರಪಬ್ಬಜಿತೋ ಅಧುನಾಗತೋ ಇಮಂ ಧಮ್ಮವಿನಯಂ, ನ ತಾಹಂ ಸಕ್ಕೋಮಿ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಆಚಿಕ್ಖಿತುಂ. ಅಯಂ ಸೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ತಪೋದಾರಾಮೇ. ತಂ ಭಗವನ್ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏತಮತ್ಥಂ ಪುಚ್ಛ. ಯಥಾ ತೇ ಭಗವಾ ಬ್ಯಾಕರೋತಿ ತಥಾ ನಂ ಧಾರೇಯ್ಯಾಸೀ’’’ತಿ.
‘‘ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಭನ್ತೇ, ಸಾ ದೇವತಾ ಮಂ ಏತದವೋಚ – ‘ನ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖು, ಸುಕರೋ ಸೋ ಭಗವಾ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತುಂ, ಅಞ್ಞಾಹಿ ಮಹೇಸಕ್ಖಾಹಿ ದೇವತಾಹಿ ಪರಿವುತೋ. ಸಚೇ ಖೋ, ತ್ವಂ ಭಿಕ್ಖು, ತಂ ಭಗವನ್ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏತಮತ್ಥಂ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯಾಸಿ, ಮಯಮ್ಪಿ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾಮ ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಾಯಾ’ತಿ. ಸಚೇ, ಭನ್ತೇ, ತಸ್ಸಾ ದೇವತಾಯ ಸಚ್ಚಂ ವಚನಂ, ಇಧೇವ ಸಾ ದೇವತಾ ಅವಿದೂರೇ’’ತಿ.
ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಸಾ ದೇವತಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಮಿದ್ಧಿಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಪುಚ್ಛ, ಭಿಕ್ಖು, ಪುಚ್ಛ, ಭಿಕ್ಖು, ಯಮಹಂ ಅನುಪ್ಪತ್ತಾ’’ತಿ.
ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ತಂ ದೇವತಂ ಗಾಥಾಹಿ ಅಜ್ಝಭಾಸಿ –
‘‘ಅಕ್ಖೇಯ್ಯಸಞ್ಞಿನೋ ಸತ್ತಾ, ಅಕ್ಖೇಯ್ಯಸ್ಮಿಂ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ;
ಅಕ್ಖೇಯ್ಯಂ ಅಪರಿಞ್ಞಾಯ, ಯೋಗಮಾಯನ್ತಿ ಮಚ್ಚುನೋ.
‘‘ಅಕ್ಖೇಯ್ಯಞ್ಚ ಪರಿಞ್ಞಾಯ, ಅಕ್ಖಾತಾರಂ ನ ಮಞ್ಞತಿ;
ತಞ್ಹಿ ತಸ್ಸ ನ ಹೋತೀತಿ, ಯೇನ ನಂ ವಜ್ಜಾ ನ ತಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ;
ಸಚೇ ವಿಜಾನಾಸಿ ವದೇಹಿ ಯಕ್ಖಾ’’ತಿ [ಯಕ್ಖೀತಿ (ಪೀ. ಕ.)].
‘‘ನ ಖ್ವಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಇಮಸ್ಸ ಭಗವತಾ ಸಙ್ಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನಾಮಿ. ಸಾಧು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ತಥಾ ಭಾಸತು ಯಥಾಹಂ ಇಮಸ್ಸ ಭಗವತಾ ಸಙ್ಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಜಾನೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ.
‘‘ಸಮೋ ವಿಸೇಸೀ ಉದ ವಾ [ಅಥವಾ (ಸೀ. ಪೀ.)] ನಿಹೀನೋ,
ಯೋ ಮಞ್ಞತೀ ಸೋ ವಿವದೇಥ [ಸೋಪಿ ವದೇಥ (ಕ.)] ತೇನ;
ತೀಸು ವಿಧಾಸು ಅವಿಕಮ್ಪಮಾನೋ,
ಸಮೋ ವಿಸೇಸೀತಿ ನ ತಸ್ಸ ಹೋತಿ;
ಸಚೇ ವಿಜಾನಾಸಿ ವದೇಹಿ ಯಕ್ಖಾ’’ತಿ.
‘‘ಇಮಸ್ಸಾಪಿ ಖ್ವಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಸಙ್ಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ನ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನಾಮಿ. ಸಾಧು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ತಥಾ ಭಾಸತು ಯಥಾಹಂ ಇಮಸ್ಸ ಭಗವತಾ ಸಙ್ಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಜಾನೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ.
‘‘ಪಹಾಸಿ ಸಙ್ಖಂ ನ ವಿಮಾನಮಜ್ಝಗಾ, ಅಚ್ಛೇಚ್ಛಿ [ಅಚ್ಛೇಜ್ಜಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)] ತಣ್ಹಂ ಇಧ ನಾಮರೂಪೇ;
ತಂ ಛಿನ್ನಗನ್ಥಂ ಅನಿಘಂ ನಿರಾಸಂ, ಪರಿಯೇಸಮಾನಾ ನಾಜ್ಝಗಮುಂ;
ದೇವಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಇಧ ವಾ ಹುರಂ ವಾ, ಸಗ್ಗೇಸು ವಾ ಸಬ್ಬನಿವೇಸನೇಸು;
ಸಚೇ ವಿಜಾನಾಸಿ ವದೇಹಿ ಯಕ್ಖಾ’’ತಿ.
‘‘ಇಮಸ್ಸ ಖ್ವಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಸಙ್ಖಿತ್ತೇನ ಭಾಸಿತಸ್ಸ ಏವಂ ವಿತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥಂ ಆಜಾನಾಮಿ –
‘‘ಪಾಪಂ ನ ಕಯಿರಾ ವಚಸಾ ಮನಸಾ,
ಕಾಯೇನ ವಾ ಕಿಞ್ಚನ ಸಬ್ಬಲೋಕೇ;
ಕಾಮೇ ಪಹಾಯ ಸತಿಮಾ ಸಮ್ಪಜಾನೋ,
ದುಕ್ಖಂ ನ ಸೇವೇಥ ಅನತ್ಥಸಂಹಿತ’’ನ್ತಿ.
ನನ್ದನವಗ್ಗೋ ದುತಿಯೋ.
ತಸ್ಸುದ್ದಾನಂ –
ನನ್ದನಾ ನನ್ದತಿ ಚೇವ, ನತ್ಥಿಪುತ್ತಸಮೇನ ಚ;
ಖತ್ತಿಯೋ ಸಣಮಾನೋ ಚ, ನಿದ್ದಾತನ್ದೀ ಚ ದುಕ್ಕರಂ;
ಹಿರೀ ಕುಟಿಕಾ ನವಮೋ, ದಸಮೋ ವುತ್ತೋ ಸಮಿದ್ಧಿನಾತಿ.