೮. ನಗರವಿನ್ದೇಯ್ಯಸುತ್ತಂ

೪೩೪. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಕೋಸಲೇಸು ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಯೇನ ನಗರವಿನ್ದಂ ನಾಮ ಕೋಸಲಾನಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಗಾಮೋ ತದವಸರಿ. ಅಸ್ಸೋಸುಂ ಖೋ ನಗರವಿನ್ದೇಯ್ಯಕಾ [ನಗರವಿನ್ದೇಯ್ಯಾ (ಕ.)] ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕಾ – ‘‘ಸಮಣೋ ಖಲು, ಭೋ, ಗೋತಮೋ ಸಕ್ಯಪುತ್ತೋ ಸಕ್ಯಕುಲಾ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಕೋಸಲೇಸು ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ ನಗರವಿನ್ದಂ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ. ತಂ ಖೋ ಪನ ಭವನ್ತಂ ಗೋತಮಂ ಏವಂ ಕಲ್ಯಾಣೋ ಕಿತ್ತಿಸದ್ದೋ ಅಬ್ಭುಗ್ಗತೋ – ‘ಇತಿಪಿ ಸೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ವಿಜ್ಜಾಚರಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ಸುಗತೋ ಲೋಕವಿದೂ ಅನುತ್ತರೋ ಪುರಿಸದಮ್ಮಸಾರಥಿ ಸತ್ಥಾ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾ’ತಿ. ಸೋ ಇಮಂ ಲೋಕಂ ಸದೇವಕಂ ಸಮಾರಕಂ ಸಬ್ರಹ್ಮಕಂ ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಂ ಪಜಂ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಂ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಪವೇದೇತಿ. ಸೋ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ ಆದಿಕಲ್ಯಾಣಂ ಮಜ್ಝೇಕಲ್ಯಾಣಂ ಪರಿಯೋಸಾನಕಲ್ಯಾಣಂ ಸಾತ್ಥಂ ಸಬ್ಯಞ್ಜನಂ, ಕೇವಲಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಪಕಾಸೇತಿ. ಸಾಧು ಖೋ ಪನ ತಥಾರೂಪಾನಂ ಅರಹತಂ ದಸ್ಸನಂ ಹೋತೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ನಗರವಿನ್ದೇಯ್ಯಕಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿಂಸು; ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನಞ್ಜಲಿಂ ಪಣಾಮೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ನಾಮಗೋತ್ತಂ ಸಾವೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಅಪ್ಪೇಕಚ್ಚೇ ತುಣ್ಹೀಭೂತಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೇ ಖೋ ನಗರವಿನ್ದೇಯ್ಯಕೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕೇ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –

೪೩೫. ‘‘ಸಚೇ ವೋ, ಗಹಪತಯೋ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಏವಂ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯುಂ – ‘ಕಥಂಭೂತಾ, ಗಹಪತಯೋ, ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ನ ಸಕ್ಕಾತಬ್ಬಾ ನ ಗರುಕಾತಬ್ಬಾ ನ ಮಾನೇತಬ್ಬಾ ನ ಪೂಜೇತಬ್ಬಾ’ತಿ? ಏವಂ ಪುಟ್ಠಾ ತುಮ್ಹೇ, ಗಹಪತಯೋ, ತೇಸಂ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾನಂ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯಾಥ – ‘ಯೇ ತೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ರೂಪೇಸು ಅವೀತರಾಗಾ ಅವೀತದೋಸಾ ಅವೀತಮೋಹಾ, ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಅವೂಪಸನ್ತಚಿತ್ತಾ, ಸಮವಿಸಮಂ ಚರನ್ತಿ ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ ಮನಸಾ, ಏವರೂಪಾ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ನ ಸಕ್ಕಾತಬ್ಬಾ ನ ಗರುಕಾತಬ್ಬಾ ನ ಮಾನೇತಬ್ಬಾ ನ ಪೂಜೇತಬ್ಬಾ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಮಯಮ್ಪಿ ಹಿ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ರೂಪೇಸು ಅವೀತರಾಗಾ ಅವೀತದೋಸಾ ಅವೀತಮೋಹಾ, ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಅವೂಪಸನ್ತಚಿತ್ತಾ, ಸಮವಿಸಮಂ ಚರಾಮ ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ ಮನಸಾ, ತೇಸಂ ನೋ ಸಮಚರಿಯಮ್ಪಿ ಹೇತಂ ಉತ್ತರಿ ಅಪಸ್ಸತಂ. ತಸ್ಮಾ ತೇ ಭೋನ್ತೋ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ನ ಸಕ್ಕಾತಬ್ಬಾ ನ ಗರುಕಾತಬ್ಬಾ ನ ಮಾನೇತಬ್ಬಾ ನ ಪೂಜೇತಬ್ಬಾ. ಯೇ ತೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸೋತವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ಸದ್ದೇಸು… ಘಾನವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ಗನ್ಧೇಸು… ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ರಸೇಸು… ಕಾಯವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ಫೋಟ್ಠಬ್ಬೇಸು… ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅವೀತರಾಗಾ ಅವೀತದೋಸಾ ಅವೀತಮೋಹಾ, ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಅವೂಪಸನ್ತಚಿತ್ತಾ, ಸಮವಿಸಮಂ ಚರನ್ತಿ ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ ಮನಸಾ, ಏವರೂಪಾ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ನ ಸಕ್ಕಾತಬ್ಬಾ ನ ಗರುಕಾತಬ್ಬಾ ನ ಮಾನೇತಬ್ಬಾ ನ ಪೂಜೇತಬ್ಬಾ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಮಯಮ್ಪಿ ಹಿ ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅವೀತರಾಗಾ ಅವೀತದೋಸಾ ಅವೀತಮೋಹಾ, ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಅವೂಪಸನ್ತಚಿತ್ತಾ, ಸಮವಿಸಮಂ ಚರಾಮ ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ ಮನಸಾ, ತೇಸಂ ನೋ ಸಮಚರಿಯಮ್ಪಿ ಹೇತಂ ಉತ್ತರಿ ಅಪಸ್ಸತಂ. ತಸ್ಮಾ ತೇ ಭೋನ್ತೋ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ನ ಸಕ್ಕಾತಬ್ಬಾ ನ ಗರುಕಾತಬ್ಬಾ ನ ಮಾನೇತಬ್ಬಾ ನ ಪೂಜೇತಬ್ಬಾ’ತಿ. ಏವಂ ಪುಟ್ಠಾ ತುಮ್ಹೇ, ಗಹಪತಯೋ, ತೇಸಂ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾನಂ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯಾಥ.

೪೩೬. ‘‘ಸಚೇ ಪನ ವೋ, ಗಹಪತಯೋ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಏವಂ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯುಂ – ‘ಕಥಂಭೂತಾ, ಗಹಪತಯೋ, ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಕ್ಕಾತಬ್ಬಾ ಗರುಕಾತಬ್ಬಾ ಮಾನೇತಬ್ಬಾ ಪೂಜೇತಬ್ಬಾ’ತಿ? ಏವಂ ಪುಟ್ಠಾ ತುಮ್ಹೇ, ಗಹಪತಯೋ, ತೇಸಂ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾನಂ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯಾಥ – ‘ಯೇ ತೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ರೂಪೇಸು ವೀತರಾಗಾ ವೀತದೋಸಾ ವೀತಮೋಹಾ, ಅಜ್ಝತ್ತಂ ವೂಪಸನ್ತಚಿತ್ತಾ, ಸಮಚರಿಯಂ ಚರನ್ತಿ ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ ಮನಸಾ, ಏವರೂಪಾ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಕ್ಕಾತಬ್ಬಾ ಗರುಕಾತಬ್ಬಾ ಮಾನೇತಬ್ಬಾ ಪೂಜೇತಬ್ಬಾ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಮಯಮ್ಪಿ ಹಿ [ಮಯಂ ಹಿ (?)] ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ರೂಪೇಸು ಅವೀತರಾಗಾ ಅವೀತದೋಸಾ ಅವೀತಮೋಹಾ, ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಅವೂಪಸನ್ತಚಿತ್ತಾ, ಸಮವಿಸಮಂ ಚರಾಮ ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ ಮನಸಾ, ತೇಸಂ ನೋ ಸಮಚರಿಯಮ್ಪಿ ಹೇತಂ ಉತ್ತರಿ ಪಸ್ಸತಂ. ತಸ್ಮಾ ತೇ ಭೋನ್ತೋ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಕ್ಕಾತಬ್ಬಾ ಗರುಕಾತಬ್ಬಾ ಮಾನೇತಬ್ಬಾ ಪೂಜೇತಬ್ಬಾ. ಯೇ ತೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸೋತವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ಸದ್ದೇಸು… ಘಾನವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ಗನ್ಧೇಸು… ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ರಸೇಸು… ಕಾಯವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ಫೋಟ್ಠಬ್ಬೇಸು… ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ವೀತರಾಗಾ ವೀತದೋಸಾ ವೀತಮೋಹಾ, ಅಜ್ಝತ್ತಂ ವೂಪಸನ್ತಚಿತ್ತಾ, ಸಮಚರಿಯಂ ಚರನ್ತಿ ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ ಮನಸಾ, ಏವರೂಪಾ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಕ್ಕಾತಬ್ಬಾ ಗರುಕಾತಬ್ಬಾ ಮಾನೇತಬ್ಬಾ ಪೂಜೇತಬ್ಬಾ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಮಯಮ್ಪಿ ಹಿ ಮನೋವಿಞ್ಞೇಯ್ಯೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಅವೀತರಾಗಾ ಅವೀತದೋಸಾ ಅವೀತಮೋಹಾ ಅಜ್ಝತ್ತಂ ಅವೂಪಸನ್ತಚಿತ್ತಾ, ಸಮವಿಸಮಂ ಚರಾಮ ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ ಮನಸಾ, ತೇಸಂ ನೋ ಸಮಚರಿಯಮ್ಪಿ ಹೇತಂ ಉತ್ತರಿ ಪಸ್ಸತಂ. ತಸ್ಮಾ ತೇ ಭೋನ್ತೋ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಕ್ಕಾತಬ್ಬಾ ಗರುಕಾತಬ್ಬಾ ಮಾನೇತಬ್ಬಾ ಪೂಜೇತಬ್ಬಾ’ತಿ. ಏವಂ ಪುಟ್ಠಾ ತುಮ್ಹೇ, ಗಹಪತಯೋ, ತೇಸಂ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾನಂ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯಾಥ.

೪೩೭. ‘‘ಸಚೇ ಪನ ವೋ [ಸಚೇ ತೇ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ. ಕ.)], ಗಹಪತಯೋ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ ಏವಂ ಪುಚ್ಛೇಯ್ಯುಂ – ‘ಕೇ ಪನಾಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಆಕಾರಾ, ಕೇ ಅನ್ವಯಾ, ಯೇನ ತುಮ್ಹೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಏವಂ ವದೇಥ? ಅದ್ಧಾ ತೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ವೀತರಾಗಾ ವಾ ರಾಗವಿನಯಾಯ ವಾ ಪಟಿಪನ್ನಾ, ವೀತದೋಸಾ ವಾ ದೋಸವಿನಯಾಯ ವಾ ಪಟಿಪನ್ನಾ, ವೀತಮೋಹಾ ವಾ ಮೋಹವಿನಯಾಯ ವಾ ಪಟಿಪನ್ನಾ’ತಿ? ಏವಂ ಪುಟ್ಠಾ ತುಮ್ಹೇ, ಗಹಪತಯೋ, ತೇಸಂ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾನಂ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯಾಥ – ‘ತಥಾ ಹಿ ತೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಅರಞ್ಞವನಪತ್ಥಾನಿ ಪನ್ತಾನಿ ಸೇನಾಸನಾನಿ ಪಟಿಸೇವನ್ತಿ. ನತ್ಥಿ ಖೋ ಪನ ತತ್ಥ ತಥಾರೂಪಾ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರೂಪಾ ಯೇ ದಿಸ್ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಅಭಿರಮೇಯ್ಯುಂ, ನತ್ಥಿ ಖೋ ಪನ ತತ್ಥ ತಥಾರೂಪಾ ಸೋತವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಸದ್ದಾ ಯೇ ಸುತ್ವಾ ಸುತ್ವಾ ಅಭಿರಮೇಯ್ಯುಂ, ನತ್ಥಿ ಖೋ ಪನ ತತ್ಥ ತಥಾರೂಪಾ ಘಾನವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಗನ್ಧಾ ಯೇ ಘಾಯಿತ್ವಾ ಘಾಯಿತ್ವಾ ಅಭಿರಮೇಯ್ಯುಂ, ನತ್ಥಿ ಖೋ ಪನ ತತ್ಥ ತಥಾರೂಪಾ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ರಸಾ ಯೇ ಸಾಯಿತ್ವಾ ಸಾಯಿತ್ವಾ ಅಭಿರಮೇಯ್ಯುಂ, ನತ್ಥಿ ಖೋ ಪನ ತತ್ಥ ತಥಾರೂಪಾ ಕಾಯವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಾ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾ ಯೇ ಫುಸಿತ್ವಾ ಫುಸಿತ್ವಾ ಅಭಿರಮೇಯ್ಯುಂ. ಇಮೇ ಖೋ ನೋ, ಆವುಸೋ, ಆಕಾರಾ, ಇಮೇ ಅನ್ವಯಾ, ಯೇನ ಮಯಂ [ಯೇನ ಮಯಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ (ಸೀ. ಪೀ.), ಯೇನ ಮಯಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತೇ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಏವಂ ವದೇಮ – ಅದ್ಧಾ ತೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ವೀತರಾಗಾ ವಾ ರಾಗವಿನಯಾಯ ವಾ ಪಟಿಪನ್ನಾ, ವೀತದೋಸಾ ವಾ ದೋಸವಿನಯಾಯ ವಾ ಪಟಿಪನ್ನಾ, ವೀತಮೋಹಾ ವಾ ಮೋಹವಿನಯಾಯ ವಾ ಪಟಿಪನ್ನಾ’ತಿ. ಏವಂ ಪುಟ್ಠಾ ತುಮ್ಹೇ, ಗಹಪತಯೋ, ತೇಸಂ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾನಂ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾನಂ ಏವಂ ಬ್ಯಾಕರೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ನಗರವಿನ್ದೇಯ್ಯಕಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ! ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭೋ ಗೋತಮ, ನಿಕ್ಕುಜ್ಜಿತಂ ವಾ ಉಕ್ಕುಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ವಾ ವಿವರೇಯ್ಯ, ಮೂಳ್ಹಸ್ಸ ವಾ ಮಗ್ಗಂ ಆಚಿಕ್ಖೇಯ್ಯ, ಅನ್ಧಕಾರೇ ವಾ ತೇಲಪಜ್ಜೋತಂ ಧಾರೇಯ್ಯ – ‘ಚಕ್ಖುಮನ್ತೋ ರೂಪಾನಿ ದಕ್ಖನ್ತೀ’ತಿ; ಏವಮೇವಂ ಭೋತಾ ಗೋತಮೇನ ಅನೇಕಪರಿಯಾಯೇನ ಧಮ್ಮೋ ಪಕಾಸಿತೋ. ಏತೇ ಮಯಂ ಭವನ್ತಂ ಗೋತಮಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛಾಮ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಞ್ಚ. ಉಪಾಸಕೇ ನೋ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಧಾರೇತು ಅಜ್ಜತಗ್ಗೇ ಪಾಣುಪೇತೇ ಸರಣಂ ಗತೇ’’ತಿ.

ನಗರವಿನ್ದೇಯ್ಯಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಅಟ್ಠಮಂ.