೮. ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಸುತ್ತಂ

೨೩೬. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಕೋಸಮ್ಬಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಘೋಸಿತಾರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಕೋಸಮ್ಬಿಯಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಣ್ಡನಜಾತಾ ಕಲಹಜಾತಾ ವಿವಾದಾಪನ್ನಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಮುಖಸತ್ತೀಹಿ ವಿತುದನ್ತಾ ವಿಹರನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತೋ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಕೋಸಮ್ಬಿಯಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಣ್ಡನಜಾತಾ ಕಲಹಜಾತಾ ವಿವಾದಾಪನ್ನಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಮುಖಸತ್ತೀಹಿ ವಿತುದನ್ತಾ ವಿಹರನ್ತಿ. ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಯೇನ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮತು ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯಾ’’ತಿ. ಅಧಿವಾಸೇಸಿ ಭಗವಾ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇನ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಯೇನ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಲಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಾ ಭಣ್ಡನಂ, ಮಾ ಕಲಹಂ, ಮಾ ವಿಗ್ಗಹಂ, ಮಾ ವಿವಾದ’’ನ್ತಿ.

ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಅಞ್ಞತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಆಗಮೇತು, ಭನ್ತೇ! ಭಗವಾ ಧಮ್ಮಸ್ಸಾಮೀ; ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಂ ಅನುಯುತ್ತೋ ವಿಹರತು; ಮಯಮೇತೇನ ಭಣ್ಡನೇನ ಕಲಹೇನ ವಿಗ್ಗಹೇನ ವಿವಾದೇನ ಪಞ್ಞಾಯಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಭಗವಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಲಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಾ ಭಣ್ಡನಂ, ಮಾ ಕಲಹಂ, ಮಾ ವಿಗ್ಗಹಂ, ಮಾ ವಿವಾದ’’ನ್ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಆಗಮೇತು, ಭನ್ತೇ! ಭಗವಾ ಧಮ್ಮಸ್ಸಾಮೀ; ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಂ ಅನುಯುತ್ತೋ ವಿಹರತು; ಮಯಮೇತೇನ ಭಣ್ಡನೇನ ಕಲಹೇನ ವಿಗ್ಗಹೇನ ವಿವಾದೇನ ಪಞ್ಞಾಯಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಭಗವಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಲಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಾ ಭಣ್ಡನಂ, ಮಾ ಕಲಹಂ, ಮಾ ವಿಗ್ಗಹಂ, ಮಾ ವಿವಾದ’’ನ್ತಿ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಆಗಮೇತು, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಧಮ್ಮಸ್ಸಾಮೀ; ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಂ ಅನುಯುತ್ತೋ ವಿಹರತು; ಮಯಮೇತೇನ ಭಣ್ಡನೇನ ಕಲಹೇನ ವಿಗ್ಗಹೇನ ವಿವಾದೇನ ಪಞ್ಞಾಯಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಕೋಸಮ್ಬಿಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪಾವಿಸಿ. ಕೋಸಮ್ಬಿಯಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತೋ ಸೇನಾಸನಂ ಸಂಸಾಮೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಠಿತಕೋವ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೨೩೭. ‘‘ಪುಥುಸದ್ದೋ ಸಮಜನೋ, ನ ಬಾಲೋ ಕೋಚಿ ಮಞ್ಞಥ;

ಸಙ್ಘಸ್ಮಿಂ ಭಿಜ್ಜಮಾನಸ್ಮಿಂ, ನಾಞ್ಞಂ ಭಿಯ್ಯೋ ಅಮಞ್ಞರುಂ.

‘‘ಪರಿಮುಟ್ಠಾ ಪಣ್ಡಿತಾಭಾಸಾ, ವಾಚಾಗೋಚರಭಾಣಿನೋ;

ಯಾವಿಚ್ಛನ್ತಿ ಮುಖಾಯಾಮಂ, ಯೇನ ನೀತಾ ನ ತಂ ವಿದೂ.

‘‘ಅಕ್ಕೋಚ್ಛಿ ಮಂ ಅವಧಿ ಮಂ, ಅಜಿನಿ ಮಂ ಅಹಾಸಿ ಮೇ;

ಯೇ ಚ ತಂ ಉಪನಯ್ಹನ್ತಿ, ವೇರಂ ತೇಸಂ ನ ಸಮ್ಮತಿ.

‘‘ಅಕ್ಕೋಚ್ಛಿ ಮಂ ಅವಧಿ ಮಂ, ಅಜಿನಿ ಮಂ ಅಹಾಸಿ ಮೇ;

ಯೇ ಚ ತಂ ನುಪನಯ್ಹನ್ತಿ, ವೇರಂ ತೇಸೂಪಸಮ್ಮತಿ.

‘‘ನ ಹಿ ವೇರೇನ ವೇರಾನಿ, ಸಮ್ಮನ್ತೀಧ ಕುದಾಚನಂ;

ಅವೇರೇನ ಚ ಸಮ್ಮನ್ತಿ, ಏಸ ಧಮ್ಮೋ ಸನನ್ತನೋ.

‘‘ಪರೇ ಚ ನ ವಿಜಾನನ್ತಿ, ಮಯಮೇತ್ಥ ಯಮಾಮಸೇ;

ಯೇ ಚ ತತ್ಥ ವಿಜಾನನ್ತಿ, ತತೋ ಸಮ್ಮನ್ತಿ ಮೇಧಗಾ.

‘‘ಅಟ್ಠಿಚ್ಛಿನ್ನಾ ಪಾಣಹರಾ, ಗವಸ್ಸಧನಹಾರಿನೋ;

ರಟ್ಠಂ ವಿಲುಮ್ಪಮಾನಾನಂ, ತೇಸಮ್ಪಿ ಹೋತಿ ಸಙ್ಗತಿ;

ಕಸ್ಮಾ ತುಮ್ಹಾಕಂ ನೋ ಸಿಯಾ.

‘‘ಸಚೇ ಲಭೇಥ ನಿಪಕಂ ಸಹಾಯಂ,

ಸದ್ಧಿಂ ಚರಂ ಸಾಧುವಿಹಾರಿ ಧೀರಂ;

ಅಭಿಭುಯ್ಯ ಸಬ್ಬಾನಿ ಪರಿಸ್ಸಯಾನಿ,

ಚರೇಯ್ಯ ತೇನತ್ತಮನೋ ಸತೀಮಾ.

‘‘ನೋ ಚೇ ಲಭೇಥ ನಿಪಕಂ ಸಹಾಯಂ,

ಸದ್ಧಿಂ ಚರಂ ಸಾಧುವಿಹಾರಿ ಧೀರಂ;

ರಾಜಾವ ರಟ್ಠಂ ವಿಜಿತಂ ಪಹಾಯ,

ಏಕೋ ಚರೇ ಮಾತಙ್ಗರಞ್ಞೇವ ನಾಗೋ.

‘‘ಏಕಸ್ಸ ಚರಿತಂ ಸೇಯ್ಯೋ, ನತ್ಥಿ ಬಾಲೇ ಸಹಾಯತಾ;

ಏಕೋ ಚರೇ ನ ಚ ಪಾಪಾನಿ ಕಯಿರಾ,

ಅಪ್ಪೋಸ್ಸುಕ್ಕೋ ಮಾತಙ್ಗರಞ್ಞೇವ ನಾಗೋ’’ತಿ.

೨೩೮. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಠಿತಕೋವ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಭಾಸಿತ್ವಾ ಯೇನ ಬಾಲಕಲೋಣಕಾರಗಾಮೋ [ಬಾಲಕಲೋಣಕಗಾಮೋ (ಕ.), ತಥಾ ವಿನಯೇಪಿ] ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಭಗು ಬಾಲಕಲೋಣಕಾರಗಾಮೇ ವಿಹರತಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಭಗು ಭಗವನ್ತಂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ. ದಿಸ್ವಾನ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇಸಿ ಉದಕಞ್ಚ ಪಾದಾನಂ ಧೋವನಂ [ಉದಕಞ್ಚ ಪಾದಾನಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)]. ನಿಸೀದಿ ಭಗವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ. ನಿಸಜ್ಜ ಪಾದೇ ಪಕ್ಖಾಲೇಸಿ. ಆಯಸ್ಮಾಪಿ ಖೋ ಭಗು ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಭಗುಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಚ್ಚಿ, ಭಿಕ್ಖು, ಖಮನೀಯಂ, ಕಚ್ಚಿ ಯಾಪನೀಯಂ, ಕಚ್ಚಿ ಪಿಣ್ಡಕೇನ ನ ಕಿಲಮಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಖಮನೀಯಂ ಭಗವಾ, ಯಾಪನೀಯಂ ಭಗವಾ, ನ ಚಾಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಪಿಣ್ಡಕೇನ ಕಿಲಮಾಮೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಭಗುಂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಸಮಾದಪೇತ್ವಾ ಸಮುತ್ತೇಜೇತ್ವಾ ಸಮ್ಪಹಂಸೇತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಯೇನ ಪಾಚೀನವಂಸದಾಯೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ.

ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಅನುರುದ್ಧೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ನನ್ದಿಯೋ [ಭದ್ದಿಯೋ (ಮ. ನಿ. ೨.೧೬೬ ನಳಕಪಾನೇ] ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಕಿಮಿಲೋ [ಕಿಮ್ಬಿಲೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಪಾಚೀನವಂಸದಾಯೇ ವಿಹರನ್ತಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ದಾಯಪಾಲೋ ಭಗವನ್ತಂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ. ದಿಸ್ವಾನ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಮಾ, ಮಹಾಸಮಣ, ಏತಂ ದಾಯಂ ಪಾವಿಸಿ. ಸನ್ತೇತ್ಥ ತಯೋ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಅತ್ತಕಾಮರೂಪಾ ವಿಹರನ್ತಿ. ಮಾ ತೇಸಂ ಅಫಾಸುಮಕಾಸೀ’’ತಿ. ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಅನುರುದ್ಧೋ ದಾಯಪಾಲಸ್ಸ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಮನ್ತಯಮಾನಸ್ಸ. ಸುತ್ವಾನ ದಾಯಪಾಲಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಮಾ, ಆವುಸೋ ದಾಯಪಾಲ, ಭಗವನ್ತಂ ವಾರೇಸಿ. ಸತ್ಥಾ ನೋ ಭಗವಾ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ’’ತಿ.

೨೩೯. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಅನುರುದ್ಧೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚ ನನ್ದಿಯೋ ಯೇನಾಯಸ್ಮಾ ಚ ಕಿಮಿಲೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಞ್ಚ ನನ್ದಿಯಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಞ್ಚ ಕಿಮಿಲಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಕಮಥಾಯಸ್ಮನ್ತೋ, ಅಭಿಕ್ಕಮಥಾಯಸ್ಮನ್ತೋ, ಸತ್ಥಾ ನೋ ಭಗವಾ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಅನುರುದ್ಧೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ನನ್ದಿಯೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಕಿಮಿಲೋ ಭಗವನ್ತಂ ಪಚ್ಚುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಏಕೋ ಭಗವತೋ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇಸಿ, ಏಕೋ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇಸಿ, ಏಕೋ ಪಾದೋದಕಂ ಉಪಟ್ಠಪೇಸಿ. ನಿಸೀದಿ ಭಗವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ. ನಿಸಜ್ಜ ಪಾದೇ ಪಕ್ಖಾಲೇಸಿ. ತೇಪಿ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಅನುರುದ್ಧಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಚ್ಚಿ ವೋ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಖಮನೀಯಂ, ಕಚ್ಚಿ ಯಾಪನೀಯಂ, ಕಚ್ಚಿ ಪಿಣ್ಡಕೇನ ನ ಕಿಲಮಥಾ’’ತಿ? ‘‘ಖಮನೀಯಂ ಭಗವಾ, ಯಾಪನೀಯಂ ಭಗವಾ, ನ ಚ ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಪಿಣ್ಡಕೇನ ಕಿಲಮಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಕಚ್ಚಿ ಪನ ವೋ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಸಮಗ್ಗಾ ಸಮ್ಮೋದಮಾನಾ ಅವಿವದಮಾನಾ ಖೀರೋದಕೀಭೂತಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಪಿಯಚಕ್ಖೂಹಿ ಸಮ್ಪಸ್ಸನ್ತಾ ವಿಹರಥಾ’’ತಿ? ‘‘ತಗ್ಘ ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಮಗ್ಗಾ ಸಮ್ಮೋದಮಾನಾ ಅವಿವದಮಾನಾ ಖೀರೋದಕೀಭೂತಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಪಿಯಚಕ್ಖೂಹಿ ಸಮ್ಪಸ್ಸನ್ತಾ ವಿಹರಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಯಥಾ ಕಥಂ ಪನ ತುಮ್ಹೇ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಸಮಗ್ಗಾ ಸಮ್ಮೋದಮಾನಾ ಅವಿವದಮಾನಾ ಖೀರೋದಕೀಭೂತಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಪಿಯಚಕ್ಖೂಹಿ ಸಮ್ಪಸ್ಸನ್ತಾ ವಿಹರಥಾ’’ತಿ? ‘‘ಇಧ ಮಯ್ಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಲಾಭಾ ವತ ಮೇ, ಸುಲದ್ಧಂ ವತ ಮೇ ಯೋಹಂ ಏವರೂಪೇಹಿ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ವಿಹರಾಮೀ’ತಿ. ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಇಮೇಸು ಆಯಸ್ಮನ್ತೇಸು ಮೇತ್ತಂ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಂ ಆವಿ ಚೇವ ರಹೋ ಚ, ಮೇತ್ತಂ ವಚೀಕಮ್ಮಂ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಂ ಆವಿ ಚೇವ ರಹೋ ಚ, ಮೇತ್ತಂ ಮನೋಕಮ್ಮಂ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಂ ಆವಿ ಚೇವ ರಹೋ ಚ. ತಸ್ಸ, ಮಯ್ಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಯಂನೂನಾಹಂ ಸಕಂ ಚಿತ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಇಮೇಸಂಯೇವ ಆಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಸೇನ ವತ್ತೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ. ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಕಂ ಚಿತ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಇಮೇಸಂಯೇವ ಆಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಸೇನ ವತ್ತಾಮಿ. ನಾನಾ ಹಿ ಖೋ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಕಾಯಾ, ಏಕಞ್ಚ ಪನ ಮಞ್ಞೇ ಚಿತ್ತ’’ನ್ತಿ.

ಆಯಸ್ಮಾಪಿ ಖೋ ನನ್ದಿಯೋ…ಪೇ… ಆಯಸ್ಮಾಪಿ ಖೋ ಕಿಮಿಲೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಮಯ್ಹಮ್ಪಿ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಲಾಭಾ ವತ ಮೇ, ಸುಲದ್ಧಂ ವತ ಮೇ ಯೋಹಂ ಏವರೂಪೇಹಿ ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ವಿಹರಾಮೀ’ತಿ. ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಇಮೇಸು ಆಯಸ್ಮನ್ತೇಸು ಮೇತ್ತಂ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಂ ಆವಿ ಚೇವ ರಹೋ ಚ, ಮೇತ್ತಂ ವಚೀಕಮ್ಮಂ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಂ ಆವಿ ಚೇವ ರಹೋ ಚ, ಮೇತ್ತಂ ಮನೋಕಮ್ಮಂ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಂ ಆವಿ ಚೇವ ರಹೋ ಚ. ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಯಂನೂನಾಹಂ ಸಕಂ ಚಿತ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಇಮೇಸಂಯೇವ ಆಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಸೇನ ವತ್ತೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ. ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಕಂ ಚಿತ್ತಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಇಮೇಸಂಯೇವ ಆಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಸೇನ ವತ್ತಾಮಿ. ನಾನಾ ಹಿ ಖೋ ನೋ, ಭನ್ತೇ, ಕಾಯಾ, ಏಕಞ್ಚ ಪನ ಮಞ್ಞೇ ಚಿತ್ತನ್ತಿ. ಏವಂ ಖೋ ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಮಗ್ಗಾ ಸಮ್ಮೋದಮಾನಾ ಅವಿವದಮಾನಾ ಖೀರೋದಕೀಭೂತಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಪಿಯಚಕ್ಖೂಹಿ ಸಮ್ಪಸ್ಸನ್ತಾ ವಿಹರಾಮಾ’’ತಿ.

೨೪೦. ‘‘ಸಾಧು, ಸಾಧು, ಅನುರುದ್ಧಾ! ಕಚ್ಚಿ ಪನ ವೋ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಆತಾಪಿನೋ ಪಹಿತತ್ತಾ ವಿಹರಥಾ’’ತಿ? ‘‘ತಗ್ಘ ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಆತಾಪಿನೋ ಪಹಿತತ್ತಾ ವಿಹರಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಯಥಾ ಕಥಂ ಪನ ತುಮ್ಹೇ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಆತಾಪಿನೋ ಪಹಿತತ್ತಾ ವಿಹರಥಾ’’ತಿ? ‘‘ಇಧ, ಭನ್ತೇ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಯೋ ಪಠಮಂ ಗಾಮತೋ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪಟಿಕ್ಕಮತಿ, ಸೋ ಆಸನಾನಿ ಪಞ್ಞಪೇತಿ, ಪಾನೀಯಂ ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಿ, ಅವಕ್ಕಾರಪಾತಿಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಿ. ಯೋ ಪಚ್ಛಾ ಗಾಮತೋ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪಟಿಕ್ಕಮತಿ – ಸಚೇ ಹೋತಿ ಭುತ್ತಾವಸೇಸೋ, ಸಚೇ ಆಕಙ್ಖತಿ, ಭುಞ್ಜತಿ; ನೋ ಚೇ ಆಕಙ್ಖತಿ, ಅಪ್ಪಹರಿತೇ ವಾ ಛಡ್ಡೇತಿ ಅಪಾಣಕೇ ವಾ ಉದಕೇ ಓಪಿಲಾಪೇತಿ – ಸೋ ಆಸನಾನಿ ಪಟಿಸಾಮೇತಿ, ಪಾನೀಯಂ ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಪಟಿಸಾಮೇತಿ, ಅವಕ್ಕಾರಪಾತಿಂ ಧೋವಿತ್ವಾ ಪಟಿಸಾಮೇತಿ, ಭತ್ತಗ್ಗಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜತಿ. ಯೋ ಪಸ್ಸತಿ ಪಾನೀಯಘಟಂ ವಾ ಪರಿಭೋಜನೀಯಘಟಂ ವಾ ವಚ್ಚಘಟಂ ವಾ ರಿತ್ತಂ ತುಚ್ಛಂ ಸೋ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತಿ. ಸಚಸ್ಸ ಹೋತಿ ಅವಿಸಯ್ಹಂ, ಹತ್ಥವಿಕಾರೇನ ದುತಿಯಂ ಆಮನ್ತೇತ್ವಾ ಹತ್ಥವಿಲಙ್ಘಕೇನ ಉಪಟ್ಠಾಪೇಮ [ಉಪಟ್ಠಪೇತಿ (ಸೀ.)], ನ ತ್ವೇವ ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ತಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ವಾಚಂ ಭಿನ್ದಾಮ. ಪಞ್ಚಾಹಿಕಂ ಖೋ ಪನ ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಬ್ಬರತ್ತಿಂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ನಿಸೀದಾಮ. ಏವಂ ಖೋ ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಆತಾಪಿನೋ ಪಹಿತತ್ತಾ ವಿಹರಾಮಾ’’ತಿ.

೨೪೧. ‘‘ಸಾಧು, ಸಾಧು, ಅನುರುದ್ಧಾ! ಅತ್ಥಿ ಪನ ವೋ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಏವಂ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾನಂ ಆತಾಪೀನಂ ಪಹಿತತ್ತಾನಂ ವಿಹರತಂ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಾ ಅಲಮರಿಯಞಾಣದಸ್ಸನವಿಸೇಸೋ ಅಧಿಗತೋ ಫಾಸುವಿಹಾರೋ’’ತಿ? ‘‘ಇಧ ಮಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಆತಾಪಿನೋ ಪಹಿತತ್ತಾ ವಿಹರನ್ತಾ ಓಭಾಸಞ್ಚೇವ ಸಞ್ಜಾನಾಮ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ನೋ ಓಭಾಸೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ; ತಞ್ಚ ನಿಮಿತ್ತಂ ನಪ್ಪಟಿವಿಜ್ಝಾಮಾ’’ತಿ.

‘‘ತಂ ಖೋ ಪನ ವೋ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ನಿಮಿತ್ತಂ ಪಟಿವಿಜ್ಝಿತಬ್ಬಂ. ಅಹಮ್ಪಿ ಸುದಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಪುಬ್ಬೇವ ಸಮ್ಬೋಧಾ ಅನಭಿಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಬೋಧಿಸತ್ತೋವ ಸಮಾನೋ ಓಭಾಸಞ್ಚೇವ ಸಞ್ಜಾನಾಮಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಓಭಾಸೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ. ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಕೋ ನು ಖೋ ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮೇ ಓಭಾಸೋ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನ’ನ್ತಿ? ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಖೋ ಮೇ ಉದಪಾದಿ, ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಧಿಕರಣಞ್ಚ ಪನ ಮೇ ಸಮಾಧಿ ಚವಿ. ಸಮಾಧಿಮ್ಹಿ ಚುತೇ ಓಭಾಸೋ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ. ಸೋಹಂ ತಥಾ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಮೇ ಪುನ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತೀ’’’ತಿ.

‘‘ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಆತಾಪೀ ಪಹಿತತ್ತೋ ವಿಹರನ್ತೋ ಓಭಾಸಞ್ಚೇವ ಸಞ್ಜಾನಾಮಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಓಭಾಸೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ. ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಕೋ ನು ಖೋ ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮೇ ಓಭಾಸೋ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನ’ನ್ತಿ? ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಅಮನಸಿಕಾರೋ ಖೋ ಮೇ ಉದಪಾದಿ, ಅಮನಸಿಕಾರಾಧಿಕರಣಞ್ಚ ಪನ ಮೇ ಸಮಾಧಿ ಚವಿ. ಸಮಾಧಿಮ್ಹಿ ಚುತೇ ಓಭಾಸೋ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ. ಸೋಹಂ ತಥಾ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಮೇ ಪುನ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ ನ ಅಮನಸಿಕಾರೋ’’’ತಿ.

‘‘ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ…ಪೇ… ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಥಿನಮಿದ್ಧಂ ಖೋ ಮೇ ಉದಪಾದಿ, ಥಿನಮಿದ್ಧಾಧಿಕರಣಞ್ಚ ಪನ ಮೇ ಸಮಾಧಿ ಚವಿ. ಸಮಾಧಿಮ್ಹಿ ಚುತೇ ಓಭಾಸೋ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ. ಸೋಹಂ ತಥಾ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಮೇ ಪುನ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ ನ ಅಮನಸಿಕಾರೋ ನ ಥಿನಮಿದ್ಧ’’’ನ್ತಿ.

‘‘ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ…ಪೇ… ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ ಖೋ ಮೇ ಉದಪಾದಿ, ಛಮ್ಭಿತತ್ತಾಧಿಕರಣಞ್ಚ ಪನ ಮೇ ಸಮಾಧಿ ಚವಿ. ಸಮಾಧಿಮ್ಹಿ ಚುತೇ ಓಭಾಸೋ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಪುರಿಸೋ ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ, ತಸ್ಸ ಉಭತೋಪಸ್ಸೇ ವಟ್ಟಕಾ [ವಧಕಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಉಪ್ಪತೇಯ್ಯುಂ, ತಸ್ಸ ತತೋನಿದಾನಂ ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ; ಏವಮೇವ ಖೋ ಮೇ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ ಉದಪಾದಿ, ಛಮ್ಭಿತತ್ತಾಧಿಕರಣಞ್ಚ ಪನ ಮೇ ಸಮಾಧಿ ಚವಿ. ಸಮಾಧಿಮ್ಹಿ ಚುತೇ ಓಭಾಸೋ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ. ಸೋಹಂ ತಥಾ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಮೇ ಪುನ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ ನ ಅಮನಸಿಕಾರೋ ನ ಥಿನಮಿದ್ಧಂ ನ ಛಮ್ಭಿತತ್ತ’’’ನ್ತಿ.

‘‘ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ…ಪೇ… ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಉಪ್ಪಿಲಂ [ಉಬ್ಬಿಲ್ಲಂ (ಸೀ. ಪೀ.), ಉಬ್ಬಿಲಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಖೋ ಮೇ ಉದಪಾದಿ, ಉಪ್ಪಿಲಾಧಿಕರಣಞ್ಚ ಪನ ಮೇ ಸಮಾಧಿ ಚವಿ. ಸಮಾಧಿಮ್ಹಿ ಚುತೇ ಓಭಾಸೋ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಪುರಿಸೋ ಏಕಂ ನಿಧಿಮುಖಂ ಗವೇಸನ್ತೋ ಸಕಿದೇವ ಪಞ್ಚನಿಧಿಮುಖಾನಿ ಅಧಿಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ತಸ್ಸ ತತೋನಿದಾನಂ ಉಪ್ಪಿಲಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯ; ಏವಮೇವ ಖೋ ಮೇ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಉಪ್ಪಿಲಂ ಉದಪಾದಿ, ಉಪ್ಪಿಲಾಧಿಕರಣಞ್ಚ ಪನ ಮೇ ಸಮಾಧಿ ಚವಿ. ಸಮಾಧಿಮ್ಹಿ ಚುತೇ ಓಭಾಸೋ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ. ಸೋಹಂ ತಥಾ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಮೇ ಪುನ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ನ ಅಮನಸಿಕಾರೋ, ನ ಥಿನಮಿದ್ಧಂ, ನ ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ, ನ ಉಪ್ಪಿಲ’’’ನ್ತಿ.

‘‘ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ…ಪೇ… ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘ದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ ಖೋ ಮೇ ಉದಪಾದಿ, ದುಟ್ಠುಲ್ಲಾಧಿಕರಣಞ್ಚ ಪನ ಮೇ ಸಮಾಧಿ ಚವಿ. ಸಮಾಧಿಮ್ಹಿ ಚುತೇ ಓಭಾಸೋ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ. ಸೋಹಂ ತಥಾ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಮೇ ಪುನ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ನ ಅಮನಸಿಕಾರೋ, ನ ಥಿನಮಿದ್ಧಂ, ನ ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ, ನ ಉಪ್ಪಿಲಂ, ನ ದುಟ್ಠುಲ್ಲ’’’ನ್ತಿ.

‘‘ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ…ಪೇ… ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಅಚ್ಚಾರದ್ಧವೀರಿಯಂ ಖೋ ಮೇ ಉದಪಾದಿ, ಅಚ್ಚಾರದ್ಧವೀರಿಯಾಧಿಕರಣಞ್ಚ ಪನ ಮೇ ಸಮಾಧಿ ಚವಿ. ಸಮಾಧಿಮ್ಹಿ ಚುತೇ ಓಭಾಸೋ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಪುರಿಸೋ ಉಭೋಹಿ ಹತ್ಥೇಹಿ ವಟ್ಟಕಂ ಗಾಳ್ಹಂ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ, ಸೋ ತತ್ಥೇವ ಪತಮೇಯ್ಯ [ಮತಮೇಯ್ಯ (ಬಹೂಸು) ಪ + ತಂ + ಏಯ್ಯ = ಪತಮೇಯ್ಯ-ಇತಿ ಪದವಿಭಾಗೋ]; ಏವಮೇವ ಖೋ ಮೇ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಅಚ್ಚಾರದ್ಧವೀರಿಯಂ ಉದಪಾದಿ, ಅಚ್ಚಾರದ್ಧವೀರಿಯಾಧಿಕರಣಞ್ಚ ಪನ ಮೇ ಸಮಾಧಿ ಚವಿ. ಸಮಾಧಿಮ್ಹಿ ಚುತೇ ಓಭಾಸೋ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ. ಸೋಹಂ ತಥಾ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಮೇ ಪುನ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ನ ಅಮನಸಿಕಾರೋ, ನ ಥಿನಮಿದ್ಧಂ, ನ ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ, ನ ಉಪ್ಪಿಲಂ, ನ ದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ, ನ ಅಚ್ಚಾರದ್ಧವೀರಿಯ’’’ನ್ತಿ.

‘‘ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ…ಪೇ… ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಅತಿಲೀನವೀರಿಯಂ ಖೋ ಮೇ ಉದಪಾದಿ, ಅತಿಲೀನವೀರಿಯಾಧಿಕರಣಞ್ಚ ಪನ ಮೇ ಸಮಾಧಿ ಚವಿ. ಸಮಾಧಿಮ್ಹಿ ಚುತೇ ಓಭಾಸೋ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಪುರಿಸೋ ವಟ್ಟಕಂ ಸಿಥಿಲಂ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ, ಸೋ ತಸ್ಸ ಹತ್ಥತೋ ಉಪ್ಪತೇಯ್ಯ; ಏವಮೇವ ಖೋ ಮೇ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಅತಿಲೀನವೀರಿಯಂ ಉದಪಾದಿ, ಅತಿಲೀನವೀರಿಯಾಧಿಕರಣಞ್ಚ ಪನ ಮೇ ಸಮಾಧಿ ಚವಿ. ಸಮಾಧಿಮ್ಹಿ ಚುತೇ ಓಭಾಸೋ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ. ಸೋಹಂ ತಥಾ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಮೇ ಪುನ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ನ ಅಮನಸಿಕಾರೋ, ನ ಥಿನಮಿದ್ಧಂ, ನ ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ, ನ ಉಪ್ಪಿಲಂ, ನ ದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ, ನ ಅಚ್ಚಾರದ್ಧವೀರಿಯಂ, ನ ಅತಿಲೀನವೀರಿಯ’’’ನ್ತಿ.

‘‘ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ…ಪೇ… ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಅಭಿಜಪ್ಪಾ ಖೋ ಮೇ ಉದಪಾದಿ, ಅಭಿಜಪ್ಪಾಧಿಕರಣಞ್ಚ ಪನ ಮೇ ಸಮಾಧಿ ಚವಿ. ಸಮಾಧಿಮ್ಹಿ ಚುತೇ ಓಭಾಸೋ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ. ಸೋಹಂ ತಥಾ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಮೇ ಪುನ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ನ ಅಮನಸಿಕಾರೋ, ನ ಥಿನಮಿದ್ಧಂ, ನ ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ, ನ ಉಪ್ಪಿಲಂ, ನ ದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ, ನ ಅಚ್ಚಾರದ್ಧವೀರಿಯಂ, ನ ಅತಿಲೀನವೀರಿಯಂ, ನ ಅಭಿಜಪ್ಪಾ’’’ತಿ.

‘‘ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ…ಪೇ… ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಾ ಖೋ ಮೇ ಉದಪಾದಿ, ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಾಧಿಕರಣಞ್ಚ ಪನ ಮೇ ಸಮಾಧಿ ಚವಿ. ಸಮಾಧಿಮ್ಹಿ ಚುತೇ ಓಭಾಸೋ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ. ಸೋಹಂ ತಥಾ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಮೇ ಪುನ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ನ ಅಮನಸಿಕಾರೋ, ನ ಥಿನಮಿದ್ಧಂ, ನ ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ, ನ ಉಪ್ಪಿಲಂ, ನ ದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ, ನ ಅಚ್ಚಾರದ್ಧವೀರಿಯಂ, ನ ಅತಿಲೀನವೀರಿಯಂ, ನ ಅಭಿಜಪ್ಪಾ, ನ ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಾ’’’ತಿ.

‘‘ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಆತಾಪೀ ಪಹಿತತ್ತೋ ವಿಹರನ್ತೋ ಓಭಾಸಞ್ಚೇವ ಸಞ್ಜಾನಾಮಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಓಭಾಸೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ. ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ ಅನುರುದ್ಧಾ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಕೋ ನು ಖೋ ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯೇನ ಮೇ ಓಭಾಸೋ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನ’ನ್ತಿ. ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಅತಿನಿಜ್ಝಾಯಿತತ್ತಂ ಖೋ ಮೇ ರೂಪಾನಂ ಉದಪಾದಿ, ಅತಿನಿಜ್ಝಾಯಿತತ್ತಾಧಿಕರಣಞ್ಚ ಪನ ಮೇ ರೂಪಾನಂ ಸಮಾಧಿ ಚವಿ. ಸಮಾಧಿಮ್ಹಿ ಚುತೇ ಓಭಾಸೋ ಅನ್ತರಧಾಯತಿ ದಸ್ಸನಞ್ಚ ರೂಪಾನಂ. ಸೋಹಂ ತಥಾ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ ಯಥಾ ಮೇ ಪುನ ನ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ನ ಅಮನಸಿಕಾರೋ, ನ ಥಿನಮಿದ್ಧಂ, ನ ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ, ನ ಉಪ್ಪಿಲಂ, ನ ದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ, ನ ಅಚ್ಚಾರದ್ಧವೀರಿಯಂ, ನ ಅತಿಲೀನವೀರಿಯಂ, ನ ಅಭಿಜಪ್ಪಾ, ನ ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಾ, ನ ಅತಿನಿಜ್ಝಾಯಿತತ್ತಂ ರೂಪಾನ’’’ನ್ತಿ.

೨೪೨. ‘‘ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ‘ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಂ ಪಜಹಿಂ, ‘ಅಮನಸಿಕಾರೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಅಮನಸಿಕಾರಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಂ ಪಜಹಿಂ, ‘ಥಿನಮಿದ್ಧಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಥಿನಮಿದ್ಧಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಂ ಪಜಹಿಂ, ‘ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಂ ಪಜಹಿಂ, ‘ಉಪ್ಪಿಲಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಉಪ್ಪಿಲಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಂ ಪಜಹಿಂ, ‘ದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಂ ಪಜಹಿಂ, ‘ಅಚ್ಚಾರದ್ಧವೀರಿಯಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಅಚ್ಚಾರದ್ಧವೀರಿಯಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಂ ಪಜಹಿಂ, ‘ಅತಿಲೀನವೀರಿಯಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಅತಿಲೀನವೀರಿಯಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಂ ಪಜಹಿಂ, ‘ಅಭಿಜಪ್ಪಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಅಭಿಜಪ್ಪಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಂ ಪಜಹಿಂ, ‘ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಂ ಪಜಹಿಂ, ‘ಅತಿನಿಜ್ಝಾಯಿತತ್ತಂ ರೂಪಾನಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಅತಿನಿಜ್ಝಾಯಿತತ್ತಂ ರೂಪಾನಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಂ ಪಜಹಿಂ.

೨೪೩. ‘‘ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಆತಾಪೀ ಪಹಿತತ್ತೋ ವಿಹರನ್ತೋ ಓಭಾಸಞ್ಹಿ ಖೋ ಸಞ್ಜಾನಾಮಿ, ನ ಚ ರೂಪಾನಿ ಪಸ್ಸಾಮಿ; ರೂಪಾನಿ ಹಿ ಖೋ ಪಸ್ಸಾಮಿ, ನ ಚ ಓಭಾಸಂ ಸಞ್ಜಾನಾಮಿ – ‘ಕೇವಲಮ್ಪಿ ರತ್ತಿಂ, ಕೇವಲಮ್ಪಿ ದಿವಂ [ದಿವಸಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)], ಕೇವಲಮ್ಪಿ ರತ್ತಿನ್ದಿವಂ’ [ರತ್ತಿದಿವಂ (ಕ.)]. ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಕೋ ನು ಖೋ ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯ್ವಾಹಂ ಓಭಾಸಞ್ಹಿ ಖೋ ಸಞ್ಜಾನಾಮಿ ನ ಚ ರೂಪಾನಿ ಪಸ್ಸಾಮಿ; ರೂಪಾನಿ ಹಿ ಖೋ [ಖೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ (ಸೀ. ಕ.)] ಪಸ್ಸಾಮಿ ನ ಚ ಓಭಾಸಂ ಸಞ್ಜಾನಾಮಿ – ಕೇವಲಮ್ಪಿ ರತ್ತಿಂ, ಕೇವಲಮ್ಪಿ ದಿವಂ, ಕೇವಲಮ್ಪಿ ರತ್ತಿನ್ದಿವ’ನ್ತಿ. ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಯಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ಖೋ ಅಹಂ ಸಮಯೇ ರೂಪನಿಮಿತ್ತಂ ಅಮನಸಿಕರಿತ್ವಾ ಓಭಾಸನಿಮಿತ್ತಂ ಮನಸಿ ಕರೋಮಿ, ಓಭಾಸಞ್ಹಿ ಖೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಸಞ್ಜಾನಾಮಿ, ನ ಚ ರೂಪಾನಿ ಪಸ್ಸಾಮಿ. ಯಸ್ಮಿಂ ಪನಾಹಂ ಸಮಯೇ ಓಭಾಸನಿಮಿತ್ತಂ ಅಮನಸಿಕರಿತ್ವಾ ರೂಪನಿಮಿತ್ತಂ ಮನಸಿ ಕರೋಮಿ, ರೂಪಾನಿ ಹಿ ಖೋ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಪಸ್ಸಾಮಿ ನ ಚ ಓಭಾಸಂ ಸಞ್ಜಾನಾಮಿ – ಕೇವಲಮ್ಪಿ ರತ್ತಿಂ, ಕೇವಲಮ್ಪಿ ದಿವಂ, ಕೇವಲಮ್ಪಿ ರತ್ತಿನ್ದಿವ’’’ನ್ತಿ.

‘‘ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಆತಾಪೀ ಪಹಿತತ್ತೋ ವಿಹರನ್ತೋ ಪರಿತ್ತಞ್ಚೇವ ಓಭಾಸಂ ಸಞ್ಜಾನಾಮಿ, ಪರಿತ್ತಾನಿ ಚ ರೂಪಾನಿ ಪಸ್ಸಾಮಿ; ಅಪ್ಪಮಾಣಞ್ಚೇವ ಓಭಾಸಂ ಸಞ್ಜಾನಾಮಿ, ಅಪ್ಪಮಾಣಾನಿ ಚ ರೂಪಾನಿ ಪಸ್ಸಾಮಿ – ಕೇವಲಮ್ಪಿ ರತ್ತಿಂ, ಕೇವಲಮ್ಪಿ ದಿವಂ, ಕೇವಲಮ್ಪಿ ರತ್ತಿನ್ದಿವಂ. ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಕೋ ನು ಖೋ ಹೇತು ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಯ್ವಾಹಂ ಪರಿತ್ತಞ್ಚೇವ ಓಭಾಸಂ ಸಞ್ಜಾನಾಮಿ, ಪರಿತ್ತಾನಿ ಚ ರೂಪಾನಿ ಪಸ್ಸಾಮಿ; ಅಪ್ಪಮಾಣಞ್ಚೇವ ಓಭಾಸಂ ಸಞ್ಜಾನಾಮಿ, ಅಪ್ಪಮಾಣಾನಿ ಚ ರೂಪಾನಿ ಪಸ್ಸಾಮಿ – ಕೇವಲಮ್ಪಿ ರತ್ತಿಂ, ಕೇವಲಮ್ಪಿ ದಿವಂ, ಕೇವಲಮ್ಪಿ ರತ್ತಿನ್ದಿವ’ನ್ತಿ. ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಯಸ್ಮಿಂ ಖೋ ಮೇ ಸಮಯೇ ಪರಿತ್ತೋ ಸಮಾಧಿ ಹೋತಿ, ಪರಿತ್ತಂ ಮೇ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಚಕ್ಖು ಹೋತಿ. ಸೋಹಂ ಪರಿತ್ತೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ಪರಿತ್ತಞ್ಚೇವ ಓಭಾಸಂ ಸಞ್ಜಾನಾಮಿ, ಪರಿತ್ತಾನಿ ಚ ರೂಪಾನಿ ಪಸ್ಸಾಮಿ. ಯಸ್ಮಿಂ ಪನ ಮೇ ಸಮಯೇ ಅಪ್ಪಮಾಣೋ ಸಮಾಧಿ ಹೋತಿ, ಅಪ್ಪಮಾಣಂ ಮೇ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ಚಕ್ಖು ಹೋತಿ. ಸೋಹಂ ಅಪ್ಪಮಾಣೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ಅಪ್ಪಮಾಣಞ್ಚೇವ ಓಭಾಸಂ ಸಞ್ಜಾನಾಮಿ, ಅಪ್ಪಮಾಣಾನಿ ಚ ರೂಪಾನಿ ಪಸ್ಸಾಮಿ – ಕೇವಲಮ್ಪಿ ರತ್ತಿಂ, ಕೇವಲಮ್ಪಿ ದಿವಂ, ಕೇವಲಮ್ಪಿ ರತ್ತಿನ್ದಿವ’’’ನ್ತಿ.

೨೪೪. ಯತೋ ಖೋ ಮೇ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ‘ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ ಪಹೀನೋ ಅಹೋಸಿ, ‘ಅಮನಸಿಕಾರೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಅಮನಸಿಕಾರೋ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ ಪಹೀನೋ ಅಹೋಸಿ, ‘ಥಿನಮಿದ್ಧಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಥಿನಮಿದ್ಧಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ ಪಹೀನೋ ಅಹೋಸಿ, ‘ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಛಮ್ಭಿತತ್ತಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ ಪಹೀನೋ ಅಹೋಸಿ, ‘ಉಪ್ಪಿಲಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಉಪ್ಪಿಲಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ ಪಹೀನೋ ಅಹೋಸಿ, ‘ದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ದುಟ್ಠುಲ್ಲಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ ಪಹೀನೋ ಅಹೋಸಿ, ‘ಅಚ್ಚಾರದ್ಧವೀರಿಯಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಅಚ್ಚಾರದ್ಧವೀರಿಯಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ ಪಹೀನೋ ಅಹೋಸಿ, ‘ಅತಿಲೀನವೀರಿಯಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಅತಿಲೀನವೀರಿಯಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ ಪಹೀನೋ ಅಹೋಸಿ, ‘ಅಭಿಜಪ್ಪಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಅಭಿಜಪ್ಪಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ ಪಹೀನೋ ಅಹೋಸಿ, ‘ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ನಾನತ್ತಸಞ್ಞಾ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ ಪಹೀನೋ ಅಹೋಸಿ, ‘ಅತಿನಿಜ್ಝಾಯಿತತ್ತಂ ರೂಪಾನಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ’ತಿ – ಇತಿ ವಿದಿತ್ವಾ ಅತಿನಿಜ್ಝಾಯಿತತ್ತಂ ರೂಪಾನಂ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸೋ ಪಹೀನೋ ಅಹೋಸಿ.

೨೪೫. ‘‘ತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಯೇ ಖೋ ಮೇ ಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಾ ತೇ ಮೇ ಪಹೀನಾ. ಹನ್ದ, ದಾನಾಹಂ ತಿವಿಧೇನ ಸಮಾಧಿಂ ಭಾವೇಮೀ’ತಿ [ಭಾವೇಸಿನ್ತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)]. ಸೋ ಖೋ ಅಹಂ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಸವಿತಕ್ಕಮ್ಪಿ ಸವಿಚಾರಂ ಸಮಾಧಿಂ ಭಾವೇಸಿಂ [ಭಾವೇಮಿ (ಕ.)], ಅವಿತಕ್ಕಮ್ಪಿ ವಿಚಾರಮತ್ತಂ ಸಮಾಧಿಂ ಭಾವೇಸಿಂ, ಅವಿತಕ್ಕಮ್ಪಿ ಅವಿಚಾರಂ ಸಮಾಧಿಂ ಭಾವೇಸಿಂ, ಸಪ್ಪೀತಿಕಮ್ಪಿ ಸಮಾಧಿಂ ಭಾವೇಸಿಂ, ನಿಪ್ಪೀತಿಕಮ್ಪಿ ಸಮಾಧಿಂ ಭಾವೇಸಿಂ, ಸಾತಸಹಗತಮ್ಪಿ ಸಮಾಧಿಂ ಭಾವೇಸಿಂ, ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತಮ್ಪಿ ಸಮಾಧಿಂ ಭಾವೇಸಿಂ. ಯತೋ ಖೋ ಮೇ, ಅನುರುದ್ಧಾ, ಸವಿತಕ್ಕೋಪಿ ಸವಿಚಾರೋ ಸಮಾಧಿ ಭಾವಿತೋ ಅಹೋಸಿ, ಅವಿತಕ್ಕೋಪಿ ವಿಚಾರಮತ್ತೋ ಸಮಾಧಿ ಭಾವಿತೋ ಅಹೋಸಿ, ಅವಿತಕ್ಕೋಪಿ ಅವಿಚಾರೋ ಸಮಾಧಿ ಭಾವಿತೋ ಅಹೋಸಿ, ಸಪ್ಪೀತಿಕೋಪಿ ಸಮಾಧಿ ಭಾವಿತೋ ಅಹೋಸಿ, ನಿಪ್ಪೀತಿಕೋಪಿ ಸಮಾಧಿ ಭಾವಿತೋ ಅಹೋಸಿ, ಸಾತಸಹಗತೋಪಿ ಸಮಾಧಿ ಭಾವಿತೋ ಅಹೋಸಿ, ಉಪೇಕ್ಖಾಸಹಗತೋಪಿ ಸಮಾಧಿ ಭಾವಿತೋ ಅಹೋಸಿ. ಞಾಣಞ್ಚ ಪನ ಮೇ ದಸ್ಸನಂ ಉದಪಾದಿ, ಅಕುಪ್ಪಾ ಮೇ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿ. ಅಯಮನ್ತಿಮಾ ಜಾತಿ, ನತ್ಥಿ ದಾನಿ ಪುನಬ್ಭವೋ’’ತಿ.

ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಅತ್ತಮನೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಅನುರುದ್ಧೋ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದೀತಿ.

ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಅಟ್ಠಮಂ.