೧. ಚೂಳಸುಞ್ಞತಸುತ್ತಂ

೧೭೬. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಪುಬ್ಬಾರಾಮೇ ಮಿಗಾರಮಾತುಪಾಸಾದೇ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಸಾಯನ್ಹಸಮಯಂ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಾ ವುಟ್ಠಿತೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಏಕಮಿದಂ, ಭನ್ತೇ, ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಕ್ಕೇಸು ವಿಹರತಿ ನಗರಕಂ ನಾಮ ಸಕ್ಯಾನಂ ನಿಗಮೋ. ತತ್ಥ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತೋ ಸಮ್ಮುಖಾ ಸುತಂ, ಸಮ್ಮುಖಾ ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಂ – ‘ಸುಞ್ಞತಾವಿಹಾರೇನಾಹಂ, ಆನನ್ದ, ಏತರಹಿ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮೀ’ತಿ. ಕಚ್ಚಿ ಮೇತಂ, ಭನ್ತೇ, ಸುಸ್ಸುತಂ ಸುಗ್ಗಹಿತಂ ಸುಮನಸಿಕತಂ ಸೂಪಧಾರಿತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ತಗ್ಘ ತೇ ಏತಂ, ಆನನ್ದ, ಸುಸ್ಸುತಂ ಸುಗ್ಗಹಿತಂ ಸುಮನಸಿಕತಂ ಸೂಪಧಾರಿತಂ. ಪುಬ್ಬೇಪಾಹಂ [ಪುಬ್ಬೇಚಾಹಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)], ಆನನ್ದ, ಏತರಹಿಪಿ [ಏತರಹಿ ಚ (ಸಬ್ಬತ್ಥ)] ಸುಞ್ಞತಾವಿಹಾರೇನ ಬಹುಲಂ ವಿಹರಾಮಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆನನ್ದ, ಅಯಂ ಮಿಗಾರಮಾತುಪಾಸಾದೋ ಸುಞ್ಞೋ ಹತ್ಥಿಗವಸ್ಸವಳವೇನ, ಸುಞ್ಞೋ ಜಾತರೂಪರಜತೇನ, ಸುಞ್ಞೋ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸಸನ್ನಿಪಾತೇನ ಅತ್ಥಿ ಚೇವಿದಂ ಅಸುಞ್ಞತಂ ಯದಿದಂ – ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಏಕತ್ತಂ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಅಮನಸಿಕರಿತ್ವಾ ಗಾಮಸಞ್ಞಂ, ಅಮನಸಿಕರಿತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸಸಞ್ಞಂ, ಅರಞ್ಞಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ ಏಕತ್ತಂ. ತಸ್ಸ ಅರಞ್ಞಸಞ್ಞಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಪಕ್ಖನ್ದತಿ ಪಸೀದತಿ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ ಅಧಿಮುಚ್ಚತಿ. ಸೋ ಏವಂ ಪಜಾನಾತಿ – ‘ಯೇ ಅಸ್ಸು ದರಥಾ ಗಾಮಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತೇಧ ನ ಸನ್ತಿ, ಯೇ ಅಸ್ಸು ದರಥಾ ಮನುಸ್ಸಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತೇಧ ನ ಸನ್ತಿ, ಅತ್ಥಿ ಚೇವಾಯಂ ದರಥಮತ್ತಾ ಯದಿದಂ – ಅರಞ್ಞಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಏಕತ್ತ’ನ್ತಿ. ಸೋ ‘ಸುಞ್ಞಮಿದಂ ಸಞ್ಞಾಗತಂ ಗಾಮಸಞ್ಞಾಯಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಸುಞ್ಞಮಿದಂ ಸಞ್ಞಾಗತಂ ಮನುಸ್ಸಸಞ್ಞಾಯಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಅತ್ಥಿ ಚೇವಿದಂ ಅಸುಞ್ಞತಂ ಯದಿದಂ – ಅರಞ್ಞಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಏಕತ್ತ’ನ್ತಿ. ಇತಿ ಯಞ್ಹಿ ಖೋ ತತ್ಥ ನ ಹೋತಿ ತೇನ ತಂ ಸುಞ್ಞಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ, ಯಂ ಪನ ತತ್ಥ ಅವಸಿಟ್ಠಂ ಹೋತಿ ತಂ ‘ಸನ್ತಮಿದಂ ಅತ್ಥೀ’’’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಏವಮ್ಪಿಸ್ಸ ಏಸಾ, ಆನನ್ದ, ಯಥಾಭುಚ್ಚಾ ಅವಿಪಲ್ಲತ್ಥಾ ಪರಿಸುದ್ಧಾ ಸುಞ್ಞತಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಭವತಿ.

೧೭೭. ‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಅಮನಸಿಕರಿತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸಸಞ್ಞಂ, ಅಮನಸಿಕರಿತ್ವಾ ಅರಞ್ಞಸಞ್ಞಂ, ಪಥವೀಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ ಏಕತ್ತಂ. ತಸ್ಸ ಪಥವೀಸಞ್ಞಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಪಕ್ಖನ್ದತಿ ಪಸೀದತಿ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ ಅಧಿಮುಚ್ಚತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಆನನ್ದ, ಆಸಭಚಮ್ಮಂ ಸಙ್ಕುಸತೇನ ಸುವಿಹತಂ ವಿಗತವಲಿಕಂ; ಏವಮೇವ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಯಂ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಪಥವಿಯಾ ಉಕ್ಕೂಲವಿಕ್ಕೂಲಂ ನದೀವಿದುಗ್ಗಂ ಖಾಣುಕಣ್ಟಕಟ್ಠಾನಂ ಪಬ್ಬತವಿಸಮಂ ತಂ ಸಬ್ಬಂ [ಸಬ್ಬಂ (ಕ.)] ಅಮನಸಿಕರಿತ್ವಾ ಪಥವೀಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ ಏಕತ್ತಂ. ತಸ್ಸ ಪಥವೀಸಞ್ಞಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಪಕ್ಖನ್ದತಿ ಪಸೀದತಿ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ ಅಧಿಮುಚ್ಚತಿ. ಸೋ ಏವಂ ಪಜಾನಾತಿ – ‘ಯೇ ಅಸ್ಸು ದರಥಾ ಮನುಸ್ಸಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತೇಧ ನ ಸನ್ತಿ, ಯೇ ಅಸ್ಸು ದರಥಾ ಅರಞ್ಞಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತೇಧ ನ ಸನ್ತಿ, ಅತ್ಥಿ ಚೇವಾಯಂ ದರಥಮತ್ತಾ ಯದಿದಂ – ಪಥವೀಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಏಕತ್ತ’ನ್ತಿ. ಸೋ ‘ಸುಞ್ಞಮಿದಂ ಸಞ್ಞಾಗತಂ ಮನುಸ್ಸಸಞ್ಞಾಯಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಸುಞ್ಞಮಿದಂ ಸಞ್ಞಾಗತಂ ಅರಞ್ಞಸಞ್ಞಾಯಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಅತ್ಥಿ ಚೇವಿದಂ ಅಸುಞ್ಞತಂ ಯದಿದಂ – ಪಥವೀಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಏಕತ್ತ’ನ್ತಿ. ಇತಿ ಯಞ್ಹಿ ಖೋ ತತ್ಥ ನ ಹೋತಿ ತೇನ ತಂ ಸುಞ್ಞಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ, ಯಂ ಪನ ತತ್ಥ ಅವಸಿಟ್ಠಂ ಹೋತಿ ತಂ ‘ಸನ್ತಮಿದಂ ಅತ್ಥೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಏವಮ್ಪಿಸ್ಸ ಏಸಾ, ಆನನ್ದ, ಯಥಾಭುಚ್ಚಾ ಅವಿಪಲ್ಲತ್ಥಾ ಪರಿಸುದ್ಧಾ ಸುಞ್ಞತಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಭವತಿ.

೧೭೮. ‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಅಮನಸಿಕರಿತ್ವಾ ಅರಞ್ಞಸಞ್ಞಂ, ಅಮನಸಿಕರಿತ್ವಾ ಪಥವೀಸಞ್ಞಂ, ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ ಏಕತ್ತಂ. ತಸ್ಸ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಪಕ್ಖನ್ದತಿ ಪಸೀದತಿ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ ಅಧಿಮುಚ್ಚತಿ. ಸೋ ಏವಂ ಪಜಾನಾತಿ – ‘ಯೇ ಅಸ್ಸು ದರಥಾ ಅರಞ್ಞಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತೇಧ ನ ಸನ್ತಿ, ಯೇ ಅಸ್ಸು ದರಥಾ ಪಥವೀಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತೇಧ ನ ಸನ್ತಿ, ಅತ್ಥಿ ಚೇವಾಯಂ ದರಥಮತ್ತಾ ಯದಿದಂ – ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಏಕತ್ತ’ನ್ತಿ. ಸೋ ‘ಸುಞ್ಞಮಿದಂ ಸಞ್ಞಾಗತಂ ಅರಞ್ಞಸಞ್ಞಾಯಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಸುಞ್ಞಮಿದಂ ಸಞ್ಞಾಗತಂ ಪಥವೀಸಞ್ಞಾಯಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಅತ್ಥಿ ಚೇವಿದಂ ಅಸುಞ್ಞತಂ ಯದಿದಂ – ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಏಕತ್ತ’ನ್ತಿ. ಇತಿ ಯಞ್ಹಿ ಖೋ ತತ್ಥ ನ ಹೋತಿ ತೇನ ತಂ ಸುಞ್ಞಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ, ಯಂ ಪನ ತತ್ಥ ಅವಸಿಟ್ಠಂ ಹೋತಿ ತಂ ‘ಸನ್ತಮಿದಂ ಅತ್ಥೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಏವಮ್ಪಿಸ್ಸ ಏಸಾ, ಆನನ್ದ, ಯಥಾಭುಚ್ಚಾ ಅವಿಪಲ್ಲತ್ಥಾ ಪರಿಸುದ್ಧಾ ಸುಞ್ಞತಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಭವತಿ.

೧೭೯. ‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಅಮನಸಿಕರಿತ್ವಾ ಪಥವೀಸಞ್ಞಂ, ಅಮನಸಿಕರಿತ್ವಾ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಂ, ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ ಏಕತ್ತಂ. ತಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಪಕ್ಖನ್ದತಿ ಪಸೀದತಿ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ ಅಧಿಮುಚ್ಚತಿ. ಸೋ ಏವಂ ಪಜಾನಾತಿ – ‘ಯೇ ಅಸ್ಸು ದರಥಾ ಪಥವೀಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತೇಧ ನ ಸನ್ತಿ, ಯೇ ಅಸ್ಸು ದರಥಾ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತೇಧ ನ ಸನ್ತಿ, ಅತ್ಥಿ ಚೇವಾಯಂ ದರಥಮತ್ತಾ ಯದಿದಂ – ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಏಕತ್ತ’ನ್ತಿ. ಸೋ ‘ಸುಞ್ಞಮಿದಂ ಸಞ್ಞಾಗತಂ ಪಥವೀಸಞ್ಞಾಯಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಸುಞ್ಞಮಿದಂ ಸಞ್ಞಾಗತಂ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಾಯಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಅತ್ಥಿ ಚೇವಿದಂ ಅಸುಞ್ಞತಂ ಯದಿದಂ – ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಏಕತ್ತ’ನ್ತಿ. ಇತಿ ಯಞ್ಹಿ ಖೋ ತತ್ಥ ನ ಹೋತಿ ತೇನ ತಂ ಸುಞ್ಞಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ, ಯಂ ಪನ ತತ್ಥ ಅವಸಿಟ್ಠಂ ಹೋತಿ ತಂ ‘ಸನ್ತಮಿದಂ ಅತ್ಥೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಏವಮ್ಪಿಸ್ಸ ಏಸಾ, ಆನನ್ದ, ಯಥಾಭುಚ್ಚಾ ಅವಿಪಲ್ಲತ್ಥಾ ಪರಿಸುದ್ಧಾ ಸುಞ್ಞತಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಭವತಿ.

೧೮೦. ‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಅಮನಸಿಕರಿತ್ವಾ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಂ, ಅಮನಸಿಕರಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಂ, ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ ಏಕತ್ತಂ. ತಸ್ಸ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಪಕ್ಖನ್ದತಿ ಪಸೀದತಿ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ ಅಧಿಮುಚ್ಚತಿ. ಸೋ ಏವಂ ಪಜಾನಾತಿ – ‘ಯೇ ಅಸ್ಸು ದರಥಾ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತೇಧ ನ ಸನ್ತಿ, ಯೇ ಅಸ್ಸು ದರಥಾ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತೇಧ ನ ಸನ್ತಿ, ಅತ್ಥಿ ಚೇವಾಯಂ ದರಥಮತ್ತಾ ಯದಿದಂ – ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಏಕತ್ತ’ನ್ತಿ. ಸೋ ‘ಸುಞ್ಞಮಿದಂ ಸಞ್ಞಾಗತಂ ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಾಯಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಸುಞ್ಞಮಿದಂ ಸಞ್ಞಾಗತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಾಯಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಅತ್ಥಿ ಚೇವಿದಂ ಅಸುಞ್ಞತಂ ಯದಿದಂ – ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಏಕತ್ತ’ನ್ತಿ. ಇತಿ ಯಞ್ಹಿ ಖೋ ತತ್ಥ ನ ಹೋತಿ ತೇನ ತಂ ಸುಞ್ಞಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ, ಯಂ ಪನ ತತ್ಥ ಅವಸಿಟ್ಠಂ ಹೋತಿ ತಂ ‘ಸನ್ತಮಿದಂ ಅತ್ಥೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಏವಮ್ಪಿಸ್ಸ ಏಸಾ, ಆನನ್ದ, ಯಥಾಭುಚ್ಚಾ ಅವಿಪಲ್ಲತ್ಥಾ ಪರಿಸುದ್ಧಾ ಸುಞ್ಞತಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಭವತಿ.

೧೮೧. ‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಆನನ್ದ ಭಿಕ್ಖು ಅಮನಸಿಕರಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಂ, ಅಮನಸಿಕರಿತ್ವಾ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಂ, ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ ಏಕತ್ತಂ. ತಸ್ಸ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಪಕ್ಖನ್ದತಿ ಪಸೀದತಿ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ ಅಧಿಮುಚ್ಚತಿ. ಸೋ ಏವಂ ಪಜಾನಾತಿ – ‘ಯೇ ಅಸ್ಸು ದರಥಾ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತೇಧ ನ ಸನ್ತಿ, ಯೇ ಅಸ್ಸು ದರಥಾ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತೇಧ ನ ಸನ್ತಿ, ಅತ್ಥಿ ಚೇವಾಯಂ ದರಥಮತ್ತಾ ಯದಿದಂ – ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಏಕತ್ತ’ನ್ತಿ. ಸೋ ‘ಸುಞ್ಞಮಿದಂ ಸಞ್ಞಾಗತಂ ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಞ್ಞಾಯಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಸುಞ್ಞಮಿದಂ ಸಞ್ಞಾಗತಂ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಾಯಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಅತ್ಥಿ ಚೇವಿದಂ ಅಸುಞ್ಞತಂ ಯದಿದಂ – ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಏಕತ್ತ’ನ್ತಿ. ಇತಿ ಯಞ್ಹಿ ಖೋ ತತ್ಥ ನ ಹೋತಿ ತೇನ ತಂ ಸುಞ್ಞಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ, ಯಂ ಪನ ತತ್ಥ ಅವಸಿಟ್ಠಂ ಹೋತಿ ತಂ ‘ಸನ್ತಮಿದಂ ಅತ್ಥೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಏವಮ್ಪಿಸ್ಸ ಏಸಾ, ಆನನ್ದ, ಯಥಾಭುಚ್ಚಾ ಅವಿಪಲ್ಲತ್ಥಾ ಪರಿಸುದ್ಧಾ ಸುಞ್ಞತಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಭವತಿ.

೧೮೨. ‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಅಮನಸಿಕರಿತ್ವಾ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಂ, ಅಮನಸಿಕರಿತ್ವಾ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಂ, ಅನಿಮಿತ್ತಂ ಚೇತೋಸಮಾಧಿಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ ಏಕತ್ತಂ. ತಸ್ಸ ಅನಿಮಿತ್ತೇ ಚೇತೋಸಮಾಧಿಮ್ಹಿ ಚಿತ್ತಂ ಪಕ್ಖನ್ದತಿ ಪಸೀದತಿ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ ಅಧಿಮುಚ್ಚತಿ. ಸೋ ಏವಂ ಪಜಾನಾತಿ – ‘ಯೇ ಅಸ್ಸು ದರಥಾ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತೇಧ ನ ಸನ್ತಿ, ಯೇ ಅಸ್ಸು ದರಥಾ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತೇಧ ನ ಸನ್ತಿ, ಅತ್ಥಿ ಚೇವಾಯಂ ದರಥಮತ್ತಾ ಯದಿದಂ – ಇಮಮೇವ ಕಾಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಸಳಾಯತನಿಕಂ ಜೀವಿತಪಚ್ಚಯಾ’ತಿ. ಸೋ ‘ಸುಞ್ಞಮಿದಂ ಸಞ್ಞಾಗತಂ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಾಯಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಸುಞ್ಞಮಿದಂ ಸಞ್ಞಾಗತಂ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಾಯಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಅತ್ಥಿ ಚೇವಿದಂ ಅಸುಞ್ಞತಂ ಯದಿದಂ – ಇಮಮೇವ ಕಾಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಸಳಾಯತನಿಕಂ ಜೀವಿತಪಚ್ಚಯಾ’ತಿ. ಇತಿ ಯಞ್ಹಿ ಖೋ ತತ್ಥ ನ ಹೋತಿ ತೇನ ತಂ ಸುಞ್ಞಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ, ಯಂ ಪನ ತತ್ಥ ಅವಸಿಟ್ಠಂ ಹೋತಿ ತಂ ‘ಸನ್ತಮಿದಂ ಅತ್ಥೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಏವಮ್ಪಿಸ್ಸ ಏಸಾ, ಆನನ್ದ, ಯಥಾಭುಚ್ಚಾ ಅವಿಪಲ್ಲತ್ಥಾ ಪರಿಸುದ್ಧಾ ಸುಞ್ಞತಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಭವತಿ.

೧೮೩. ‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಆನನ್ದ, ಭಿಕ್ಖು ಅಮನಸಿಕರಿತ್ವಾ ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಂ, ಅಮನಸಿಕರಿತ್ವಾ ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸಞ್ಞಂ, ಅನಿಮಿತ್ತಂ ಚೇತೋಸಮಾಧಿಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಮನಸಿ ಕರೋತಿ ಏಕತ್ತಂ. ತಸ್ಸ ಅನಿಮಿತ್ತೇ ಚೇತೋಸಮಾಧಿಮ್ಹಿ ಚಿತ್ತಂ ಪಕ್ಖನ್ದತಿ ಪಸೀದತಿ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ ಅಧಿಮುಚ್ಚತಿ. ಸೋ ಏವಂ ಪಜಾನಾತಿ – ‘ಅಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಅನಿಮಿತ್ತೋ ಚೇತೋಸಮಾಧಿ ಅಭಿಸಙ್ಖತೋ ಅಭಿಸಞ್ಚೇತಯಿತೋ’. ‘ಯಂ ಖೋ ಪನ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಭಿಸಙ್ಖತಂ ಅಭಿಸಞ್ಚೇತಯಿತಂ ತದನಿಚ್ಚಂ ನಿರೋಧಧಮ್ಮ’ನ್ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಜಾನತೋ ಏವಂ ಪಸ್ಸತೋ ಕಾಮಾಸವಾಪಿ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಚತಿ, ಭವಾಸವಾಪಿ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಚತಿ, ಅವಿಜ್ಜಾಸವಾಪಿ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಚತಿ. ವಿಮುತ್ತಸ್ಮಿಂ ವಿಮುತ್ತಮಿತಿ ಞಾಣಂ ಹೋತಿ. ‘ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಸೋ ಏವಂ ಪಜಾನಾತಿ – ‘ಯೇ ಅಸ್ಸು ದರಥಾ ಕಾಮಾಸವಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತೇಧ ನ ಸನ್ತಿ, ಯೇ ಅಸ್ಸು ದರಥಾ ಭವಾಸವಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತೇಧ ನ ಸನ್ತಿ, ಯೇ ಅಸ್ಸು ದರಥಾ ಅವಿಜ್ಜಾಸವಂ ಪಟಿಚ್ಚ ತೇಧ ನ ಸನ್ತಿ, ಅತ್ಥಿ ಚೇವಾಯಂ ದರಥಮತ್ತಾ ಯದಿದಂ – ಇಮಮೇವ ಕಾಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಸಳಾಯತನಿಕಂ ಜೀವಿತಪಚ್ಚಯಾ’ತಿ. ಸೋ ‘ಸುಞ್ಞಮಿದಂ ಸಞ್ಞಾಗತಂ ಕಾಮಾಸವೇನಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಸುಞ್ಞಮಿದಂ ಸಞ್ಞಾಗತಂ ಭವಾಸವೇನಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಸುಞ್ಞಮಿದಂ ಸಞ್ಞಾಗತಂ ಅವಿಜ್ಜಾಸವೇನಾ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ, ‘ಅತ್ಥಿ ಚೇವಿದಂ ಅಸುಞ್ಞತಂ ಯದಿದಂ – ಇಮಮೇವ ಕಾಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಸಳಾಯತನಿಕಂ ಜೀವಿತಪಚ್ಚಯಾ’ತಿ. ಇತಿ ಯಞ್ಹಿ ಖೋ ತತ್ಥ ನ ಹೋತಿ ತೇನ ತಂ ಸುಞ್ಞಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ, ಯಂ ಪನ ತತ್ಥ ಅವಸಿಟ್ಠಂ ಹೋತಿ ತಂ ‘ಸನ್ತಮಿದಂ ಅತ್ಥೀ’ತಿ ಪಜಾನಾತಿ. ಏವಮ್ಪಿಸ್ಸ ಏಸಾ, ಆನನ್ದ, ಯಥಾಭುಚ್ಚಾ ಅವಿಪಲ್ಲತ್ಥಾ ಪರಿಸುದ್ಧಾ ಪರಮಾನುತ್ತರಾ ಸುಞ್ಞತಾವಕ್ಕನ್ತಿ ಭವತಿ.

೧೮೪. ‘‘ಯೇಪಿ ಹಿ ಕೇಚಿ, ಆನನ್ದ, ಅತೀತಮದ್ಧಾನಂ ಸಮಣಾ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವಾ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಪರಮಾನುತ್ತರಂ ಸುಞ್ಞತಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಿಂಸು, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಇಮಂಯೇವ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಪರಮಾನುತ್ತರಂ ಸುಞ್ಞತಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಿಂಸು. ಯೇಪಿ [ಯೇ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಹಿ ಕೇಚಿ, ಆನನ್ದ, ಅನಾಗತಮದ್ಧಾನಂ ಸಮಣಾ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವಾ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಪರಮಾನುತ್ತರಂ ಸುಞ್ಞತಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಇಮಂಯೇವ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಪರಮಾನುತ್ತರಂ ಸುಞ್ಞತಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಯೇಪಿ [ಯೇ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಹಿ ಕೇಚಿ, ಆನನ್ದ, ಏತರಹಿ ಸಮಣಾ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವಾ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಪರಮಾನುತ್ತರಂ ಸುಞ್ಞತಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಇಮಂಯೇವ ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಪರಮಾನುತ್ತರಂ ಸುಞ್ಞತಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರನ್ತಿ. ತಸ್ಮಾತಿಹ, ಆನನ್ದ, ‘ಪರಿಸುದ್ಧಂ ಪರಮಾನುತ್ತರಂ ಸುಞ್ಞತಂ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ [ವಿಹರಿಸ್ಸಾಮೀತಿ (ಪೀ. ಕ.)] – ಏವಞ್ಹಿ ವೋ [ತೇ (ಕ.)], ಆನನ್ದ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.

ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಅತ್ತಮನೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದೀತಿ.

ಚೂಳಸುಞ್ಞತಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಪಠಮಂ.