೬. ಇಸಿಗಿಲಿಸುತ್ತಂ
೧೩೩. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ. ತತ್ರ ಖೋ ಭಗವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ. ‘‘ಭದನ್ತೇ’’ತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –
‘‘ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತಂ ವೇಭಾರಂ ಪಬ್ಬತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಏತಸ್ಸಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇಭಾರಸ್ಸ ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾವ ಸಮಞ್ಞಾ ಅಹೋಸಿ ಅಞ್ಞಾ ಪಞ್ಞತ್ತಿ’’.
‘‘ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತಂ ಪಣ್ಡವಂ ಪಬ್ಬತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಏತಸ್ಸಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಣ್ಡವಸ್ಸ ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾವ ಸಮಞ್ಞಾ ಅಹೋಸಿ ಅಞ್ಞಾ ಪಞ್ಞತ್ತಿ’’.
‘‘ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತಂ ವೇಪುಲ್ಲಂ ಪಬ್ಬತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಏತಸ್ಸಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವೇಪುಲ್ಲಸ್ಸ ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾವ ಸಮಞ್ಞಾ ಅಹೋಸಿ ಅಞ್ಞಾ ಪಞ್ಞತ್ತಿ’’.
‘‘ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತಂ ಗಿಜ್ಝಕೂಟಂ ಪಬ್ಬತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಏತಸ್ಸಪಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಗಿಜ್ಝಕೂಟಸ್ಸ ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಾವ ಸಮಞ್ಞಾ ಅಹೋಸಿ ಅಞ್ಞಾ ಪಞ್ಞತ್ತಿ’’.
‘‘ಪಸ್ಸಥ ನೋ ತುಮ್ಹೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಂ ಇಸಿಗಿಲಿಂ ಪಬ್ಬತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’. ‘‘ಇಮಸ್ಸ ಖೋ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಸ ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಏಸಾವ ಸಮಞ್ಞಾ ಅಹೋಸಿ ಏಸಾ ಪಞ್ಞತ್ತಿ’’.
‘‘ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಚ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಸತಾನಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸಿನೋ ಅಹೇಸುಂ. ತೇ ಇಮಂ ಪಬ್ಬತಂ ಪವಿಸನ್ತಾ ದಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಪವಿಟ್ಠಾ ನ ದಿಸ್ಸನ್ತಿ. ತಮೇನಂ ಮನುಸ್ಸಾ ದಿಸ್ವಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘ಅಯಂ ಪಬ್ಬತೋ ಇಮೇ ಇಸೀ [ಇಸಯೋ (ಕ.)] ಗಿಲತೀ’ತಿ; ‘ಇಸಿಗಿಲಿ ಇಸಿಗಿಲಿ’ ತ್ವೇವ ಸಮಞ್ಞಾ ಉದಪಾದಿ. ಆಚಿಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮಿ [ಅಚಿಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮಿ ವೋ (ಕ.)], ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾನಂ ನಾಮಾನಿ; ಕಿತ್ತಯಿಸ್ಸಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾನಂ ನಾಮಾನಿ; ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾನಂ ನಾಮಾನಿ. ತಂ ಸುಣಾಥ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಥ; ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –
೧೩೪. ‘‘ಅರಿಟ್ಠೋ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ [ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ (ಕ. ಸೀ. ಪೀ.)] ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ; ಉಪರಿಟ್ಠೋ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ; ತಗರಸಿಖೀ [ತಗ್ಗರಸಿಖೀ (ಕ.)] ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ; ಯಸಸ್ಸೀ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ; ಸುದಸ್ಸನೋ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ; ಪಿಯದಸ್ಸೀ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ; ಗನ್ಧಾರೋ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ; ಪಿಣ್ಡೋಲೋ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ; ಉಪಾಸಭೋ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ; ನೀತೋ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ; ತಥೋ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ, ಸುತವಾ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ; ಭಾವಿತತ್ತೋ ನಾಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಚ್ಚೇಕಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಇಸಿಗಿಲಿಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬತೇ ಚಿರನಿವಾಸೀ ಅಹೋಸಿ.
೧೩೫. ‘‘ಯೇ ಸತ್ತಸಾರಾ ಅನೀಘಾ ನಿರಾಸಾ,
ಪಚ್ಚೇಕಮೇವಜ್ಝಗಮಂಸು ಬೋಧಿಂ [ಪಚ್ಚೇಕಮೇವಜ್ಝಗಮುಂ ಸುಬೋಧಿಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)];
ತೇಸಂ ವಿಸಲ್ಲಾನ ನರುತ್ತಮಾನಂ,
ನಾಮಾನಿ ಮೇ ಕಿತ್ತಯತೋ ಸುಣಾಥ.
‘‘ಅರಿಟ್ಠೋ ಉಪರಿಟ್ಠೋ ತಗರಸಿಖೀ ಯಸಸ್ಸೀ,
ಸುದಸ್ಸನೋ ಪಿಯದಸ್ಸೀ ಚ ಸುಸಮ್ಬುದ್ಧೋ [ಬುದ್ಧೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)];
ಗನ್ಧಾರೋ ಪಿಣ್ಡೋಲೋ ಉಪಾಸಭೋ ಚ,
ನೀತೋ ತಥೋ ಸುತವಾ ಭಾವಿತತ್ತೋ.
‘‘ಸುಮ್ಭೋ ಸುಭೋ ಮತುಲೋ [ಮೇಥುಲೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಅಟ್ಠಮೋ ಚ,
ಅಥಸ್ಸುಮೇಘೋ [ಅಟ್ಠಸುಮೇಧೋ (ಕ.)] ಅನೀಘೋ ಸುದಾಠೋ;
ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾ ಭವನೇತ್ತಿಖೀಣಾ,
ಹಿಙ್ಗೂ ಚ ಹಿಙ್ಗೋ ಚ ಮಹಾನುಭಾವಾ.
‘‘ದ್ವೇ ಜಾಲಿನೋ ಮುನಿನೋ ಅಟ್ಠಕೋ ಚ,
ಅಥ ಕೋಸಲ್ಲೋ ಬುದ್ಧೋ ಅಥೋ ಸುಬಾಹು;
ಉಪನೇಮಿಸೋ ನೇಮಿಸೋ ಸನ್ತಚಿತ್ತೋ,
ಸಚ್ಚೋ ತಥೋ ವಿರಜೋ ಪಣ್ಡಿತೋ ಚ.
‘‘ಕಾಳೂಪಕಾಳಾ ವಿಜಿತೋ ಜಿತೋ ಚ,
ಅಙ್ಗೋ ಚ ಪಙ್ಗೋ ಚ ಗುತ್ತಿಜಿತೋ ಚ;
ಪಸ್ಸಿ ಜಹಿ ಉಪಧಿದುಕ್ಖಮೂಲಂ [ಪಸ್ಸೀ ಜಹೀ ಉಪಧಿಂ ದುಕ್ಖಮೂಲಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)],
ಅಪರಾಜಿತೋ ಮಾರಬಲಂ ಅಜೇಸಿ.
‘‘ಸತ್ಥಾ ಪವತ್ತಾ ಸರಭಙ್ಗೋ ಲೋಮಹಂಸೋ,
ಉಚ್ಚಙ್ಗಮಾಯೋ ಅಸಿತೋ ಅನಾಸವೋ;
ಮನೋಮಯೋ ಮಾನಚ್ಛಿದೋ ಚ ಬನ್ಧುಮಾ,
ತದಾಧಿಮುತ್ತೋ ವಿಮಲೋ ಚ ಕೇತುಮಾ.
‘‘ಕೇತುಮ್ಭರಾಗೋ ಚ ಮಾತಙ್ಗೋ ಅರಿಯೋ,
ಅಥಚ್ಚುತೋ ಅಚ್ಚುತಗಾಮಬ್ಯಾಮಕೋ;
ಸುಮಙ್ಗಲೋ ದಬ್ಬಿಲೋ ಸುಪತಿಟ್ಠಿತೋ,
ಅಸಯ್ಹೋ ಖೇಮಾಭಿರತೋ ಚ ಸೋರತೋ.
‘‘ದುರನ್ನಯೋ ಸಙ್ಘೋ ಅಥೋಪಿ ಉಜ್ಜಯೋ,
ಅಪರೋ ಮುನಿ ಸಯ್ಹೋ ಅನೋಮನಿಕ್ಕಮೋ;
ಆನನ್ದೋ ನನ್ದೋ ಉಪನನ್ದೋ ದ್ವಾದಸ,
ಭಾರದ್ವಾಜೋ ಅನ್ತಿಮದೇಹಧಾರೀ [ಅನ್ತಿಮದೇಹಧಾರಿ (ಸೀ.)].
‘‘ಬೋಧಿ ಮಹಾನಾಮೋ ಅಥೋಪಿ ಉತ್ತರೋ,
ಕೇಸೀ ಸಿಖೀ ಸುನ್ದರೋ ದ್ವಾರಭಾಜೋ;
ತಿಸ್ಸೂಪತಿಸ್ಸಾ ಭವಬನ್ಧನಚ್ಛಿದಾ,
ಉಪಸಿಖಿ ತಣ್ಹಚ್ಛಿದೋ ಚ ಸಿಖರಿ [ಉಪಸೀದರೀ ತಣ್ಹಚ್ಛಿದೋ ಚ ಸೀದರೀ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)].
‘‘ಬುದ್ಧೋ ಅಹು ಮಙ್ಗಲೋ ವೀತರಾಗೋ,
ಉಸಭಚ್ಛಿದಾ ಜಾಲಿನಿಂ ದುಕ್ಖಮೂಲಂ;
ಸನ್ತಂ ಪದಂ ಅಜ್ಝಗಮೋಪನೀತೋ,
ಉಪೋಸಥೋ ಸುನ್ದರೋ ಸಚ್ಚನಾಮೋ.
‘‘ಜೇತೋ ಜಯನ್ತೋ ಪದುಮೋ ಉಪ್ಪಲೋ ಚ,
ಪದುಮುತ್ತರೋ ರಕ್ಖಿತೋ ಪಬ್ಬತೋ ಚ;
ಮಾನತ್ಥದ್ಧೋ ಸೋಭಿತೋ ವೀತರಾಗೋ,
ಕಣ್ಹೋ ಚ ಬುದ್ಧೋ ಸುವಿಮುತ್ತಚಿತ್ತೋ.
‘‘ಏತೇ ಚ ಅಞ್ಞೇ ಚ ಮಹಾನುಭಾವಾ,
ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾ ಭವನೇತ್ತಿಖೀಣಾ;
ತೇ ಸಬ್ಬಸಙ್ಗಾತಿಗತೇ ಮಹೇಸೀ,
ಪರಿನಿಬ್ಬುತೇ ವನ್ದಥ ಅಪ್ಪಮೇಯ್ಯೇ’’ತಿ.
ಇಸಿಗಿಲಿಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಛಟ್ಠಂ.