೭. ಪಿಯಜಾತಿಕಸುತ್ತಂ

೩೫೩. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಗಹಪತಿಸ್ಸ ಏಕಪುತ್ತಕೋ ಪಿಯೋ ಮನಾಪೋ ಕಾಲಙ್ಕತೋ ಹೋತಿ. ತಸ್ಸ ಕಾಲಂಕಿರಿಯಾಯ ನೇವ ಕಮ್ಮನ್ತಾ ಪಟಿಭನ್ತಿ ನ ಭತ್ತಂ ಪಟಿಭಾತಿ. ಸೋ ಆಳಾಹನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಕನ್ದತಿ – ‘‘ಕಹಂ, ಏಕಪುತ್ತಕ, ಕಹಂ, ಏಕಪುತ್ತಕಾ’’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಗಹಪತಿ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ತಂ ಗಹಪತಿಂ ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನ ಖೋ ತೇ, ಗಹಪತಿ, ಸಕೇ ಚಿತ್ತೇ ಠಿತಸ್ಸ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ, ಅತ್ಥಿ ತೇ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ಅಞ್ಞಥತ್ತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಕಿಞ್ಹಿ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ನಾಞ್ಞಥತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ; ಮಯ್ಹಞ್ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಏಕಪುತ್ತೋ ಪಿಯೋ ಮನಾಪೋ ಕಾಲಙ್ಕತೋ. ತಸ್ಸ ಕಾಲಂಕಿರಿಯಾಯ ನೇವ ಕಮ್ಮನ್ತಾ ಪಟಿಭನ್ತಿ, ನ ಭತ್ತಂ ಪಟಿಭಾತಿ. ಸೋಹಂ ಆಳಾಹನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಕನ್ದಾಮಿ – ‘ಕಹಂ, ಏಕಪುತ್ತಕ, ಕಹಂ, ಏಕಪುತ್ತಕಾ’’’ತಿ! ‘‘ಏವಮೇತಂ, ಗಹಪತಿ, ಏವಮೇತಂ, ಗಹಪತಿ [ಏವಮೇತಂ ಗಹಪತಿ (ಪೀ. ಸಕಿದೇವ), ಏವಮೇವ (ಸೀ. ಸಕಿದೇವ)]! ಪಿಯಜಾತಿಕಾ ಹಿ, ಗಹಪತಿ, ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ ಪಿಯಪ್ಪಭವಿಕಾ’’ತಿ. ‘‘ಕಸ್ಸ ಖೋ [ಕಿಸ್ಸ ನು ಖೋ (ಸೀ.)] ನಾಮೇತಂ, ಭನ್ತೇ, ಏವಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ – ‘ಪಿಯಜಾತಿಕಾ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ ಪಿಯಪ್ಪಭವಿಕಾ’ತಿ? ಪಿಯಜಾತಿಕಾ ಹಿ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಆನನ್ದಸೋಮನಸ್ಸಾ ಪಿಯಪ್ಪಭವಿಕಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಗಹಪತಿ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅನಭಿನನ್ದಿತ್ವಾ ಪಟಿಕ್ಕೋಸಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

೩೫೪. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಅಕ್ಖಧುತ್ತಾ ಭಗವತೋ ಅವಿದೂರೇ ಅಕ್ಖೇಹಿ ದಿಬ್ಬನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಗಹಪತಿ ಯೇನ ತೇ ಅಕ್ಖಧುತ್ತಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅಕ್ಖಧುತ್ತೇ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಇಧಾಹಂ, ಭೋನ್ತೋ, ಯೇನ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಸಮಣಂ ಗೋತಮಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ ಮಂ, ಭೋನ್ತೋ, ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಏತದವೋಚ – ‘ನ ಖೋ ತೇ, ಗಹಪತಿ, ಸಕೇ ಚಿತ್ತೇ ಠಿತಸ್ಸ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ, ಅತ್ಥಿ ತೇ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ಅಞ್ಞಥತ್ತ’ನ್ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಅಹಂ, ಭೋನ್ತೋ, ಸಮಣಂ ಗೋತಮಂ ಏತದವೋಚಂ – ‘ಕಿಞ್ಹಿ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಂ ನಾಞ್ಞಥತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ; ಮಯ್ಹಞ್ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಏಕಪುತ್ತಕೋ ಪಿಯೋ ಮನಾಪೋ ಕಾಲಙ್ಕತೋ. ತಸ್ಸ ಕಾಲಂಕಿರಿಯಾಯ ನೇವ ಕಮ್ಮನ್ತಾ ಪಟಿಭನ್ತಿ, ನ ಭತ್ತಂ ಪಟಿಭಾತಿ. ಸೋಹಂ ಆಳಾಹನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಕನ್ದಾಮಿ – ಕಹಂ, ಏಕಪುತ್ತಕ, ಕಹಂ, ಏಕಪುತ್ತಕಾ’ತಿ! ‘ಏವಮೇತಂ, ಗಹಪತಿ, ಏವಮೇತಂ, ಗಹಪತಿ! ಪಿಯಜಾತಿಕಾ ಹಿ, ಗಹಪತಿ, ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ ಪಿಯಪ್ಪಭವಿಕಾ’ತಿ. ‘ಕಸ್ಸ ಖೋ ನಾಮೇತಂ, ಭನ್ತೇ, ಏವಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ – ಪಿಯಜಾತಿಕಾ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ ಪಿಯಪ್ಪಭವಿಕಾ? ಪಿಯಜಾತಿಕಾ ಹಿ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಆನನ್ದಸೋಮನಸ್ಸಾ ಪಿಯಪ್ಪಭವಿಕಾ’ತಿ. ಅಥ ಖ್ವಾಹಂ, ಭೋನ್ತೋ, ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಭಾಸಿತಂ ಅನಭಿನನ್ದಿತ್ವಾ ಪಟಿಕ್ಕೋಸಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಮಿ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಏವಮೇತಂ, ಗಹಪತಿ, ಏವಮೇತಂ, ಗಹಪತಿ! ಪಿಯಜಾತಿಕಾ ಹಿ, ಗಹಪತಿ, ಆನನ್ದಸೋಮನಸ್ಸಾ ಪಿಯಪ್ಪಭವಿಕಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಗಹಪತಿ ‘‘ಸಮೇತಿ ಮೇ ಅಕ್ಖಧುತ್ತೇಹೀ’’ತಿ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಇದಂ ಕಥಾವತ್ಥು ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ರಾಜನ್ತೇಪುರಂ ಪಾವಿಸಿ.

೩೫೫. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ ಮಲ್ಲಿಕಂ ದೇವಿಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಇದಂ ತೇ, ಮಲ್ಲಿಕೇ, ಸಮಣೇನ ಗೋತಮೇನ ಭಾಸಿತಂ – ‘ಪಿಯಜಾತಿಕಾ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ ಪಿಯಪ್ಪಭವಿಕಾ’’’ತಿ. ‘‘ಸಚೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ಭಾಸಿತಂ, ಏವಮೇತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಏವಮೇವ ಪನಾಯಂ ಮಲ್ಲಿಕಾ ಯಞ್ಞದೇವ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಭಾಸತಿ ತಂ ತದೇವಸ್ಸ ಅಬ್ಭನುಮೋದತಿ’’. ‘‘ಸಚೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ಭಾಸಿತಂ ಏವಮೇತನ್ತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಾಮ, ಯಞ್ಞದೇವ ಆಚರಿಯೋ ಅನ್ತೇವಾಸಿಸ್ಸ ಭಾಸತಿ ತಂ ತದೇವಸ್ಸ ಅನ್ತೇವಾಸೀ ಅಬ್ಭನುಮೋದತಿ – ‘ಏವಮೇತಂ, ಆಚರಿಯ, ಏವಮೇತಂ, ಆಚರಿಯಾ’’’ತಿ. ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ ತ್ವಂ, ಮಲ್ಲಿಕೇ, ಯಞ್ಞದೇವ ಸಮಣೋ ಗೋತಮೋ ಭಾಸತಿ ತಂ ತದೇವಸ್ಸ ಅಬ್ಭನುಮೋದಸಿ’’. ‘‘ಸಚೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ಭಾಸಿತಂ ಏವಮೇತ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಚರಪಿ, ರೇ ಮಲ್ಲಿಕೇ, ವಿನಸ್ಸಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಮಲ್ಲಿಕಾ ದೇವೀ ನಾಳಿಜಙ್ಘಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಏಹಿ ತ್ವಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಮಮ ವಚನೇನ ಭಗವತೋ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದಾಹಿ, ಅಪ್ಪಾಬಾಧಂ ಅಪ್ಪಾತಙ್ಕಂ ಲಹುಟ್ಠಾನಂ ಬಲಂ ಫಾಸುವಿಹಾರಂ ಪುಚ್ಛ – ‘ಮಲ್ಲಿಕಾ, ಭನ್ತೇ, ದೇವೀ ಭಗವತೋ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದತಿ, ಅಪ್ಪಾಬಾಧಂ ಅಪ್ಪಾತಙ್ಕಂ ಲಹುಟ್ಠಾನಂ ಬಲಂ ಫಾಸುವಿಹಾರಂ ಪುಚ್ಛತೀ’ತಿ. ಏವಞ್ಚ ವದೇಹಿ – ‘ಭಾಸಿತಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಏಸಾ ವಾಚಾ – ಪಿಯಜಾತಿಕಾ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ ಪಿಯಪ್ಪಭವಿಕಾ’ತಿ. ಯಥಾ ತೇ ಭಗವಾ ಬ್ಯಾಕರೋತಿ ತಂ ಸಾಧುಕಂ ಉಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಮಮ ಆರೋಚೇಯ್ಯಾಸಿ. ನ ಹಿ ತಥಾಗತಾ ವಿತಥಂ ಭಣನ್ತೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭೋತೀ’’ತಿ ಖೋ ನಾಳಿಜಙ್ಘೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಮಲ್ಲಿಕಾಯ ದೇವಿಯಾ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ನಾಳಿಜಙ್ಘೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಮಲ್ಲಿಕಾ, ಭೋ ಗೋತಮ, ದೇವೀ ಭೋತೋ ಗೋತಮಸ್ಸ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದತಿ; ಅಪ್ಪಾಬಾಧಂ ಅಪ್ಪಾತಙ್ಕಂ ಲಹುಟ್ಠಾನಂ ಬಲಂ ಫಾಸುವಿಹಾರಂ ಪುಚ್ಛತಿ; ಏವಞ್ಚ ವದೇತಿ – ‘ಭಾಸಿತಾ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತಾ ಏಸಾ ವಾಚಾ – ಪಿಯಜಾತಿಕಾ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ ಪಿಯಪ್ಪಭವಿಕಾ’’’ತಿ.

೩೫೬. ‘‘ಏವಮೇತಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಏವಮೇತಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ! ಪಿಯಜಾತಿಕಾ ಹಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ ಪಿಯಪ್ಪಭವಿಕಾತಿ. ತದಮಿನಾಪೇತಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಪರಿಯಾಯೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಂ ಯಥಾ ಪಿಯಜಾತಿಕಾ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ ಪಿಯಪ್ಪಭವಿಕಾ. ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಇಮಿಸ್ಸಾಯೇವ ಸಾವತ್ಥಿಯಾ ಅಞ್ಞತರಿಸ್ಸಾ ಇತ್ಥಿಯಾ ಮಾತಾ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ಸಾ ತಸ್ಸಾ ಕಾಲಕಿರಿಯಾಯ ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾ ಖಿತ್ತಚಿತ್ತಾ ರಥಿಕಾಯ ರಥಿಕಂ [ರಥಿಯಾಯ ರಥಿಯಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಸಿಙ್ಘಾಟಕೇನ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹ – ‘ಅಪಿ ಮೇ ಮಾತರಂ ಅದ್ದಸ್ಸಥ [ಅದ್ದಸಥ (ಸೀ. ಪೀ.)], ಅಪಿ ಮೇ ಮಾತರಂ ಅದ್ದಸ್ಸಥಾ’ತಿ? ಇಮಿನಾಪಿ ಖೋ ಏತಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಪರಿಯಾಯೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಂ ಯಥಾ ಪಿಯಜಾತಿಕಾ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ ಪಿಯಪ್ಪಭವಿಕಾತಿ.

‘‘ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಇಮಿಸ್ಸಾಯೇವ ಸಾವತ್ಥಿಯಾ ಅಞ್ಞತರಿಸ್ಸಾ ಇತ್ಥಿಯಾ ಪಿತಾ ಕಾಲಮಕಾಸಿ… ಭಾತಾ ಕಾಲಮಕಾಸಿ… ಭಗಿನೀ ಕಾಲಮಕಾಸಿ… ಪುತ್ತೋ ಕಾಲಮಕಾಸಿ… ಧೀತಾ ಕಾಲಮಕಾಸಿ… ಸಾಮಿಕೋ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ಸಾ ತಸ್ಸ ಕಾಲಕಿರಿಯಾಯ ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾ ಖಿತ್ತಚಿತ್ತಾ ರಥಿಕಾಯ ರಥಿಕಂ ಸಿಙ್ಘಾಟಕೇನ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹ – ‘ಅಪಿ ಮೇ ಸಾಮಿಕಂ ಅದ್ದಸ್ಸಥ, ಅಪಿ ಮೇ ಸಾಮಿಕಂ ಅದ್ದಸ್ಸಥಾ’ತಿ? ಇಮಿನಾಪಿ ಖೋ ಏತಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಪರಿಯಾಯೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಂ ಯಥಾ ಪಿಯಜಾತಿಕಾ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ ಪಿಯಪ್ಪಭವಿಕಾತಿ.

‘‘ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಇಮಿಸ್ಸಾಯೇವ ಸಾವತ್ಥಿಯಾ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಮಾತಾ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ಸೋ ತಸ್ಸಾ ಕಾಲಕಿರಿಯಾಯ ಉಮ್ಮತ್ತಕೋ ಖಿತ್ತಚಿತ್ತೋ ರಥಿಕಾಯ ರಥಿಕಂ ಸಿಙ್ಘಾಟಕೇನ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹ – ‘ಅಪಿ ಮೇ ಮಾತರಂ ಅದ್ದಸ್ಸಥ, ಅಪಿ ಮೇ ಮಾತರಂ ಅದ್ದಸ್ಸಥಾ’ತಿ? ಇಮಿನಾಪಿ ಖೋ ಏತಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಪರಿಯಾಯೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಂ ಯಥಾ ಪಿಯಜಾತಿಕಾ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ ಪಿಯಪ್ಪಭವಿಕಾತಿ.

‘‘ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಇಮಿಸ್ಸಾಯೇವ ಸಾವತ್ಥಿಯಾ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಪಿತಾ ಕಾಲಮಕಾಸಿ… ಭಾತಾ ಕಾಲಮಕಾಸಿ… ಭಗಿನೀ ಕಾಲಮಕಾಸಿ… ಪುತ್ತೋ ಕಾಲಮಕಾಸಿ… ಧೀತಾ ಕಾಲಮಕಾಸಿ… ಪಜಾಪತಿ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ಸೋ ತಸ್ಸಾ ಕಾಲಕಿರಿಯಾಯ ಉಮ್ಮತ್ತಕೋ ಖಿತ್ತಚಿತ್ತೋ ರಥಿಕಾಯ ರಥಿಕಂ ಸಿಙ್ಘಾಟಕೇನ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹ – ‘ಅಪಿ ಮೇ ಪಜಾಪತಿಂ ಅದ್ದಸ್ಸಥ, ಅಪಿ ಮೇ ಪಜಾಪತಿಂ ಅದ್ದಸ್ಸಥಾ’ತಿ? ಇಮಿನಾಪಿ ಖೋ ಏತಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಪರಿಯಾಯೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಂ ಯಥಾ ಪಿಯಜಾತಿಕಾ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ ಪಿಯಪ್ಪಭವಿಕಾತಿ.

‘‘ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಇಮಿಸ್ಸಾಯೇವ ಸಾವತ್ಥಿಯಾ ಅಞ್ಞತರಾ ಇತ್ಥೀ ಞಾತಿಕುಲಂ ಅಗಮಾಸಿ. ತಸ್ಸಾ ತೇ ಞಾತಕಾ ಸಾಮಿಕಂ [ಸಾಮಿಕಾ (ಸೀ.)] ಅಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ದಾತುಕಾಮಾ. ಸಾ ಚ ತಂ ನ ಇಚ್ಛತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸಾ ಇತ್ಥೀ ಸಾಮಿಕಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಇಮೇ, ಮಂ [ಮಮ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)], ಅಯ್ಯಪುತ್ತ, ಞಾತಕಾ ತ್ವಂ [ತಯಾ (ಸೀ.), ತಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಅಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ದಾತುಕಾಮಾ. ಅಹಞ್ಚ ತಂ ನ ಇಚ್ಛಾಮೀ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ತಂ ಇತ್ಥಿಂ ದ್ವಿಧಾ ಛೇತ್ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ಉಪ್ಫಾಲೇಸಿ [ಉಪ್ಪಾಟೇಸಿ (ಸೀ. ಪೀ.), ಓಫಾರೇಸಿ (ಕ.)] – ‘ಉಭೋ ಪೇಚ್ಚ ಭವಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ. ಇಮಿನಾಪಿ ಖೋ ಏತಂ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಪರಿಯಾಯೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಂ ಯಥಾ ಪಿಯಜಾತಿಕಾ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ ಪಿಯಪ್ಪಭವಿಕಾ’’ತಿ.

೩೫೭. ಅಥ ಖೋ ನಾಳಿಜಙ್ಘೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿತ್ವಾ ಅನುಮೋದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಯೇನ ಮಲ್ಲಿಕಾ ದೇವೀ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಯಾವತಕೋ ಅಹೋಸಿ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಕಥಾಸಲ್ಲಾಪೋ ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಮಲ್ಲಿಕಾಯ ದೇವಿಯಾ ಆರೋಚೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಮಲ್ಲಿಕಾ ದೇವೀ ಯೇನ ರಾಜಾ ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಪಸೇನದಿಂ ಕೋಸಲಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಿಯಾ ತೇ ವಜಿರೀ ಕುಮಾರೀ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಮಲ್ಲಿಕೇ, ಪಿಯಾ ಮೇ ವಜಿರೀ ಕುಮಾರೀ’’ತಿ. ‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಮಹಾರಾಜ, ವಜಿರಿಯಾ ತೇ ಕುಮಾರಿಯಾ ವಿಪರಿಣಾಮಞ್ಞಥಾಭಾವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’’ತಿ? ‘‘ವಜಿರಿಯಾ ಮೇ, ಮಲ್ಲಿಕೇ, ಕುಮಾರಿಯಾ ವಿಪರಿಣಾಮಞ್ಞಥಾಭಾವಾ ಜೀವಿತಸ್ಸಪಿ ಸಿಯಾ ಅಞ್ಞಥತ್ತಂ, ಕಿಂ ಪನ ಮೇ ನ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’’ತಿ? ‘‘ಇದಂ ಖೋ ತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತೇನ ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಸನ್ಧಾಯ ಭಾಸಿತಂ – ‘ಪಿಯಜಾತಿಕಾ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ ಪಿಯಪ್ಪಭವಿಕಾ’ತಿ.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಿಯಾ ತೇ ವಾಸಭಾ ಖತ್ತಿಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಮಲ್ಲಿಕೇ, ಪಿಯಾ ಮೇ ವಾಸಭಾ ಖತ್ತಿಯಾ’’ತಿ. ‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಮಹಾರಾಜ, ವಾಸಭಾಯ ತೇ ಖತ್ತಿಯಾಯ ವಿಪರಿಣಾಮಞ್ಞಥಾಭಾವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’’ತಿ? ‘‘ವಾಸಭಾಯ ಮೇ, ಮಲ್ಲಿಕೇ, ಖತ್ತಿಯಾಯ ವಿಪರಿಣಾಮಞ್ಞಥಾಭಾವಾ ಜೀವಿತಸ್ಸಪಿ ಸಿಯಾ ಅಞ್ಞಥತ್ತಂ, ಕಿಂ ಪನ ಮೇ ನ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’’ತಿ? ‘‘ಇದಂ ಖೋ ತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತೇನ ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಸನ್ಧಾಯ ಭಾಸಿತಂ – ‘ಪಿಯಜಾತಿಕಾ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ ಪಿಯಪ್ಪಭವಿಕಾ’ತಿ.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಿಯೋ ತೇ ವಿಟಟೂಭೋ [ವಿಡೂಡಭೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಸೇನಾಪತೀ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಮಲ್ಲಿಕೇ, ಪಿಯೋ ಮೇ ವಿಟಟೂಭೋ ಸೇನಾಪತೀ’’ತಿ. ‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಮಹಾರಾಜ, ವಿಟಟೂಭಸ್ಸ ತೇ ಸೇನಾಪತಿಸ್ಸ ವಿಪರಿಣಾಮಞ್ಞಥಾಭಾವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’’ತಿ? ‘‘ವಿಟಟೂಭಸ್ಸ ಮೇ, ಮಲ್ಲಿಕೇ, ಸೇನಾಪತಿಸ್ಸ ವಿಪರಿಣಾಮಞ್ಞಥಾಭಾವಾ ಜೀವಿತಸ್ಸಪಿ ಸಿಯಾ ಅಞ್ಞಥತ್ತಂ, ಕಿಂ ಪನ ಮೇ ನ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’’ತಿ? ‘‘ಇದಂ ಖೋ ತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತೇನ ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಸನ್ಧಾಯ ಭಾಸಿತಂ – ‘ಪಿಯಜಾತಿಕಾ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ ಪಿಯಪ್ಪಭವಿಕಾ’ತಿ.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಿಯಾ ತೇ ಅಹ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಮಲ್ಲಿಕೇ, ಪಿಯಾ ಮೇಸಿ ತ್ವ’’ನ್ತಿ. ‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಯ್ಹಂ ತೇ ವಿಪರಿಣಾಮಞ್ಞಥಾಭಾವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’’ತಿ? ‘‘ತುಯ್ಹಞ್ಹಿ ಮೇ, ಮಲ್ಲಿಕೇ, ವಿಪರಿಣಾಮಞ್ಞಥಾಭಾವಾ ಜೀವಿತಸ್ಸಪಿ ಸಿಯಾ ಅಞ್ಞಥತ್ತಂ, ಕಿಂ ಪನ ಮೇ ನ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’’ತಿ? ‘‘ಇದಂ ಖೋ ತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತೇನ ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಸನ್ಧಾಯ ಭಾಸಿತಂ – ‘ಪಿಯಜಾತಿಕಾ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ ಪಿಯಪ್ಪಭವಿಕಾ’ತಿ.

‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಿಯಾ ತೇ ಕಾಸಿಕೋಸಲಾ’’ತಿ? ‘‘ಏವಂ, ಮಲ್ಲಿಕೇ, ಪಿಯಾ ಮೇ ಕಾಸಿಕೋಸಲಾ. ಕಾಸಿಕೋಸಲಾನಂ, ಮಲ್ಲಿಕೇ, ಆನುಭಾವೇನ ಕಾಸಿಕಚನ್ದನಂ ಪಚ್ಚನುಭೋಮ, ಮಾಲಾಗನ್ಧವಿಲೇಪನಂ ಧಾರೇಮಾ’’ತಿ. ‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಕಾಸಿಕೋಸಲಾನಂ ತೇ ವಿಪರಿಣಾಮಞ್ಞಥಾಭಾವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುಂ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’’ತಿ? ‘‘ಕಾಸಿಕೋಸಲಾನಞ್ಹಿ, ಮಲ್ಲಿಕೇ, ವಿಪರಿಣಾಮಞ್ಞಥಾಭಾವಾ ಜೀವಿತಸ್ಸಪಿ ಸಿಯಾ ಅಞ್ಞಥತ್ತಂ, ಕಿಂ ಪನ ಮೇ ನ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸನ್ತಿ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ’’ತಿ? ‘‘ಇದಂ ಖೋ ತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತೇನ ಭಗವತಾ ಜಾನತಾ ಪಸ್ಸತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಸನ್ಧಾಯ ಭಾಸಿತಂ – ‘ಪಿಯಜಾತಿಕಾ ಸೋಕಪರಿದೇವದುಕ್ಖದೋಮನಸ್ಸುಪಾಯಾಸಾ ಪಿಯಪ್ಪಭವಿಕಾ’’’ತಿ.

‘‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ, ಮಲ್ಲಿಕೇ, ಅಬ್ಭುತಂ, ಮಲ್ಲಿಕೇ! ಯಾವಞ್ಚ ಸೋ ಭಗವಾ ಪಞ್ಞಾಯ ಅತಿವಿಜ್ಝ ಮಞ್ಞೇ [ಪಟಿವಿಜ್ಝ ಪಞ್ಞಾಯ (ಕ.)] ಪಸ್ಸತಿ. ಏಹಿ, ಮಲ್ಲಿಕೇ, ಆಚಮೇಹೀ’’ತಿ [ಆಚಾಮೇಹೀತಿ (ಸೀ. ಪೀ.)]. ಅಥ ಖೋ ರಾಜಾ ಪಸೇನದಿ ಕೋಸಲೋ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನಞ್ಜಲಿಂ ಪಣಾಮೇತ್ವಾ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ – ‘‘ನಮೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ, ನಮೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ, ನಮೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ಪಿಯಜಾತಿಕಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಸತ್ತಮಂ.