೧. ಘಟಿಕಾರಸುತ್ತಂ

೨೮೨. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಕೋಸಲೇಸು ಚಾರಿಕಂ ಚರತಿ ಮಹತಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸದ್ಧಿಂ. ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಮಗ್ಗಾ ಓಕ್ಕಮ್ಮ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ಸಿತಂ ಪಾತ್ವಾಕಾಸಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮತೋ ಆನನ್ದಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ ಹೇತು, ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಭಗವತೋ ಸಿತಸ್ಸ ಪಾತುಕಮ್ಮಾಯ? ನ ಅಕಾರಣೇನ [ನ ಅಕಾರಣೇ (ಸೀ.)] ತಥಾಗತಾ ಸಿತಂ ಪಾತುಕರೋನ್ತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಏಕಂಸಂ ಚೀವರಂ [ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಕತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನಞ್ಜಲಿಂ ಪಣಾಮೇತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕೋ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಹೇತು, ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ಭಗವತೋ ಸಿತಸ್ಸ ಪಾತುಕಮ್ಮಾಯ? ನ ಅಕಾರಣೇನ ತಥಾಗತಾ ಸಿತಂ ಪಾತುಕರೋನ್ತೀ’’ತಿ. ‘‘ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಆನನ್ದ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ವೇಗಳಿಙ್ಗಂ [ವೇಹಲಿಙ್ಗಂ (ಸೀ.), ವೇಭಲಿಗಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.), ವೇಭಲಿಙ್ಗಂ (ಪೀ.)] ನಾಮ ಗಾಮನಿಗಮೋ ಅಹೋಸಿ ಇದ್ಧೋ ಚೇವ ಫೀತೋ ಚ ಬಹುಜನೋ ಆಕಿಣ್ಣಮನುಸ್ಸೋ. ವೇಗಳಿಙ್ಗಂ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಗಾಮನಿಗಮಂ ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ವಿಹಾಸಿ. ಇಧ ಸುದಂ, ಆನನ್ದ, ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಆರಾಮೋ ಅಹೋಸಿ. ಇಧ ಸುದಂ, ಆನನ್ದ, ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ನಿಸಿನ್ನಕೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಓವದತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಚತುಗ್ಗುಣಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ ಪಞ್ಞಪೇತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ತೇನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ನಿಸೀದತು ಏತ್ಥ. ಅಯಂ ಭೂಮಿಪದೇಸೋ ದ್ವೀಹಿ ಅರಹನ್ತೇಹಿ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇಹಿ ಪರಿಭುತ್ತೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ನಿಸೀದಿ ಭಗವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ. ನಿಸಜ್ಜ ಖೋ ಭಗವಾ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಆನನ್ದಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ –

‘‘ಭೂತಪುಬ್ಬಂ, ಆನನ್ದ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ವೇಗಳಿಙ್ಗಂ ನಾಮ ಗಾಮನಿಗಮೋ ಅಹೋಸಿ ಇದ್ಧೋ ಚೇವ ಫೀತೋ ಚ ಬಹುಜನೋ ಆಕಿಣ್ಣಮನುಸ್ಸೋ. ವೇಗಳಿಙ್ಗಂ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಗಾಮನಿಗಮಂ ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ವಿಹಾಸಿ. ಇಧ ಸುದಂ, ಆನನ್ದ, ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಆರಾಮೋ ಅಹೋಸಿ. ಇಧ ಸುದಂ, ಆನನ್ದ, ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ನಿಸಿನ್ನಕೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಓವದತಿ.

೨೮೩. ‘‘ವೇಗಳಿಙ್ಗೇ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಗಾಮನಿಗಮೇ ಘಟಿಕಾರೋ [ಘಟೀಕಾರೋ (ಸೀ. ಪೀ.)] ನಾಮ ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಾಕೋ ಅಹೋಸಿ ಅಗ್ಗುಪಟ್ಠಾಕೋ. ಘಟಿಕಾರಸ್ಸ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ ಜೋತಿಪಾಲೋ ನಾಮ ಮಾಣವೋ ಸಹಾಯೋ ಅಹೋಸಿ ಪಿಯಸಹಾಯೋ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಘಟಿಕಾರೋ ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಜೋತಿಪಾಲಂ ಮಾಣವಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘ಆಯಾಮ, ಸಮ್ಮ ಜೋತಿಪಾಲ, ಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಉಪಸಙ್ಕಮಿಸ್ಸಾಮ. ಸಾಧುಸಮ್ಮತಞ್ಹಿ ಮೇ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ದಸ್ಸನಂ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸಾ’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಆನನ್ದ, ಜೋತಿಪಾಲೋ ಮಾಣವೋ ಘಟಿಕಾರಂ ಕುಮ್ಭಕಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಅಲಂ, ಸಮ್ಮ ಘಟಿಕಾರ. ಕಿಂ ಪನ ತೇನ ಮುಣ್ಡಕೇನ ಸಮಣಕೇನ ದಿಟ್ಠೇನಾ’ತಿ? ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ…ಪೇ… ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಘಟಿಕಾರೋ ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಜೋತಿಪಾಲಂ ಮಾಣವಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಆಯಾಮ, ಸಮ್ಮ ಜೋತಿಪಾಲ, ಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಉಪಸಙ್ಕಮಿಸ್ಸಾಮ. ಸಾಧುಸಮ್ಮತಞ್ಹಿ ಮೇ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ದಸ್ಸನಂ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸಾ’ತಿ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಜೋತಿಪಾಲೋ ಮಾಣವೋ ಘಟಿಕಾರಂ ಕುಮ್ಭಕಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಅಲಂ, ಸಮ್ಮ ಘಟಿಕಾರ. ಕಿಂ ಪನ ತೇನ ಮುಣ್ಡಕೇನ ಸಮಣಕೇನ ದಿಟ್ಠೇನಾ’ತಿ? ‘ತೇನ ಹಿ, ಸಮ್ಮ ಜೋತಿಪಾಲ, ಸೋತ್ತಿಸಿನಾನಿಂ [ಸೋತ್ತಿಂ ಸಿನಾನಿಂ (ಸೀ. ಪೀ.), ಸೋತ್ತಿಸಿನಾನಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಕ.)] ಆದಾಯ [ಆಹರ (ಕ.)] ನದಿಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮ ಸಿನಾಯಿತು’ನ್ತಿ. ‘ಏವಂ ಸಮ್ಮಾ’ತಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಜೋತಿಪಾಲೋ ಮಾಣವೋ ಘಟಿಕಾರಸ್ಸ ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಘಟಿಕಾರೋ ಚ ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಜೋತಿಪಾಲೋ ಚ ಮಾಣವೋ ಸೋತ್ತಿಸಿನಾನಿಂ ಆದಾಯ ನದಿಂ ಅಗಮಂಸು ಸಿನಾಯಿತುಂ’.

೨೮೪. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಘಟಿಕಾರೋ ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಜೋತಿಪಾಲಂ ಮಾಣವಂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘ಅಯಂ, ಸಮ್ಮ ಜೋತಿಪಾಲ, ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ಆರಾಮೋ. ಆಯಾಮ, ಸಮ್ಮ ಜೋತಿಪಾಲ, ಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಉಪಸಙ್ಕಮಿಸ್ಸಾಮ. ಸಾಧುಸಮ್ಮತಞ್ಹಿ ಮೇ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ದಸ್ಸನಂ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸಾ’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಆನನ್ದ, ಜೋತಿಪಾಲೋ ಮಾಣವೋ ಘಟಿಕಾರಂ ಕುಮ್ಭಕಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಅಲಂ, ಸಮ್ಮ ಘಟಿಕಾರ. ಕಿಂ ಪನ ತೇನ ಮುಣ್ಡಕೇನ ಸಮಣಕೇನ ದಿಟ್ಠೇನಾ’ತಿ? ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ…ಪೇ… ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಘಟಿಕಾರೋ ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಜೋತಿಪಾಲಂ ಮಾಣವಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಅಯಂ, ಸಮ್ಮ ಜೋತಿಪಾಲ, ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ಆರಾಮೋ. ಆಯಾಮ, ಸಮ್ಮ ಜೋತಿಪಾಲ, ಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಉಪಸಙ್ಕಮಿಸ್ಸಾಮ. ಸಾಧುಸಮ್ಮತಞ್ಹಿ ಮೇ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ದಸ್ಸನಂ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸಾ’ತಿ. ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಜೋತಿಪಾಲೋ ಮಾಣವೋ ಘಟಿಕಾರಂ ಕುಮ್ಭಕಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಅಲಂ, ಸಮ್ಮ ಘಟಿಕಾರ. ಕಿಂ ಪನ ತೇನ ಮುಣ್ಡಕೇನ ಸಮಣಕೇನ ದಿಟ್ಠೇನಾ’ತಿ? ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಘಟಿಕಾರೋ ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಜೋತಿಪಾಲಂ ಮಾಣವಂ ಓವಟ್ಟಿಕಾಯಂ ಪರಾಮಸಿತ್ವಾ ಏತದವೋಚ – ‘ಅಯಂ, ಸಮ್ಮ ಜೋತಿಪಾಲ, ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ಆರಾಮೋ. ಆಯಾಮ, ಸಮ್ಮ ಜೋತಿಪಾಲ, ಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಉಪಸಙ್ಕಮಿಸ್ಸಾಮ. ಸಾಧುಸಮ್ಮತಞ್ಹಿ ಮೇ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ದಸ್ಸನಂ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸಾ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಜೋತಿಪಾಲೋ ಮಾಣವೋ ಓವಟ್ಟಿಕಂ ವಿನಿವಟ್ಟೇತ್ವಾ [ವಿನಿವೇಠೇತ್ವಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಘಟಿಕಾರಂ ಕುಮ್ಭಕಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಅಲಂ, ಸಮ್ಮ ಘಟಿಕಾರ. ಕಿಂ ಪನ ತೇನ ಮುಣ್ಡಕೇನ ಸಮಣಕೇನ ದಿಟ್ಠೇನಾ’ತಿ? ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಘಟಿಕಾರೋ ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಜೋತಿಪಾಲಂ ಮಾಣವಂ ಸೀಸಂನ್ಹಾತಂ [ಸಸೀಸಂ ನಹಾತಂ (ಸೀ.), ಸೀಸನ್ಹಾತಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಕೇಸೇಸು ಪರಾಮಸಿತ್ವಾ ಏತದವೋಚ – ‘ಅಯಂ, ಸಮ್ಮ ಜೋತಿಪಾಲ, ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ಆರಾಮೋ. ಆಯಾಮ, ಸಮ್ಮ ಜೋತಿಪಾಲ, ಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಉಪಸಙ್ಕಮಿಸ್ಸಾಮ. ಸಾಧುಸಮ್ಮತಞ್ಹಿ ಮೇ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ದಸ್ಸನಂ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸಾ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಜೋತಿಪಾಲಸ್ಸ ಮಾಣವಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘ಅಚ್ಛರಿಯಂ ವತ, ಭೋ, ಅಬ್ಭುತಂ ವತ, ಭೋ! ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮಾಯಂ ಘಟಿಕಾರೋ ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಇತ್ತರಜಚ್ಚೋ ಸಮಾನೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸೀಸಂನ್ಹಾತಾನಂ ಕೇಸೇಸು ಪರಾಮಸಿತಬ್ಬಂ ಮಞ್ಞಿಸ್ಸತಿ; ನ ವತಿದಂ ಕಿರ ಓರಕಂ ಮಞ್ಞೇ ಭವಿಸ್ಸತೀ’ತಿ; ಘಟಿಕಾರಂ ಕುಮ್ಭಕಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಯಾವತಾದೋಹಿಪಿ [ಯಾವೇತದೋಹಿಪಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)], ಸಮ್ಮ ಘಟಿಕಾರಾ’ತಿ? ‘ಯಾವತಾದೋಹಿಪಿ, ಸಮ್ಮ ಜೋತಿಪಾಲ. ತಥಾ ಹಿ ಪನ ಮೇ ಸಾಧುಸಮ್ಮತಂ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ದಸ್ಸನಂ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸಾ’ತಿ. ‘ತೇನ ಹಿ, ಸಮ್ಮ ಘಟಿಕಾರ, ಮುಞ್ಚ; ಗಮಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ.

೨೮೫. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಘಟಿಕಾರೋ ಚ ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಜೋತಿಪಾಲೋ ಚ ಮಾಣವೋ ಯೇನ ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಘಟಿಕಾರೋ ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಜೋತಿಪಾಲೋ ಪನ ಮಾಣವೋ ಕಸ್ಸಪೇನ ಭಗವತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಘಟಿಕಾರೋ ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಅಯಂ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಜೋತಿಪಾಲೋ ಮಾಣವೋ ಸಹಾಯೋ ಪಿಯಸಹಾಯೋ. ಇಮಸ್ಸ ಭಗವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತೂ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಘಟಿಕಾರಞ್ಚ ಕುಮ್ಭಕಾರಂ ಜೋತಿಪಾಲಞ್ಚ ಮಾಣವಂ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸಿ ಸಮಾದಪೇಸಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇಸಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಘಟಿಕಾರೋ ಚ ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಜೋತಿಪಾಲೋ ಚ ಮಾಣವೋ ಕಸ್ಸಪೇನ ಭಗವತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸಿತಾ ಸಮಾದಪಿತಾ ಸಮುತ್ತೇಜಿತಾ ಸಮ್ಪಹಂಸಿತಾ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿತ್ವಾ ಅನುಮೋದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿಂಸು.

೨೮೬. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಜೋತಿಪಾಲೋ ಮಾಣವೋ ಘಟಿಕಾರಂ ಕುಮ್ಭಕಾರಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಇಮಂ ನು ತ್ವಂ, ಸಮ್ಮ ಘಟಿಕಾರ, ಧಮ್ಮಂ ಸುಣನ್ತೋ ಅಥ ಚ ಪನ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ನ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಸೀ’ತಿ? ‘ನನು ಮಂ, ಸಮ್ಮ ಜೋತಿಪಾಲ, ಜಾನಾಸಿ, ಅನ್ಧೇ ಜಿಣ್ಣೇ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಪೋಸೇಮೀ’ತಿ? ‘ತೇನ ಹಿ, ಸಮ್ಮ ಘಟಿಕಾರ, ಅಹಂ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಘಟಿಕಾರೋ ಚ ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಜೋತಿಪಾಲೋ ಚ ಮಾಣವೋ ಯೇನ ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಘಟಿಕಾರೋ ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಅಯಂ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಜೋತಿಪಾಲೋ ಮಾಣವೋ ಸಹಾಯೋ ಪಿಯಸಹಾಯೋ. ಇಮಂ ಭಗವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇತೂ’ತಿ. ಅಲತ್ಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಜೋತಿಪಾಲೋ ಮಾಣವೋ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಅಲತ್ಥ ಉಪಸಮ್ಪದಂ.

೨೮೭. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಅಚಿರೂಪಸಮ್ಪನ್ನೇ ಜೋತಿಪಾಲೇ ಮಾಣವೇ ಅಡ್ಢಮಾಸುಪಸಮ್ಪನ್ನೇ ವೇಗಳಿಙ್ಗೇ ಯಥಾಭಿರನ್ತಂ ವಿಹರಿತ್ವಾ ಯೇನ ಬಾರಾಣಸೀ ತೇನ ಚಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ಯೇನ ಬಾರಾಣಸೀ ತದವಸರಿ. ತತ್ರ ಸುದಂ, ಆನನ್ದ, ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಇಸಿಪತನೇ ಮಿಗದಾಯೇ. ಅಸ್ಸೋಸಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಕಿಕೀ ಕಾಸಿರಾಜಾ – ‘ಕಸ್ಸಪೋ ಕಿರ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಬಾರಾಣಸಿಂ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಇಸಿಪತನೇ ಮಿಗದಾಯೇ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಕಿಕೀ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಭದ್ರಾನಿ ಭದ್ರಾನಿ ಯಾನಾನಿ ಯೋಜಾಪೇತ್ವಾ ಭದ್ರಂ [ಭದ್ರಂ ಭದ್ರಂ (ಕ.)] ಯಾನಂ ಅಭಿರುಹಿತ್ವಾ ಭದ್ರೇಹಿ ಭದ್ರೇಹಿ ಯಾನೇಹಿ ಬಾರಾಣಸಿಯಾ ನಿಯ್ಯಾಸಿ ಮಹಚ್ಚರಾಜಾನುಭಾವೇನ [ಮಹಚ್ಚಾ ರಾಜಾನುಭಾವೇನ (ಸೀ.), ಮಹತಾ ರಾಜಾನುಭಾವೇನ (ಪೀ.)] ಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ದಸ್ಸನಾಯ. ಯಾವತಿಕಾ ಯಾನಸ್ಸ ಭೂಮಿ ಯಾನೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ಯಾನಾ ಪಚ್ಚೋರೋಹಿತ್ವಾ ಪತ್ತಿಕೋವ ಯೇನ ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಕಿಕಿಂ ಕಾಸಿರಾಜಾನಂ ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸೇಸಿ ಸಮಾದಪೇಸಿ ಸಮುತ್ತೇಜೇಸಿ ಸಮ್ಪಹಂಸೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಕಿಕೀ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಕಸ್ಸಪೇನ ಭಗವತಾ ಅರಹತಾ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯ ಸನ್ದಸ್ಸಿತೋ ಸಮಾದಪಿತೋ ಸಮುತ್ತೇಜಿತೋ ಸಮ್ಪಹಂಸಿತೋ ಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಅಧಿವಾಸೇತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಸ್ವಾತನಾಯ ಭತ್ತಂ ಸದ್ಧಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನಾ’ತಿ. ಅಧಿವಾಸೇಸಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ತುಣ್ಹೀಭಾವೇನ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಕಿಕೀ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಅಧಿವಾಸನಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಕಿಕೀ ಕಾಸಿರಾಜಾ ತಸ್ಸಾ ರತ್ತಿಯಾ ಅಚ್ಚಯೇನ ಸಕೇ ನಿವೇಸನೇ ಪಣೀತಂ ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ಪಟಿಯಾದಾಪೇತ್ವಾ ಪಣ್ಡುಪುಟಕಸ್ಸ [ಪಣ್ಡುಮುಟೀಕಸ್ಸ (ಸೀ. ಪೀ.), ಪಣ್ಡುಮುದಿಕಸ್ಸ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)] ಸಾಲಿನೋ ವಿಗತಕಾಳಕಂ ಅನೇಕಸೂಪಂ ಅನೇಕಬ್ಯಞ್ಜನಂ, ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಕಾಲಂ ಆರೋಚಾಪೇಸಿ – ‘ಕಾಲೋ, ಭನ್ತೇ, ನಿಟ್ಠಿತಂ ಭತ್ತ’ನ್ತಿ.

೨೮೮. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ಕಿಕಿಸ್ಸ ಕಾಸಿರಞ್ಞೋ ನಿವೇಸನಂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಆಸನೇ ನಿಸೀದಿ ಸದ್ಧಿಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಕಿಕೀ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಂ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪಣೀತೇನ ಖಾದನೀಯೇನ ಭೋಜನೀಯೇನ ಸಹತ್ಥಾ ಸನ್ತಪ್ಪೇಸಿ ಸಮ್ಪವಾರೇಸಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಕಿಕೀ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಭುತ್ತಾವಿಂ ಓನೀತಪತ್ತಪಾಣಿಂ ಅಞ್ಞತರಂ ನೀಚಂ ಆಸನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಕಿಕೀ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಅಧಿವಾಸೇತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ವಸ್ಸಾವಾಸಂ; ಏವರೂಪಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’ತಿ. ‘ಅಲಂ, ಮಹಾರಾಜ. ಅಧಿವುತ್ಥೋ ಮೇ ವಸ್ಸಾವಾಸೋ’ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ… ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಕಿಕೀ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಅಧಿವಾಸೇತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ವಸ್ಸಾವಾಸಂ; ಏವರೂಪಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’ತಿ. ‘ಅಲಂ, ಮಹಾರಾಜ. ಅಧಿವುತ್ಥೋ ಮೇ ವಸ್ಸಾವಾಸೋ’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಕಿಕಿಸ್ಸ ಕಾಸಿರಞ್ಞೋ ‘ನ ಮೇ ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಅಧಿವಾಸೇತಿ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ವಸ್ಸಾವಾಸ’ನ್ತಿ ಅಹುದೇವ ಅಞ್ಞಥತ್ತಂ, ಅಹು ದೋಮನಸ್ಸಂ. ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಕಿಕೀ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಕಸ್ಸಪಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಏತದವೋಚ – ‘ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಅಞ್ಞೋ ಕೋಚಿ ಮಯಾ ಉಪಟ್ಠಾಕತರೋ’ತಿ?

‘‘‘ಅತ್ಥಿ, ಮಹಾರಾಜ, ವೇಗಳಿಙ್ಗಂ ನಾಮ ಗಾಮನಿಗಮೋ. ತತ್ಥ ಘಟಿಕಾರೋ ನಾಮ ಕುಮ್ಭಕಾರೋ; ಸೋ ಮೇ ಉಪಟ್ಠಾಕೋ ಅಗ್ಗುಪಟ್ಠಾಕೋ. ತುಯ್ಹಂ ಖೋ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ನ ಮೇ ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಅಧಿವಾಸೇತಿ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ವಸ್ಸಾವಾಸನ್ತಿ ಅತ್ಥೇವ [ಅತ್ಥಿ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಅಞ್ಞಥತ್ತಂ, ಅತ್ಥಿ ದೋಮನಸ್ಸಂ. ತಯಿದಂ ಘಟಿಕಾರಸ್ಸ ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ [ಘಟಿಕಾರೇ ಕುಮ್ಭಕಾರೇ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ನತ್ಥಿ ಚ ನ ಚ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಘಟಿಕಾರೋ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಬುದ್ಧಂ ಸರಣಂ ಗತೋ, ಧಮ್ಮಂ ಸರಣಂ ಗತೋ, ಸಙ್ಘಂ ಸರಣಂ ಗತೋ. ಘಟಿಕಾರೋ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ಪಟಿವಿರತೋ, ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ, ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಾ ಪಟಿವಿರತೋ, ಮುಸಾವಾದಾ ಪಟಿವಿರತೋ, ಸುರಾಮೇರಯಮಜ್ಜಪಮಾದಟ್ಠಾನಾ ಪಟಿವಿರತೋ. ಘಟಿಕಾರೋ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಬುದ್ಧೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಧಮ್ಮೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಸಙ್ಘೇ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಅರಿಯಕನ್ತೇಹಿ ಸೀಲೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ಘಟಿಕಾರೋ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ದುಕ್ಖೇ ನಿಕ್ಕಙ್ಖೋ, ದುಕ್ಖಸಮುದಯೇ ನಿಕ್ಕಙ್ಖೋ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧೇ ನಿಕ್ಕಙ್ಖೋ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಯಾ ಪಟಿಪದಾಯ ನಿಕ್ಕಙ್ಖೋ. ಘಟಿಕಾರೋ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಏಕಭತ್ತಿಕೋ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಸೀಲವಾ ಕಲ್ಯಾಣಧಮ್ಮೋ. ಘಟಿಕಾರೋ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಮಣಿಸುವಣ್ಣೋ ಅಪೇತಜಾತರೂಪರಜತೋ. ಘಟಿಕಾರೋ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಪನ್ನಮುಸಲೋ ನ ಸಹತ್ಥಾ ಪಥವಿಂ ಖಣತಿ [ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ನ ಮುಸಲೇನ ನ ಸಹತ್ಥಾ ಪಠವಿಂ ಖಣತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.), ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ನ ಮುಸಲೇನ ಸಹತ್ಥಾ ಪಥವಿಞ್ಚ ಖಣತಿ (ಕ.)]. ಯಂ ಹೋತಿ ಕೂಲಪಲುಗ್ಗಂ ವಾ ಮೂಸಿಕುಕ್ಕರೋ [ಮೂಸಿಕುಕ್ಕುರೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ವಾ ತಂ ಕಾಜೇನ ಆಹರಿತ್ವಾ ಭಾಜನಂ ಕರಿತ್ವಾ ಏವಮಾಹ – ‘‘ಏತ್ಥ ಯೋ ಇಚ್ಛತಿ ತಣ್ಡುಲಪಟಿಭಸ್ತಾನಿ [ತಣ್ಡುಲ ಪಭಿವತ್ತಾನಿ (ಸೀ. ಪೀ.)] ವಾ ಮುಗ್ಗಪಟಿಭಸ್ತಾನಿ ವಾ ಕಳಾಯಪಟಿಭಸ್ತಾನಿ ವಾ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಯಂ ಇಚ್ಛತಿ ತಂ ಹರತೂ’’ತಿ. ಘಟಿಕಾರೋ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಅನ್ಧೇ ಜಿಣ್ಣೇ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಪೋಸೇತಿ. ಘಟಿಕಾರೋ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಓಪಪಾತಿಕೋ ತತ್ಥ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ ಅನಾವತ್ತಿಧಮ್ಮೋ ತಸ್ಮಾ ಲೋಕಾ.

೨೮೯. ‘‘‘ಏಕಮಿದಾಹಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಮಯಂ ವೇಗಳಿಙ್ಗೇ ನಾಮ ಗಾಮನಿಗಮೇ ವಿಹರಾಮಿ. ಅಥ ಖ್ವಾಹಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ಘಟಿಕಾರಸ್ಸ ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ ಮಾತಾಪಿತರೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಘಟಿಕಾರಸ್ಸ ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಏತದವೋಚಂ – ‘‘ಹನ್ದ, ಕೋ ನು ಖೋ ಅಯಂ ಭಗ್ಗವೋ ಗತೋ’’ತಿ? ‘‘ನಿಕ್ಖನ್ತೋ ಖೋ ತೇ, ಭನ್ತೇ, ಉಪಟ್ಠಾಕೋ ಅನ್ತೋಕುಮ್ಭಿಯಾ ಓದನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಯೋಗಾ ಸೂಪಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖ್ವಾಹಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕುಮ್ಭಿಯಾ ಓದನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಯೋಗಾ ಸೂಪಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಮಿಂ [ಪಕ್ಕಾಮಿಂ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)]. ಅಥ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಘಟಿಕಾರೋ ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಯೇನ ಮಾತಾಪಿತರೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕೋ ಕುಮ್ಭಿಯಾ ಓದನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಯೋಗಾ ಸೂಪಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕನ್ತೋ’’ತಿ? ‘‘ಕಸ್ಸಪೋ, ತಾತ, ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಕುಮ್ಭಿಯಾ ಓದನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಯೋಗಾ ಸೂಪಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕನ್ತೋ’’ತಿ? ಅಥ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಘಟಿಕಾರಸ್ಸ ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಲಾಭಾ ವತ ಮೇ, ಸುಲದ್ಧಂ ವತ ಮೇ, ಯಸ್ಸ ಮೇ ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಏವಂ ಅಭಿವಿಸ್ಸತ್ಥೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಘಟಿಕಾರಂ ಕುಮ್ಭಕಾರಂ ಅಡ್ಢಮಾಸಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ನ ವಿಜಹತಿ [ನ ವಿಜಹಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)], ಸತ್ತಾಹಂ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ.

೨೯೦. ‘‘‘ಏಕಮಿದಾಹಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಮಯಂ ತತ್ಥೇವ ವೇಗಳಿಙ್ಗೇ ನಾಮ ಗಾಮನಿಗಮೇ ವಿಹರಾಮಿ. ಅಥ ಖ್ವಾಹಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಪುಬ್ಬಣ್ಹಸಮಯಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ಯೇನ ಘಟಿಕಾರಸ್ಸ ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ ಮಾತಾಪಿತರೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಘಟಿಕಾರಸ್ಸ ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಏತದವೋಚಂ – ‘‘ಹನ್ದ, ಕೋ ನು ಖೋ ಅಯಂ ಭಗ್ಗವೋ ಗತೋ’’ತಿ? ‘‘ನಿಕ್ಖನ್ತೋ ಖೋ ತೇ, ಭನ್ತೇ, ಉಪಟ್ಠಾಕೋ ಅನ್ತೋ ಕಳೋಪಿಯಾ ಕುಮ್ಮಾಸಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಯೋಗಾ ಸೂಪಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖ್ವಾಹಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಕಳೋಪಿಯಾ ಕುಮ್ಮಾಸಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಯೋಗಾ ಸೂಪಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕಮಿಂ. ಅಥ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಘಟಿಕಾರೋ ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಯೇನ ಮಾತಾಪಿತರೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕೋ ಕಳೋಪಿಯಾ ಕುಮ್ಮಾಸಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಯೋಗಾ ಸೂಪಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕನ್ತೋ’’ತಿ? ‘‘ಕಸ್ಸಪೋ, ತಾತ, ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಕಳೋಪಿಯಾ ಕುಮ್ಮಾಸಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಯೋಗಾ ಸೂಪಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಪಕ್ಕನ್ತೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಘಟಿಕಾರಸ್ಸ ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಲಾಭಾ ವತ ಮೇ, ಸುಲದ್ಧಂ ವತ ಮೇ, ಯಸ್ಸ ಮೇ ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಏವಂ ಅಭಿವಿಸ್ಸತ್ಥೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಘಟಿಕಾರಂ ಕುಮ್ಭಕಾರಂ ಅಡ್ಢಮಾಸಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ನ ವಿಜಹತಿ, ಸತ್ತಾಹಂ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ.

೨೯೧. ‘‘‘ಏಕಮಿದಾಹಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಮಯಂ ತತ್ಥೇವ ವೇಗಳಿಙ್ಗೇ ನಾಮ ಗಾಮನಿಗಮೇ ವಿಹರಾಮಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಕುಟಿ [ಗನ್ಧಕುಟಿ (ಸೀ.)] ಓವಸ್ಸತಿ. ಅಥ ಖ್ವಾಹಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿಂ – ‘‘ಗಚ್ಛಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಘಟಿಕಾರಸ್ಸ ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ ನಿವೇಸನೇ ತಿಣಂ ಜಾನಾಥಾ’’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಮಹಾರಾಜ, ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಮಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ನತ್ಥಿ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಘಟಿಕಾರಸ್ಸ ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ ನಿವೇಸನೇ ತಿಣಂ, ಅತ್ಥಿ ಚ ಖ್ವಾಸ್ಸ ಆವೇಸನೇ [ಆವೇಸನಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ತಿಣಚ್ಛದನ’’ [ನವಚ್ಛದನಂ (ಸೀ.)] ನ್ತಿ. ‘‘ಗಚ್ಛಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಘಟಿಕಾರಸ್ಸ ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ ಆವೇಸನಂ ಉತ್ತಿಣಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ ತೇ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಿಕ್ಖೂ ಘಟಿಕಾರಸ್ಸ ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ ಆವೇಸನಂ ಉತ್ತಿಣಮಕಂಸು. ಅಥ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಘಟಿಕಾರಸ್ಸ ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ ಮಾತಾಪಿತರೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಕೇ ಆವೇಸನಂ ಉತ್ತಿಣಂ ಕರೋನ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘ಭಿಕ್ಖೂ, ಭಗಿನಿ, ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಕುಟಿ ಓವಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ‘‘ಹರಥ, ಭನ್ತೇ, ಹರಥ, ಭದ್ರಮುಖಾ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಘಟಿಕಾರೋ ಕುಮ್ಭಕಾರೋ ಯೇನ ಮಾತಾಪಿತರೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕೇ ಆವೇಸನಂ ಉತ್ತಿಣಮಕಂಸೂ’’ತಿ? ‘‘ಭಿಕ್ಖೂ, ತಾತ, ಕಸ್ಸಪಸ್ಸ ಕಿರ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಕುಟಿ ಓವಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಘಟಿಕಾರಸ್ಸ ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಲಾಭಾ ವತ ಮೇ, ಸುಲದ್ಧಂ ವತ ಮೇ, ಯಸ್ಸ ಮೇ ಕಸ್ಸಪೋ ಭಗವಾ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಏವಂ ಅಭಿವಿಸ್ಸತ್ಥೋ’’ತಿ. ಅಥ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ ಘಟಿಕಾರಂ ಕುಮ್ಭಕಾರಂ ಅಡ್ಢಮಾಸಂ ಪೀತಿಸುಖಂ ನ ವಿಜಹತಿ, ಸತ್ತಾಹಂ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ. ಅಥ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಆವೇಸನಂ ಸಬ್ಬನ್ತಂ ತೇಮಾಸಂ ಆಕಾಸಚ್ಛದನಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ, ನ ದೇವೋತಿವಸ್ಸಿ [ನ ಚಾತಿವಸ್ಸಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)]. ಏವರೂಪೋ ಚ, ಮಹಾರಾಜ, ಘಟಿಕಾರೋ ಕುಮ್ಭಕಾರೋ’ತಿ. ‘ಲಾಭಾ, ಭನ್ತೇ, ಘಟಿಕಾರಸ್ಸ ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ, ಸುಲದ್ಧಾ, ಭನ್ತೇ, ಘಟಿಕಾರಸ್ಸ ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ ಯಸ್ಸ ಭಗವಾ ಏವಂ ಅಭಿವಿಸ್ಸತ್ಥೋ’’’ತಿ.

೨೯೨. ‘‘ಅಥ ಖೋ, ಆನನ್ದ, ಕಿಕೀ ಕಾಸಿರಾಜಾ ಘಟಿಕಾರಸ್ಸ ಕುಮ್ಭಕಾರಸ್ಸ ಪಞ್ಚಮತ್ತಾನಿ ತಣ್ಡುಲವಾಹಸತಾನಿ ಪಾಹೇಸಿ ಪಣ್ಡುಪುಟಕಸ್ಸ ಸಾಲಿನೋ ತದುಪಿಯಞ್ಚ ಸೂಪೇಯ್ಯಂ. ಅಥ ಖೋ ತೇ, ಆನನ್ದ, ರಾಜಪುರಿಸಾ ಘಟಿಕಾರಂ ಕುಮ್ಭಕಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏತದವೋಚುಂ – ‘ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಪಞ್ಚಮತ್ತಾನಿ ತಣ್ಡುಲವಾಹಸತಾನಿ ಕಿಕಿನಾ ಕಾಸಿರಾಜೇನ ಪಹಿತಾನಿ ಪಣ್ಡುಪುಟಕಸ್ಸ ಸಾಲಿನೋ ತದುಪಿಯಞ್ಚ ಸೂಪೇಯ್ಯಂ. ತಾನಿ, ಭನ್ತೇ, ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಥಾ’ತಿ [ಪತಿಗ್ಗಣ್ಹಾತೂತಿ (ಸೀ. ಪೀ.), ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಾತೂತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)]. ‘ರಾಜಾ ಖೋ ಬಹುಕಿಚ್ಚೋ ಬಹುಕರಣೀಯೋ. ಅಲಂ ಮೇ! ರಞ್ಞೋವ ಹೋತೂ’ತಿ. ಸಿಯಾ ಖೋ ಪನ ತೇ, ಆನನ್ದ, ಏವಮಸ್ಸ – ‘ಅಞ್ಞೋ ನೂನ ತೇನ ಸಮಯೇನ ಜೋತಿಪಾಲೋ ಮಾಣವೋ ಅಹೋಸೀ’ತಿ. ನ ಖೋ ಪನೇತಂ, ಆನನ್ದ, ಏವಂ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಅಹಂ ತೇನ ಸಮಯೇನ ಜೋತಿಪಾಲೋ ಮಾಣವೋ ಅಹೋಸಿ’’ನ್ತಿ.

ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಅತ್ತಮನೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದೀತಿ.

ಘಟಿಕಾರಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಪಠಮಂ.