೩. ಮಹಾವಚ್ಛಸುತ್ತಂ
೧೯೩. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ರಾಜಗಹೇ ವಿಹರತಿ ವೇಳುವನೇ ಕಲನ್ದಕನಿವಾಪೇ. ಅಥ ಖೋ ವಚ್ಛಗೋತ್ತೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತಾ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿ. ಸಮ್ಮೋದನೀಯಂ ಕಥಂ ಸಾರಣೀಯಂ ವೀತಿಸಾರೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ವಚ್ಛಗೋತ್ತೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ದೀಘರತ್ತಾಹಂ ಭೋತಾ ಗೋತಮೇನ ಸಹಕಥೀ. ಸಾಧು ಮೇ ಭವಂ ಗೋತಮೋ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಕುಸಲಾಕುಸಲಂ ದೇಸೇತೂ’’ತಿ. ‘‘ಸಂಖಿತ್ತೇನಪಿ ಖೋ ತೇ ಅಹಂ, ವಚ್ಛ, ಕುಸಲಾಕುಸಲಂ ದೇಸೇಯ್ಯಂ, ವಿತ್ಥಾರೇನಪಿ ಖೋ ತೇ ಅಹಂ, ವಚ್ಛ, ಕುಸಲಾಕುಸಲಂ ದೇಸೇಯ್ಯಂ; ಅಪಿ ಚ ತೇ ಅಹಂ, ವಚ್ಛ, ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಕುಸಲಾಕುಸಲಂ ದೇಸೇಸ್ಸಾಮಿ. ತಂ ಸುಣಾಹಿ, ಸಾಧುಕಂ ಮನಸಿ ಕರೋಹಿ, ಭಾಸಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭೋ’’ತಿ ಖೋ ವಚ್ಛಗೋತ್ತೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಭಗವತೋ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸಿ. ಭಗವಾ ಏತದವೋಚ –
೧೯೪. ‘‘ಲೋಭೋ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಅಕುಸಲಂ, ಅಲೋಭೋ ಕುಸಲಂ; ದೋಸೋ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಅಕುಸಲಂ, ಅದೋಸೋ ಕುಸಲಂ; ಮೋಹೋ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಅಕುಸಲಂ, ಅಮೋಹೋ ಕುಸಲಂ. ಇತಿ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಇಮೇ ತಯೋ ಧಮ್ಮಾ ಅಕುಸಲಾ, ತಯೋ ಧಮ್ಮಾ ಕುಸಲಾ.
‘‘ಪಾಣಾತಿಪಾತೋ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಅಕುಸಲಂ, ಪಾಣಾತಿಪಾತಾ ವೇರಮಣೀ ಕುಸಲಂ; ಅದಿನ್ನಾದಾನಂ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಅಕುಸಲಂ, ಅದಿನ್ನಾದಾನಾ ವೇರಮಣೀ ಕುಸಲಂ; ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರೋ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಅಕುಸಲಂ, ಕಾಮೇಸುಮಿಚ್ಛಾಚಾರಾ ವೇರಮಣೀ ಕುಸಲಂ; ಮುಸಾವಾದೋ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಅಕುಸಲಂ, ಮುಸಾವಾದಾ ವೇರಮಣೀ ಕುಸಲಂ; ಪಿಸುಣಾ ವಾಚಾ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಅಕುಸಲಂ, ಪಿಸುಣಾಯ ವಾಚಾಯ ವೇರಮಣೀ ಕುಸಲಂ; ಫರುಸಾ ವಾಚಾ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಅಕುಸಲಂ, ಫರುಸಾಯ ವಾಚಾಯ ವೇರಮಣೀ ಕುಸಲಂ; ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪೋ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಅಕುಸಲಂ, ಸಮ್ಫಪ್ಪಲಾಪಾ ವೇರಮಣೀ ಕುಸಲಂ; ಅಭಿಜ್ಝಾ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಅಕುಸಲಂ, ಅನಭಿಜ್ಝಾ ಕುಸಲಂ; ಬ್ಯಾಪಾದೋ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಅಕುಸಲಂ, ಅಬ್ಯಾಪಾದೋ ಕುಸಲಂ; ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಅಕುಸಲಂ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಕುಸಲಂ. ಇತಿ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಇಮೇ ದಸ ಧಮ್ಮಾ ಅಕುಸಲಾ, ದಸ ಧಮ್ಮಾ ಕುಸಲಾ.
‘‘ಯತೋ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ತಣ್ಹಾ ಪಹೀನಾ ಹೋತಿ ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲಾ ತಾಲಾವತ್ಥುಕತಾ ಅನಭಾವಂಕತಾ ಆಯತಿಂ ಅನುಪ್ಪಾದಧಮ್ಮಾ, ಸೋ ಹೋತಿ ಭಿಕ್ಖು ಅರಹಂ ಖೀಣಾಸವೋ ವುಸಿತವಾ ಕತಕರಣೀಯೋ ಓಹಿತಭಾರೋ ಅನುಪ್ಪತ್ತಸದತ್ಥೋ ಪರಿಕ್ಖೀಣಭವಸಂಯೋಜನೋ ಸಮ್ಮದಞ್ಞಾ ವಿಮುತ್ತೋ’’ತಿ.
೧೯೫. ‘‘ತಿಟ್ಠತು ಭವಂ ಗೋತಮೋ. ಅತ್ಥಿ ಪನ ತೇ ಭೋತೋ ಗೋತಮಸ್ಸ ಏಕಭಿಕ್ಖುಪಿ ಸಾವಕೋ ಯೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ [ಸಾವಕೋ ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.) ಏವಮುಪರಿಪಿ] ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀ’’ತಿ? ‘‘ನ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಏಕಂಯೇವ ಸತಂ ನ ದ್ವೇ ಸತಾನಿ ನ ತೀಣಿ ಸತಾನಿ ನ ಚತ್ತಾರಿ ಸತಾನಿ ನ ಪಞ್ಚ ಸತಾನಿ, ಅಥ ಖೋ ಭಿಯ್ಯೋವ ಯೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಮಮ ಸಾವಕಾ ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರನ್ತೀ’’ತಿ.
‘‘ತಿಟ್ಠತು ಭವಂ ಗೋತಮೋ, ತಿಟ್ಠನ್ತು ಭಿಕ್ಖೂ. ಅತ್ಥಿ ಪನ ಭೋತೋ ಗೋತಮಸ್ಸ ಏಕಾ ಭಿಕ್ಖುನೀಪಿ ಸಾವಿಕಾ ಯಾ ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರತೀ’’ತಿ? ‘‘ನ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಏಕಂಯೇವ ಸತಂ ನ ದ್ವೇ ಸತಾನಿ ನ ತೀಣಿ ಸತಾನಿ ನ ಚತ್ತಾರಿ ಸತಾನಿ ನ ಪಞ್ಚ ಸತಾನಿ, ಅಥ ಖೋ ಭಿಯ್ಯೋವ ಯಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಮಮ ಸಾವಿಕಾ ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರನ್ತೀ’’ತಿ.
‘‘ತಿಟ್ಠತು ಭವಂ ಗೋತಮೋ, ತಿಟ್ಠನ್ತು ಭಿಕ್ಖೂ, ತಿಟ್ಠನ್ತು ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ. ಅತ್ಥಿ ಪನ ಭೋತೋ ಗೋತಮಸ್ಸ ಏಕುಪಾಸಕೋಪಿ ಸಾವಕೋ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನೋ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಯೋ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಓಪಪಾತಿಕೋ ತತ್ಥ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯೀ ಅನಾವತ್ತಿಧಮ್ಮೋ ತಸ್ಮಾ ಲೋಕಾ’’ತಿ? ‘‘ನ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಏಕಂಯೇವ ಸತಂ ನ ದ್ವೇ ಸತಾನಿ ನ ತೀಣಿ ಸತಾನಿ ನ ಚತ್ತಾರಿ ಸತಾನಿ ನ ಪಞ್ಚ ಸತಾನಿ, ಅಥ ಖೋ ಭಿಯ್ಯೋವ ಯೇ ಉಪಾಸಕಾ ಮಮ ಸಾವಕಾ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಓಪಪಾತಿಕಾ ತತ್ಥ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿನೋ ಅನಾವತ್ತಿಧಮ್ಮಾ ತಸ್ಮಾ ಲೋಕಾ’’ತಿ.
‘‘ತಿಟ್ಠತು ಭವಂ ಗೋತಮೋ, ತಿಟ್ಠನ್ತು ಭಿಕ್ಖೂ, ತಿಟ್ಠನ್ತು ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ, ತಿಟ್ಠನ್ತು ಉಪಾಸಕಾ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ. ಅತ್ಥಿ ಪನ ಭೋತೋ ಗೋತಮಸ್ಸ ಏಕುಪಾಸಕೋಪಿ ಸಾವಕೋ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನೋ ಕಾಮಭೋಗೀ ಸಾಸನಕರೋ ಓವಾದಪ್ಪಟಿಕರೋ ಯೋ ತಿಣ್ಣವಿಚಿಕಿಚ್ಛೋ ವಿಗತಕಥಂಕಥೋ ವೇಸಾರಜ್ಜಪ್ಪತ್ತೋ ಅಪರಪ್ಪಚ್ಚಯೋ ಸತ್ಥುಸಾಸನೇ ವಿಹರತೀ’’ತಿ? ‘‘ನ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಏಕಂಯೇವ ಸತಂ ನ ದ್ವೇ ಸತಾನಿ ನ ತೀಣಿ ಸತಾನಿ ನ ಚತ್ತಾರಿ ಸತಾನಿ ನ ಪಞ್ಚ ಸತಾನಿ, ಅಥ ಖೋ ಭಿಯ್ಯೋವ ಯೇ ಉಪಾಸಕಾ ಮಮ ಸಾವಕಾ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ ಸಾಸನಕರಾ ಓವಾದಪ್ಪಟಿಕರಾ ತಿಣ್ಣವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ವಿಗತಕಥಂಕಥಾ ವೇಸಾರಜ್ಜಪ್ಪತ್ತಾ ಅಪರಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಸತ್ಥುಸಾಸನೇ ವಿಹರನ್ತೀ’’ತಿ.
‘‘ತಿಟ್ಠತು ಭವಂ ಗೋತಮೋ, ತಿಟ್ಠನ್ತು ಭಿಕ್ಖೂ, ತಿಟ್ಠನ್ತು ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ, ತಿಟ್ಠನ್ತು ಉಪಾಸಕಾ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ, ತಿಟ್ಠನ್ತು ಉಪಾಸಕಾ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ. ಅತ್ಥಿ ಪನ ಭೋತೋ ಗೋತಮಸ್ಸ ಏಕುಪಾಸಿಕಾಪಿ ಸಾವಿಕಾ ಗಿಹಿನೀ ಓದಾತವಸನಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೀ ಯಾ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಓಪಪಾತಿಕಾ ತತ್ಥ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿನೀ ಅನಾವತ್ತಿಧಮ್ಮಾ ತಸ್ಮಾ ಲೋಕಾ’’ತಿ? ‘‘ನ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಏಕಂಯೇವ ಸತಂ ನ ದ್ವೇ ಸತಾನಿ ನ ತೀಣಿ ಸತಾನಿ ನ ಚತ್ತಾರಿ ಸತಾನಿ ನ ಪಞ್ಚ ಸತಾನಿ, ಅಥ ಖೋ ಭಿಯ್ಯೋವ ಯಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ಮಮ ಸಾವಿಕಾ ಗಿಹಿನಿಯೋ ಓದಾತವಸನಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನಿಯೋ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಓರಮ್ಭಾಗಿಯಾನಂ ಸಂಯೋಜನಾನಂ ಪರಿಕ್ಖಯಾ ಓಪಪಾತಿಕಾ ತತ್ಥ ಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿನಿಯೋ ಅನಾವತ್ತಿಧಮ್ಮಾ ತಸ್ಮಾ ಲೋಕಾ’’ತಿ.
‘‘ತಿಟ್ಠತು ಭವಂ ಗೋತಮೋ, ತಿಟ್ಠನ್ತು ಭಿಕ್ಖೂ, ತಿಟ್ಠನ್ತು ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ, ತಿಟ್ಠನ್ತು ಉಪಾಸಕಾ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ, ತಿಟ್ಠನ್ತು ಉಪಾಸಕಾ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ, ತಿಟ್ಠನ್ತು ಉಪಾಸಿಕಾ ಗಿಹಿನಿಯೋ ಓದಾತವಸನಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನಿಯೋ. ಅತ್ಥಿ ಪನ ಭೋತೋ ಗೋತಮಸ್ಸ ಏಕುಪಾಸಿಕಾಪಿ ಸಾವಿಕಾ ಗಿಹಿನೀ ಓದಾತವಸನಾ ಕಾಮಭೋಗಿನೀ ಸಾಸನಕರಾ ಓವಾದಪ್ಪಟಿಕರಾ ಯಾ ತಿಣ್ಣವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ವಿಗತಕಥಂಕಥಾ ವೇಸಾರಜ್ಜಪ್ಪತ್ತಾ ಅಪರಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಸತ್ಥುಸಾಸನೇ ವಿಹರತೀ’’ತಿ? ‘‘ನ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಏಕಂಯೇವ ಸತಂ ನ ದ್ವೇ ಸತಾನಿ ನ ತೀಣಿ ಸತಾನಿ ನ ಚತ್ತಾರಿ ಸತಾನಿ ನ ಪಞ್ಚ ಸತಾನಿ, ಅಥ ಖೋ ಭಿಯ್ಯೋವ ಯಾ ಉಪಾಸಿಕಾ ಮಮ ಸಾವಿಕಾ ಗಿಹಿನಿಯೋ ಓದಾತವಸನಾ ಕಾಮಭೋಗಿನಿಯೋ ಸಾಸನಕರಾ ಓವಾದಪ್ಪಟಿಕರಾ ತಿಣ್ಣವಿಚ್ಛಿಕಿಚ್ಛಾ ವಿಗತಕಥಂಕಥಾ ವೇಸಾರಜ್ಜಪ್ಪತ್ತಾ ಅಪರಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಸತ್ಥುಸಾಸನೇ ವಿಹರನ್ತೀ’’ತಿ.
೧೯೬. ‘‘ಸಚೇ ಹಿ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಇಮಂ ಧಮ್ಮಂ ಭವಂಯೇವ ಗೋತಮೋ ಆರಾಧಕೋ ಅಭವಿಸ್ಸ, ನೋ ಚ ಖೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಆರಾಧಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸಂಸು; ಏವಮಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅಪರಿಪೂರಂ ಅಭವಿಸ್ಸ ತೇನಙ್ಗೇನ. ಯಸ್ಮಾ ಚ ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಇಮಂ ಧಮ್ಮಂ ಭವಞ್ಚೇವ ಗೋತಮೋ ಆರಾಧಕೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಆರಾಧಕಾ; ಏವಮಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಪರಿಪೂರಂ ತೇನಙ್ಗೇನ.
‘‘ಸಚೇ ಹಿ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಇಮಂ ಧಮ್ಮಂ ಭವಞ್ಚೇವ ಗೋತಮೋ ಆರಾಧಕೋ ಅಭವಿಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಆರಾಧಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸಂಸು, ನೋ ಚ ಖೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಆರಾಧಿಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸಂಸು; ಏವಮಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅಪರಿಪೂರಂ ಅಭವಿಸ್ಸ ತೇನಙ್ಗೇನ. ಯಸ್ಮಾ ಚ ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಇಮಂ ಧಮ್ಮಂ ಭವಞ್ಚೇವ ಗೋತಮೋ ಆರಾಧಕೋ, ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಆರಾಧಕಾ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಆರಾಧಿಕಾ; ಏವಮಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಪರಿಪೂರಂ ತೇನಙ್ಗೇನ.
‘‘ಸಚೇ ಹಿ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಇಮಂ ಧಮ್ಮಂ ಭವಞ್ಚೇವ ಗೋತಮೋ ಆರಾಧಕೋ ಅಭವಿಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಆರಾಧಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸಂಸು, ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಆರಾಧಿಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸಂಸು, ನೋ ಚ ಖೋ ಉಪಾಸಕಾ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ ಆರಾಧಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸಂಸು; ಏವಮಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅಪರಿಪೂರಂ ಅಭವಿಸ್ಸ ತೇನಙ್ಗೇನ. ಯಸ್ಮಾ ಚ ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಇಮಂ ಧಮ್ಮಂ ಭವಞ್ಚೇವ ಗೋತಮೋ ಆರಾಧಕೋ, ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಆರಾಧಕಾ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಆರಾಧಿಕಾ, ಉಪಾಸಕಾ ಚ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ ಆರಾಧಕಾ; ಏವಮಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಪರಿಪೂರಂ ತೇನಙ್ಗೇನ.
‘‘ಸಚೇ ಹಿ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಇಮಂ ಧಮ್ಮಂ ಭವಞ್ಚೇವ ಗೋತಮೋ ಆರಾಧಕೋ ಅಭವಿಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಆರಾಧಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸಂಸು, ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಆರಾಧಿಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸಂಸು, ಉಪಾಸಕಾ ಚ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ ಆರಾಧಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸಂಸು, ನೋ ಚ ಖೋ ಉಪಾಸಕಾ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ ಆರಾಧಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸಂಸು; ಏವಮಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅಪರಿಪೂರಂ ಅಭವಿಸ್ಸ ತೇನಙ್ಗೇನ. ಯಸ್ಮಾ ಚ ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಇಮಂ ಧಮ್ಮಂ ಭವಞ್ಚೇವ ಗೋತಮೋ ಆರಾಧಕೋ, ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಆರಾಧಕಾ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಆರಾಧಿಕಾ, ಉಪಾಸಕಾ ಚ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ ಆರಾಧಕಾ, ಉಪಾಸಕಾ ಚ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ ಆರಾಧಕಾ; ಏವಮಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಪರಿಪೂರಂ ತೇನಙ್ಗೇನ.
‘‘ಸಚೇ ಹಿ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಇಮಂ ಧಮ್ಮಂ ಭವಞ್ಚೇವ ಗೋತಮೋ ಆರಾಧಕೋ ಅಭವಿಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಆರಾಧಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸಂಸು, ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಆರಾಧಿಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸಂಸು, ಉಪಾಸಕಾ ಚ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ ಆರಾಧಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸಂಸು, ಉಪಾಸಕಾ ಚ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ ಆರಾಧಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸಂಸು, ನೋ ಚ ಖೋ ಉಪಾಸಿಕಾ ಗಿಹಿನಿಯೋ ಓದಾತವಸನಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನಿಯೋ ಆರಾಧಿಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸಂಸು; ಏವಮಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅಪರಿಪೂರಂ ಅಭವಿಸ್ಸ ತೇನಙ್ಗೇನ. ಯಸ್ಮಾ ಚ ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಇಮಂ ಧಮ್ಮಂ ಭವಞ್ಚೇವ ಗೋತಮೋ ಆರಾಧಕೋ, ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಆರಾಧಕಾ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಆರಾಧಿಕಾ, ಉಪಾಸಕಾ ಚ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ ಆರಾಧಕಾ, ಉಪಾಸಕಾ ಚ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ ಆರಾಧಕಾ, ಉಪಾಸಿಕಾ ಚ ಗಿಹಿನಿಯೋ ಓದಾತವಸನಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನಿಯೋ ಆರಾಧಿಕಾ; ಏವಮಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಪರಿಪೂರಂ ತೇನಙ್ಗೇನ.
‘‘ಸಚೇ ಹಿ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಇಮಂ ಧಮ್ಮಂ ಭವಞ್ಚೇವ ಗೋತಮೋ ಆರಾಧಕೋ ಅಭವಿಸ್ಸ, ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಆರಾಧಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸಂಸು, ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಆರಾಧಿಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸಂಸು, ಉಪಾಸಕಾ ಚ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ ಆರಾಧಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸಂಸು, ಉಪಾಸಕಾ ಚ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ ಆರಾಧಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸಂಸು, ಉಪಾಸಿಕಾ ಚ ಗಿಹಿನಿಯೋ ಓದಾತವಸನಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನಿಯೋ ಆರಾಧಿಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸಂಸು, ನೋ ಚ ಖೋ ಉಪಾಸಿಕಾ ಗಿಹಿನಿಯೋ ಓದಾತವಸನಾ ಕಾಮಭೋಗಿನಿಯೋ ಆರಾಧಿಕಾ ಅಭವಿಸ್ಸಂಸು; ಏವಮಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅಪರಿಪೂರಂ ಅಭವಿಸ್ಸ ತೇನಙ್ಗೇನ. ಯಸ್ಮಾ ಚ ಖೋ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಇಮಂ ಧಮ್ಮಂ ಭವಞ್ಚೇವ ಗೋತಮೋ ಆರಾಧಕೋ, ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಆರಾಧಕಾ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಆರಾಧಿಕಾ, ಉಪಾಸಕಾ ಚ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನೋ ಆರಾಧಕಾ, ಉಪಾಸಕಾ ಚ ಗಿಹೀ ಓದಾತವಸನಾ ಕಾಮಭೋಗಿನೋ ಆರಾಧಕಾ, ಉಪಾಸಿಕಾ ಚ ಗಿಹಿನಿಯೋ ಓದಾತವಸನಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿನಿಯೋ ಆರಾಧಿಕಾ, ಉಪಾಸಿಕಾ ಚ ಗಿಹಿನಿಯೋ ಓದಾತವಸನಾ ಕಾಮಭೋಗಿನಿಯೋ ಆರಾಧಿಕಾ; ಏವಮಿದಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಪರಿಪೂರಂ ತೇನಙ್ಗೇನ.
೧೯೭. ‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭೋ ಗೋತಮ, ಗಙ್ಗಾ ನದೀ ಸಮುದ್ದನಿನ್ನಾ ಸಮುದ್ದಪೋಣಾ ಸಮುದ್ದಪಬ್ಭಾರಾ ಸಮುದ್ದಂ ಆಹಚ್ಚ ತಿಟ್ಠತಿ, ಏವಮೇವಾಯಂ ಭೋತೋ ಗೋತಮಸ್ಸ ಪರಿಸಾ ಸಗಹಟ್ಠಪಬ್ಬಜಿತಾ ನಿಬ್ಬಾನನಿನ್ನಾ ನಿಬ್ಬಾನಪೋಣಾ ನಿಬ್ಬಾನಪಬ್ಭಾರಾ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಆಹಚ್ಚ ತಿಟ್ಠತಿ. ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ, ಭೋ ಗೋತಮ…ಪೇ… ಏಸಾಹಂ ಭವನ್ತಂ ಗೋತಮಂ ಸರಣಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಞ್ಚ. ಲಭೇಯ್ಯಾಹಂ ಭೋತೋ ಗೋತಮಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಲಭೇಯ್ಯಂ ಉಪಸಮ್ಪದ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಯೋ ಖೋ, ವಚ್ಛ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಆಕಙ್ಖತಿ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಆಕಙ್ಖತಿ ಉಪಸಮ್ಪದಂ, ಸೋ ಚತ್ತಾರೋ ಮಾಸೇ ಪರಿವಸತಿ. ಚತುನ್ನಂ ಮಾಸಾನಂ ಅಚ್ಚಯೇನ ಆರದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಿ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖುಭಾವಾಯ; ಅಪಿ ಚ ಮೇತ್ಥ ಪುಗ್ಗಲವೇಮತ್ತತಾ ವಿದಿತಾ’’ತಿ. ‘‘ಸಚೇ, ಭನ್ತೇ, ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಪುಬ್ಬಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ ಆಕಙ್ಖನ್ತಾ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ, ಆಕಙ್ಖನ್ತಾ ಉಪಸಮ್ಪದಂ ಚತ್ತಾರೋ ಮಾಸೇ ಪರಿವಸನ್ತಿ, ಚತುನ್ನಂ ಮಾಸಾನಂ ಅಚ್ಚಯೇನ ಆರದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತಿ ಉಪಸಮ್ಪಾದೇನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖುಭಾವಾಯ; ಅಹಂ ಚತ್ತಾರಿ ವಸ್ಸಾನಿ ಪರಿವಸಿಸ್ಸಾಮಿ. ಚತುನ್ನಂ ವಸ್ಸಾನಂ ಅಚ್ಚಯೇನ ಆರದ್ಧಚಿತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಬ್ಬಾಜೇನ್ತು ಉಪಸಮ್ಪಾದೇನ್ತು ಭಿಕ್ಖುಭಾವಾಯಾ’’ತಿ. ಅಲತ್ಥ ಖೋ ವಚ್ಛಗೋತ್ತೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕೋ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಅಲತ್ಥ ಉಪಸಮ್ಪದಂ.
ಅಚಿರೂಪಸಮ್ಪನ್ನೋ ಖೋ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ವಚ್ಛಗೋತ್ತೋ ಅದ್ಧಮಾಸೂಪಸಮ್ಪನ್ನೋ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ವಚ್ಛಗೋತ್ತೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಯಾವತಕಂ, ಭನ್ತೇ, ಸೇಖೇನ ಞಾಣೇನ ಸೇಖಾಯ ವಿಜ್ಜಾಯ ಪತ್ತಬ್ಬಂ, ಅನುಪ್ಪತ್ತಂ ತಂ ಮಯಾ; ಉತ್ತರಿ ಚ ಮೇ [ಉತ್ತರಿಂ ಮೇ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಭಗವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತೂ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ ತ್ವಂ, ವಚ್ಛ, ದ್ವೇ ಧಮ್ಮೇ ಉತ್ತರಿ ಭಾವೇಹಿ – ಸಮಥಞ್ಚ ವಿಪಸ್ಸನಞ್ಚ. ಇಮೇ ಖೋ ತೇ, ವಚ್ಛ, ದ್ವೇ ಧಮ್ಮಾ ಉತ್ತರಿ ಭಾವಿತಾ – ಸಮಥೋ ಚ ವಿಪಸ್ಸನಾ ಚ – ಅನೇಕಧಾತುಪಟಿವೇಧಾಯ ಸಂವತ್ತಿಸ್ಸನ್ತಿ.
೧೯೮. ‘‘ಸೋ ತ್ವಂ, ವಚ್ಛ, ಯಾವದೇವ [ಯಾವದೇ (ಪೀ.)] ಆಕಙ್ಖಿಸ್ಸಸಿ – ‘ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಇದ್ಧಿವಿಧಂ ಪಚ್ಚನುಭವೇಯ್ಯಂ – ಏಕೋಪಿ ಹುತ್ವಾ ಬಹುಧಾ ಅಸ್ಸಂ, ಬಹುಧಾಪಿ ಹುತ್ವಾ ಏಕೋ ಅಸ್ಸಂ; ಆವಿಭಾವಂ, ತಿರೋಭಾವಂ; ತಿರೋಕುಟ್ಟಂ ತಿರೋಪಾಕಾರಂ ತಿರೋಪಬ್ಬತಂ ಅಸಜ್ಜಮಾನೋ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯಂ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಆಕಾಸೇ; ಪಥವಿಯಾಪಿ ಉಮ್ಮುಜ್ಜನಿಮುಜ್ಜಂ ಕರೇಯ್ಯಂ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಉದಕೇ; ಉದಕೇಪಿ ಅಭಿಜ್ಜಮಾನೇ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯಂ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಪಥವಿಯಂ; ಆಕಾಸೇಪಿ ಪಲ್ಲಙ್ಕೇನ ಕಮೇಯ್ಯಂ, ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಪಕ್ಖೀ ಸಕುಣೋ; ಇಮೇಪಿ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯೇ ಏವಂಮಹಿದ್ಧಿಕೇ ಏವಂಮಹಾನುಭಾವೇ ಪಾಣಿನಾ ಪರಿಮಸೇಯ್ಯಂ, ಪರಿಮಜ್ಜೇಯ್ಯಂ; ಯಾವಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಾಪಿ ಕಾಯೇನ ವಸಂ ವತ್ತೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ, ತತ್ರ ತತ್ರೇವ ಸಕ್ಖಿಭಬ್ಬತಂ ಪಾಪುಣಿಸ್ಸಸಿ, ಸತಿ ಸತಿಆಯತನೇ.
‘‘ಸೋ ತ್ವಂ, ವಚ್ಛ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಿಸ್ಸಸಿ – ‘ದಿಬ್ಬಾಯ ಸೋತಧಾತುಯಾ ವಿಸುದ್ಧಾಯ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಮಾನುಸಿಕಾಯ ಉಭೋ ಸದ್ದೇ ಸುಣೇಯ್ಯಂ – ದಿಬ್ಬೇ ಚ ಮಾನುಸೇ ಚ, ಯೇ ದೂರೇ ಸನ್ತಿಕೇ ಚಾ’ತಿ, ತತ್ರ ತತ್ರೇವ ಸಕ್ಖಿಭಬ್ಬತಂ ಪಾಪುಣಿಸ್ಸಸಿ, ಸತಿ ಸತಿಆಯತನೇ.
‘‘ಸೋ ತ್ವಂ, ವಚ್ಛ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಿಸ್ಸಸಿ – ‘ಪರಸತ್ತಾನಂ ಪರಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಚೇತಸಾ ಚೇತೋ ಪರಿಚ್ಚ ಪಜಾನೇಯ್ಯಂ – ಸರಾಗಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಸರಾಗಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನೇಯ್ಯಂ, ವೀತರಾಗಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ವೀತರಾಗಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನೇಯ್ಯಂ; ಸದೋಸಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಸದೋಸಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನೇಯ್ಯಂ, ವೀತದೋಸಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ವೀತದೋಸಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನೇಯ್ಯಂ; ಸಮೋಹಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಸಮೋಹಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನೇಯ್ಯಂ, ವೀತಮೋಹಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ವೀತಮೋಹಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನೇಯ್ಯಂ; ಸಂಖಿತ್ತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಸಂಖಿತ್ತಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನೇಯ್ಯಂ, ವಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನೇಯ್ಯಂ; ಮಹಗ್ಗತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಮಹಗ್ಗತಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನೇಯ್ಯಂ, ಅಮಹಗ್ಗತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಅಮಹಗ್ಗತಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನೇಯ್ಯಂ; ಸಉತ್ತರಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಸಉತ್ತರಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನೇಯ್ಯಂ, ಅನುತ್ತರಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಅನುತ್ತರಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನೇಯ್ಯಂ; ಸಮಾಹಿತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಹಿತಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನೇಯ್ಯಂ, ಅಸಮಾಹಿತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಅಸಮಾಹಿತಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನೇಯ್ಯಂ; ವಿಮುತ್ತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನೇಯ್ಯಂ, ಅವಿಮುತ್ತಂ ವಾ ಚಿತ್ತಂ ಅವಿಮುತ್ತಂ ಚಿತ್ತನ್ತಿ ಪಜಾನೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ, ತತ್ರ ತತ್ರೇವ ಸಕ್ಖಿಭಬ್ಬತಂ ಪಾಪುಣಿಸ್ಸಸಿ, ಸತಿ ಸತಿಆಯತನೇ.
‘‘ಸೋ ತ್ವಂ, ವಚ್ಛ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಿಸ್ಸಸಿ – ‘ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಅನುಸ್ಸರೇಯ್ಯಂ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಏಕಮ್ಪಿ ಜಾತಿಂ ದ್ವೇಪಿ ಜಾತಿಯೋ ತಿಸ್ಸೋಪಿ ಜಾತಿಯೋ ಚತಸ್ಸೋಪಿ ಜಾತಿಯೋ ಪಞ್ಚಪಿ ಜಾತಿಯೋ ದಸಪಿ ಜಾತಿಯೋ ವೀಸಮ್ಪಿ ಜಾತಿಯೋ ತಿಂಸಮ್ಪಿ ಜಾತಿಯೋ ಚತ್ತಾಲೀಸಮ್ಪಿ ಜಾತಿಯೋ ಪಞ್ಞಾಸಮ್ಪಿ ಜಾತಿಯೋ ಜಾತಿಸತಮ್ಪಿ ಜಾತಿಸಹಸ್ಸಮ್ಪಿ ಜಾತಿಸತಸಹಸ್ಸಮ್ಪಿ; ಅನೇಕೇಪಿ ಸಂವಟ್ಟಕಪ್ಪೇ ಅನೇಕೇಪಿ ವಿವಟ್ಟಕಪ್ಪೇ ಅನೇಕೇಪಿ ಸಂವಟ್ಟವಿವಟ್ಟಕಪ್ಪೇ – ಅಮುತ್ರಾಸಿಂ ಏವಂನಾಮೋ ಏವಂಗೋತ್ತೋ ಏವಂವಣ್ಣೋ ಏವಮಾಹಾರೋ ಏವಂಸುಖದುಕ್ಖಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಏವಮಾಯುಪರಿಯನ್ತೋ, ಸೋ ತತೋ ಚುತೋ ಅಮುತ್ರ ಉದಪಾದಿಂ; ತತ್ರಾಪಾಸಿಂ ಏವಂನಾಮೋ ಏವಂಗೋತ್ತೋ ಏವಂವಣ್ಣೋ ಏವಮಾಹಾರೋ ಏವಂಸುಖದುಕ್ಖಪ್ಪಟಿಸಂವೇದೀ ಏವಮಾಯುಪರಿಯನ್ತೋ, ಸೋ ತತೋ ಚುತೋ ಇಧೂಪಪನ್ನೋತಿ; ಇತಿ ಸಾಕಾರಂ ಸಉದ್ದೇಸಂ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಅನುಸ್ಸರೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ, ತತ್ರ ತತ್ರೇವ ಸಕ್ಖಿಭಬ್ಬತಂ ಪಾಪುಣಿಸ್ಸಸಿ, ಸತಿ ಸತಿಆಯತನೇ.
‘‘ಸೋ ತ್ವಂ, ವಚ್ಛ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಿಸ್ಸಸಿ – ‘ದಿಬ್ಬೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ವಿಸುದ್ಧೇನ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಮಾನುಸಕೇನ ಸತ್ತೇ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಂ ಚವಮಾನೇ ಉಪಪಜ್ಜಮಾನೇ ಹೀನೇ ಪಣೀತೇ ಸುವಣ್ಣೇ ದುಬ್ಬಣ್ಣೇ ಸುಗತೇ ದುಗ್ಗತೇ ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗೇ ಸತ್ತೇ ಪಜಾನೇಯ್ಯಂ – ಇಮೇ ವತ ಭೋನ್ತೋ ಸತ್ತಾ ಕಾಯದುಚ್ಚರಿತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ ಮನೋದುಚ್ಚರಿತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ ಅರಿಯಾನಂ ಉಪವಾದಕಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಮ್ಮಸಮಾದಾನಾ, ತೇ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಅಪಾಯಂ ದುಗ್ಗತಿಂ ವಿನಿಪಾತಂ ನಿರಯಂ ಉಪಪನ್ನಾ; ಇಮೇ ವಾ ಪನ ಭೋನ್ತೋ ಸತ್ತಾ ಕಾಯಸುಚರಿತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ ವಚೀಸುಚರಿತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ ಮನೋಸುಚರಿತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ ಅರಿಯಾನಂ ಅನುಪವಾದಕಾ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕಮ್ಮಸಮಾದಾನಾ, ತೇ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪನ್ನಾತಿ; ಇತಿ ದಿಬ್ಬೇನ ಚಕ್ಖುನಾ ವಿಸುದ್ಧೇನ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಮಾನುಸಕೇನ ಸತ್ತೇ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯಂ ಚವಮಾನೇ ಉಪಪಜ್ಜಮಾನೇ ಹೀನೇ ಪಣೀತೇ ಸುವಣ್ಣೇ ದುಬ್ಬಣ್ಣೇ ಸುಗತೇ ದುಗ್ಗತೇ ಯಥಾಕಮ್ಮೂಪಗೇ ಸತ್ತೇ ಪಜಾನೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ, ತತ್ರ ತತ್ರೇವ ಸಕ್ಖಿಭಬ್ಬತಂ ಪಾಪುಣಿಸ್ಸಸಿ, ಸತಿ ಸತಿಆಯತನೇ.
‘‘ಸೋ ತ್ವಂ, ವಚ್ಛ, ಯಾವದೇವ ಆಕಙ್ಖಿಸ್ಸಸಿ – ‘ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ ಅನಾಸವಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಪಞ್ಞಾವಿಮುತ್ತಿಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹರೇಯ್ಯ’ನ್ತಿ, ತತ್ರ ತತ್ರೇವ ಸಕ್ಖಿಭಬ್ಬತಂ ಪಾಪುಣಿಸ್ಸಸಿ, ಸತಿ ಸತಿಆಯತನೇ’’ತಿ.
೧೯೯. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ವಚ್ಛಗೋತ್ತೋ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದಿತ್ವಾ ಅನುಮೋದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ವಚ್ಛಗೋತ್ತೋ ಏಕೋ ವೂಪಕಟ್ಠೋ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ಆತಾಪೀ ಪಹಿತತ್ತೋ ವಿಹರನ್ತೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ – ಯಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಕುಲಪುತ್ತಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜನ್ತಿ ತದನುತ್ತರಂ – ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಪರಿಯೋಸಾನಂ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜ ವಿಹಾಸಿ. ‘ಖೀಣಾ ಜಾತಿ, ವುಸಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ, ಕತಂ ಕರಣೀಯಂ, ನಾಪರಂ ಇತ್ಥತ್ತಾಯಾ’ತಿ ಅಬ್ಭಞ್ಞಾಸಿ. ಅಞ್ಞತರೋ ಖೋ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ವಚ್ಛಗೋತ್ತೋ ಅರಹತಂ ಅಹೋಸಿ.
೨೦೦. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವನ್ತಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಅದ್ದಸಾ ಖೋ ಆಯಸ್ಮಾ ವಚ್ಛಗೋತ್ತೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ದೂರತೋವ ಆಗಚ್ಛನ್ತೇ. ದಿಸ್ವಾನ ಯೇನ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಹನ್ದ! ಕಹಂ ಪನ ತುಮ್ಹೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ ಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ? ‘‘ಭಗವನ್ತಂ ಖೋ ಮಯಂ, ಆವುಸೋ, ದಸ್ಸನಾಯ ಗಚ್ಛಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ತೇನಹಾಯಸ್ಮನ್ತೋ ಮಮ ವಚನೇನ ಭಗವತೋ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದಥ, ಏವಞ್ಚ ವದೇಥ – ‘ವಚ್ಛಗೋತ್ತೋ, ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖು ಭಗವತೋ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದತಿ, ಏವಞ್ಚ ವದೇತಿ – ಪರಿಚಿಣ್ಣೋ ಮೇ ಭಗವಾ, ಪರಿಚಿಣ್ಣೋ ಮೇ ಸುಗತೋ’’’ತಿ. ‘‘ಏವಮಾವುಸೋ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಯಸ್ಮತೋ ವಚ್ಛಗೋತ್ತಸ್ಸ ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುಂ. ಅಥ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ಆಯಸ್ಮಾ, ಭನ್ತೇ, ವಚ್ಛಗೋತ್ತೋ ಭಗವತೋ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ವನ್ದತಿ, ಏವಞ್ಚ ವದೇತಿ – ‘ಪರಿಚಿಣ್ಣೋ ಮೇ ಭಗವಾ, ಪರಿಚಿಣ್ಣೋ ಮೇ ಸುಗತೋ’’’ತಿ. ‘‘ಪುಬ್ಬೇವ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ವಚ್ಛಗೋತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖು ಚೇತಸಾ ಚೇತೋ ಪರಿಚ್ಚ ವಿದಿತೋ – ‘ತೇವಿಜ್ಜೋ ವಚ್ಛಗೋತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖು ಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಮಹಾನುಭಾವೋ’ತಿ. ದೇವತಾಪಿ ಮೇ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ – ‘ತೇವಿಜ್ಜೋ, ಭನ್ತೇ, ವಚ್ಛಗೋತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖು ಮಹಿದ್ಧಿಕೋ ಮಹಾನುಭಾವೋ’’’ತಿ.
ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಅತ್ತಮನಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದುನ್ತಿ.
ಮಹಾವಚ್ಛಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ತತಿಯಂ.