೧೦. ಬಾಹಿಯಸುತ್ತಂ

೧೦. ಏವಂ ಮೇ ಸುತಂ – ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರತಿ ಜೇತವನೇ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೇ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಬಾಹಿಯೋ ದಾರುಚೀರಿಯೋ ಸುಪ್ಪಾರಕೇ ಪಟಿವಸತಿ ಸಮುದ್ದತೀರೇ ಸಕ್ಕತೋ ಗರುಕತೋ ಮಾನಿತೋ ಪೂಜಿತೋ ಅಪಚಿತೋ ಲಾಭೀ ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಾನಂ. ಅಥ ಖೋ ಬಾಹಿಯಸ್ಸ ದಾರುಚೀರಿಯಸ್ಸ ರಹೋಗತಸ್ಸ ಪಟಿಸಲ್ಲೀನಸ್ಸ ಏವಂ ಚೇತಸೋ ಪರಿವಿತಕ್ಕೋ ಉದಪಾದಿ – ‘‘ಯೇ ಖೋ ಕೇಚಿ ಲೋಕೇ ಅರಹನ್ತೋ ವಾ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಂ ವಾ ಸಮಾಪನ್ನಾ, ಅಹಂ ತೇಸಂ ಅಞ್ಞತರೋ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಬಾಹಿಯಸ್ಸ ದಾರುಚೀರಿಯಸ್ಸ ಪುರಾಣಸಾಲೋಹಿತಾ ದೇವತಾ ಅನುಕಮ್ಪಿಕಾ ಅತ್ಥಕಾಮಾ ಬಾಹಿಯಸ್ಸ ದಾರುಚೀರಿಯಸ್ಸ ಚೇತಸಾ ಚೇತೋಪರಿವಿತಕ್ಕಮಞ್ಞಾಯ ಯೇನ ಬಾಹಿಯೋ ದಾರುಚೀರಿಯೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಬಾಹಿಯಂ ದಾರುಚೀರಿಯಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ನೇವ ಖೋ ತ್ವಂ, ಬಾಹಿಯ, ಅರಹಾ, ನಾಪಿ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಂ ವಾ ಸಮಾಪನ್ನೋ. ಸಾಪಿ ತೇ ಪಟಿಪದಾ ನತ್ಥಿ ಯಾಯ ತ್ವಂ ಅರಹಾ ವಾ ಅಸ್ಸ [ಅಸ್ಸಸಿ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಂ ವಾ ಸಮಾಪನ್ನೋ’’ತಿ.

‘‘ಅಥ ಕೇ ಚರಹಿ ಸದೇವಕೇ ಲೋಕೇ ಅರಹನ್ತೋ ವಾ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಂ ವಾ ಸಮಾಪನ್ನೋ’’ತಿ? ‘‘ಅತ್ಥಿ, ಬಾಹಿಯ, ಉತ್ತರೇಸು ಜನಪದೇಸು [ಜನಪದೇ (ಸೀ.)] ಸಾವತ್ಥಿ ನಾಮ ನಗರಂ. ತತ್ಥ ಸೋ ಭಗವಾ ಏತರಹಿ ವಿಹರತಿ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ. ಸೋ ಹಿ, ಬಾಹಿಯ, ಭಗವಾ ಅರಹಾ ಚೇವ ಅರಹತ್ತಾಯ ಚ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತೀ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಬಾಹಿಯೋ ದಾರುಚೀರಿಯೋ ತಾಯ ದೇವತಾಯ ಸಂವೇಜಿತೋ ತಾವದೇವ ಸುಪ್ಪಾರಕಮ್ಹಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಸಬ್ಬತ್ಥ ಏಕರತ್ತಿಪರಿವಾಸೇನ ಯೇನ ಸಾವತ್ಥಿ ಜೇತವನಂ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕಸ್ಸ ಆರಾಮೋ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಬ್ಭೋಕಾಸೇ ಚಙ್ಕಮನ್ತಿ. ಅಥ ಖೋ ಬಾಹಿಯೋ ದಾರುಚೀರಿಯೋ ಯೇನ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಕಹಂ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಏತರಹಿ ಭಗವಾ ವಿಹರತಿ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ? ದಸ್ಸನಕಾಮಮ್ಹಾ ಮಯಂ ತಂ ಭಗವನ್ತಂ ಅರಹನ್ತಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಅನ್ತರಘರಂ ಪವಿಟ್ಠೋ ಖೋ, ಬಾಹಿಯ, ಭಗವಾ ಪಿಣ್ಡಾಯಾ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಬಾಹಿಯೋ ದಾರುಚೀರಿಯೋ ತರಮಾನರೂಪೋ ಜೇತವನಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಅದ್ದಸ ಭಗವನ್ತಂ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತಂ ಪಾಸಾದಿಕಂ ಪಸಾದನೀಯಂ ಸನ್ತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಸನ್ತಮಾನಸಂ ಉತ್ತಮದಮಥಸಮಥಮನುಪ್ಪತ್ತಂ ದನ್ತಂ ಗುತ್ತಂ ಯತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ನಾಗಂ. ದಿಸ್ವಾನ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಪಾದೇ ಸಿರಸಾ ನಿಪತಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ದೇಸೇತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ ಭಗವಾ, ಧಮ್ಮಂ; ದೇಸೇತು, ಸುಗತೋ, ಧಮ್ಮಂ, ಯಂ ಮಮಸ್ಸ ದೀಘರತ್ತಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯಾ’’ತಿ. ಏವಂ ವುತ್ತೇ, ಭಗವಾ ಬಾಹಿಯಂ ದಾರುಚೀರಿಯಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಕಾಲೋ ಖೋ ತಾವ, ಬಾಹಿಯ, ಅನ್ತರಘರಂ ಪವಿಟ್ಠಮ್ಹಾ ಪಿಣ್ಡಾಯಾ’’ತಿ.

ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಬಾಹಿಯೋ ದಾರುಚೀರಿಯೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ದುಜ್ಜಾನಂ ಖೋ ಪನೇತಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತೋ ವಾ ಜೀವಿತನ್ತರಾಯಾನಂ, ಮಯ್ಹಂ ವಾ ಜೀವಿತನ್ತರಾಯಾನಂ. ದೇಸೇತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ ಭಗವಾ, ಧಮ್ಮಂ; ದೇಸೇತು, ಸುಗತೋ, ಧಮ್ಮಂ, ಯಂ ಮಮಸ್ಸ ದೀಘರತ್ತಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯಾ’’ತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಭಗವಾ ಬಾಹಿಯಂ ದಾರುಚೀರಿಯಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಅಕಾಲೋ ಖೋ ತಾವ, ಬಾಹಿಯ, ಅನ್ತರಘರಂ ಪವಿಟ್ಠಮ್ಹಾ ಪಿಣ್ಡಾಯಾ’’ತಿ.

ತತಿಯಮ್ಪಿ ಖೋ ಬಾಹಿಯೋ ದಾರುಚೀರಿಯೋ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ದುಜ್ಜಾನಂ ಖೋ ಪನೇತಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವತೋ ವಾ ಜೀವಿತನ್ತರಾಯಾನಂ, ಮಯ್ಹಂ ವಾ ಜೀವಿತನ್ತರಾಯಾನಂ. ದೇಸೇತು ಮೇ ಭನ್ತೇ ಭಗವಾ, ಧಮ್ಮಂ; ದೇಸೇತು, ಸುಗತೋ, ಧಮ್ಮಂ, ಯಂ ಮಮಸ್ಸ ದೀಘರತ್ತಂ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯಾ’’ತಿ.

‘‘ತಸ್ಮಾತಿಹ ತೇ, ಬಾಹಿಯ, ಏವಂ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘ದಿಟ್ಠೇ ದಿಟ್ಠಮತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಸುತೇ ಸುತಮತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಮುತೇ ಮುತಮತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ವಿಞ್ಞಾತೇ ವಿಞ್ಞಾತಮತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’ತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ತೇ, ಬಾಹಿಯ, ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಯತೋ ಖೋ ತೇ, ಬಾಹಿಯ, ದಿಟ್ಠೇ ದಿಟ್ಠಮತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಸುತೇ ಸುತಮತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಮುತೇ ಮುತಮತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ವಿಞ್ಞಾತೇ ವಿಞ್ಞಾತಮತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ತತೋ ತ್ವಂ, ಬಾಹಿಯ, ನ ತೇನ; ಯತೋ ತ್ವಂ, ಬಾಹಿಯ, ನ ತೇನ ತತೋ ತ್ವಂ, ಬಾಹಿಯ, ನ ತತ್ಥ; ಯತೋ ತ್ವಂ, ಬಾಹಿಯ, ನ ತತ್ಥ, ತತೋ ತ್ವಂ, ಬಾಹಿಯ, ನೇವಿಧ ನ ಹುರಂ ನ ಉಭಯಮನ್ತರೇನ. ಏಸೇವನ್ತೋ ದುಕ್ಖಸ್ಸಾ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಬಾಹಿಯಸ್ಸ ದಾರುಚೀರಿಯಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಇಮಾಯ ಸಂಖಿತ್ತಾಯ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯ ತಾವದೇವ ಅನುಪಾದಾಯ ಆಸವೇಹಿ ಚಿತ್ತಂ ವಿಮುಚ್ಚಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಬಾಹಿಯಂ ದಾರುಚೀರಿಯಂ ಇಮಿನಾ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ಓವಾದೇನ ಓವದಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಅಥ ಖೋ ಅಚಿರಪಕ್ಕನ್ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಬಾಹಿಯಂ ದಾರುಚೀರಿಯಂ ಗಾವೀ ತರುಣವಚ್ಛಾ ಅಧಿಪತಿತ್ವಾ [ಅಧಿಪಾತೇತ್ವಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.), ಅಧಿಪಾತಿತ್ವಾ (ಕ.)] ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇಸಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತೋ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ನಗರಮ್ಹಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಅದ್ದಸ ಬಾಹಿಯಂ ದಾರುಚೀರಿಯಂ ಕಾಲಙ್ಕತಂ [ಕಾಲಕತಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)]; ದಿಸ್ವಾನ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಗಣ್ಹಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಾಹಿಯಸ್ಸ ದಾರುಚೀರಿಯಸ್ಸ ಸರೀರಕಂ; ಮಞ್ಚಕಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಝಾಪೇಥ; ಥೂಪಞ್ಚಸ್ಸ ಕರೋಥ. ಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ವೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಕಾಲಙ್ಕತೋ’’ತಿ.

‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ ಬಾಹಿಯಸ್ಸ ದಾರುಚೀರಿಯಸ್ಸ ಸರೀರಕಂ ಮಞ್ಚಕಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಝಾಪೇತ್ವಾ ಥೂಪಞ್ಚಸ್ಸ ಕತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು; ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿಂಸು. ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಾ ಖೋ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚುಂ – ‘‘ದಡ್ಢಂ, ಭನ್ತೇ, ಬಾಹಿಯಸ್ಸ ದಾರುಚೀರಿಯಸ್ಸ ಸರೀರಂ, ಥೂಪೋ ಚಸ್ಸ ಕತೋ. ತಸ್ಸ ಕಾ ಗತಿ, ಕೋ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯೋ’’ತಿ? ‘‘ಪಣ್ಡಿತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಾಹಿಯೋ ದಾರುಚೀರಿಯೋ ಪಚ್ಚಪಾದಿ ಧಮ್ಮಸ್ಸಾನುಧಮ್ಮಂ; ನ ಚ ಮಂ ಧಮ್ಮಾಧಿಕರಣಂ ವಿಹೇಸೇಸಿ. ಪರಿನಿಬ್ಬುತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಬಾಹಿಯೋ ದಾರುಚೀರಿಯೋ’’ತಿ.

ಅಥ ಖೋ ಭಗವಾ ಏತಮತ್ಥಂ ವಿದಿತ್ವಾ ತಾಯಂ ವೇಲಾಯಂ ಇಮಂ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ –

‘‘ಯತ್ಥ ಆಪೋ ಚ ಪಥವೀ, ತೇಜೋ ವಾಯೋ ನ ಗಾಧತಿ;

ನ ತತ್ಥ ಸುಕ್ಕಾ ಜೋತನ್ತಿ, ಆದಿಚ್ಚೋ ನಪ್ಪಕಾಸತಿ;

ನ ತತ್ಥ ಚನ್ದಿಮಾ ಭಾತಿ, ತಮೋ ತತ್ಥ ನ ವಿಜ್ಜತಿ.

‘‘ಯದಾ ಚ ಅತ್ತನಾವೇದಿ [ವೇಧೀ (ಕ.)], ಮುನಿ ಮೋನೇನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ;

ಅಥ ರೂಪಾ ಅರೂಪಾ ಚ, ಸುಖದುಕ್ಖಾ ಪಮುಚ್ಚತೀ’’ತಿ. ದಸಮಂ;

(ಅಯಮ್ಪಿ ಉದಾನೋ ವುತ್ತೋ ಭಗವತಾ ಇತಿ ಮೇ ಸುತನ್ತಿ.) [( ) ಸ್ಯಾಮಪೋತ್ಥಕೇ ನತ್ಥಿ]

ಬೋಧಿವಗ್ಗೋ ಪಠಮೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.