೩. ತಿಕನಿಪಾತೋ

೧. ಅಙ್ಗಣಿಕಭಾರದ್ವಾಜತ್ಥೇರಗಾಥಾ

೨೧೯. ‘‘ಅಯೋನಿ ಸುದ್ಧಿಮನ್ವೇಸಂ, ಅಗ್ಗಿಂ ಪರಿಚರಿಂ ವನೇ;

ಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗಂ ಅಜಾನನ್ತೋ, ಅಕಾಸಿಂ ಅಮರಂ ತಪಂ [ಅಕಾಸಿಂ ಅಪರಂ ತಪಂ (ಸ್ಯಾ.), ಅಕಾಸಿಂ ಅಮತಂ ತಪಂ (ಕ.)].

೨೨೦. ‘‘ತಂ ಸುಖೇನ ಸುಖಂ ಲದ್ಧಂ, ಪಸ್ಸ ಧಮ್ಮಸುಧಮ್ಮತಂ;

ತಿಸ್ಸೋ ವಿಜ್ಜಾ ಅನುಪ್ಪತ್ತಾ, ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನಂ.

೨೨೧. ‘‘ಬ್ರಹ್ಮಬನ್ಧು ಪುರೇ ಆಸಿಂ, ಇದಾನಿ ಖೋಮ್ಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ;

ತೇವಿಜ್ಜೋ ನ್ಹಾತಕೋ [ನಹಾತಕೋ (ಸೀ. ಅಟ್ಠ.)] ಚಮ್ಹಿ, ಸೋತ್ತಿಯೋ ಚಮ್ಹಿ ವೇದಗೂ’’ತಿ.

… ಅಙ್ಗಣಿಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ಥೇರೋ….

೨. ಪಚ್ಚಯತ್ಥೇರಗಾಥಾ

೨೨೨. ‘‘ಪಞ್ಚಾಹಾಹಂ ಪಬ್ಬಜಿತೋ, ಸೇಖೋ ಅಪ್ಪತ್ತಮಾನಸೋ,

ವಿಹಾರಂ ಮೇ ಪವಿಟ್ಠಸ್ಸ, ಚೇತಸೋ ಪಣಿಧೀ ಅಹು.

೨೨೩. ‘‘ನಾಸಿಸ್ಸಂ ನ ಪಿವಿಸ್ಸಾಮಿ, ವಿಹಾರತೋ ನ ನಿಕ್ಖಮೇ;

ನಪಿ ಪಸ್ಸಂ ನಿಪಾತೇಸ್ಸಂ, ತಣ್ಹಾಸಲ್ಲೇ ಅನೂಹತೇ.

೨೨೪. ‘‘ತಸ್ಸ ಮೇವಂ ವಿಹರತೋ, ಪಸ್ಸ ವೀರಿಯಪರಕ್ಕಮಂ;

ತಿಸ್ಸೋ ವಿಜ್ಜಾ ಅನುಪ್ಪತ್ತಾ, ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ.

… ಪಚ್ಚಯೋ ಥೇರೋ….

೩. ಬಾಕುಲತ್ಥೇರಗಾಥಾ

೨೨೫. ‘‘ಯೋ ಪುಬ್ಬೇ ಕರಣೀಯಾನಿ, ಪಚ್ಛಾ ಸೋ ಕಾತುಮಿಚ್ಛತಿ;

ಸುಖಾ ಸೋ ಧಂಸತೇ ಠಾನಾ, ಪಚ್ಛಾ ಚ ಮನುತಪ್ಪತಿ.

೨೨೬. ‘‘ಯಞ್ಹಿ ಕಯಿರಾ ತಞ್ಹಿ ವದೇ, ಯಂ ನ ಕಯಿರಾ ನ ತಂ ವದೇ;

ಅಕರೋನ್ತಂ ಭಾಸಮಾನಂ, ಪರಿಜಾನನ್ತಿ ಪಣ್ಡಿತಾ.

೨೨೭. ‘‘ಸುಸುಖಂ ವತ ನಿಬ್ಬಾನಂ, ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧದೇಸಿತಂ;

ಅಸೋಕಂ ವಿರಜಂ ಖೇಮಂ, ಯತ್ಥ ದುಕ್ಖಂ ನಿರುಜ್ಝತೀ’’ತಿ.

… ಬಾಕುಲೋ [ಬಾಕ್ಕುಲೋ (ಸೀ.)] ಥೇರೋ….

೪. ಧನಿಯತ್ಥೇರಗಾಥಾ

೨೨೮. ‘‘ಸುಖಂ ಚೇ ಜೀವಿತುಂ ಇಚ್ಛೇ, ಸಾಮಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಅಪೇಕ್ಖವಾ;

ಸಙ್ಘಿಕಂ ನಾತಿಮಞ್ಞೇಯ್ಯ, ಚೀವರಂ ಪಾನಭೋಜನಂ.

೨೨೯. ‘‘ಸುಖಂ ಚೇ ಜೀವಿತುಂ ಇಚ್ಛೇ, ಸಾಮಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಅಪೇಕ್ಖವಾ;

ಅಹಿ ಮೂಸಿಕಸೋಬ್ಭಂವ, ಸೇವೇಥ ಸಯನಾಸನಂ.

೨೩೦. ‘‘ಸುಖಂ ಚೇ ಜೀವಿತುಂ ಇಚ್ಛೇ, ಸಾಮಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಅಪೇಕ್ಖವಾ;

ಇತರೀತರೇನ ತುಸ್ಸೇಯ್ಯ, ಏಕಧಮ್ಮಞ್ಚ ಭಾವಯೇ’’ತಿ.

… ಧನಿಯೋ ಥೇರೋ….

೫. ಮಾತಙ್ಗಪುತ್ತತ್ಥೇರಗಾಥಾ

೨೩೧. ‘‘ಅತಿಸೀತಂ ಅತಿಉಣ್ಹಂ, ಅತಿಸಾಯಮಿದಂ ಅಹು;

ಇತಿ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಕಮ್ಮನ್ತೇ, ಖಣಾ ಅಚ್ಚೇನ್ತಿ ಮಾಣವೇ.

೨೩೨. ‘‘ಯೋ ಚ ಸೀತಞ್ಚ ಉಣ್ಹಞ್ಚ, ತಿಣಾ ಭಿಯ್ಯೋ ನ ಮಞ್ಞತಿ;

ಕರಂ ಪುರಿಸಕಿಚ್ಚಾನಿ, ಸೋ ಸುಖಾ ನ ವಿಹಾಯತಿ.

೨೩೩. ‘‘ದಬ್ಬಂ ಕುಸಂ ಪೋಟಕಿಲಂ, ಉಸೀರಂ ಮುಞ್ಜಪಬ್ಬಜಂ;

ಉರಸಾ ಪನುದಿಸ್ಸಾಮಿ, ವಿವೇಕಮನುಬ್ರೂಹಯ’’ನ್ತಿ.

… ಮಾತಙ್ಗಪುತ್ತೋ ಥೇರೋ….

೬. ಖುಜ್ಜಸೋಭಿತತ್ಥೇರಗಾಥಾ

೨೩೪. ‘‘ಯೇ ಚಿತ್ತಕಥೀ ಬಹುಸ್ಸುತಾ, ಸಮಣಾ ಪಾಟಲಿಪುತ್ತವಾಸಿನೋ;

ತೇಸಞ್ಞತರೋಯಮಾಯುವಾ, ದ್ವಾರೇ ತಿಟ್ಠತಿ ಖುಜ್ಜಸೋಭಿತೋ.

೨೩೫. ‘‘ಯೇ ಚಿತ್ತಕಥೀ ಬಹುಸ್ಸುತಾ, ಸಮಣಾ ಪಾಟಲಿಪುತ್ತವಾಸಿನೋ;

ತೇಸಞ್ಞತರೋಯಮಾಯುವಾ, ದ್ವಾರೇ ತಿಟ್ಠತಿ ಮಾಲುತೇರಿತೋ.

೨೩೬. ‘‘ಸುಯುದ್ಧೇನ ಸುಯಿಟ್ಠೇನ, ಸಙ್ಗಾಮವಿಜಯೇನ ಚ;

ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಾನುಚಿಣ್ಣೇನ, ಏವಾಯಂ ಸುಖಮೇಧತೀ’’ತಿ.

… ಖುಜ್ಜಸೋಭಿತೋ ಥೇರೋ….

೭. ವಾರಣತ್ಥೇರಗಾಥಾ

೨೩೭. ‘‘ಯೋಧ ಕೋಚಿ ಮನುಸ್ಸೇಸು, ಪರಪಾಣಾನಿ ಹಿಂಸತಿ;

ಅಸ್ಮಾ ಲೋಕಾ ಪರಮ್ಹಾ ಚ, ಉಭಯಾ ಧಂಸತೇ ನರೋ.

೨೩೮. ‘‘ಯೋ ಚ ಮೇತ್ತೇನ ಚಿತ್ತೇನ, ಸಬ್ಬಪಾಣಾನುಕಮ್ಪತಿ;

ಬಹುಞ್ಹಿ ಸೋ ಪಸವತಿ, ಪುಞ್ಞಂ ತಾದಿಸಕೋ ನರೋ.

೨೩೯. ‘‘ಸುಭಾಸಿತಸ್ಸ ಸಿಕ್ಖೇಥ, ಸಮಣೂಪಾಸನಸ್ಸ ಚ;

ಏಕಾಸನಸ್ಸ ಚ ರಹೋ, ಚಿತ್ತವೂಪಸಮಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ.

… ವಾರಣೋ ಥೇರೋ….

೮. ವಸ್ಸಿಕತ್ಥೇರಗಾಥಾ

೨೪೦. ‘‘ಏಕೋಪಿ ಸದ್ಧೋ ಮೇಧಾವೀ, ಅಸ್ಸದ್ಧಾನೀಧ ಞಾತಿನಂ;

ಧಮ್ಮಟ್ಠೋ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಹೋತಿ ಅತ್ಥಾಯ ಬನ್ಧುನಂ.

೨೪೧. ‘‘ನಿಗ್ಗಯ್ಹ ಅನುಕಮ್ಪಾಯ, ಚೋದಿತಾ ಞಾತಯೋ ಮಯಾ;

ಞಾತಿಬನ್ಧವಪೇಮೇನ, ಕಾರಂ ಕತ್ವಾನ ಭಿಕ್ಖುಸು.

೨೪೨. ‘‘ತೇ ಅಬ್ಭತೀತಾ ಕಾಲಙ್ಕತಾ, ಪತ್ತಾ ತೇ ತಿದಿವಂ ಸುಖಂ;

ಭಾತರೋ ಮಯ್ಹಂ ಮಾತಾ ಚ, ಮೋದನ್ತಿ ಕಾಮಕಾಮಿನೋ’’ತಿ.

… ವಸ್ಸಿಕೋ [ಪಸ್ಸಿಕೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)] ಥೇರೋ….

೯. ಯಸೋಜತ್ಥೇರಗಾಥಾ

೨೪೩. ‘‘ಕಾಲಪಬ್ಬಙ್ಗಸಙ್ಕಾಸೋ, ಕಿಸೋ ಧಮನಿಸನ್ಥತೋ;

ಮತ್ತಞ್ಞೂ ಅನ್ನಪಾನಮ್ಹಿ, ಅದೀನಮನಸೋ ನರೋ’’.

೨೪೪. ‘‘ಫುಟ್ಠೋ ಡಂಸೇಹಿ ಮಕಸೇಹಿ, ಅರಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಬ್ರಹಾವನೇ;

ನಾಗೋ ಸಙ್ಗಾಮಸೀಸೇವ, ಸತೋ ತತ್ರಾಧಿವಾಸಯೇ.

೨೪೫. ‘‘ಯಥಾ ಬ್ರಹ್ಮಾ ತಥಾ ಏಕೋ, ಯಥಾ ದೇವೋ ತಥಾ ದುವೇ;

ಯಥಾ ಗಾಮೋ ತಥಾ ತಯೋ, ಕೋಲಾಹಲಂ ತತುತ್ತರಿ’’ನ್ತಿ.

… ಯಸೋಜೋ ಥೇರೋ….

೧೦. ಸಾಟಿಮತ್ತಿಯತ್ಥೇರಗಾಥಾ

೨೪೬. ‘‘ಅಹು ತುಯ್ಹಂ ಪುರೇ ಸದ್ಧಾ, ಸಾ ತೇ ಅಜ್ಜ ನ ವಿಜ್ಜತಿ;

ಯಂ ತುಯ್ಹಂ ತುಯ್ಹಮೇವೇತಂ, ನತ್ಥಿ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಮಮ.

೨೪೭. ‘‘ಅನಿಚ್ಚಾ ಹಿ ಚಲಾ ಸದ್ದಾ, ಏವಂ ದಿಟ್ಠಾ ಹಿ ಸಾ ಮಯಾ;

ರಜ್ಜನ್ತಿಪಿ ವಿರಜ್ಜನ್ತಿ, ತತ್ಥ ಕಿಂ ಜಿಯ್ಯತೇ ಮುನಿ.

೨೪೮. ‘‘ಪಚ್ಚತಿ ಮುನಿನೋ ಭತ್ತಂ, ಥೋಕಂ ಥೋಕಂ ಕುಲೇ ಕುಲೇ;

ಪಿಣ್ಡಿಕಾಯ ಚರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಅತ್ಥಿ ಜಙ್ಘಬಲಂ [ಜಙ್ಘಾಬಲಂ (ಸೀ.)] ಮಮಾ’’ತಿ.

… ಸಾಟಿಮತ್ತಿಯೋ ಥೇರೋ….

೧೧. ಉಪಾಲಿತ್ಥೇರಗಾಥಾ

೨೪೯. ‘‘ಸದ್ಧಾಯ ಅಭಿನಿಕ್ಖಮ್ಮ, ನವಪಬ್ಬಜಿತೋ ನವೋ;

ಮಿತ್ತೇ ಭಜೇಯ್ಯ ಕಲ್ಯಾಣೇ, ಸುದ್ಧಾಜೀವೇ ಅತನ್ದಿತೇ.

೨೫೦. ‘‘ಸದ್ಧಾಯ ಅಭಿನಿಕ್ಖಮ್ಮ, ನವಪಬ್ಬಜಿತೋ ನವೋ;

ಸಙ್ಘಸ್ಮಿಂ ವಿಹರಂ ಭಿಕ್ಖು, ಸಿಕ್ಖೇಥ ವಿನಯಂ ಬುಧೋ.

೨೫೧. ‘‘ಸದ್ಧಾಯ ಅಭಿನಿಕ್ಖಮ್ಮ, ನವಪಬ್ಬಜಿತೋ ನವೋ;

ಕಪ್ಪಾಕಪ್ಪೇಸು ಕುಸಲೋ, ಚರೇಯ್ಯ ಅಪುರಕ್ಖತೋ’’ತಿ.

… ಉಪಾಲಿತ್ಥೇರೋ….

೧೨. ಉತ್ತರಪಾಲತ್ಥೇರಗಾಥಾ

೨೫೨. ‘‘ಪಣ್ಡಿತಂ ವತ ಮಂ ಸನ್ತಂ, ಅಲಮತ್ಥವಿಚಿನ್ತಕಂ;

ಪಞ್ಚ ಕಾಮಗುಣಾ ಲೋಕೇ, ಸಮ್ಮೋಹಾ ಪಾತಯಿಂಸು ಮಂ.

೨೫೩. ‘‘ಪಕ್ಖನ್ದೋ ಮಾರವಿಸಯೇ, ದಳ್ಹಸಲ್ಲಸಮಪ್ಪಿತೋ;

ಅಸಕ್ಖಿಂ ಮಚ್ಚುರಾಜಸ್ಸ, ಅಹಂ ಪಾಸಾ ಪಮುಚ್ಚಿತುಂ.

೨೫೪. ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಕಾಮಾ ಪಹೀನಾ ಮೇ, ಭವಾ ಸಬ್ಬೇ ಪದಾಲಿತಾ [ವಿದಾಲಿತಾ (ಸೀ. ಪೀ. ಅಟ್ಠ.)];

ವಿಕ್ಖೀಣೋ ಜಾತಿಸಂಸಾರೋ, ನತ್ಥಿ ದಾನಿ ಪುನಬ್ಭವೋ’’ತಿ.

… ಉತ್ತರಪಾಲೋ ಥೇರೋ….

೧೩. ಅಭಿಭೂತತ್ಥೇರಗಾಥಾ

೨೫೫. ‘‘ಸುಣಾಥ ಞಾತಯೋ ಸಬ್ಬೇ, ಯಾವನ್ತೇತ್ಥ ಸಮಾಗತಾ;

ಧಮ್ಮಂ ವೋ ದೇಸಯಿಸ್ಸಾಮಿ, ದುಕ್ಖಾ ಜಾತಿ ಪುನಪ್ಪುನಂ.

೨೫೬. [ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೮೫] ‘‘ಆರಮ್ಭಥ [ಆರಭಥ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.), ಆರಬ್ಭಥ (ಕ.)] ನಿಕ್ಕಮಥ, ಯುಞ್ಜಥ ಬುದ್ಧಸಾಸನೇ;

ಧುನಾಥ ಮಚ್ಚುನೋ ಸೇನಂ, ನಳಾಗಾರಂವ ಕುಞ್ಜರೋ.

೨೫೭. ‘‘ಯೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮವಿನಯೇ, ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ ವಿಹಸ್ಸತಿ [ವಿಹೇಸ್ಸತಿ (ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)];

ಪಹಾಯ ಜಾತಿಸಂಸಾರಂ, ದುಕ್ಖಸ್ಸನ್ತಂ ಕರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ.

… ಅಭಿಭೂತೋ ಥೇರೋ….

೧೪. ಗೋತಮತ್ಥೇರಗಾಥಾ

೨೫೮. ‘‘ಸಂಸರಂ ಹಿ ನಿರಯಂ ಅಗಚ್ಛಿಸ್ಸಂ, ಪೇತಲೋಕಮಗಮಂ ಪುನಪ್ಪುನಂ;

ದುಕ್ಖಮಮ್ಹಿಪಿ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿಯಂ, ನೇಕಧಾ ಹಿ ವುಸಿತಂ ಚಿರಂ ಮಯಾ.

೨೫೯. ‘‘ಮಾನುಸೋಪಿ ಚ ಭವೋಭಿರಾಧಿತೋ, ಸಗ್ಗಕಾಯಮಗಮಂ ಸಕಿಂ ಸಕಿಂ;

ರೂಪಧಾತುಸು ಅರೂಪಧಾತುಸು, ನೇವಸಞ್ಞಿಸು ಅಸಞ್ಞಿಸುಟ್ಠಿತಂ.

೨೬೦. ‘‘ಸಮ್ಭವಾ ಸುವಿದಿತಾ ಅಸಾರಕಾ, ಸಙ್ಖತಾ ಪಚಲಿತಾ ಸದೇರಿತಾ;

ತಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಮಹಮತ್ತಸಮ್ಭವಂ, ಸನ್ತಿಮೇವ ಸತಿಮಾ ಸಮಜ್ಝಗ’’ನ್ತಿ.

… ಗೋತಮೋ ಥೇರೋ….

೧೫. ಹಾರಿತತ್ಥೇರಗಾಥಾ

೨೬೧. ‘‘ಯೋ ಪುಬ್ಬೇ ಕರಣೀಯಾನಿ, ಪಚ್ಛಾ ಸೋ ಕಾತುಮಿಚ್ಛತಿ;

ಸುಖಾ ಸೋ ಧಂಸತೇ ಠಾನಾ, ಪಚ್ಛಾ ಚ ಮನುತಪ್ಪತಿ.

೨೬೨. ‘‘ಯಞ್ಹಿ ಕಯಿರಾ ತಞ್ಹಿ ವದೇ, ಯಂ ನ ಕಯಿರಾ ನ ತಂ ವದೇ;

ಅಕರೋನ್ತಂ ಭಾಸಮಾನಂ, ಪರಿಜಾನನ್ತಿ ಪಣ್ಡಿತಾ.

೨೬೩. ‘‘ಸುಸುಖಂ ವತ ನಿಬ್ಬಾನಂ, ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧದೇಸಿತಂ;

ಅಸೋಕಂ ವಿರಜಂ ಖೇಮಂ, ಯತ್ಥ ದುಕ್ಖಂ ನಿರುಜ್ಝತೀ’’ತಿ.

… ಹಾರಿತೋ ಥೇರೋ….

೧೬. ವಿಮಲತ್ಥೇರಗಾಥಾ

೨೬೪. ‘‘ಪಾಪಮಿತ್ತೇ ವಿವಜ್ಜೇತ್ವಾ, ಭಜೇಯ್ಯುತ್ತಮಪುಗ್ಗಲಂ;

ಓವಾದೇ ಚಸ್ಸ ತಿಟ್ಠೇಯ್ಯ, ಪತ್ಥೇನ್ತೋ ಅಚಲಂ ಸುಖಂ.

೨೬೫. ‘‘ಪರಿತ್ತಂ ದಾರುಮಾರುಯ್ಹ, ಯಥಾ ಸೀದೇ ಮಹಣ್ಣವೇ;

ಏವಂ ಕುಸೀತಮಾಗಮ್ಮ, ಸಾಧುಜೀವೀಪಿ ಸೀದತಿ;

ತಸ್ಮಾ ತಂ ಪರಿವಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಕುಸೀತಂ ಹೀನವೀರಿಯಂ.

೨೬೬. ‘‘ಪವಿವಿತ್ತೇಹಿ ಅರಿಯೇಹಿ, ಪಹಿತತ್ತೇಹಿ ಝಾಯಿಭಿ;

ನಿಚ್ಚಂ ಆರದ್ಧವೀರಿಯೇಹಿ, ಪಣ್ಡಿತೇಹಿ ಸಹಾವಸೇ’’ತಿ.

… ವಿಮಲೋ ಥೇರೋ….

ತಿಕನಿಪಾತೋ ನಿಟ್ಠಿತೋ.