೪. ಮಹಾವಗ್ಗೋ

೧. ಅಮ್ಬಸಕ್ಕರಪೇತವತ್ಥು

೫೧೭. ವೇಸಾಲೀ ನಾಮ ನಗರತ್ಥಿ ವಜ್ಜೀನಂ, ತತ್ಥ ಅಹು ಲಿಚ್ಛವಿ ಅಮ್ಬಸಕ್ಕರೋ [ಅಮ್ಬಸಕ್ಖರೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.), ಅಪ್ಪಸಕ್ಕರೋ (ಕ.)];

ದಿಸ್ವಾನ ಪೇತಂ ನಗರಸ್ಸ ಬಾಹಿರಂ, ತತ್ಥೇವ ಪುಚ್ಛಿತ್ಥ ತಂ ಕಾರಣತ್ಥಿಕೋ.

೫೧೮. ‘‘ಸೇಯ್ಯಾ ನಿಸಜ್ಜಾ ನಯಿಮಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ, ಅಭಿಕ್ಕಮೋ ನತ್ಥಿ ಪಟಿಕ್ಕಮೋ ಚ;

ಅಸಿತಪೀತಖಾಯಿತವತ್ಥಭೋಗಾ, ಪರಿಚಾರಿಕಾ [ಪರಿಚಾರಣಾ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಸಾಪಿ ಇಮಸ್ಸ ನತ್ಥಿ.

೫೧೯. ‘‘ಯೇ ಞಾತಕಾ ದಿಟ್ಠಸುತಾ ಸುಹಜ್ಜಾ, ಅನುಕಮ್ಪಕಾ ಯಸ್ಸ ಅಹೇಸುಂ ಪುಬ್ಬೇ;

ದಟ್ಠುಮ್ಪಿ ತೇ ದಾನಿ ನ ತಂ ಲಭನ್ತಿ, ವಿರಾಜಿತತ್ತೋ [ವಿರಾಧಿತತ್ತೋ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಹಿ ಜನೇನ ತೇನ.

೫೨೦. ‘‘ನ ಓಗ್ಗತತ್ತಸ್ಸ ಭವನ್ತಿ ಮಿತ್ತಾ, ಜಹನ್ತಿ ಮಿತ್ತಾ ವಿಕಲಂ ವಿದಿತ್ವಾ;

ಅತ್ಥಞ್ಚ ದಿಸ್ವಾ ಪರಿವಾರಯನ್ತಿ, ಬಹೂ ಮಿತ್ತಾ ಉಗ್ಗತತ್ತಸ್ಸ ಹೋನ್ತಿ.

೫೨೧. ‘‘ನಿಹೀನತ್ತೋ ಸಬ್ಬಭೋಗೇಹಿ ಕಿಚ್ಛೋ, ಸಮ್ಮಕ್ಖಿತೋ ಸಮ್ಪರಿಭಿನ್ನಗತ್ತೋ;

ಉಸ್ಸಾವಬಿನ್ದೂವ ಪಲಿಮ್ಪಮಾನೋ, ಅಜ್ಜ ಸುವೇ ಜೀವಿತಸ್ಸೂಪರೋಧೋ.

೫೨೨. ‘‘ಏತಾದಿಸಂ ಉತ್ತಮಕಿಚ್ಛಪ್ಪತ್ತಂ, ಉತ್ತಾಸಿತಂ ಪುಚಿಮನ್ದಸ್ಸ ಸೂಲೇ;

‘ಅಥ ತ್ವಂ ಕೇನ ವಣ್ಣೇನ ವದೇಸಿ ಯಕ್ಖ, ಜೀವ ಭೋ ಜೀವಿತಮೇವ ಸೇಯ್ಯೋ’’’ತಿ.

೫೨೩. ‘‘ಸಾಲೋಹಿತೋ ಏಸ ಅಹೋಸಿ ಮಯ್ಹಂ, ಅಹಂ ಸರಾಮಿ ಪುರಿಮಾಯ ಜಾತಿಯಾ;

ದಿಸ್ವಾ ಚ ಮೇ ಕಾರುಞ್ಞಮಹೋಸಿ ರಾಜ, ಮಾ ಪಾಪಧಮ್ಮೋ ನಿರಯಂ ಪತಾಯಂ [ಪತಿ + ಅಯಂ = ಪತಾಯಂ].

೫೨೪. ‘‘ಇತೋ ಚುತೋ ಲಿಚ್ಛವಿ ಏಸ ಪೋಸೋ, ಸತ್ತುಸ್ಸದಂ ನಿರಯಂ ಘೋರರೂಪಂ;

ಉಪಪಜ್ಜತಿ ದುಕ್ಕಟಕಮ್ಮಕಾರೀ, ಮಹಾಭಿತಾಪಂ ಕಟುಕಂ ಭಯಾನಕಂ.

೫೨೫. ‘‘ಅನೇಕಭಾಗೇನ ಗುಣೇನ ಸೇಯ್ಯೋ, ಅಯಮೇವ ಸೂಲೋ ನಿರಯೇನ ತೇನ;

ಏಕನ್ತದುಕ್ಖಂ ಕಟುಕಂ ಭಯಾನಕಂ, ಏಕನ್ತತಿಬ್ಬಂ ನಿರಯಂ ಪತಾಯಂ [ಪತೇ + ಅಯಂ = ಪತಾಯಂ].

೫೨೬. ‘‘ಇದಞ್ಚ ಸುತ್ವಾ ವಚನಂ ಮಮೇಸೋ, ದುಕ್ಖೂಪನೀತೋ ವಿಜಹೇಯ್ಯ ಪಾಣಂ;

ತಸ್ಮಾ ಅಹಂ ಸನ್ತಿಕೇ ನ ಭಣಾಮಿ, ಮಾ ಮೇ ಕತೋ ಜೀವಿತಸ್ಸೂಪರೋಧೋ’’.

೫೨೭. ‘‘ಅಞ್ಞಾತೋ ಏಸೋ [ಅಜ್ಝಿತೋ ಏಸ (ಕ.)] ಪುರಿಸಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ, ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಇಚ್ಛಾಮಸೇ ಪುಚ್ಛಿತುಂ ತುವಂ;

ಓಕಾಸಕಮ್ಮಂ ಸಚೇ ನೋ ಕರೋಸಿ, ಪುಚ್ಛಾಮ ತಂ ನೋ ನ ಚ ಕುಜ್ಝಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.

೫೨೮. ‘‘ಅದ್ಧಾ ಪಟಿಞ್ಞಾ ಮೇ ತದಾ ಅಹು [ಪಟಿಞ್ಞಾತಮೇತಂ ತದಾಹು (ಕ.), ಪಟಿಞ್ಞಾ ನ ಮೇತೇ ತದಾ ಅಹು (?)], ನಾಚಿಕ್ಖನಾ ಅಪ್ಪಸನ್ನಸ್ಸ ಹೋತಿ;

ಅಕಾಮಾ ಸದ್ಧೇಯ್ಯವಚೋತಿ ಕತ್ವಾ, ಪುಚ್ಛಸ್ಸು ಮಂ ಕಾಮಂ ಯಥಾ ವಿಸಯ್ಹ’’ನ್ತಿ [ವಿಸಯಂ (ಕ.)].

೫೨೯. ‘‘ಯಂ ಕಿಞ್ಚಹಂ ಚಕ್ಖುನಾ ಪಸ್ಸಿಸ್ಸಾಮಿ [ಪಸ್ಸಾಮಿ (ಕ.)], ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ತಾಹಂ ಅಭಿಸದ್ದಹೇಯ್ಯಂ;

ದಿಸ್ವಾವ ತಂ ನೋಪಿ ಚೇ ಸದ್ದಹೇಯ್ಯಂ, ಕರೇಯ್ಯಾಸಿ [ಕರೋಹಿ (ಕತ್ಥಚಿ)] ಮೇ ಯಕ್ಖ ನಿಯಸ್ಸಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ.

೫೩೦. ‘‘ಸಚ್ಚಪ್ಪಟಿಞ್ಞಾ ತವ ಮೇಸಾ ಹೋತು, ಸುತ್ವಾನ ಧಮ್ಮಂ ಲಭ ಸುಪ್ಪಸಾದಂ;

ಅಞ್ಞತ್ಥಿಕೋ ನೋ ಚ ಪದುಟ್ಠಚಿತ್ತೋ, ಯಂ ತೇ ಸುತಂ ಅಸುತಞ್ಚಾಪಿ ಧಮ್ಮಂ;

ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ಅಕ್ಖಿಸ್ಸಂ [ಸಬ್ಬಂ ಆಚಿಕ್ಖಿಸ್ಸಂ (ಸೀ.)] ಯಥಾ ಪಜಾನನ್ತಿ.

೫೩೧. ‘‘ಸೇತೇನ ಅಸ್ಸೇನ ಅಲಙ್ಕತೇನ, ಉಪಯಾಸಿ ಸೂಲಾವುತಕಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ;

ಯಾನಂ ಇದಂ ಅಬ್ಭುತಂ ದಸ್ಸನೇಯ್ಯಂ, ಕಿಸ್ಸೇತಂ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋ’’ತಿ.

೫೩೨. ‘‘ವೇಸಾಲಿಯಾ ನಗರಸ್ಸ [ತಸ್ಸ ನಗರಸ್ಸ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)] ಮಜ್ಝೇ, ಚಿಕ್ಖಲ್ಲಮಗ್ಗೇ ನರಕಂ ಅಹೋಸಿ;

ಗೋಸೀಸಮೇಕಾಹಂ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ, ಸೇತಂ [ಸೇತುಂ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಗಹೇತ್ವಾ ನರಕಸ್ಮಿಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿಂ.

೫೩೩. ‘‘ಏತಸ್ಮಿಂ ಪಾದಾನಿ ಪತಿಟ್ಠಪೇತ್ವಾ, ಮಯಞ್ಚ ಅಞ್ಞೇ ಚ ಅತಿಕ್ಕಮಿಮ್ಹಾ;

ಯಾನಂ ಇದಂ ಅಬ್ಭುತಂ ದಸ್ಸನೇಯ್ಯಂ, ತಸ್ಸೇವ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋ’’ತಿ.

೫೩೪. ‘‘ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತಿ, ಗನ್ಧೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪವಾಯತಿ;

ಯಕ್ಖಿದ್ಧಿಪತ್ತೋಸಿ ಮಹಾನುಭಾವೋ, ನಗ್ಗೋ ಚಾಸಿ ಕಿಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋ’’ತಿ.

೫೩೫. ‘‘ಅಕ್ಕೋಧನೋ ನಿಚ್ಚಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ, ಸಣ್ಹಾಹಿ ವಾಚಾಹಿ ಜನಂ ಉಪೇಮಿ;

ತಸ್ಸೇವ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋ, ದಿಬ್ಬೋ ಮೇ ವಣ್ಣೋ ಸತತಂ ಪಭಾಸತಿ.

೫೩೬. ‘‘ಯಸಞ್ಚ ಕಿತ್ತಿಞ್ಚ ಧಮ್ಮೇ ಠಿತಾನಂ, ದಿಸ್ವಾನ ಮನ್ತೇಮಿ [ದಿಸ್ವಾ ಸಮನ್ತೇಮಿ (ಕ.)] ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ;

ತಸ್ಸೇವ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋ, ದಿಬ್ಬೋ ಮೇ ಗನ್ಧೋ ಸತತಂ ಪವಾಯತಿ.

೫೩೭. ‘‘ಸಹಾಯಾನಂ ತಿತ್ಥಸ್ಮಿಂ ನ್ಹಾಯನ್ತಾನಂ, ಥಲೇ ಗಹೇತ್ವಾ ನಿದಹಿಸ್ಸ ದುಸ್ಸಂ;

ಖಿಡ್ಡತ್ಥಿಕೋ ನೋ ಚ ಪದುಟ್ಠಚಿತ್ತೋ, ತೇನಮ್ಹಿ ನಗ್ಗೋ ಕಸಿರಾ ಚ ವುತ್ತೀ’’ತಿ.

೫೩೮. ‘‘ಯೋ ಕೀಳಮಾನೋ ಪಕರೋತಿ ಪಾಪಂ, ತಸ್ಸೇದಿಸಂ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಮಾಹು;

ಅಕೀಳಮಾನೋ ಪನ ಯೋ ಕರೋತಿ, ಕಿಂ ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪಾಕಮಾಹೂ’’ತಿ.

೫೩೯. ‘‘ಯೇ ದುಟ್ಠಸಙ್ಕಪ್ಪಮನಾ ಮನುಸ್ಸಾ, ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ ಚ ಸಙ್ಕಿಲಿಟ್ಠಾ;

ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಂ, ಅಸಂಸಯಂ ತೇ ನಿರಯಂ ಉಪೇನ್ತಿ.

೫೪೦. ‘‘ಅಪರೇ ಪನ ಸುಗತಿಮಾಸಮಾನಾ, ದಾನೇ ರತಾ ಸಙ್ಗಹಿತತ್ತಭಾವಾ;

ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಅಭಿಸಮ್ಪರಾಯಂ, ಅಸಂಸಯಂ ತೇ ಸುಗತಿಂ ಉಪೇನ್ತೀ’’ತಿ.

೫೪೧. ‘‘ತಂ ಕಿನ್ತಿ ಜಾನೇಯ್ಯಮಹಂ ಅವೇಚ್ಚ, ಕಲ್ಯಾಣಪಾಪಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋ;

ಕಿಂ ವಾಹಂ ದಿಸ್ವಾ ಅಭಿಸದ್ದಹೇಯ್ಯಂ, ಕೋ ವಾಪಿ ಮಂ ಸದ್ದಹಾಪೇಯ್ಯ ಏತ’’ನ್ತಿ.

೫೪೨. ‘‘ದಿಸ್ವಾ ಚ ಸುತ್ವಾ ಅಭಿಸದ್ದಹಸ್ಸು, ಕಲ್ಯಾಣಪಾಪಸ್ಸ ಅಯಂ ವಿಪಾಕೋ;

ಕಲ್ಯಾಣಪಾಪೇ ಉಭಯೇ ಅಸನ್ತೇ, ಸಿಯಾ ನು ಸತ್ತಾ ಸುಗತಾ ದುಗ್ಗತಾ ವಾ.

೫೪೩. ‘‘ನೋ ಚೇತ್ಥ ಕಮ್ಮಾನಿ ಕರೇಯ್ಯುಂ ಮಚ್ಚಾ, ಕಲ್ಯಾಣಪಾಪಾನಿ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ;

ನಾಹೇಸುಂ ಸತ್ತಾ ಸುಗತಾ ದುಗ್ಗತಾ ವಾ, ಹೀನಾ ಪಣೀತಾ ಚ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ.

೫೪೪. ‘‘ಯಸ್ಮಾ ಚ ಕಮ್ಮಾನಿ ಕರೋನ್ತಿ ಮಚ್ಚಾ, ಕಲ್ಯಾಣಪಾಪಾನಿ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ;

ತಸ್ಮಾ ಹಿ ಸತ್ತಾ ಸುಗತಾ ದುಗ್ಗತಾ ವಾ, ಹೀನಾ ಪಣೀತಾ ಚ ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ.

೫೪೫. ‘‘ದ್ವಯಜ್ಜ ಕಮ್ಮಾನಂ ವಿಪಾಕಮಾಹು, ಸುಖಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಚ ವೇದನೀಯಂ;

ತಾ ದೇವತಾಯೋ ಪರಿಚಾರಯನ್ತಿ, ಪಚ್ಚನ್ತಿ ಬಾಲಾ ದ್ವಯತಂ ಅಪಸ್ಸಿನೋ.

೫೪೬. ‘‘ನ ಮತ್ಥಿ ಕಮ್ಮಾನಿ ಸಯಂಕತಾನಿ, ದತ್ವಾಪಿ ಮೇ ನತ್ಥಿ ಯೋ [ಸೋ (ಸಬ್ಬತ್ಥ)] ಆದಿಸೇಯ್ಯ;

ಅಚ್ಛಾದನಂ ಸಯನಮಥನ್ನಪಾನಂ, ತೇನಮ್ಹಿ ನಗ್ಗೋ ಕಸಿರಾ ಚ ವುತ್ತೀ’’ತಿ.

೫೪೭. ‘‘ಸಿಯಾ ನು ಖೋ ಕಾರಣಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಯಕ್ಖ, ಅಚ್ಛಾದನಂ ಯೇನ ತುವಂ ಲಭೇಥ;

ಆಚಿಕ್ಖ ಮೇ ತ್ವಂ ಯದತ್ಥಿ ಹೇತು, ಸದ್ಧಾಯಿಕಂ [ಸದ್ಧಾಯಿತಂ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಹೇತುವಚೋ ಸುಣೋಮಾ’’ತಿ.

೫೪೮. ‘‘ಕಪ್ಪಿತಕೋ [ಕಪ್ಪಿನಕೋ (ಸೀ.)] ನಾಮ ಇಧತ್ಥಿ ಭಿಕ್ಖು, ಝಾಯೀ ಸುಸೀಲೋ ಅರಹಾ ವಿಮುತ್ತೋ;

ಗುತ್ತಿನ್ದ್ರಿಯೋ ಸಂವುತಪಾತಿಮೋಕ್ಖೋ, ಸೀತಿಭೂತೋ ಉತ್ತಮದಿಟ್ಠಿಪತ್ತೋ.

೫೪೯. ‘‘ಸಖಿಲೋ ವದಞ್ಞೂ ಸುವಚೋ ಸುಮುಖೋ, ಸ್ವಾಗಮೋ ಸುಪ್ಪಟಿಮುತ್ತಕೋ ಚ;

ಪುಞ್ಞಸ್ಸ ಖೇತ್ತಂ ಅರಣವಿಹಾರೀ, ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಞ್ಚ ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯೋ.

೫೫೦. ‘‘ಸನ್ತೋ ವಿಧೂಮೋ ಅನೀಘೋ ನಿರಾಸೋ, ಮುತ್ತೋ ವಿಸಲ್ಲೋ ಅಮಮೋ ಅವಙ್ಕೋ;

ನಿರೂಪಧೀ ಸಬ್ಬಪಪಞ್ಚಖೀಣೋ, ತಿಸ್ಸೋ ವಿಜ್ಜಾ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ ಜುತಿಮಾ.

೫೫೧. ‘‘ಅಪ್ಪಞ್ಞಾತೋ ದಿಸ್ವಾಪಿ ನ ಚ ಸುಜಾನೋ, ಮುನೀತಿ ನಂ ವಜ್ಜಿಸು ವೋಹರನ್ತಿ;

ಜಾನನ್ತಿ ತಂ ಯಕ್ಖಭೂತಾ ಅನೇಜಂ, ಕಲ್ಯಾಣಧಮ್ಮಂ ವಿಚರನ್ತಂ ಲೋಕೇ.

೫೫೨. ‘‘ತಸ್ಸ ತುವಂ ಏಕಯುಗಂ ದುವೇ ವಾ, ಮಮುದ್ದಿಸಿತ್ವಾನ ಸಚೇ ದದೇಥ;

ಪಟಿಗ್ಗಹೀತಾನಿ ಚ ತಾನಿ ಅಸ್ಸು, ಮಮಞ್ಚ ಪಸ್ಸೇಥ ಸನ್ನದ್ಧದುಸ್ಸ’’ನ್ತಿ.

೫೫೩. ‘‘ಕಸ್ಮಿಂ ಪದೇಸೇ ಸಮಣಂ ವಸನ್ತಂ, ಗನ್ತ್ವಾನ ಪಸ್ಸೇಮು ಮಯಂ ಇದಾನಿ;

ಯೋ ಮಜ್ಜ [ಸ ಮಜ್ಜ (ಸೀ.)] ಕಙ್ಖಂ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಿತಞ್ಚ, ದಿಟ್ಠೀವಿಸೂಕಾನಿ ವಿನೋದಯೇಯ್ಯಾ’’ತಿ.

೫೫೪. ‘‘ಏಸೋ ನಿಸಿನ್ನೋ ಕಪಿನಚ್ಚನಾಯಂ, ಪರಿವಾರಿತೋ ದೇವತಾಹಿ ಬಹೂಹಿ;

ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಭಾಸತಿ ಸಚ್ಚನಾಮೋ, ಸಕಸ್ಮಿಮಾಚೇರಕೇ ಅಪ್ಪಮತ್ತೋ’’ತಿ.

೫೫೫. ‘‘ತಥಾಹಂ [ಯಥಾಹಂ (ಕ.)] ಕಸ್ಸಾಮಿ ಗನ್ತ್ವಾ ಇದಾನಿ, ಅಚ್ಛಾದಯಿಸ್ಸಂ ಸಮಣಂ ಯುಗೇನ;

ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಾನಿ ಚ ತಾನಿ ಅಸ್ಸು, ತುವಞ್ಚ ಪಸ್ಸೇಮು ಸನ್ನದ್ಧದುಸ್ಸ’’ನ್ತಿ.

೫೫೬. ‘‘ಮಾ ಅಕ್ಖಣೇ ಪಬ್ಬಜಿತಂ ಉಪಾಗಮಿ, ಸಾಧು ವೋ ಲಿಚ್ಛವಿ ನೇಸ ಧಮ್ಮೋ;

ತತೋ ಚ ಕಾಲೇ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ, ತತ್ಥೇವ ಪಸ್ಸಾಹಿ ರಹೋ ನಿಸಿನ್ನ’’ನ್ತಿ.

೫೫೭. ತಥಾತಿ ವತ್ವಾ ಅಗಮಾಸಿ ತತ್ಥ, ಪರಿವಾರಿತೋ ದಾಸಗಣೇನ ಲಿಚ್ಛವಿ;

ಸೋ ತಂ ನಗರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ, ವಾಸೂಪಗಚ್ಛಿತ್ಥ ಸಕೇ ನಿವೇಸನೇ.

೫೫೮. ತತೋ ಚ ಕಾಲೇ ಗಿಹಿಕಿಚ್ಚಾನಿ ಕತ್ವಾ, ನ್ಹತ್ವಾ ಪಿವಿತ್ವಾ ಚ ಖಣಂ ಲಭಿತ್ವಾ;

ವಿಚೇಯ್ಯ ಪೇಳಾತೋ ಚ ಯುಗಾನಿ ಅಟ್ಠ, ಗಾಹಾಪಯೀ ದಾಸಗಣೇನ ಲಿಚ್ಛವಿ.

೫೫೯. ಸೋ ತಂ ಪದೇಸಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ, ತಂ ಅದ್ದಸ ಸಮಣಂ ಸನ್ತಚಿತ್ತಂ;

ಪಟಿಕ್ಕನ್ತಂ ಗೋಚರತೋ ನಿವತ್ತಂ, ಸೀತಿಭೂತಂ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ನಿಸಿನ್ನಂ.

೫೬೦. ತಮೇನಮವೋಚ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ, ಅಪ್ಪಾಬಾಧಂ ಫಾಸುವಿಹಾರಞ್ಚ ಪುಚ್ಛಿ;

‘‘ವೇಸಾಲಿಯಂ ಲಿಚ್ಛವಿಹಂ ಭದನ್ತೇ, ಜಾನನ್ತಿ ಮಂ ಲಿಚ್ಛವಿ ಅಮ್ಬಸಕ್ಕರೋ.

೫೬೧. ‘‘ಇಮಾನಿ ಮೇ ಅಟ್ಠ ಯುಗಾ ಸುಭಾನಿ [ಯುಗಾನಿ ಭನ್ತೇ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)], ಪಟಿಗಣ್ಹ ಭನ್ತೇ ಪದದಾಮಿ ತುಯ್ಹಂ;

ತೇನೇವ ಅತ್ಥೇನ ಇಧಾಗತೋಸ್ಮಿ, ಯಥಾ ಅಹಂ ಅತ್ತಮನೋ ಭವೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ.

೫೬೨. ‘‘ದೂರತೋವ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಚ, ನಿವೇಸನಂ ತೇ ಪರಿವಜ್ಜಯನ್ತಿ;

ಪತ್ತಾನಿ ಭಿಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ತೇ [ಭಿಜ್ಜನ್ತಿ ತವ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ನಿವೇಸನೇ, ಸಙ್ಘಾಟಿಯೋ ಚಾಪಿ ವಿದಾಲಯನ್ತಿ [ವಿಪಾಟಯನ್ತಿ (ಸೀ.), ವಿಪಾತಯನ್ತಿ (ಕ.)].

೫೬೩. ‘‘ಅಥಾಪರೇ ಪಾದಕುಠಾರಿಕಾಹಿ, ಅವಂಸಿರಾ ಸಮಣಾ ಪಾತಯನ್ತಿ;

ಏತಾದಿಸಂ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ವಿಹೇಸಂ, ತಯಾ ಕತಂ ಸಮಣಾ ಪಾಪುಣನ್ತಿ.

೫೬೪. ‘‘ತಿಣೇನ ತೇಲಮ್ಪಿ ನ ತ್ವಂ ಅದಾಸಿ, ಮೂಳ್ಹಸ್ಸ ಮಗ್ಗಮ್ಪಿ ನ ಪಾವದಾಸಿ;

ಅನ್ಧಸ್ಸ ದಣ್ಡಂ ಸಯಮಾದಿಯಾಸಿ, ಏತಾದಿಸೋ ಕದರಿಯೋ ಅಸಂವುತೋ ತುವಂ;

ಅಥ ತ್ವಂ ಕೇನ ವಣ್ಣೇನ ಕಿಮೇವ ದಿಸ್ವಾ,

ಅಮ್ಹೇಹಿ ಸಹ ಸಂವಿಭಾಗಂ ಕರೋಸೀ’’ತಿ.

೫೬೫. ‘‘ಪಚ್ಚೇಮಿ ಭನ್ತೇ ಯಂ ತ್ವಂ ವದೇಸಿ, ವಿಹೇಸಯಿಂ ಸಮಣೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಚ;

ಖಿಡ್ಡತ್ಥಿಕೋ ನೋ ಚ ಪದುಟ್ಠಚಿತ್ತೋ, ಏತಮ್ಪಿ ಮೇ ದುಕ್ಕಟಮೇವ ಭನ್ತೇ.

೫೬೬. ‘‘ಖಿಡ್ಡಾಯ ಯಕ್ಖೋ ಪಸವಿತ್ವಾ ಪಾಪಂ, ವೇದೇತಿ ದುಕ್ಖಂ ಅಸಮತ್ತಭೋಗೀ;

ದಹರೋ ಯುವಾ ನಗ್ಗನಿಯಸ್ಸ ಭಾಗೀ, ಕಿಂ ಸು ತತೋ ದುಕ್ಖತರಸ್ಸ ಹೋತಿ.

೫೬೭. ‘‘ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಸಂವೇಗಮಲತ್ಥಂ ಭನ್ತೇ, ತಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ವಾಪಿ [ತಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ತಾಹಂ (ಸೀ.), ತಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಚಾಹಂ (ಪೀ.)] ದದಾಮಿ ದಾನಂ;

ಪಟಿಗಣ್ಹ ಭನ್ತೇ ವತ್ಥಯುಗಾನಿ ಅಟ್ಠ, ಯಕ್ಖಸ್ಸಿಮಾ ಗಚ್ಛನ್ತು ದಕ್ಖಿಣಾಯೋ’’ತಿ.

೫೬೮. ‘‘ಅದ್ಧಾ ಹಿ ದಾನಂ ಬಹುಧಾ ಪಸತ್ಥಂ, ದದತೋ ಚ ತೇ ಅಕ್ಖಯಧಮ್ಮಮತ್ಥು;

ಪಟಿಗಣ್ಹಾಮಿ ತೇ ವತ್ಥಯುಗಾನಿ ಅಟ್ಠ, ಯಕ್ಖಸ್ಸಿಮಾ ಗಚ್ಛನ್ತು ದಕ್ಖಿಣಾಯೋ’’ತಿ.

೫೬೯. ತತೋ ಹಿ ಸೋ ಆಚಮಯಿತ್ವಾ ಲಿಚ್ಛವಿ, ಥೇರಸ್ಸ ದತ್ವಾನ ಯುಗಾನಿ ಅಟ್ಠ;

‘ಪಟಿಗ್ಗಹಿತಾನಿ ಚ ತಾನಿ ಅಸ್ಸು, ಯಕ್ಖಞ್ಚ ಪಸ್ಸೇಥ ಸನ್ನದ್ಧದುಸ್ಸಂ’.

೫೭೦. ತಮದ್ದಸಾ ಚನ್ದನಸಾರಲಿತ್ತಂ, ಆಜಞ್ಞಮಾರೂಳ್ಹಮುಳಾರವಣ್ಣಂ;

ಅಲಙ್ಕತಂ ಸಾಧುನಿವತ್ಥದುಸ್ಸಂ, ಪರಿವಾರಿತಂ ಯಕ್ಖಮಹಿದ್ಧಿಪತ್ತಂ.

೫೭೧. ಸೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಅತ್ತಮನಾ ಉದಗ್ಗೋ, ಪಹಟ್ಠಚಿತ್ತೋ ಚ ಸುಭಗ್ಗರೂಪೋ;

ಕಮ್ಮಞ್ಚ ದಿಸ್ವಾನ ಮಹಾವಿಪಾಕಂ, ಸನ್ದಿಟ್ಠಿಕಂ ಚಕ್ಖುನಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ.

೫೭೨. ತಮೇನಮವೋಚ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ, ‘‘ದಸ್ಸಾಮಿ ದಾನಂ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ;

ನ ಚಾಪಿ ಮೇ ಕಿಞ್ಚಿ ಅದೇಯ್ಯಮತ್ಥಿ, ತುವಞ್ಚ ಮೇ ಯಕ್ಖ ಬಹೂಪಕಾರೋ’’ತಿ.

೫೭೩. ‘‘ತುವಞ್ಚ ಮೇ ಲಿಚ್ಛವಿ ಏಕದೇಸಂ, ಅದಾಸಿ ದಾನಾನಿ ಅಮೋಘಮೇತಂ;

ಸ್ವಾಹಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ ತಯಾವ ಸಕ್ಖಿಂ, ಅಮಾನುಸೋ ಮಾನುಸಕೇನ ಸದ್ಧಿ’’ನ್ತಿ.

೫೭೪. ‘‘ಗತೀ ಚ ಬನ್ಧೂ ಚ ಪರಾಯಣಞ್ಚ [ಪರಾಯನಞ್ಚ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)], ಮಿತ್ತೋ ಮಮಾಸಿ ಅಥ ದೇವತಾ ಮೇ [ದೇವತಾಸಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)];

ಯಾಚಾಮಿ ತಂ [ಯಾಚಾಮಹಂ (ಸೀ.)] ಪಞ್ಜಲಿಕೋ ಭವಿತ್ವಾ, ಇಚ್ಛಾಮಿ ತಂ ಯಕ್ಖ ಪುನಾಪಿ ದಟ್ಠು’’ನ್ತಿ.

೫೭೫. ‘‘ಸಚೇ ತುವಂ ಅಸ್ಸದ್ಧೋ ಭವಿಸ್ಸಸಿ, ಕದರಿಯರೂಪೋ ವಿಪ್ಪಟಿಪನ್ನಚಿತ್ತೋ;

ತ್ವಂ ನೇವ ಮಂ ಲಚ್ಛಸಿ [ತೇನೇವ ಮಂ ನ ಲಚ್ಛಸೀ (ಸೀ.), ತೇನೇವ ಮಂ ಲಿಚ್ಛವಿ (ಸ್ಯಾ.), ತೇನೇವ ಮಂ ಲಚ್ಛಸಿ (ಕ.)] ದಸ್ಸನಾಯ, ದಿಸ್ವಾ ಚ ತಂ ನೋಪಿ ಚ ಆಲಪಿಸ್ಸಂ.

೫೭೬. ‘‘ಸಚೇ ಪನ ತ್ವಂ ಭವಿಸ್ಸಸಿ ಧಮ್ಮಗಾರವೋ, ದಾನೇ ರತೋ ಸಙ್ಗಹಿತತ್ತಭಾವೋ;

ಓಪಾನಭೂತೋ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ, ಏವಂ ಮಮಂ ಲಚ್ಛಸಿ ದಸ್ಸನಾಯ.

೫೭೭. ‘‘ದಿಸ್ವಾ ಚ ತಂ ಆಲಪಿಸ್ಸಂ ಭದನ್ತೇ, ಇಮಞ್ಚ ಸೂಲತೋ ಲಹುಂ ಪಮುಞ್ಚ;

ಯತೋ ನಿದಾನಂ ಅಕರಿಮ್ಹ ಸಕ್ಖಿಂ, ಮಞ್ಞಾಮಿ ಸೂಲಾವುತಕಸ್ಸ ಕಾರಣಾ.

೫೭೮. ‘‘ತೇ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಅಕರಿಮ್ಹ ಸಕ್ಖಿಂ, ಅಯಞ್ಚ ಸೂಲತೋ [ಸೂಲಾವುತೋ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ.)] ಲಹುಂ ಪಮುತ್ತೋ;

ಸಕ್ಕಚ್ಚ ಧಮ್ಮಾನಿ ಸಮಾಚರನ್ತೋ, ಮುಚ್ಚೇಯ್ಯ ಸೋ ನಿರಯಾ ಚ ತಮ್ಹಾ;

ಕಮ್ಮಂ ಸಿಯಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ವೇದನೀಯಂ.

೫೭೯. ‘‘ಕಪ್ಪಿತಕಞ್ಚ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ, ತೇನೇವ [ತೇನ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಸಹ ಸಂವಿಭಜಿತ್ವಾ ಕಾಲೇ;

ಸಯಂ ಮುಖೇನೂಪನಿಸಜ್ಜ ಪುಚ್ಛ, ಸೋ ತೇ ಅಕ್ಖಿಸ್ಸತಿ ಏತಮತ್ಥಂ.

೫೮೦. ‘‘ತಮೇವ ಭಿಕ್ಖುಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ, ಪುಚ್ಛಸ್ಸು ಅಞ್ಞತ್ಥಿಕೋ ನೋ ಚ ಪದುಟ್ಠಚಿತ್ತೋ;

ಸೋ ತೇ ಸುತಂ ಅಸುತಞ್ಚಾಪಿ ಧಮ್ಮಂ,

ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ಅಕ್ಖಿಸ್ಸತಿ ಯಥಾ ಪಜಾನ’’ನ್ತಿ.

೫೮೧. ಸೋ ತತ್ಥ ರಹಸ್ಸಂ ಸಮುಲ್ಲಪಿತ್ವಾ, ಸಕ್ಖಿಂ ಕರಿತ್ವಾನ ಅಮಾನುಸೇನ;

ಪಕ್ಕಾಮಿ ಸೋ ಲಿಚ್ಛವೀನಂ ಸಕಾಸಂ, ಅಥ ಬ್ರವಿ ಪರಿಸಂ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಂ.

೫೮೨. ‘‘ಸುಣನ್ತು ಭೋನ್ತೋ ಮಮ ಏಕವಾಕ್ಯಂ, ವರಂ ವರಿಸ್ಸಂ ಲಭಿಸ್ಸಾಮಿ ಅತ್ಥಂ;

ಸೂಲಾವುತೋ ಪುರಿಸೋ ಲುದ್ದಕಮ್ಮೋ, ಪಣೀಹಿತದಣ್ಡೋ [ಪಣೀತನಣ್ಡೋ (ಕ.)] ಅನುಸತ್ತರೂಪೋ [ಅನುಪಕ್ಕರೂಪೋ (ಕ.)].

೫೮೩. ‘‘ಏತ್ತಾವತಾ ವೀಸತಿರತ್ತಿಮತ್ತಾ, ಯತೋ ಆವುತೋ ನೇವ ಜೀವತಿ ನ ಮತೋ;

ತಾಹಂ ಮೋಚಯಿಸ್ಸಾಮಿ ದಾನಿ, ಯಥಾಮತಿಂ ಅನುಜಾನಾತು ಸಙ್ಘೋ’’ತಿ.

೫೮೪. ‘‘ಏತಞ್ಚ ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಲಹುಂ ಪಮುಞ್ಚ, ಕೋ ತಂ ವದೇಥ [ವದೇಥಾತಿ (ಕ.), ವದೇಥ ಚ (ಸ್ಯಾ.)] ತಥಾ ಕರೋನ್ತಂ;

ಯಥಾ ಪಜಾನಾಸಿ ತಥಾ ಕರೋಹಿ, ಯಥಾಮತಿಂ ಅನುಜಾನಾತಿ ಸಙ್ಘೋ’’ತಿ.

೫೮೫. ಸೋ ತಂ ಪದೇಸಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ, ಸೂಲಾವುತಂ ಮೋಚಯಿ ಖಿಪ್ಪಮೇವ;

‘ಮಾ ಭಾಯಿ ಸಮ್ಮಾ’ತಿ ಚ ತಂ ಅವೋಚ, ತಿಕಿಚ್ಛಕಾನಞ್ಚ ಉಪಟ್ಠಪೇಸಿ.

೫೮೬. ‘‘ಕಪ್ಪಿತಕಞ್ಚ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ, ತೇನೇವ ಸಹ [ತೇನ ಸಮಂ (ಸೀ.), ತೇನ ಸಹ (ಸ್ಯಾ. ಕ.)] ಸಂವಿಭಜಿತ್ವಾ ಕಾಲೇ;

ಸಯಂ ಮುಖೇನೂಪನಿಸಜ್ಜ ಲಿಚ್ಛವಿ, ತಥೇವ ಪುಚ್ಛಿತ್ಥ ನಂ ಕಾರಣತ್ಥಿಕೋ.

೫೮೭. ‘‘ಸೂಲಾವುತೋ ಪುರಿಸೋ ಲುದ್ದಕಮ್ಮೋ, ಪಣೀತದಣ್ಡೋ ಅನುಸತ್ತರೂಪೋ;

ಏತ್ತಾವತಾ ವೀಸತಿರತ್ತಿಮತ್ತಾ, ಯತೋ ಆವುತೋ ನೇವ ಜೀವತಿ ನ ಮತೋ.

೫೮೮. ‘‘ಸೋ ಮೋಚಿತೋ ಗನ್ತ್ವಾ ಮಯಾ ಇದಾನಿ, ಏತಸ್ಸ ಯಕ್ಖಸ್ಸ ವಚೋ ಹಿ ಭನ್ತೇ;