೭. ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಕಥಾ

೧. ಸಚ್ಚವಾರೋ

೩೯. ಏಕಂ ಸಮಯಂ ಭಗವಾ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ವಿಹರತಿ…ಪೇ… ಇತಿ ಹಿದಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಕೋಣ್ಡಞ್ಞಸ್ಸ ‘‘ಅಞ್ಞಾಸಿಕೋಣ್ಡಞ್ಞೋ’’ ತ್ವೇವ ನಾಮಂ ಅಹೋಸಿ.

[ಕ] ‘‘ಇದಂ ದುಕ್ಖಂ ಅರಿಯಸಚ್ಚ’’ನ್ತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಅನನುಸ್ಸುತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ, ಞಾಣಂ ಉದಪಾದಿ, ಪಞ್ಞಾ ಉದಪಾದಿ, ವಿಜ್ಜಾ ಉದಪಾದಿ, ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ.

ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದೀತಿ – ಕೇನಟ್ಠೇನ? ಞಾಣಂ ಉದಪಾದೀತಿ – ಕೇನಟ್ಠೇನ? ಪಞ್ಞಾ ಉದಪಾದೀತಿ – ಕೇನಟ್ಠೇನ? ವಿಜ್ಜಾ ಉದಪಾದೀತಿ – ಕೇನಟ್ಠೇನ? ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದೀತಿ – ಕೇನಟ್ಠೇನ? ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದೀತಿ – ದಸ್ಸನಟ್ಠೇನ. ಞಾಣಂ ಉದಪಾದೀತಿ – ಞಾತಟ್ಠೇನ. ಪಞ್ಞಾ ಉದಪಾದೀತಿ – ಪಜಾನನಟ್ಠೇನ. ವಿಜ್ಜಾ ಉದಪಾದೀತಿ – ಪಟಿವೇಧಟ್ಠೇನ. ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದೀತಿ – ಓಭಾಸಟ್ಠೇನ.

ಚಕ್ಖುಂ ಧಮ್ಮೋ, ದಸ್ಸನಟ್ಠೋ ಅತ್ಥೋ. ಞಾಣಂ ಧಮ್ಮೋ, ಞಾತಟ್ಠೋ ಅತ್ಥೋ. ಪಞ್ಞಾ ಧಮ್ಮೋ, ಪಜಾನನಟ್ಠೋ ಅತ್ಥೋ. ವಿಜ್ಜಾ ಧಮ್ಮೋ, ಪಟಿವೇಧಟ್ಠೋ ಅತ್ಥೋ. ಆಲೋಕೋ ಧಮ್ಮೋ, ಓಭಾಸಟ್ಠೋ ಅತ್ಥೋ. ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮಾ ಪಞ್ಚ ಅತ್ಥಾ ದುಕ್ಖವತ್ಥುಕಾ ಸಚ್ಚವತ್ಥುಕಾ ಸಚ್ಚಾರಮ್ಮಣಾ ಸಚ್ಚಗೋಚರಾ ಸಚ್ಚಸಙ್ಗಹಿತಾ ಸಚ್ಚಪರಿಯಾಪನ್ನಾ ಸಚ್ಚೇ ಸಮುದಾಗತಾ ಸಚ್ಚೇ ಠಿತಾ ಸಚ್ಚೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ.

೪೦. ಧಮ್ಮಚಕ್ಕನ್ತಿ ಕೇನಟ್ಠೇನ ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ? ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಪವತ್ತೇತಿ ಚಕ್ಕಞ್ಚಾತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಚಕ್ಕಞ್ಚ ಪವತ್ತೇತಿ ಧಮ್ಮಞ್ಚಾತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮೇನ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮಚರಿಯಾಯ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮೇ ಠಿತೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮೇ ಪತಿಟ್ಠಿತೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇನ್ತೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮೇ ವಸಿಪ್ಪತ್ತೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮೇ ವಸಿಂ ಪಾಪೇನ್ತೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮೇ ಪಾರಮಿಪ್ಪತ್ತೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮೇ ಪಾರಮಿಂ ಪಾಪೇನ್ತೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮೇ ವೇಸಾರಜ್ಜಪ್ಪತ್ತೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮೇ ವೇಸಾರಜ್ಜಂ ಪಾಪೇನ್ತೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮಂ ಸಕ್ಕರೋನ್ತೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮಂ ಗರುಂ ಕರೋನ್ತೋ [ಗರುಕರೋನ್ತೋ (ಸ್ಯಾ.)] ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮಂ ಮಾನೇನ್ತೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮಂ ಪೂಜೇನ್ತೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮಂ ಅಪಚಾಯಮಾನೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮದ್ಧಜೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮಕೇತು ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮಾಧಿಪತೇಯ್ಯೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ತಂ ಖೋ ಪನ ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ ಅಪ್ಪಟಿವತ್ತಿಯಂ ಸಮಣೇನ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ ವಾ ದೇವೇನ ವಾ ಮಾರೇನ ವಾ ಬ್ರಹ್ಮುನಾ ವಾ ಕೇನಚಿ ವಾ ಲೋಕಸ್ಮಿನ್ತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ.

ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ವೀರಿಯಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಸತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಸಮಾಧಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಪಞ್ಞಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಸದ್ಧಾಬಲಂ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ವೀರಿಯಬಲಂ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಸತಿಬಲಂ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಸಮಾಧಿಬಲಂ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಪಞ್ಞಾಬಲಂ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಸತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮವಿಚಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ವೀರಿಯಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಪೀತಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಪಸ್ಸದ್ಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಸಮಾಧಿಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಉಪೇಕ್ಖಾಸಮ್ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಸಮ್ಮಾಸಙ್ಕಪ್ಪೋ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಸಮ್ಮಾವಾಚಾ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಸಮ್ಮಾಕಮ್ಮನ್ತೋ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೋ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಸಮ್ಮಾವಾಯಾಮೋ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಸಮ್ಮಾಸತಿ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಸಮ್ಮಾಸಮಾಧಿ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ.

ಆಧಿಪತೇಯ್ಯಟ್ಠೇನ ಇನ್ದ್ರಿಯಂ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಅಕಮ್ಪಿಯಟ್ಠೇನ ಬಲಂ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ನಿಯ್ಯಾನಿಕಟ್ಠೇನ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗೋ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಹೇತುಟ್ಠೇನ ಮಗ್ಗೋ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಉಪಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಪದಹನಟ್ಠೇನ ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಾ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಇಜ್ಝನಟ್ಠೇನ ಇದ್ಧಿಪಾದಾ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ತಥಟ್ಠೇನ ಸಚ್ಚಾ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಅವಿಕ್ಖೇಪಟ್ಠೇನ ಸಮಥೋ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಅನುಪಸ್ಸನಟ್ಠೇನ ವಿಪಸ್ಸನಾ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಏಕರಸಟ್ಠೇನ ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಅನತಿವತ್ತನಟ್ಠೇನ ಯುಗನದ್ಧಂ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಸಂವರಟ್ಠೇನ ಸೀಲವಿಸುದ್ಧಿ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಅವಿಕ್ಖೇಪಟ್ಠೇನ ಚಿತ್ತವಿಸುದ್ಧಿ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ದಸ್ಸನಟ್ಠೇನ ದಿಟ್ಠಿವಿಸುದ್ಧಿ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಮುತ್ತಟ್ಠೇನ ವಿಮೋಕ್ಖೋ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಪಟಿವೇಧಟ್ಠೇನ ವಿಜ್ಜಾ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಪರಿಚ್ಚಾಗಟ್ಠೇನ ವಿಮುತ್ತಿ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಸಮುಚ್ಛೇದಟ್ಠೇನ ಖಯೇ ಞಾಣಂ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸದ್ಧಟ್ಠೇನ ಅನುಪ್ಪಾದೇ ಞಾಣಂ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಛನ್ದೋ ಮೂಲಟ್ಠೇನ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಮನಸಿಕಾರೋ ಸಮುಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಫಸ್ಸೋ ಸಮೋಧಾನಟ್ಠೇನ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ವೇದನಾ ಸಮೋಸರಣಟ್ಠೇನ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಸಮಾಧಿ ಪಮುಖಟ್ಠೇನ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಸತಿ ಆಧಿಪತೇಯ್ಯಟ್ಠೇನ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಪಞ್ಞಾ ತತುತ್ತರಟ್ಠೇನ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ವಿಮುತ್ತಿ ಸಾರಟ್ಠೇನ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಅಮತೋಗಧಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಪರಿಯೋಸಾನಟ್ಠೇನ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ.

‘‘ತಂ ಖೋ ಪನಿದಂ ದುಕ್ಖಂ ಅರಿಯಸಚ್ಚಂ ಪರಿಞ್ಞೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ…ಪೇ… ಪರಿಞ್ಞಾತನ್ತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಅನನುಸ್ಸುತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ.

ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದೀತಿ – ಕೇನಟ್ಠೇನ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದೀತಿ – ಕೇನಟ್ಠೇನ? ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದೀತಿ – ದಸ್ಸನಟ್ಠೇನ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದೀತಿ – ಓಭಾಸಟ್ಠೇನ. ಚಕ್ಖುಂ ಧಮ್ಮೋ, ದಸ್ಸನಟ್ಠೋ ಅತ್ಥೋ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಧಮ್ಮೋ, ಓಭಾಸಟ್ಠೋ ಅತ್ಥೋ. ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮಾ ಪಞ್ಚ ಅತ್ಥಾ ದುಕ್ಖವತ್ಥುಕಾ ಸಚ್ಚವತ್ಥುಕಾ ಸಚ್ಚಾರಮ್ಮಣಾ ಸಚ್ಚಗೋಚರಾ ಸಚ್ಚಸಙ್ಗಹಿತಾ ಸಚ್ಚಪರಿಯಾಪನ್ನಾ ಸಚ್ಚೇ ಸಮುದಾಗತಾ ಸಚ್ಚೇ ಠಿತಾ ಸಚ್ಚೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ.

ಧಮ್ಮಚಕ್ಕನ್ತಿ ಕೇನಟ್ಠೇನ ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ? ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಪವತ್ತೇತಿ ಚಕ್ಕಞ್ಚಾತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಚಕ್ಕಞ್ಚ ಪವತ್ತೇತಿ ಧಮ್ಮಞ್ಚಾತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮೇನ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮೇ ಠಿತೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮೇ ಪತಿಟ್ಠಿತೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ…ಪೇ… ಅಮತೋಗಧಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಪರಿಯೋಸಾನಟ್ಠೇನ ಧಮ್ಮೋ ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ.

[ಖ-ಘ] ‘‘ಇದಂ ದುಕ್ಖಸಮುದಯಂ ಅರಿಯಸಚ್ಚ’’ನ್ತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಅನನುಸ್ಸುತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ…ಪೇ… ‘‘ತಂ ಖೋ ಪನಿದಂ ದುಕ್ಖಸಮುದಯಂ ಅರಿಯಸಚ್ಚಂ ಪಹಾತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ…ಪೇ… ‘‘ಪಹೀನ’’ನ್ತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಅನನುಸ್ಸುತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ.

ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದೀತಿ – ಕೇನಟ್ಠೇನ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದೀತಿ – ಕೇನಟ್ಠೇನ? ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದೀತಿ – ದಸ್ಸನಟ್ಠೇನ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದೀತಿ – ಓಭಾಸಟ್ಠೇನ.

ಚಕ್ಖುಂ ಧಮ್ಮೋ, ದಸ್ಸನಟ್ಠೋ ಅತ್ಥೋ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಧಮ್ಮೋ, ಓಭಾಸಟ್ಠೋ ಅತ್ಥೋ. ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮಾ ಪಞ್ಚ ಅತ್ಥಾ ಸಮುದಯವತ್ಥುಕಾ ಸಚ್ಚವತ್ಥುಕಾ…ಪೇ… ನಿರೋಧವತ್ಥುಕಾ ಸಚ್ಚವತ್ಥುಕಾ…ಪೇ… ಮಗ್ಗವತ್ಥುಕಾ ಸಚ್ಚವತ್ಥುಕಾ ಸಚ್ಚಾರಮ್ಮಣಾ ಸಚ್ಚಗೋಚರಾ ಸಚ್ಚಸಙ್ಗಹಿತಾ ಸಚ್ಚಪರಿಯಾಪನ್ನಾ ಸಚ್ಚೇ ಸಮುದಾಗತಾ ಸಚ್ಚೇ ಠಿತಾ ಸಚ್ಚೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ಸತಿಪಟ್ಠಾನವಾರೋ

೪೧. ‘‘‘ಅಯಂ ಕಾಯೇ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸನಾ’ತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಬ್ಬೇ ಅನನುಸ್ಸುತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ. ಸಾ ಖೋ ಪನಾಯಂ ಕಾಯೇ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸನಾ ಭಾವೇತಬ್ಬಾತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ,…ಪೇ… ಭಾವಿತಾತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಬ್ಬೇ ಅನನುಸ್ಸುತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ’’.

‘‘ಅಯಂ ವೇದನಾಸು…ಪೇ… ಅಯಂ ಚಿತ್ತೇ… ಅಯಂ ಧಮ್ಮೇಸು ಧಮ್ಮಾನುಪಸ್ಸನಾತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಬ್ಬೇ ಅನನುಸ್ಸುತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ. ಸಾ ಖೋ ಪನಾಯಂ ಧಮ್ಮೇಸು ಧಮ್ಮಾನುಪಸ್ಸನಾ ಭಾವೇತಬ್ಬಾತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಭಾವಿತಾತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಬ್ಬೇ ಅನನುಸ್ಸುತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ’’.

ಅಯಂ ಕಾಯೇ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸನಾತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಅನನುಸ್ಸುತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ…ಪೇ… ಸಾ ಖೋ ಪನಾಯಂ ಕಾಯೇ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸನಾ ಭಾವೇತಬ್ಬಾತಿ…ಪೇ… ಭಾವಿತಾತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಅನನುಸ್ಸುತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ.

ಚಕ್ಖುಂ ಧಮ್ಮೋ, ದಸ್ಸನಟ್ಠೋ ಅತ್ಥೋ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಧಮ್ಮೋ, ಓಭಾಸಟ್ಠೋ ಅತ್ಥೋ. ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮಾ ಪಞ್ಚ ಅತ್ಥಾ ಕಾಯವತ್ಥುಕಾ ಸತಿಪಟ್ಠಾನವತ್ಥುಕಾ…ಪೇ… ವೇದನಾವತ್ಥುಕಾ ಸತಿಪಟ್ಠಾನವತ್ಥುಕಾ… ಚಿತ್ತವತ್ಥುಕಾ ಸತಿಪಟ್ಠಾನವತ್ಥುಕಾ… ಧಮ್ಮವತ್ಥುಕಾ ಸತಿಪಟ್ಠಾನವತ್ಥುಕಾ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಾರಮ್ಮಣಾ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಗೋಚರಾ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಸಙ್ಗಹಿತಾ ಸತಿಪಟ್ಠಾನಪರಿಯಾಪನ್ನಾ ಸತಿಪಟ್ಠಾನೇ ಸಮುದಾಗತಾ ಸತಿಪಟ್ಠಾನೇ ಠಿತಾ ಸತಿಪಟ್ಠಾನೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ಇದ್ಧಿಪಾದವಾರೋ

೪೨. ‘‘‘ಅಯಂ ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತೋ ಇದ್ಧಿಪಾದೋ’ತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ ಪುಬ್ಬೇ ಅನನುಸ್ಸುತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ. ‘ಸೋ ಖೋ ಪನಾಯಂ ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತೋ ಇದ್ಧಿಪಾದೋ ಭಾವೇತಬ್ಬೋ’ತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಭಾವಿತೋತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಬ್ಬೇ ಅನನುಸ್ಸುತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ.

‘‘ಅಯಂ ವೀರಿಯಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ಅಯಂ ಚಿತ್ತಸಮಾಧಿ…ಪೇ… ಅಯಂ ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತೋ ಇದ್ಧಿಪಾದೋತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಬ್ಬೇ ಅನನುಸ್ಸುತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ. ಸೋ ಖೋ ಪನಾಯಂ ವೀಮಂಸಾಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತೋ ಇದ್ಧಿಪಾದೋ ಭಾವೇತಬ್ಬೋತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ಭಾವಿತೋತಿ ಮೇ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಬ್ಬೇ ಅನನುಸ್ಸುತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ’’.

ಅಯಂ ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತೋ ಇದ್ಧಿಪಾದೋತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಅನನುಸ್ಸುತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ…ಪೇ… ಸೋ ಖೋ ಪನಾಯಂ ಛನ್ದಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತೋ ಇದ್ಧಿಪಾದೋ ಭಾವೇತಬ್ಬೋತಿ…ಪೇ… ಭಾವಿತೋತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಅನನುಸ್ಸುತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ, ಞಾಣಂ ಉದಪಾದಿ, ಪಞ್ಞಾ ಉದಪಾದಿ, ವಿಜ್ಜಾ ಉದಪಾದಿ, ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ.

ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದೀತಿ – ಕೇನಟ್ಠೇನ? ಞಾಣಂ ಉದಪಾದೀತಿ – ಕೇನಟ್ಠೇನ? ಪಞ್ಞಾ ಉದಪಾದೀತಿ – ಕೇನಟ್ಠೇನ? ವಿಜ್ಜಾ ಉದಪಾದೀತಿ – ಕೇನಟ್ಠೇನ? ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದೀತಿ – ಕೇನಟ್ಠೇನ? ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದೀತಿ – ದಸ್ಸನಟ್ಠೇನ. ಞಾಣಂ ಉದಪಾದೀತಿ – ಞಾತಟ್ಠೇನ. ಪಞ್ಞಾ ಉದಪಾದೀತಿ – ಪಜಾನನಟ್ಠೇನ. ವಿಜ್ಜಾ ಉದಪಾದೀತಿ – ಪಟಿವೇಧಟ್ಠೇನ. ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದೀತಿ – ಓಭಾಸಟ್ಠೇನ.

ಚಕ್ಖುಂ ಧಮ್ಮೋ, ದಸ್ಸನಟ್ಠೋ ಅತ್ಥೋ. ಞಾಣಂ ಧಮ್ಮೋ, ಞಾತಟ್ಠೋ ಅತ್ಥೋ. ಪಞ್ಞಾ ಧಮ್ಮೋ, ಪಜಾನನಟ್ಠೋ ಅತ್ಥೋ. ವಿಜ್ಜಾ ಧಮ್ಮೋ, ಪಟಿವೇಧಟ್ಠೋ ಅತ್ಥೋ. ಆಲೋಕೋ ಧಮ್ಮೋ, ಓಭಾಸಟ್ಠೋ ಅತ್ಥೋ. ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮಾ ಪಞ್ಚ ಅತ್ಥಾ ಛನ್ದವತ್ಥುಕಾ ಇದ್ಧಿಪಾದವತ್ಥುಕಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಾರಮ್ಮಣಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಗೋಚರಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಸಙ್ಗಹಿತಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಪರಿಯಾಪನ್ನಾ ಇದ್ಧಿಪಾದೇ ಸಮುದಾಗತಾ ಇದ್ಧಿಪಾದೇ ಠಿತಾ ಇದ್ಧಿಪಾದೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ.

ಧಮ್ಮಚಕ್ಕನ್ತಿ ಕೇನಟ್ಠೇನ ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ? ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಪವತ್ತೇತಿ ಚಕ್ಕಞ್ಚಾತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಚಕ್ಕಞ್ಚ ಪವತ್ತೇತಿ ಧಮ್ಮಞ್ಚಾತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮೇನ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮಚರಿಯಾಯ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮೇ ಠಿತೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮೇ ಪತಿಟ್ಠಿತೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇನ್ತೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮೇ ವಸಿಪ್ಪತ್ತೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮೇ ವಸಿಂ ಪಾಪೇನ್ತೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮೇ ಪಾರಮಿಪ್ಪತ್ತೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮೇ ಪಾರಮಿಂ ಪಾಪೇನ್ತೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಂ ಅಪಚಾಯಮಾನೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮದ್ಧಜೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮಕೇತು ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ಧಮ್ಮಾಧಿಪತೇಯ್ಯೋ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ. ತಂ ಖೋ ಪನ ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ ಅಪ್ಪಟಿವತ್ತಿಯಂ ಸಮಣೇನ ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ ವಾ ದೇವೇನ ವಾ ಮಾರೇನ ವಾ ಬ್ರಹ್ಮುನಾ ವಾ ಕೇನಚಿ ವಾ ಲೋಕಸ್ಮಿನ್ತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ.

ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ…ಪೇ… ಅಮತೋಗಧಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಪರಿಯೋಸಾನಟ್ಠೇನ ಧಮ್ಮೋ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಪವತ್ತೇತೀತಿ – ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಂ.

ಅಯಂ ವೀರಿಯಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತೋ ಇದ್ಧಿಪಾದೋತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಅನನುಸ್ಸುತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ…ಪೇ… ಸೋ ಖೋ ಪನಾಯಂ ವೀರಿಯಸಮಾಧಿಪಧಾನಸಙ್ಖಾರಸಮನ್ನಾಗತೋ ಇದ್ಧಿಪಾದೋ ಭಾವೇತಬ್ಬೋತಿ…ಪೇ… ಭಾವಿತೋತಿ ಪುಬ್ಬೇ ಅನನುಸ್ಸುತೇಸು ಧಮ್ಮೇಸು ಚಕ್ಖುಂ ಉದಪಾದಿ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಉದಪಾದಿ.

ಚಕ್ಖುಂ ಧಮ್ಮೋ, ದಸ್ಸನಟ್ಠೋ ಅತ್ಥೋ…ಪೇ… ಆಲೋಕೋ ಧಮ್ಮೋ, ಓಭಾಸಟ್ಠೋ ಅತ್ಥೋ. ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಧಮ್ಮಾ ಪಞ್ಚ ಅತ್ಥಾ ವೀರಿಯವತ್ಥುಕಾ ಇದ್ಧಿಪಾದವತ್ಥುಕಾ…ಪೇ… ಚಿತ್ತವತ್ಥುಕಾ ಇದ್ಧಿಪಾದವತ್ಥುಕಾ… ವೀಮಂಸಾವತ್ಥುಕಾ ಇದ್ಧಿಪಾದವತ್ಥುಕಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಾರಮ್ಮಣಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಗೋಚರಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಸಙ್ಗಹಿತಾ ಇದ್ಧಿಪಾದಪರಿಯಾಪನ್ನಾ ಇದ್ಧಿಪಾದೇ ಸಮುದಾಗತಾ ಇದ್ಧಿಪಾದೇ ಠಿತಾ ಇದ್ಧಿಪಾದೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಾ.

ಧಮ್ಮಚಕ್ಕಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.