೫. ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ

೧೩೮. ಸಕ್ಕಾಯವತ್ಥುಕಾಯ ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ಪನ್ನರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಇಧ ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಅರಿಯಾನಂ ಅದಸ್ಸಾವೀ ಅರಿಯಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಕೋವಿದೋ ಅರಿಯಧಮ್ಮೇ ಅವಿನೀತೋ ಸಪ್ಪುರಿಸಾನಂ ಅದಸ್ಸಾವೀ ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಕೋವಿದೋ ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೇ ಅವಿನೀತೋ ರೂಪವನ್ತಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ಅತ್ತನಿ ವಾ ರೂಪಂ ರೂಪಸ್ಮಿಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ. ವೇದನಾವನ್ತಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾವನ್ತಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ… ಸಙ್ಖಾರವನ್ತಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ… ವಿಞ್ಞಾಣವನ್ತಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ಅತ್ತನಿ ವಾ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಮಿಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ.

ಕಥಂ ರೂಪವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ವೇದನಂ… ಸಞ್ಞಂ… ಸಙ್ಖಾರೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ಇಮಿನಾ ರೂಪೇನ ರೂಪವಾ’’ತಿ. ರೂಪವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ರುಕ್ಖೋ ಛಾಯಾಸಮ್ಪನ್ನೋ ಅಸ್ಸ. ತಮೇನಂ ಪುರಿಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘‘ಅಯಂ ರುಕ್ಖೋ, ಅಯಂ ಛಾಯಾ; ಅಞ್ಞೋ ರುಕ್ಖೋ, ಅಞ್ಞಾ ಛಾಯಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನಾಯಂ ರುಕ್ಖೋ ಇಮಾಯ ಛಾಯಾಯ ಛಾಯಾವಾ’’ತಿ. ಛಾಯಾವನ್ತಂ ರುಕ್ಖಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವಂ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ವೇದನಂ…ಪೇ… ಅಯಂ ಪಠಮಾ ಸಕ್ಕಾಯವತ್ಥುಕಾ ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿ. ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ರೂಪವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ…ಪೇ… ಸಕ್ಕಾಯವತ್ಥುಕಾಯ ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ಪನ್ನರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ ಪಞ್ಚಮೋ.