೨. ದಿಟ್ಠಿಕಥಾ

೧೨೨. ಕಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಕತಿ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಾನಿ, ಕತಿ ದಿಟ್ಠಿಪರಿಯುಟ್ಠಾನಾನಿ, ಕತಿ ದಿಟ್ಠಿಯೋ, ಕತಿ ದಿಟ್ಠಾಭಿನಿವೇಸಾ, ಕತಮೋ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಸಮುಗ್ಘಾತೋತಿ?

[೧] ಕಾ ದಿಟ್ಠೀತಿ ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. [೨] ಕತಿ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಾನೀತಿ ಅಟ್ಠ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಾನಿ. [೩] ಕತಿ ದಿಟ್ಠಿಪರಿಯುಟ್ಠಾನಾನೀತಿ ಅಟ್ಠಾರಸ ದಿಟ್ಠಿಪರಿಯುಟ್ಠಾನಾನಿ. [೪] ಕತಿ ದಿಟ್ಠಿಯೋತಿ ಸೋಳಸ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. [೫] ಕತಿ ದಿಟ್ಠಾಭಿನಿವೇಸಾತಿ ತೀಣಿ ಸತಂ ದಿಟ್ಠಾಭಿನಿವೇಸಾ. [೬] ಕತಮೋ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಸಮುಗ್ಘಾತೋತಿ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗೋ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಸಮುಗ್ಘಾತೋ.

೧೨೩. ಕಥಂ ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ? [ಕತಿ ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠೀತಿ (ಸ್ಯಾ.)] ರೂಪಂ ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ವೇದನಂ ಏತಂ ಮಮ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಂ ಏತಂ ಮಮ… ಸಙ್ಖಾರೇ ಏತಂ ಮಮ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ಚಕ್ಖುಂ ಏತಂ ಮಮ…ಪೇ… ಸೋತಂ ಏತಂ ಮಮ… ಘಾನಂ ಏತಂ ಮಮ… ಜಿವ್ಹಂ ಏತಂ ಮಮ… ಕಾಯಂ ಏತಂ ಮಮ… ಮನಂ ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ರೂಪೇ [ರೂಪಂ (ಸ್ಯಾ.) ತಥಾ ಪಞ್ಚಸು ಆರಮ್ಮಣೇಸು ಏಕವಚನೇನ] ಏತಂ ಮಮ…ಪೇ… ಸದ್ದೇ ಏತಂ ಮಮ… ಗನ್ಧೇ ಏತಂ ಮಮ… ರಸೇ ಏತಂ ಮಮ… ಫೋಟ್ಠಬ್ಬೇ ಏತಂ ಮಮ… ಧಮ್ಮೇ ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ ಏತಂ ಮಮ…ಪೇ… ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ ಏತಂ ಮಮ… ಘಾನವಿಞ್ಞಾಣಂ ಏತಂ ಮಮ… ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಂ ಏತಂ ಮಮ… ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ ಏತಂ ಮಮ… ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಂ ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಏತಂ ಮಮ…ಪೇ… ಸೋತಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಏತಂ ಮಮ… ಘಾನಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಏತಂ ಮಮ… ಜಿವ್ಹಾಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಏತಂ ಮಮ… ಕಾಯಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಏತಂ ಮಮ… ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ…ಪೇ… ಸೋತಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ… ಘಾನಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ… ಜಿವ್ಹಾಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ… ಕಾಯಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ… ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ.

ರೂಪಸಞ್ಞಂ ಏತಂ ಮಮ…ಪೇ… ಸದ್ದಸಞ್ಞಂ ಏತಂ ಮಮ… ಗನ್ಧಸಞ್ಞಂ ಏತಂ ಮಮ… ರಸಸಞ್ಞಂ ಏತಂ ಮಮ… ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಸಞ್ಞಂ ಏತಂ ಮಮ… ಧಮ್ಮಸಞ್ಞಂ ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ರೂಪಸಞ್ಚೇತನಂ ಏತಂ ಮಮ…ಪೇ… ಸದ್ದಸಞ್ಚೇತನಂ ಏತಂ ಮಮ… ಗನ್ಧಸಞ್ಚೇತನಂ ಏತಂ ಮಮ… ರಸಸಞ್ಚೇತನಂ ಏತಂ ಮಮ… ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಸಞ್ಚೇತನಂ ಏತಂ ಮಮ… ಧಮ್ಮಸಞ್ಚೇತನಂ ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ರೂಪತಣ್ಹಂ ಏತಂ ಮಮ…ಪೇ… ಸದ್ದತಣ್ಹಂ ಏತಂ ಮಮ… ಗನ್ಧತಣ್ಹಂ ಏತಂ ಮಮ… ರಸತಣ್ಹಂ ಏತಂ ಮಮ… ಫೋಟ್ಠಬ್ಬತಣ್ಹಂ ಏತಂ ಮಮ… ಧಮ್ಮತಣ್ಹಂ ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ರೂಪವಿತಕ್ಕಂ ಏತಂ ಮಮ…ಪೇ… ಸದ್ದವಿತಕ್ಕಂ ಏತಂ ಮಮ… ಗನ್ಧವಿತಕ್ಕಂ ಏತಂ ಮಮ… ರಸವಿತಕ್ಕಂ ಏತಂ ಮಮ… ಫೋಟ್ಠಬ್ಬವಿತಕ್ಕಂ ಏತಂ ಮಮ… ಧಮ್ಮವಿತಕ್ಕಂ ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ರೂಪವಿಚಾರಂ ಏತಂ ಮಮ…ಪೇ… ಸದ್ದವಿಚಾರಂ ಏತಂ ಮಮ… ಗನ್ಧವಿಚಾರಂ ಏತಂ ಮಮ… ರಸವಿಚಾರಂ ಏತಂ ಮಮ… ಫೋಟ್ಠಬ್ಬವಿಚಾರಂ ಏತಂ ಮಮ… ಧಮ್ಮವಿಚಾರಂ ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ.

ಪಥವೀಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ…ಪೇ… ಆಪೋಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ… ತೇಜೋಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ… ವಾಯೋಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ… ಆಕಾಸಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ… ವಿಞ್ಞಾಣಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ಪಥವೀಕಸಿಣಂ ಏತಂ ಮಮ…ಪೇ… ಆಪೋಕಸಿಣಂ… ತೇಜೋಕಸಿಣಂ… ವಾಯೋಕಸಿಣಂ … ನೀಲಕಸಿಣಂ… ಪೀತಕಸಿಣಂ… ಲೋಹಿತಕಸಿಣಂ… ಓದಾತಕಸಿಣಂ… ಆಕಾಸಕಸಿಣಂ… ವಿಞ್ಞಾಣಕಸಿಣಂ ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ.

ಕೇಸಂ ಏತಂ ಮಮ…ಪೇ… ಲೋಮಂ ಏತಂ ಮಮ… ನಖಂ ಏತಂ ಮಮ… ದನ್ತಂ ಏತಂ ಮಮ… ತಚಂ ಏತಂ ಮಮ… ಮಂಸಂ ಏತಂ ಮಮ… ನ್ಹಾರುಂ ಏತಂ ಮಮ… ಅಟ್ಠಿಂ ಏತಂ ಮಮ… ಅಟ್ಠಿಮಿಞ್ಜಂ ಏತಂ ಮಮ… ವಕ್ಕಂ ಏತಂ ಮಮ… ಹದಯಂ ಏತಂ ಮಮ… ಯಕನಂ ಏತಂ ಮಮ… ಕಿಲೋಮಕಂ ಏತಂ ಮಮ… ಪಿಹಕಂ ಏತಂ ಮಮ… ಪಪ್ಫಾಸಂ ಏತಂ ಮಮ… ಅನ್ತಂ ಏತಂ ಮಮ… ಅನ್ತಗುಣಂ ಏತಂ ಮಮ… ಉದರಿಯಂ ಏತಂ ಮಮ… ಕರೀಸಂ ಏತಂ ಮಮ… ಪಿತ್ತಂ ಏತಂ ಮಮ… ಸೇಮ್ಹಂ ಏತಂ ಮಮ… ಪುಬ್ಬಂ ಏತಂ ಮಮ … ಲೋಹಿತಂ ಏತಂ ಮಮ… ಸೇದಂ ಏತಂ ಮಮ… ಮೇದಂ ಏತಂ ಮಮ… ಅಸ್ಸುಂ ಏತಂ ಮಮ… ವಸಂ ಏತಂ ಮಮ … ಖೇಳಂ ಏತಂ ಮಮ… ಸಿಙ್ಘಾಣಿಕಂ ಏತಂ ಮಮ… ಲಸಿಕಂ ಏತಂ ಮಮ… ಮುತ್ತಂ ಏತಂ ಮಮ… ಮತ್ಥಲುಙ್ಗಂ ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ.

ಚಕ್ಖಾಯತನಂ ಏತಂ ಮಮ…ಪೇ… ರೂಪಾಯತನಂ ಏತಂ ಮಮ… ಸೋತಾಯತನಂ ಏತಂ ಮಮ… ಸದ್ದಾಯತನಂ ಏತಂ ಮಮ… ಘಾನಾಯತನಂ ಏತಂ ಮಮ… ಗನ್ಧಾಯತನಂ ಏತಂ ಮಮ… ಜಿವ್ಹಾಯತನಂ ಏತಂ ಮಮ… ರಸಾಯತನಂ ಏತಂ ಮಮ… ಕಾಯಾಯತನಂ ಏತಂ ಮಮ… ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾಯತನಂ ಏತಂ ಮಮ… ಮನಾಯತನಂ ಏತಂ ಮಮ… ಧಮ್ಮಾಯತನಂ ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ.

ಚಕ್ಖುಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ…ಪೇ… ರೂಪಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ… ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ… ಸೋತಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ… ಸದ್ದಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ… ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ… ಘಾನಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ… ಗನ್ಧಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ… ಘಾನವಿಞ್ಞಾಣಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ… ಜಿವ್ಹಾಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ… ರಸಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ… ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ… ಕಾಯಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ… ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ… ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ… ಮನೋಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ… ಧಮ್ಮಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ… ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ.

ಚಕ್ಖುನ್ದ್ರಿಯಂ ಏತಂ ಮಮ…ಪೇ… ಸೋತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಏತಂ ಮಮ… ಘಾನಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಏತಂ ಮಮ… ಜಿವ್ಹಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಏತಂ ಮಮ… ಕಾಯಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಏತಂ ಮಮ… ಮನಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಏತಂ ಮಮ… ಜೀವಿತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಏತಂ ಮಮ… ಇತ್ಥಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಏತಂ ಮಮ… ಪುರಿಸಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಏತಂ ಮಮ… ಸುಖಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಏತಂ ಮಮ… ದುಕ್ಖಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಏತಂ ಮಮ… ಸೋಮನಸ್ಸಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಏತಂ ಮಮ… ದೋಮನಸ್ಸಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಏತಂ ಮಮ… ಉಪೇಕ್ಖಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಏತಂ ಮಮ… ಸದ್ಧಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಏತಂ ಮಮ… ವೀರಿಯಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಏತಂ ಮಮ… ಸತಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಏತಂ ಮಮ… ಸಮಾಧಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಏತಂ ಮಮ… ಪಞ್ಞಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ.

ಕಾಮಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ…ಪೇ… ರೂಪಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ… ಅರೂಪಧಾತುಂ ಏತಂ ಮಮ… ಕಾಮಭವಂ ಏತಂ ಮಮ… ರೂಪಭವಂ ಏತಂ ಮಮ… ಅರೂಪಭವಂ ಏತಂ ಮಮ… ಸಞ್ಞಾಭವಂ ಏತಂ ಮಮ… ಅಸಞ್ಞಾಭವಂ ಏತಂ ಮಮ… ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಭವಂ ಏತಂ ಮಮ… ಏಕವೋಕಾರಭವಂ ಏತಂ ಮಮ… ಚತುವೋಕಾರಭವಂ ಏತಂ ಮಮ… ಪಞ್ಚವೋಕಾರಭವಂ ಏತಂ ಮಮ… ಪಠಮಜ್ಝಾನಂ ಏತಂ ಮಮ… ದುತಿಯಜ್ಝಾನಂ ಏತಂ ಮಮ… ತತಿಯಜ್ಝಾನಂ ಏತಂ ಮಮ… ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಂ ಏತಂ ಮಮ… ಮೇತ್ತಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಏತಂ ಮಮ… ಕರುಣಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಏತಂ ಮಮ… ಮುದಿತಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಏತಂ ಮಮ… ಉಪೇಕ್ಖಂ ಚೇತೋವಿಮುತ್ತಿಂ ಏತಂ ಮಮ… ಆಕಾಸಾನಞ್ಚಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಏತಂ ಮಮ… ವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಏತಂ ಮಮ… ಆಕಿಞ್ಚಞ್ಞಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಏತಂ ಮಮ… ನೇವಸಞ್ಞಾನಾಸಞ್ಞಾಯತನಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ.

ಅವಿಜ್ಜಂ ಏತಂ ಮಮ…ಪೇ… ಸಙ್ಖಾರೇ ಏತಂ ಮಮ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಏತಂ ಮಮ… ನಾಮರೂಪಂ ಏತಂ ಮಮ… ಸಳಾಯತನಂ ಏತಂ ಮಮ… ಫಸ್ಸಂ ಏತಂ ಮಮ… ವೇದನಂ ಏತಂ ಮಮ… ತಣ್ಹಂ ಏತಂ ಮಮ… ಉಪಾದಾನಂ ಏತಂ ಮಮ… ಭವಂ ಏತಂ ಮಮ … ಜಾತಿಂ ಏತಂ ಮಮ… ಜರಾಮರಣಂ ಏತಂ ಮಮ, ಏಸೋಹಮಸ್ಮಿ, ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ಏವಂ ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ.

೧೨೪. ಕತಮಾನಿ ಅಟ್ಠ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಾನಿ? ಖನ್ಧಾಪಿ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ, ಅವಿಜ್ಜಾಪಿ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ, ಫಸ್ಸೋಪಿ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ, ಸಞ್ಞಾಪಿ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ, ವಿತಕ್ಕೋಪಿ [ವಿತಕ್ಕಾಪಿ (ಸ್ಯಾ.)] ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ, ಅಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರೋಪಿ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ, ಪಾಪಮಿತ್ತೋಪಿ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ, ಪರತೋಘೋಸೋಪಿ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ.

ಖನ್ಧಾ ಹೇತು ಖನ್ಧಾ ಪಚ್ಚಯೋ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ ಉಪಾದಾಯ ಸಮುಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನ – ಏವಂ ಖನ್ಧಾಪಿ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ. ಅವಿಜ್ಜಾ ಹೇತು ಅವಿಜ್ಜಾ ಪಚ್ಚಯೋ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ ಉಪಾದಾಯ ಸಮುಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನ – ಏವಂ ಅವಿಜ್ಜಾಪಿ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ. ಫಸ್ಸೋ ಹೇತು ಫಸ್ಸೋ ಪಚ್ಚಯೋ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ ಉಪಾದಾಯ ಸಮುಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನ – ಏವಂ ಫಸ್ಸೋಪಿ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ. ಸಞ್ಞಾ ಹೇತು ಸಞ್ಞಾ ಪಚ್ಚಯೋ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ ಉಪಾದಾಯ ಸಮುಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನ – ಏವಂ ಸಞ್ಞಾಪಿ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ. ವಿತಕ್ಕೋ ಹೇತು ವಿತಕ್ಕೋ ಪಚ್ಚಯೋ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ ಉಪಾದಾಯ, ಸಮುಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನ – ಏವಂ ವಿತಕ್ಕೋಪಿ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ. ಅಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರೋ ಹೇತು ಅಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರೋ ಪಚ್ಚಯೋ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ ಉಪಾದಾಯ ಸಮುಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನ – ಏವಂ ಅಯೋನಿಸೋ ಮನಸಿಕಾರೋಪಿ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ. ಪಾಪಮಿತ್ತೋ ಹೇತು ಪಾಪಮಿತ್ತೋ ಪಚ್ಚಯೋ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ ಉಪಾದಾಯ, ಸಮುಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನ – ಏವಂ ಪಾಪಮಿತ್ತೋಪಿ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ. ಪರತೋಘೋಸೋ ಹೇತು ಪರತೋಘೋಸೋ ಪಚ್ಚಯೋ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ ಉಪಾದಾಯ ಸಮುಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನ – ಏವಂ ಪರತೋಘೋಸೋಪಿ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಂ. ಇಮಾನಿ ಅಟ್ಠ ದಿಟ್ಠಿಟ್ಠಾನಾನಿ.

೧೨೫. ಕತಮಾನಿ ಅಟ್ಠಾರಸ ದಿಟ್ಠಿಪರಿಯುಟ್ಠಾನಾನಿ? ಯಾ ದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ, ದಿಟ್ಠಿಗಹನಂ, ದಿಟ್ಠಿಕನ್ತಾರಂ, ದಿಟ್ಠಿವಿಸೂಕಂ, ದಿಟ್ಠಿವಿಪ್ಫನ್ದಿತಂ, ದಿಟ್ಠಿಸಞ್ಞೋಜನಂ, ದಿಟ್ಠಿಸಲ್ಲಂ, ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಬಾಧೋ, ದಿಟ್ಠಿಪಲಿಬೋಧೋ, ದಿಟ್ಠಿಬನ್ಧನಂ, ದಿಟ್ಠಿಪಪಾತೋ, ದಿಟ್ಠಾನುಸಯೋ, ದಿಟ್ಠಿಸನ್ತಾಪೋ, ದಿಟ್ಠಿಪರಿಳಾಹೋ, ದಿಟ್ಠಿಗನ್ಥೋ, ದಿಟ್ಠುಪಾದಾನಂ, ದಿಟ್ಠಾಭಿನಿವೇಸೋ, ದಿಟ್ಠಿಪರಾಮಾಸೋ – ಇಮಾನಿ ಅಟ್ಠಾರಸ ದಿಟ್ಠಿಪರಿಯುಟ್ಠಾನಾನಿ.

೧೨೬. ಕತಮಾ ಸೋಳಸ ದಿಟ್ಠಿಯೋ? ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿ, ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ, ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ, ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿ, ಸಕ್ಕಾಯವತ್ಥುಕಾ ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿ, ಸಕ್ಕಾಯವತ್ಥುಕಾ ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿ, ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾದಿಟ್ಠಿ, ಪುಬ್ಬನ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ, ಅಪರನ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ, ಸಞ್ಞೋಜನಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಹನ್ತಿ ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಮಮನ್ತಿ ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅತ್ತವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಲೋಕವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಭವದಿಟ್ಠಿ, ವಿಭವದಿಟ್ಠಿ – ಇಮಾ ಸೋಳಸ ದಿಟ್ಠಿಯೋ.

೧೨೭. ಕತಮೇ ತೀಣಿ ಸತಂ ದಿಟ್ಠಾಭಿನಿವೇಸಾ? ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಸಕ್ಕಾಯವತ್ಥುಕಾಯ ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಸಕ್ಕಾಯವತ್ಥುಕಾಯ ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಪುಬ್ಬನ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಅಪರನ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಸಞ್ಞೋಜನಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಅಹನ್ತಿ ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಮಮನ್ತಿ ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಅತ್ತವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಲೋಕವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಭವದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ?

ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಞ್ಚತಿಂಸಾಯ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿಯಾ ವೀಸತಿಯಾ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ. ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ದಸಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ. ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿಯಾ ವೀಸತಿಯಾ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ. ಸಕ್ಕಾಯವತ್ಥುಕಾಯ ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪನ್ನರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ. ಸಕ್ಕಾಯವತ್ಥುಕಾಯ ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ. ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಞ್ಞಾಸಾಯ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ. ಪುಬ್ಬನ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿಯಾ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ. ಅಪರನ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿಯಾ ಚತುಚತ್ತಾಲೀಸಾಯ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ. ಸಞ್ಞೋಜನಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ. ಅಹನ್ತಿ ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ. ಮಮನ್ತಿ ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ. ಅತ್ತವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ವೀಸತಿಯಾ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ. ಲೋಕವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಅಟ್ಠಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ. ಭವದಿಟ್ಠಿಯಾ ಏಕೇನ ಆಕಾರೇನ [ಏಕೂನವೀಸತಿಯಾ ಆಕಾರೇನ (ಸ್ಯಾ.)] ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ. ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯಾ ಏಕೇನ ಆಕಾರೇನ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

೧. ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ

೧೨೮. ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚತಿಂಸಾಯ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಯಂ ರೂಪಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸುಖಂ ಸೋಮನಸ್ಸಂ, ಅಯಂ ರೂಪಸ್ಸ ಅಸ್ಸಾದೋತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ಅಸ್ಸಾದೋ, ಅಸ್ಸಾದೋ ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞೋ ಅಸ್ಸಾದೋ. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯೋ ಚ ಅಸ್ಸಾದೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿ.

ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿ. ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ದಿಟ್ಠಿವಿಪನ್ನೋ. ದಿಟ್ಠಿವಿಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ ನ ಭಜಿತಬ್ಬೋ ನ ಪಯಿರುಪಾಸಿತಬ್ಬೋ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ದಿಟ್ಠಿ ಹಿಸ್ಸ ಪಾಪಿಕಾ. ಯೋ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ರಾಗೋ [ಯಾ ದಿಟ್ಠಿ ಯೋ ರಾಗೋ (ಸ್ಯಾ.)], ಸೋ ನ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ರಾಗೋ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞೋ ರಾಗೋ. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯೋ ಚ ರಾಗೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ದಿಟ್ಠಿರಾಗೋ. ತಾಯ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ತೇನ ಚ ರಾಗೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ದಿಟ್ಠಿರಾಗರತ್ತೋ. ದಿಟ್ಠಿರಾಗರತ್ತೇ ಪುಗ್ಗಲೇ ದಿನ್ನಂ ದಾನಂ ನ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ನ ಮಹಾನಿಸಂಸಂ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ದಿಟ್ಠಿ ಹಿಸ್ಸ ಪಾಪಿಕಾ ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ.

ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಸ್ಸ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ದ್ವೇವ ಗತಿಯೋ – ನಿರಯೋ ವಾ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿ ವಾ. ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಸ್ಸ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಯಞ್ಚೇವ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ಯಥಾದಿಟ್ಠಿ ಸಮತ್ತಂ ಸಮಾದಿನ್ನಂ, ಯಞ್ಚ ವಚೀಕಮ್ಮಂ…ಪೇ… ಯಞ್ಚ ಮನೋಕಮ್ಮಂ ಯಥಾದಿಟ್ಠಿ ಸಮತ್ತಂ ಸಮಾದಿನ್ನಂ, ಯಾ ಚ ಚೇತನಾ ಯಾ ಚ ಪತ್ಥನಾ ಯೋ ಚ ಪಣಿಧಿ ಯೇ ಚ ಸಙ್ಖಾರಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಅನಿಟ್ಠಾಯ ಅಕನ್ತಾಯ ಅಮನಾಪಾಯ ಅಹಿತಾಯ ದುಕ್ಖಾಯ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ದಿಟ್ಠಿ ಹಿಸ್ಸ ಪಾಪಿಕಾ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಿಮ್ಬಬೀಜಂ ವಾ ಕೋಸಾತಕೀಬೀಜಂ ವಾ ತಿತ್ತಕಾಲಾಬುಬೀಜಂ ವಾ ಅಲ್ಲಾಯ ಪಥವಿಯಾ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಯಂ ಚೇವ ಪಥವಿರಸಂ ಉಪಾದಿಯತಿ, ಯಞ್ಚ ಆಪೋರಸಂ ಉಪಾದಿಯತಿ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ತಿತ್ತಕತ್ತಾಯ ಕಟುಕತ್ತಾಯ ಅಸಾತತ್ತಾಯ [ಅಸಾರತಾಯ (ಸ್ಯಾ.)] ಸಂವತ್ತತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಬೀಜಂ ಹಿಸ್ಸ ಪಾಪಿಕಂ. ಏವಮೇವಂ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಸ್ಸ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಯಞ್ಚೇವ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ಯಥಾದಿಟ್ಠಿ ಸಮತ್ತಂ ಸಮಾದಿನ್ನಂ, ಯಞ್ಚ ವಚೀಕಮ್ಮಂ…ಪೇ… ಯಞ್ಚ ಮನೋಕಮ್ಮಂ ಯಥಾದಿಟ್ಠಿ ಸಮತ್ತಂ ಸಮಾದಿನ್ನಂ, ಯಾ ಚ ಚೇತನಾ ಯಾ ಚ ಪತ್ಥನಾ ಯೋ ಚ ಪಣಿಧಿ ಯೇ ಚ ಸಙ್ಖಾರಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಅನಿಟ್ಠಾಯ ಅಕನ್ತಾಯ ಅಮನಾಪಾಯ ಅಹಿತಾಯ ದುಕ್ಖಾಯ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ದಿಟ್ಠಿ ಹಿಸ್ಸ ಪಾಪಿಕಾ ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ.

ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ, ದಿಟ್ಠಿಗಹನಂ, ದಿಟ್ಠಿಕನ್ತಾರಂ, ದಿಟ್ಠಿವಿಸೂಕಂ, ದಿಟ್ಠಿವಿಪ್ಫನ್ದಿತಂ, ದಿಟ್ಠಿಸಞ್ಞೋಜನಂ, ದಿಟ್ಠಿಸಲ್ಲಂ, ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಬಾಧೋ, ದಿಟ್ಠಿಪಲಿಬೋಧೋ, ದಿಟ್ಠಿಬನ್ಧನಂ, ದಿಟ್ಠಿಪಪಾತೋ, ದಿಟ್ಠಾನುಸಯೋ, ದಿಟ್ಠಿಸನ್ತಾಪೋ, ದಿಟ್ಠಿಪರಿಳಾಹೋ, ದಿಟ್ಠಿಗನ್ಥೋ, ದಿಟ್ಠುಪಾದಾನಂ, ದಿಟ್ಠಾಭಿನಿವೇಸೋ, ದಿಟ್ಠಿಪರಾಮಾಸೋ – ಇಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಪರಿಯುಟ್ಠಿತಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಞ್ಞೋಗೋ.

೧೨೯. ಅತ್ಥಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ ಚೇವ ದಿಟ್ಠಿಯೋ ಚ, ಅತ್ಥಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಕತಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ ಚೇವ ದಿಟ್ಠಿಯೋ ಚ? ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿ, ಸೀಲಬ್ಬತಪರಾಮಾಸೋ – ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ ಚೇವ ದಿಟ್ಠಿಯೋ ಚ. ಕತಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ? ಕಾಮರಾಗಸಞ್ಞೋಜನಂ, ಪಟಿಘಸಞ್ಞೋಜನಂ, ಮಾನಸಞ್ಞೋಜನಂ, ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಞ್ಞೋಜನಂ, ಭವರಾಗಸಞ್ಞೋಜನಂ, ಇಸ್ಸಾಸಞ್ಞೋಜನಂ, ಮಚ್ಛರಿಯಸಞ್ಞೋಜನಂ, ಅನುನಯಸಞ್ಞೋಜನಂ, ಅವಿಜ್ಜಾಸಞ್ಞೋಜನಂ – ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ.

ಯಂ ವೇದನಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಯಂ ಸಞ್ಞಂ ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಯಂ ಸಙ್ಖಾರೇ [ಯೇ ಸಙ್ಖಾರೇ (ಕ.) ಸಂ. ನಿ. ೩.೨೮ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಾ] ಪಟಿಚ್ಚ…ಪೇ… ಯಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಚಕ್ಖುಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಸೋತಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಘಾನಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಜಿವ್ಹಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಕಾಯಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಮನಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ರೂಪೇ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಸದ್ದೇ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಗನ್ಧೇ ಪಟಿಚ್ಚ … ಯಂ ರಸೇ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬೇ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಧಮ್ಮೇ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಘಾನವಿಞ್ಞಾಣಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಂ ಪಟಿಚ್ಚ … ಯಂ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಸೋತಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಘಾನಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಜಿವ್ಹಾಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಕಾಯಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಸೋತಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಘಾನಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಜಿವ್ಹಾಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಕಾಯಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ ಪಟಿಚ್ಚ… ಯಂ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ ಪಟಿಚ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಸುಖಂ ಸೋಮನಸ್ಸಂ, ಅಯಂ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಾಯ ವೇದನಾಯ ಅಸ್ಸಾದೋತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ಅಸ್ಸಾದೋ, ಅಸ್ಸಾದೋ ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞೋ ಅಸ್ಸಾದೋ. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯೋ ಚ ಅಸ್ಸಾದೋ – ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿ.

ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿ. ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿಯಾ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ದಿಟ್ಠಿವಿಪನ್ನೋ. ದಿಟ್ಠಿವಿಪನ್ನೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ನ ಸೇವಿತಬ್ಬೋ ನ ಭಜಿತಬ್ಬೋ ನ ಪಯಿರುಪಾಸಿತಬ್ಬೋ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ದಿಟ್ಠಿ ಹಿಸ್ಸ ಪಾಪಿಕಾ. ಯೋ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ರಾಗೋ, ಸೋ ನ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ರಾಗೋ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞೋ ರಾಗೋ. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯೋ ಚ ರಾಗೋ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ದಿಟ್ಠಿರಾಗೋ. ತಾಯ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ತೇನ ಚ ರಾಗೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ದಿಟ್ಠಿರಾಗರತ್ತೋ. ದಿಟ್ಠಿರಾಗರತ್ತೇ ಪುಗ್ಗಲೇ ದಿನ್ನಂ ದಾನಂ ನ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಹೋತಿ ನ ಮಹಾನಿಸಂಸಂ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ದಿಟ್ಠಿ ಹಿಸ್ಸ ಪಾಪಿಕಾ ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ.

ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಸ್ಸ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ದ್ವೇವ ಗತಿಯೋ – ನಿರಯೋ ವಾ ತಿರಚ್ಛಾನಯೋನಿ ವಾ. ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಸ್ಸ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಯಞ್ಚೇವ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ಯಥಾದಿಟ್ಠಿ ಸಮತ್ತಂ ಸಮಾದಿನ್ನಂ, ಯಞ್ಚ ವಚೀಕಮ್ಮಂ…ಪೇ… ಯಞ್ಚ ಮನೋಕಮ್ಮಂ ಯಥಾದಿಟ್ಠಿ ಸಮತ್ತಂ ಸಮಾದಿನ್ನಂ, ಯಾ ಚ ಚೇತನಾ ಯಾ ಚ ಪತ್ಥನಾ ಯೋ ಚ ಪಣಿಧಿ ಯೇ ಚ ಸಙ್ಖಾರಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಅನಿಟ್ಠಾಯ ಅಕನ್ತಾಯ ಅಮನಾಪಾಯ ಅಹಿತಾಯ ದುಕ್ಖಾಯ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ದಿಟ್ಠಿ ಹಿಸ್ಸ ಪಾಪಿಕಾ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ನಿಮ್ಬಬೀಜಂ ವಾ ಕೋಸಾತಕೀಬೀಜಂ ವಾ ತಿತ್ತಕಾಲಾಬುಬೀಜಂ ವಾ ಅಲ್ಲಾಯ ಪಥವಿಯಾ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಯಞ್ಚೇವ ಪಥವಿರಸಂ ಉಪಾದಿಯತಿ ಯಞ್ಚ ಆಪೋರಸಂ ಉಪಾದಿಯತಿ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ತಿತ್ತಕತ್ತಾಯ ಕಟುಕತ್ತಾಯ ಅಸಾತತ್ತಾಯ ಸಂವತ್ತತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ಬೀಜಂ ಹಿಸ್ಸ ಪಾಪಿಕಂ. ಏವಮೇವಂ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಸ್ಸ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಯಞ್ಚೇವ ಕಾಯಕಮ್ಮಂ ಯಥಾದಿಟ್ಠಿ ಸಮತ್ತಂ ಸಮಾದಿನ್ನಂ ಯಞ್ಚ ವಚೀಕಮ್ಮಂ…ಪೇ… ಯಞ್ಚ ಮನೋಕಮ್ಮಂ ಯಥಾದಿಟ್ಠಿ ಸಮತ್ತಂ ಸಮಾದಿನ್ನಂ, ಯಾ ಚ ಚೇತನಾ ಯಾ ಚ ಪತ್ಥನಾ ಯೋ ಚ ಪಣಿಧಿ ಯೇ ಚ ಸಙ್ಖಾರಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಅನಿಟ್ಠಾಯ ಅಕನ್ತಾಯ ಅಮನಾಪಾಯ ಅಹಿತಾಯ ದುಕ್ಖಾಯ ಸಂವತ್ತನ್ತಿ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ದಿಟ್ಠಿ ಹಿಸ್ಸ ಪಾಪಿಕಾ ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ.

ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ದಿಟ್ಠಿಗಹನಂ…ಪೇ… ದಿಟ್ಠಾಭಿನಿವೇಸೋ ದಿಟ್ಠಿಪರಾಮಾಸೋ – ಇಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಪರಿಯುಟ್ಠಿತಚಿತ್ತಸ್ಸ ಸಞ್ಞೋಗೋ.

ಅತ್ಥಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ ಚೇವ ದಿಟ್ಠಿಯೋ ಚ, ಅತ್ಥಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಕತಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ ಚೇವ ದಿಟ್ಠಿಯೋ ಚ? ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿ, ಸೀಲಬ್ಬತಪರಾಮಾಸೋ – ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ ಚೇವ ದಿಟ್ಠಿಯೋ ಚ. ಕತಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ? ಕಾಮರಾಗಸಞ್ಞೋಜನಂ, ಪಟಿಘಸಞ್ಞೋಜನಂ, ಮಾನಸಞ್ಞೋಜನಂ, ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾಸಞ್ಞೋಜನಂ, ಭವರಾಗಸಞ್ಞೋಜನಂ, ಇಸ್ಸಾಸಞ್ಞೋಜನಂ, ಮಚ್ಛರಿಯಸಞ್ಞೋಜನಂ, ಅನುನಯಸಞ್ಞೋಜನಂ, ಅವಿಜ್ಜಾಸಞ್ಞೋಜನಂ – ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚತಿಂಸಾಯ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ ಪಠಮೋ.

೨. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ

೧೩೦. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ವೀಸತಿಯಾ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಇಧ ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಅರಿಯಾನಂ ಅದಸ್ಸಾವೀ ಅರಿಯಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಕೋವಿದೋ ಅರಿಯಧಮ್ಮೇ ಅವಿನೀತೋ, ಸಪ್ಪುರಿಸಾನಂ ಅದಸ್ಸಾವೀ ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಕೋವಿದೋ ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೇ ಅವಿನೀತೋ ರೂಪಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ ರೂಪವನ್ತಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ಅತ್ತನಿ ವಾ ರೂಪಂ ರೂಪಸ್ಮಿಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ; ವೇದನಂ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಂ…ಪೇ… ಸಙ್ಖಾರೇ…ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ ವಿಞ್ಞಾಣವನ್ತಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ಅತ್ತನಿ ವಾ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಮಿಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ.

೧೩೧. ಕಥಂ ರೂಪಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ – ‘‘ಯಂ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ, ಸೋ ಅಹಂ; ಯೋ ಅಹಂ, ತಂ ಪಥವೀಕಸಿಣ’’ನ್ತಿ. ಪಥವೀಕಸಿಣಞ್ಚ ಅತ್ತಞ್ಚ ಅದ್ವಯಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ತೇಲಪ್ಪದೀಪಸ್ಸ ಝಾಯತೋ ‘‘ಯಾ ಅಚ್ಚಿ ಸೋ ವಣ್ಣೋ, ಯೋ ವಣ್ಣೋ ಸಾ ಅಚ್ಚೀ’’ತಿ – ಅಚ್ಚಿಞ್ಚ ವಣ್ಣಞ್ಚ ಅದ್ವಯಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವಂ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ – ‘‘ಯಂ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ, ಸೋ ಅಹಂ; ಯೋ ಅಹಂ, ತಂ ಪಥವೀಕಸಿಣ’’ನ್ತಿ. ಪಥವೀಕಸಿಣಞ್ಚ ಅತ್ತಞ್ಚ ಅದ್ವಯಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಪಠಮಾ ರೂಪವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿ…ಪೇ… ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ. ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಸ್ಸ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ದ್ವೇವ ಗತಿಯೋ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ.

ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಆಪೋಕಸಿಣಂ… ತೇಜೋಕಸಿಣಂ… ವಾಯೋಕಸಿಣಂ… ನೀಲಕಸಿಣಂ… ಪೀತಕಸಿಣಂ… ಲೋಹಿತಕಸಿಣಂ… ಓದಾತಕಸಿಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ – ‘‘ಯಂ ಓದಾತಕಸಿಣಂ, ಸೋ ಅಹಂ; ಯೋ ಅಹಂ, ತಂ ಓದಾತಕಸಿಣ’’ನ್ತಿ. ಓದಾತಕಸಿಣಞ್ಚ ಅತ್ತಞ್ಚ ಅದ್ವಯಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ತೇಲಪ್ಪದೀಪಸ್ಸ ಝಾಯತೋ ‘‘ಯಾ ಅಚ್ಚಿ, ಸೋ ವಣ್ಣೋ; ಯೋ ವಣ್ಣೋ, ಸಾ ಅಚ್ಚೀ’’ತಿ – ಅಚ್ಚಿಞ್ಚ ವಣ್ಣಞ್ಚ ಅದ್ವಯಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ…ಪೇ… ಓದಾತಕಸಿಣಞ್ಚ ಅತ್ತಞ್ಚ ಅದ್ವಯಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಪಠಮಾ ರೂಪವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ರೂಪಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ.

ಕಥಂ ರೂಪವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ವೇದನಂ… ಸಞ್ಞಂ… ಸಙ್ಖಾರೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ಇಮಿನಾ ರೂಪೇನ ರೂಪವಾ’’ತಿ. ರೂಪವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ರುಕ್ಖೋ ಛಾಯಾಸಮ್ಪನ್ನೋ ಅಸ್ಸ. ತಮೇನಂ ಪುರಿಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘‘ಅಯಂ ರುಕ್ಖೋ, ಅಯಂ ಛಾಯಾ. ಅಞ್ಞೋ ರುಕ್ಖೋ, ಅಞ್ಞಾ ಛಾಯಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನಾಯಂ ರುಕ್ಖೋ ಇಮಾಯ ಛಾಯಾಯ ಛಾಯಾವಾ’’ತಿ. ಛಾಯಾವನ್ತಂ ರುಕ್ಖಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವಂ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ವೇದನಂ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಂ… ಸಙ್ಖಾರೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ಇಮಿನಾ ರೂಪೇನ ರೂಪವಾ’’ತಿ. ರೂಪವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ದುತಿಯಾ ರೂಪವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ರೂಪವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ.

ಕಥಂ ಅತ್ತನಿ ರೂಪಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ವೇದನಂ… ಸಞ್ಞಂ… ಸಙ್ಖಾರೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಇಮಸ್ಮಿಞ್ಚ ಪನ ಅತ್ತನಿ ಇದಂ ರೂಪ’’ನ್ತಿ. ಅತ್ತನಿ ರೂಪಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಪುಪ್ಫಂ ಗನ್ಧಸಮ್ಪನ್ನಂ ಅಸ್ಸ. ತಮೇನಂ ಪುರಿಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘‘ಇದಂ ಪುಪ್ಫಂ, ಅಯಂ ಗನ್ಧೋ; ಅಞ್ಞಂ ಪುಪ್ಫಂ, ಅಞ್ಞೋ ಗನ್ಧೋ. ಸೋ ಖೋ ಪನಾಯಂ ಗನ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪುಪ್ಫೇ’’ತಿ. ಪುಪ್ಫಸ್ಮಿಂ ಗನ್ಧಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವಂ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ವೇದನಂ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಂ… ಸಙ್ಖಾರೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಇಮಸ್ಮಿಞ್ಚ ಪನ ಅತ್ತನಿ ಇದಂ ರೂಪ’’ನ್ತಿ. ಅತ್ತನಿ ರೂಪಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ತತಿಯಾ ರೂಪವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ಅತ್ತನಿ ರೂಪಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ.

ಕಥಂ ರೂಪಸ್ಮಿಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ವೇದನಂ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಂ… ಸಙ್ಖಾರೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ರೂಪೇ’’ತಿ. ರೂಪಸ್ಮಿಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಮಣಿ ಕರಣ್ಡಕೇ ಪಕ್ಖಿತ್ತೋ ಅಸ್ಸ. ತಮೇನಂ ಪುರಿಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘‘ಅಯಂ ಮಣಿ, ಅಯಂ ಕರಣ್ಡಕೋ. ಅಞ್ಞೋ ಮಣಿ, ಅಞ್ಞೋ ಕರಣ್ಡಕೋ. ಸೋ ಖೋ ಪನಾಯಂ ಮಣಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕರಣ್ಡಕೇ’’ತಿ. ಕರಣ್ಡಕಸ್ಮಿಂ ಮಣಿಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವಂ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ವೇದನಂ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಂ… ಸಙ್ಖಾರೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ರೂಪೇ’’ತಿ. ರೂಪಸ್ಮಿಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಚತುತ್ಥಾ ರೂಪವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ರೂಪಸ್ಮಿಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ.

೧೩೨. ಕಥಂ ವೇದನಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ ಸೋತಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ ಘಾನಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ ಜಿವ್ಹಾಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ ಕಾಯಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ‘‘ಯಾ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಾ ವೇದನಾ ಸೋ ಅಹಂ, ಯೋ ಅಹಂ ಸಾ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಾ ವೇದನಾ’’ತಿ – ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಞ್ಚ ಅತ್ತಞ್ಚ ಅದ್ವಯಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ತೇಲಪ್ಪದೀಪಸ್ಸ ಝಾಯತೋ ‘‘ಯಾ ಅಚ್ಚಿ ಸೋ ವಣ್ಣೋ, ಯೋ ವಣ್ಣೋ ಸಾ ಅಚ್ಚೀ’’ತಿ – ಅಚ್ಚಿಞ್ಚ ವಣ್ಣಞ್ಚ ಅದ್ವಯಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವಂ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ‘‘ಯಾ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಾ ವೇದನಾ ಸೋ ಅಹಂ, ಯೋ ಅಹಂ ಸಾ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಾ ವೇದನಾ’’ತಿ – ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ವೇದನಞ್ಚ ಅತ್ತಞ್ಚ ಅದ್ವಯಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಪಠಮಾ ವೇದನಾವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ವೇದನಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ.

ಕಥಂ ವೇದನಾವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸಞ್ಞಂ…ಪೇ… ಸಙ್ಖಾರೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ… ರೂಪಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ಇಮಾಯ ವೇದನಾಯ ವೇದನಾವಾ’’ತಿ. ವೇದನಾವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ರುಕ್ಖೋ ಛಾಯಾಸಮ್ಪನ್ನೋ ಅಸ್ಸ. ತಮೇನಂ ಪುರಿಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘‘ಅಯಂ ರುಕ್ಖೋ, ಅಯಂ ಛಾಯಾ. ಅಞ್ಞೋ ರುಕ್ಖೋ, ಅಞ್ಞಾ ಛಾಯಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನಾಯಂ ರುಕ್ಖೋ ಇಮಾಯ ಛಾಯಾಯ ಛಾಯಾವಾ’’ತಿ. ಛಾಯಾವನ್ತಂ ರುಕ್ಖಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವಂ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸಞ್ಞಂ…ಪೇ… ಸಙ್ಖಾರೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ… ರೂಪಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ಇಮಾಯ ವೇದನಾಯ ವೇದನಾವಾ’’ತಿ. ವೇದನಾವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ದುತಿಯಾ ವೇದನಾವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ವೇದನಾವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ.

ಕಥಂ ಅತ್ತನಿ ವೇದನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸಞ್ಞಂ…ಪೇ… ಸಙ್ಖಾರೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ… ರೂಪಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಇಮಸ್ಮಿಞ್ಚ ಪನ ಅತ್ತನಿ ಅಯಂ ವೇದನಾ’’ತಿ. ಅತ್ತನಿ ವೇದನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಪುಪ್ಫಂ ಗನ್ಧಸಮ್ಪನ್ನಂ ಅಸ್ಸ. ತಮೇನಂ ಪುರಿಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘‘ಇದಂ ಪುಪ್ಫಂ, ಅಯಂ ಗನ್ಧೋ; ಅಞ್ಞಂ ಪುಪ್ಫಂ, ಅಞ್ಞೋ ಗನ್ಧೋ. ಸೋ ಖೋ ಪನಾಯಂ ಗನ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪುಪ್ಫೇ’’ತಿ. ಪುಪ್ಫಸ್ಮಿಂ ಗನ್ಧಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವಂ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸಞ್ಞಂ…ಪೇ… ಸಙ್ಖಾರೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ… ರೂಪಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಇಮಸ್ಮಿಞ್ಚ ಪನ ಅತ್ತನಿ ಅಯಂ ವೇದನಾ’’ತಿ. ಅತ್ತನಿ ವೇದನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ತತಿಯಾ ವೇದನಾವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ಅತ್ತನಿ ವೇದನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ.

ಕಥಂ ವೇದನಾಯ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸಞ್ಞಂ…ಪೇ… ಸಙ್ಖಾರೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ… ರೂಪಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ಇಮಾಯ ವೇದನಾಯಾ’’ತಿ. ವೇದನಾಯ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಮಣಿ ಕರಣ್ಡಕೇ ಪಕ್ಖಿತ್ತೋ ಅಸ್ಸ. ತಮೇನಂ ಪುರಿಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘‘ಅಯಂ ಮಣಿ, ಅಯಂ ಕರಣ್ಡಕೋ. ಅಞ್ಞೋ ಮಣಿ, ಅಞ್ಞೋ ಕರಣ್ಡಕೋ. ಸೋ ಖೋ ಪನಾಯಂ ಮಣಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕರಣ್ಡಕೇ’’ತಿ. ಕರಣ್ಡಕಸ್ಮಿಂ ಮಣಿಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವಂ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸಞ್ಞಂ… ಸಙ್ಖಾರೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ… ರೂಪಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ಇಮಾಯ ವೇದನಾಯಾ’’ತಿ. ವೇದನಾಯ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಚತುತ್ಥಾ ವೇದನಾವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ವೇದನಾಯ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ.

೧೩೩. ಕಥಂ ಸಞ್ಞಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ಸಞ್ಞಂ…ಪೇ… ಸೋತಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ಸಞ್ಞಂ… ಘಾನಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ಸಞ್ಞಂ… ಜಿವ್ಹಾಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ಸಞ್ಞಂ… ಕಾಯಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ಸಞ್ಞಂ… ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ಸಞ್ಞಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಯಾ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಾ ಸಞ್ಞಾ ಸೋ ಅಹಂ, ಯೋ ಅಹಂ ಸಾ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಾ ಸಞ್ಞಾ’’ತಿ. ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ಸಞ್ಞಞ್ಚ ಅತ್ತಞ್ಚ ಅದ್ವಯಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ತೇಲಪ್ಪದೀಪಸ್ಸ ಝಾಯತೋ ‘‘ಯಾ ಅಚ್ಚಿ ಸೋ ವಣ್ಣೋ, ಯೋ ವಣ್ಣೋ ಸಾ ಅಚ್ಚೀ’’ತಿ – ಅಚ್ಚಿಞ್ಚ ವಣ್ಣಞ್ಚ ಅದ್ವಯಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವಂ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ಸಞ್ಞಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ – ‘‘ಯಾ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಾ ಸಞ್ಞಾ ಸೋ ಅಹಂ, ಯೋ ಅಹಂ ಸಾ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಾ ಸಞ್ಞಾ’’ತಿ. ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ಸಞ್ಞಞ್ಚ ಅತ್ತಞ್ಚ ಅದ್ವಯಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಪಠಮಾ ಸಞ್ಞಾವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ಸಞ್ಞಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ.

ಕಥಂ ಸಞ್ಞಾವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸಙ್ಖಾರೇ…ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ… ರೂಪಂ… ವೇದನಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ಇಮಾಯ ಸಞ್ಞಾಯ ಸಞ್ಞಾವಾ’’ತಿ. ಸಞ್ಞಾವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ರುಕ್ಖೋ ಛಾಯಾಸಮ್ಪನ್ನೋ ಅಸ್ಸ. ತಮೇನಂ ಪುರಿಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘‘ಅಯಂ ರುಕ್ಖೋ, ಅಯಂ ಛಾಯಾ. ಅಞ್ಞೋ ರುಕ್ಖೋ, ಅಞ್ಞಾ ಛಾಯಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನಾಯಂ ರುಕ್ಖೋ ಇಮಾಯ ಛಾಯಾಯ ಛಾಯಾವಾ’’ತಿ. ಛಾಯಾವನ್ತಂ ರುಕ್ಖಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವಂ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸಙ್ಖಾರೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ… ರೂಪಂ… ವೇದನಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ಇಮಾಯ ಸಞ್ಞಾಯ ಸಞ್ಞಾವಾ’’ತಿ. ಸಞ್ಞಾವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ದುತಿಯಾ ಸಞ್ಞಾವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ಸಞ್ಞಾವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ.

ಕಥಂ ಅತ್ತನಿ ಸಞ್ಞಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸಙ್ಖಾರೇ…ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ… ರೂಪಂ… ವೇದನಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಇಮಸ್ಮಿಞ್ಚ ಪನ ಅತ್ತನಿ ಅಯಂ ಸಞ್ಞಾ’’ತಿ. ಅತ್ತನಿ ಸಞ್ಞಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಪುಪ್ಫಂ ಗನ್ಧಸಮ್ಪನ್ನಂ ಅಸ್ಸ. ತಮೇನಂ ಪುರಿಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘‘ಇದಂ ಪುಪ್ಫಂ, ಅಯಂ ಗನ್ಧೋ. ಅಞ್ಞಂ ಪುಪ್ಫಂ, ಅಞ್ಞೋ ಗನ್ಧೋ. ಸೋ ಖೋ ಪನಾಯಂ ಗನ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪುಪ್ಫೇ’’ತಿ. ಪುಪ್ಫಸ್ಮಿಂ ಗನ್ಧಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವಂ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸಙ್ಖಾರೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ… ರೂಪಂ… ವೇದನಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಇಮಸ್ಮಿಞ್ಚ ಪನ ಅತ್ತನಿ ಅಯಂ ಸಞ್ಞಾ’’ತಿ. ಅತ್ತನಿ ಸಞ್ಞಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ತತಿಯಾ ಸಞ್ಞಾವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ಅತ್ತನಿ ಸಞ್ಞಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ.

ಕಥಂ ಸಞ್ಞಾಯ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸಙ್ಖಾರೇ …ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ… ರೂಪಂ… ವೇದನಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ಇಮಾಯ ಸಞ್ಞಾಯಾ’’ತಿ. ಸಞ್ಞಾಯ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಮಣಿ ಕರಣ್ಡಕೇ ಪಕ್ಖಿತ್ತೋ ಅಸ್ಸ. ತಮೇನಂ ಪುರಿಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘‘ಅಯಂ ಮಣಿ, ಅಯಂ ಕರಣ್ಡಕೋ. ಅಞ್ಞೋ ಮಣಿ, ಅಞ್ಞೋ ಕರಣ್ಡಕೋ. ಸೋ ಖೋ ಪನಾಯಂ ಮಣಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕರಣ್ಡಕೇ’’ತಿ. ಕರಣ್ಡಕಸ್ಮಿಂ ಮಣಿಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಸಙ್ಖಾರೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ… ರೂಪಂ… ವೇದನಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ಇಮಾಯ ಸಞ್ಞಾಯಾ’’ತಿ. ಸಞ್ಞಾಯ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಚತುತ್ಥಾ ಸಞ್ಞಾವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ಸಞ್ಞಾಯ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ.

೧೩೪. ಕಥಂ ಸಙ್ಖಾರೇ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಚಕ್ಖುಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ಚೇತನಂ ಸೋತಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ಚೇತನಂ ಘಾನಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ಚೇತನಂ ಜಿವ್ಹಾಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ಚೇತನಂ ಕಾಯಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ಚೇತನಂ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ಚೇತನಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ‘‘ಯಾ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಾ ಚೇತನಾ, ಸೋ ಅಹಂ; ಯೋ ಅಹಂ ಸಾ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಾ ಚೇತನಾ’’ತಿ – ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ಚೇತನಞ್ಚ ಅತ್ತಞ್ಚ ಅದ್ವಯಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ತೇಲಪ್ಪದೀಪಸ್ಸ ಝಾಯತೋ ‘‘ಯಾ ಅಚ್ಚಿ ಸೋ ವಣ್ಣೋ, ಯೋ ವಣ್ಣೋ ಸಾ ಅಚ್ಚೀ’’ತಿ – ಅಚ್ಚಿಞ್ಚ ವಣ್ಣಞ್ಚ ಅದ್ವಯಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವಂ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ಚೇತನಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ‘‘ಯಾ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಾ ಚೇತನಾ ಸೋ ಅಹಂ, ಯೋ ಅಹಂ ಸಾ ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಾ ಚೇತನಾ’’ತಿ – ಮನೋಸಮ್ಫಸ್ಸಜಂ ಚೇತನಞ್ಚ ಅತ್ತಞ್ಚ ಅದ್ವಯಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಪಠಮಾ ಸಙ್ಖಾರವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ಸಙ್ಖಾರೇ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ.

ಕಥಂ ಸಙ್ಖಾರವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ವಿಞ್ಞಾಣಂ… ರೂಪಂ… ವೇದನಂ… ಸಞ್ಞಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ಇಮೇಹಿ ಸಙ್ಖಾರೇಹಿ ಸಙ್ಖಾರವಾ’’ತಿ. ಸಙ್ಖಾರವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ರುಕ್ಖೋ ಛಾಯಾಸಮ್ಪನ್ನೋ ಅಸ್ಸ. ತಮೇನಂ ಪುರಿಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘‘ಅಯಂ ರುಕ್ಖೋ, ಅಯಂ ಛಾಯಾ. ಅಞ್ಞೋ ರುಕ್ಖೋ, ಅಞ್ಞಾ ಛಾಯಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನಾಯಂ ರುಕ್ಖೋ ಇಮಾಯ ಛಾಯಾಯ ಛಾಯಾವಾ’’ತಿ. ಛಾಯಾವನ್ತಂ ರುಕ್ಖಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ವಿಞ್ಞಾಣಂ… ರೂಪಂ… ವೇದನಂ… ಸಞ್ಞಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ. ಇಮೇಹಿ ಸಙ್ಖಾರೇಹಿ ಸಙ್ಖಾರವಾ’’ತಿ. ಸಙ್ಖಾರವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ದುತಿಯಾ ಸಙ್ಖಾರವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ಸಙ್ಖಾರವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ.

ಕಥಂ ಅತ್ತನಿ ಸಙ್ಖಾರೇ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ವಿಞ್ಞಾಣಂ… ರೂಪಂ… ವೇದನಂ… ಸಞ್ಞಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಇಮಸ್ಮಿಞ್ಚ ಪನ ಅತ್ತನಿ ಇಮೇ ಸಙ್ಖಾರಾ’’ತಿ. ಅತ್ತನಿ ಸಙ್ಖಾರೇ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಪುಪ್ಫಂ ಗನ್ಧಸಮ್ಪನ್ನಂ ಅಸ್ಸ. ತಮೇನಂ ಪುರಿಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘‘ಇದಂ ಪುಪ್ಫಂ, ಅಯಂ ಗನ್ಧೋ; ಅಞ್ಞಂ ಪುಪ್ಫಂ, ಅಞ್ಞೋ ಗನ್ಧೋ. ಸೋ ಖೋ ಪನಾಯಂ ಗನ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪುಪ್ಫೇ’’ತಿ. ಪುಪ್ಫಸ್ಮಿಂ ಗನ್ಧಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವಂ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ವಿಞ್ಞಾಣಂ… ರೂಪಂ… ವೇದನಂ… ಸಞ್ಞಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಇಮಸ್ಮಿಞ್ಚ ಪನ ಅತ್ತನಿ ಇಮೇ ಸಙ್ಖಾರಾ’’ತಿ. ಅತ್ತನಿ ಸಙ್ಖಾರೇ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ತತಿಯಾ ಸಙ್ಖಾರವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ಅತ್ತನಿ ಸಙ್ಖಾರೇ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ.

ಕಥಂ ಸಙ್ಖಾರೇಸು ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ವಿಞ್ಞಾಣಂ… ರೂಪಂ… ವೇದನಂ… ಸಞ್ಞಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ಇಮೇಸು ಸಙ್ಖಾರೇಸೂ’’ತಿ. ಸಙ್ಖಾರೇಸು ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಮಣಿ ಕರಣ್ಡಕೇ ಪಕ್ಖಿತ್ತೋ ಅಸ್ಸ. ತಮೇನಂ ಪುರಿಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘‘ಅಯಂ ಮಣಿ, ಅಯಂ ಕರಣ್ಡಕೋ. ಅಞ್ಞೋ ಮಣಿ, ಅಞ್ಞೋ ಕರಣ್ಡಕೋ. ಸೋ ಖೋ ಪನಾಯಂ ಮಣಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕರಣ್ಡಕೇ’’ತಿ. ಕರಣ್ಡಕಸ್ಮಿಂ ಮಣಿಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ವಿಞ್ಞಾಣಂ… ರೂಪಂ… ವೇದನಂ… ಸಞ್ಞಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ಇಮೇಸು ಸಙ್ಖಾರೇಸೂ’’ತಿ. ಸಙ್ಖಾರೇಸು ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಚತುತ್ಥಾ ಸಙ್ಖಾರವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ಸಙ್ಖಾರೇಸು ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ.

೧೩೫. ಕಥಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ… ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣಂ… ಘಾನವಿಞ್ಞಾಣಂ… ಜಿವ್ಹಾವಿಞ್ಞಾಣಂ ಕಾಯವಿಞ್ಞಾಣಂ… ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ‘‘ಯಂ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಂ, ಸೋ ಅಹಂ; ಯೋ ಅಹಂ, ತಂ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ – ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚ ಅತ್ತಞ್ಚ ಅದ್ವಯಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ತೇಲಪ್ಪದೀಪಸ್ಸ ಝಾಯತೋ ‘‘ಯಾ ಅಚ್ಚಿ ಸೋ ವಣ್ಣೋ, ಯೋ ವಣ್ಣೋ ಸಾ ಅಚ್ಚೀ’’ತಿ – ಅಚ್ಚಿಞ್ಚ ವಣ್ಣಞ್ಚ ಅದ್ವಯಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವಂ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ‘‘ಯಂ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಂ, ಸೋ ಅಹಂ; ಯೋ ಅಹಂ ತಂ ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ – ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಚ ಅತ್ತಞ್ಚ ಅದ್ವಯಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಪಠಮಾ ವಿಞ್ಞಾಣವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ.

ಕಥಂ ವಿಞ್ಞಾಣವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ರೂಪಂ… ವೇದನಂ… ಸಞ್ಞಂ… ಸಙ್ಖಾರೇ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ಇಮಿನಾ ವಿಞ್ಞಾಣೇನ ವಿಞ್ಞಾಣವಾ’’ತಿ. ವಿಞ್ಞಾಣವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ರುಕ್ಖೋ ಛಾಯಾಸಮ್ಪನ್ನೋ ಅಸ್ಸ. ತಮೇನಂ ಪುರಿಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘‘ಅಯಂ ರುಕ್ಖೋ, ಅಯಂ ಛಾಯಾ. ಅಞ್ಞೋ ರುಕ್ಖೋ, ಅಞ್ಞಾ ಛಾಯಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನಾಯಂ ರುಕ್ಖೋ ಇಮಾಯ ಛಾಯಾಯ ಛಾಯಾವಾ’’ತಿ. ಛಾಯಾವನ್ತಂ ರುಕ್ಖಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವಂ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ರೂಪಂ… ವೇದನಂ… ಸಞ್ಞಂ… ಸಙ್ಖಾರೇ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ಇಮಿನಾ ವಿಞ್ಞಾಣೇನ ವಿಞ್ಞಾಣವಾ’’ತಿ. ವಿಞ್ಞಾಣವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ದುತಿಯಾ ವಿಞ್ಞಾಣವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ವಿಞ್ಞಾಣವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ.

ಕಥಂ ಅತ್ತನಿ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ರೂಪಂ… ವೇದನಂ… ಸಞ್ಞಂ… ಸಙ್ಖಾರೇ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಇಮಸ್ಮಿಞ್ಚ ಪನ ಅತ್ತನಿ ಇದಂ ವಿಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ. ಅತ್ತನಿ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಪುಪ್ಫಂ ಗನ್ಧಸಮ್ಪನ್ನಂ ಅಸ್ಸ. ತಮೇನಂ ಪುರಿಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘‘ಇದಂ ಪುಪ್ಫಂ, ಅಯಂ ಗನ್ಧೋ; ಅಞ್ಞಂ ಪುಪ್ಫಂ, ಅಞ್ಞೋ ಗನ್ಧೋ. ಸೋ ಖೋ ಪನಾಯಂ ಗನ್ಧೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪುಪ್ಫೇ’’ತಿ. ಪುಪ್ಫಸ್ಮಿಂ ಗನ್ಧಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವಂ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ರೂಪಂ… ವೇದನಂ… ಸಞ್ಞಂ… ಸಙ್ಖಾರೇ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಇಮಸ್ಮಿಞ್ಚ ಪನ ಅತ್ತನಿ ಇದಂ ವಿಞ್ಞಾಣ’’ನ್ತಿ. ಅತ್ತನಿ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ತತಿಯಾ ವಿಞ್ಞಾಣವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ಅತ್ತನಿ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ.

ಕಥಂ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಮಿಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ರೂಪಂ… ವೇದನಂ… ಸಞ್ಞಂ… ಸಙ್ಖಾರೇ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ವಿಞ್ಞಾಣೇ’’ತಿ. ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಮಿಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಮಣಿ ಕರಣ್ಡಕೇ ಪಕ್ಖಿತ್ತೋ ಅಸ್ಸ. ತಮೇನಂ ಪುರಿಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘‘ಅಯಂ ಮಣಿ, ಅಯಂ ಕರಣ್ಡಕೋ. ಅಞ್ಞೋ ಮಣಿ, ಅಞ್ಞೋ ಕರಣ್ಡಕೋ. ಸೋ ಖೋ ಪನಾಯಂ ಮಣಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕರಣ್ಡಕೇ’’ತಿ. ಕರಣ್ಡಕಸ್ಮಿಂ ಮಣಿಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವಂ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ರೂಪಂ… ವೇದನಂ… ಸಞ್ಞಂ… ಸಙ್ಖಾರೇ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ವಿಞ್ಞಾಣೇ’’ತಿ. ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಮಿಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಚತುತ್ಥಾ ವಿಞ್ಞಾಣವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಮಿಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ವೀಸತಿಯಾ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ ದುತಿಯೋ.

೩. ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ

೧೩೬. ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ದಸಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ‘‘ನತ್ಥಿ ದಿನ್ನ’’ನ್ತಿ – ವತ್ಥು [ವತ್ಥುಂ (ಸ್ಯಾ.) ಏವಮುಪರಿಪಿ]. ಏವಂವಾದೋ ಮಿಚ್ಛಾಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ [ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಾಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ (ಸ್ಯಾ.)] ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಪಠಮಾ ಮಿಚ್ಛಾವತ್ಥುಕಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ. ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ‘‘ನತ್ಥಿ ಯಿಟ್ಠ’’ನ್ತಿ – ವತ್ಥು…ಪೇ… ‘‘ನತ್ಥಿ ಹುತ’’ನ್ತಿ – ವತ್ಥು… ‘‘ನತ್ಥಿ ಸುಕತದುಕ್ಕಟಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ ಫಲಂ ವಿಪಾಕೋ’’ತಿ – ವತ್ಥು… ‘‘ನತ್ಥಿ ಅಯಂ ಲೋಕೋ’’ತಿ – ವತ್ಥು… ‘‘ನತ್ಥಿ ಪರೋ ಲೋಕೋ’’ತಿ – ವತ್ಥು… ‘‘ನತ್ಥಿ ಮಾತಾ’’ತಿ – ವತ್ಥು… ‘‘ನತ್ಥಿ ಪಿತಾ’’ತಿ – ವತ್ಥು… ‘‘ನತ್ಥಿ ಸತ್ತಾ ಓಪಪಾತಿಕಾ’’ತಿ – ವತ್ಥು… ‘‘ನತ್ಥಿ ಲೋಕೇ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಸಮ್ಮಗ್ಗತಾ [ಸಮಗ್ಗತಾ (ಕ.)] ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪನ್ನಾ, ಯೇ ಇಮಞ್ಚ ಲೋಕಂ, ಪರಞ್ಚ ಲೋಕಂ ಸಯಂ ಅಭಿಞ್ಞಾ ಸಚ್ಛಿಕತ್ವಾ ಪವೇದೇನ್ತೀ’’ತಿ – ವತ್ಥು. ಏವಂವಾದೋ ಮಿಚ್ಛಾಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ದಸಮಾ ಮಿಚ್ಛಾವತ್ಥುಕಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ. ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿ…ಪೇ… ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಸ್ಸ ಪುರಿಸಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ದ್ವೇವ ಗತಿಯೋ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ದಸಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ ತತಿಯೋ.

೪. ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ

೧೩೭. ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ವೀಸತಿಯಾ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಇಧ ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಅರಿಯಾನಂ ಅದಸ್ಸಾವೀ ಅರಿಯಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಕೋವಿದೋ ಅರಿಯಧಮ್ಮೇ ಅವಿನೀತೋ, ಸಪ್ಪುರಿಸಾನಂ ಅದಸ್ಸಾವೀ ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಕೋವಿದೋ ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೇ ಅವಿನೀತೋ ರೂಪಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ ರೂಪವನ್ತಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ಅತ್ತನಿ ವಾ ರೂಪಂ ರೂಪಸ್ಮಿಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ. ವೇದನಂ… ಸಞ್ಞಂ… ಸಙ್ಖಾರೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ ವಿಞ್ಞಾಣವನ್ತಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ಅತ್ತನಿ ವಾ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಮಿಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ.

ಕಥಂ ರೂಪಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ…ಪೇ… ಓದಾತಕಸಿಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ‘‘ಯಂ ಓದಾತಕಸಿಣಂ, ಸೋ ಅಹಂ; ಯೋ ಅಹಂ, ತಂ ಓದಾತಕಸಿಣ’’ನ್ತಿ – ಓದಾತಕಸಿಣಞ್ಚ ಅತ್ತಞ್ಚ ಅದ್ವಯಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ತೇಲಪ್ಪದೀಪಸ್ಸ ಝಾಯತೋ…ಪೇ… ಏವಮೇವಂ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಓದಾತಕಸಿಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಅಯಂ ಪಠಮಾ ರೂಪವತ್ಥುಕಾ ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿ. ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ರೂಪಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ…ಪೇ… ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ವೀಸತಿಯಾ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ ಚತುತ್ಥೋ.

೫. ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ

೧೩೮. ಸಕ್ಕಾಯವತ್ಥುಕಾಯ ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ಪನ್ನರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಇಧ ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಅರಿಯಾನಂ ಅದಸ್ಸಾವೀ ಅರಿಯಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಕೋವಿದೋ ಅರಿಯಧಮ್ಮೇ ಅವಿನೀತೋ ಸಪ್ಪುರಿಸಾನಂ ಅದಸ್ಸಾವೀ ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಕೋವಿದೋ ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೇ ಅವಿನೀತೋ ರೂಪವನ್ತಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ಅತ್ತನಿ ವಾ ರೂಪಂ ರೂಪಸ್ಮಿಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ. ವೇದನಾವನ್ತಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾವನ್ತಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ… ಸಙ್ಖಾರವನ್ತಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ… ವಿಞ್ಞಾಣವನ್ತಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ಅತ್ತನಿ ವಾ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಮಿಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ.

ಕಥಂ ರೂಪವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ವೇದನಂ… ಸಞ್ಞಂ… ಸಙ್ಖಾರೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅಯಂ ಖೋ ಮೇ ಅತ್ತಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನ ಮೇ ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ಇಮಿನಾ ರೂಪೇನ ರೂಪವಾ’’ತಿ. ರೂಪವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ರುಕ್ಖೋ ಛಾಯಾಸಮ್ಪನ್ನೋ ಅಸ್ಸ. ತಮೇನಂ ಪುರಿಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘‘ಅಯಂ ರುಕ್ಖೋ, ಅಯಂ ಛಾಯಾ; ಅಞ್ಞೋ ರುಕ್ಖೋ, ಅಞ್ಞಾ ಛಾಯಾ. ಸೋ ಖೋ ಪನಾಯಂ ರುಕ್ಖೋ ಇಮಾಯ ಛಾಯಾಯ ಛಾಯಾವಾ’’ತಿ. ಛಾಯಾವನ್ತಂ ರುಕ್ಖಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವಂ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ವೇದನಂ…ಪೇ… ಅಯಂ ಪಠಮಾ ಸಕ್ಕಾಯವತ್ಥುಕಾ ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿ. ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ರೂಪವನ್ತಂ ಅತ್ತಾನಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ…ಪೇ… ಸಕ್ಕಾಯವತ್ಥುಕಾಯ ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ಪನ್ನರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ ಪಞ್ಚಮೋ.

೬. ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ

೧೩೯. ಸಕ್ಕಾಯವತ್ಥುಕಾಯ ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಇಧ ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಅರಿಯಾನಂ ಅದಸ್ಸಾವೀ ಅರಿಯಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಕೋವಿದೋ ಅರಿಯಧಮ್ಮೇ ಅವಿನೀತೋ ಸಪ್ಪುರಿಸಾನಂ ಅದಸ್ಸಾವೀ ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಕೋವಿದೋ ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೇ ಅವಿನೀತೋ ರೂಪಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ, ವೇದನಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ, ಸಞ್ಞಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ, ಸಙ್ಖಾರೇ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ, ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ.

ಕಥಂ ರೂಪಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ…ಪೇ… ಓದಾತಕಸಿಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ‘‘ಯಂ ಓದಾತಕಸಿಣಂ, ಸೋ ಅಹಂ; ಯೋ ಅಹಂ, ತಂ ಓದಾತಕಸಿಣ’’ನ್ತಿ – ಓದಾತಕಸಿಣಞ್ಚ ಅತ್ತಞ್ಚ ಅದ್ವಯಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ತೇಲಪ್ಪದೀಪಸ್ಸ ಝಾಯತೋ…ಪೇ… ಅಯಂ ಪಠಮಾ ಸಕ್ಕಾಯವತ್ಥುಕಾ ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿ. ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ರೂಪಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ…ಪೇ… ಸಕ್ಕಾಯವತ್ಥುಕಾಯ ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ ಛಟ್ಠೋ.

೭. ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ

೧೪೦. ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಞಾಸಾಯ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ‘‘ಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ‘‘ಅಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ‘‘ಅನ್ತವಾ ಲೋಕೋ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ… ‘‘ಅನನ್ತವಾ ಲೋಕೋ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ… ‘‘ತಂ ಜೀವಂ ತಂ ಸರೀರ’’ನ್ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ… ‘‘ಅಞ್ಞಂ ಜೀವಂ ಅಞ್ಞಂ ಸರೀರ’’ನ್ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ… ‘‘ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ…ಪೇ… ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ… ‘‘ಹೋತಿ ಚ ನ ಚ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ… ‘‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ?

‘‘ಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ…ಪೇ… ‘‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

[ಕ] ‘‘ಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ರೂಪಂ ಲೋಕೋ ಚೇವ ಸಸ್ಸತಂ ಚಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸೋ ಅನ್ತೋ ಗಹಿತೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಪಠಮಾ ‘‘ಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ …ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ.

ವೇದನಾ ಲೋಕೋ ಚೇವ ಸಸ್ಸತಾ ಚಾತಿ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾ ಲೋಕೋ ಚೇವ ಸಸ್ಸತಾ ಚಾತಿ…ಪೇ… ಸಙ್ಖಾರಾ ಲೋಕೋ ಚೇವ ಸಸ್ಸತಾ ಚಾತಿ…ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಲೋಕೋ ಚೇವ ಸಸ್ಸತಞ್ಚಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸೋ ಅನ್ತೋ ಗಹಿತೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಪಞ್ಚಮೀ ಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ‘‘ಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

[ಖ] ‘‘ಅಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ರೂಪಂ ಲೋಕೋ ಚೇವ ಅಸಸ್ಸತಞ್ಚಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸೋ ಅನ್ತೋ ಗಹಿತೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಅಯಂ ಪಠಮಾ ‘‘ಅಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿವಿಪತ್ತಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ.

ವೇದನಾ ಲೋಕೋ ಚೇವ ಅಸಸ್ಸತಾ ಚಾತಿ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾ ಲೋಕೋ ಚೇವ ಅಸಸ್ಸತಾ ಚಾತಿ…ಪೇ… ಸಙ್ಖಾರಾ ಲೋಕೋ ಚೇವ ಅಸಸ್ಸತಾ ಚಾತಿ…ಪೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಲೋಕೋ ಚೇವ ಅಸಸ್ಸತಞ್ಚಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸೋ ಅನ್ತೋ ಗಹಿತೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ‘‘ಅಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

[ಗ] ‘‘ಅನ್ತವಾ ಲೋಕೋ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಪರಿತ್ತಂ ಓಕಾಸಂ ನೀಲಕತೋ ಫರತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅನ್ತವಾ ಅಯಂ ಲೋಕೋ ಪರಿವಟುಮೋ’’ತಿ. ಅನ್ತಸಞ್ಞೀ ಹೋತಿ. ಯಂ ಫರತಿ, ತಂ ವತ್ಥು ಚೇವ ಲೋಕೋ ಚ. ಯೇನ ಫರತಿ, ಸೋ ಅತ್ತಾ ಚೇವ ಲೋಕೋ ಚಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸೋ ಅನ್ತೋ ಗಹಿತೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಪಠಮಾ ‘‘ಅನ್ತವಾ ಲೋಕೋ’’ತಿ ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ.

ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಪರಿತ್ತಂ ಓಕಾಸಂ ಪೀತಕತೋ ಫರತಿ… ಲೋಹಿತಕತೋ ಫರತಿ… ಓದಾತಕತೋ ಫರತಿ… ಓಭಾಸಕತೋ ಫರತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅನ್ತವಾ ಅಯಂ ಲೋಕೋ ಪರಿವಟುಮೋ’’ತಿ. ಅನ್ತಸಞ್ಞೀ ಹೋತಿ. ಯಂ ಫರತಿ ತಂ ವತ್ಥು ಚೇವ ಲೋಕೋ ಚ. ಯೇನ ಫರತಿ ಸೋ ಅತ್ತಾ ಚೇವ ಲೋಕೋ ಚಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸೋ ಅನ್ತೋ ಗಹಿತೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಅನ್ತವಾ ಲೋಕೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

[ಘ] ‘‘ಅನನ್ತವಾ ಲೋಕೋ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ವಿಪುಲಂ ಓಕಾಸಂ ನೀಲಕತೋ ಫರತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅನನ್ತವಾ ಅಯಂ ಲೋಕೋ ಅಪರಿಯನ್ತೋ’’ತಿ. ಅನನ್ತಸಞ್ಞೀ ಹೋತಿ. ಯಂ ಫರತಿ ತಂ ವತ್ಥು ಚೇವ ಲೋಕೋ ಚ; ಯೇನ ಫರತಿ ಸೋ ಅತ್ತಾ ಚೇವ ಲೋಕೋ ಚಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸೋ ಅನ್ತೋ ಗಹಿತೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಪಠಮಾ ‘‘ಅನನ್ತವಾ ಲೋಕೋ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ.

ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ವಿಪುಲಂ ಓಕಾಸಂ ಪೀತಕತೋ ಫರತಿ… ಲೋಹಿತಕತೋ ಫರತಿ… ಓದಾತಕತೋ ಫರತಿ… ಓಭಾಸಕತೋ ಫರತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘‘ಅನನ್ತವಾ ಅಯಂ ಲೋಕೋ ಅಪರಿಯನ್ತೋ’’ತಿ. ಅನನ್ತಸಞ್ಞೀ ಹೋತಿ. ಯಂ ಫರತಿ ತಂ ವತ್ಥು ಚೇವ ಲೋಕೋ ಚ; ಯೇನ ಫರತಿ ಸೋ ಅತ್ತಾ ಚೇವ ಲೋಕೋ ಚಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸೋ ಅನ್ತೋ ಗಹಿತೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಅನನ್ತವಾ ಲೋಕೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

[ಙ] ‘‘ತಂ ಜೀವಂ ತಂ ಸರೀರ’’ನ್ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ರೂಪಂ ಜೀವಞ್ಚೇವ ಸರೀರಞ್ಚ; ಯಂ ಜೀವಂ ತಂ ಸರೀರಂ, ಯಂ ಸರೀರಂ ತಂ ಜೀವನ್ತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸೋ ಅನ್ತೋ ಗಹಿತೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಪಠಮಾ ‘‘ತಂ ಜೀವಂ ತಂ ಸರೀರ’’ನ್ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ.

ವೇದನಾ ಜೀವಾ ಚೇವ ಸರೀರಂ ಚ… ಸಞ್ಞಾ ಜೀವಾ ಚೇವ ಸರೀರಂ ಚ… ಸಙ್ಖಾರಾ ಜೀವಾ ಚೇವ ಸರೀರಂ ಚ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಜೀವಞ್ಚೇವ ಸರೀರಞ್ಚ; ಯಂ ಜೀವಂ ತಂ ಸರೀರಂ, ಯಂ ಸರೀರಂ ತಂ ಜೀವನ್ತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸೋ ಅನ್ತೋ ಗಹಿತೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ‘‘ತಂ ಜೀವಂ ತಂ ಸರೀರ’’ನ್ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

[ಚ] ‘‘ಅಞ್ಞಂ ಜೀವಂ ಅಞ್ಞಂ ಸರೀರ’’ನ್ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ರೂಪಂ ಸರೀರಂ, ನ ಜೀವಂ; ಜೀವಂ ನ ಸರೀರಂ. ಅಞ್ಞಂ ಜೀವಂ ಅಞ್ಞಂ ಸರೀರನ್ತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸೋ ಅನ್ತೋ ಗಹಿತೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಪಠಮಾ ‘‘ಅಞ್ಞಂ ಜೀವಂ ಅಞ್ಞಂ ಸರೀರ’’ನ್ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ.

ವೇದನಾ ಸರೀರಂ, ನ ಜೀವಂ… ಸಞ್ಞಾ ಸರೀರಂ, ನ ಜೀವಂ… ಸಙ್ಖಾರಾ ಸರೀರಂ, ನ ಜೀವಂ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಸರೀರಂ, ನ ಜೀವಂ; ಜೀವಂ ನ ಸರೀರಂ. ಅಞ್ಞಂ ಜೀವಂ, ಅಞ್ಞಂ ಸರೀರನ್ತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸೋ ಅನ್ತೋ ಗಹಿತೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಅಞ್ಞಂ ಜೀವಂ, ಅಞ್ಞಂ ಸರೀರನ್ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

[ಛ] ‘‘ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ರೂಪಂ ಇಧೇವ ಮರಣಧಮ್ಮಂ. ತಥಾಗತೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಹೋತಿಪಿ ತಿಟ್ಠತಿಪಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿಪಿ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿಪೀತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸೋ ಅನ್ತೋ ಗಹಿತೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಪಠಮಾ ‘‘ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ.

ವೇದನಾ ಇಧೇವ ಮರಣಧಮ್ಮಾ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾ ಇಧೇವ ಮರಣಧಮ್ಮಾ… ಸಙ್ಖಾರಾ ಇಧೇವ ಮರಣಧಮ್ಮಾ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಇಧೇವ ಮರಣಧಮ್ಮಂ. ತಥಾಗತೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಹೋತಿಪಿ ತಿಟ್ಠತಿಪಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿಪಿ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿಪೀತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸೋ ಅನ್ತೋ ಗಹಿತೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ‘‘ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

[ಜ] ‘‘ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ರೂಪಂ ಇಧೇವ ಮರಣಧಮ್ಮಂ. ತಥಾಗತೋಪಿ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಉಚ್ಛಿಜ್ಜತಿ ವಿನಸ್ಸತಿ; ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸೋ ಅನ್ತೋ ಗಹಿತೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಪಠಮಾ ‘‘ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ.

ವೇದನಾ ಇಧೇವ ಮರಣಧಮ್ಮಾ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾ ಇಧೇವ ಮರಣಧಮ್ಮಾ… ಸಙ್ಖಾರಾ ಇಧೇವ ಮರಣಧಮ್ಮಾ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಇಧೇವ ಮರಣಧಮ್ಮಂ. ತಥಾಗತೋಪಿ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಉಚ್ಛಿಜ್ಜತಿ ವಿನಸ್ಸತಿ. ‘‘ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸೋ ಅನ್ತೋ ಗಹಿತೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ‘‘ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

[ಝ] ‘‘ಹೋತಿ ಚ ನ ಚ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ರೂಪಂ ಇಧೇವ ಮರಣಧಮ್ಮಂ. ತಥಾಗತೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಹೋತಿ ಚ ನ ಚ ಹೋತೀತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸೋ ಅನ್ತೋ ಗಹಿತೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಪಠಮಾ ‘‘ಹೋತಿ ಚ ನ ಚ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ.

ವೇದನಾ ಇಧೇವ ಮರಣಧಮ್ಮಾ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾ ಇಧೇವ ಮರಣಧಮ್ಮಾ… ಸಙ್ಖಾರಾ ಇಧೇವ ಮರಣಧಮ್ಮಾ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಇಧೇವ ಮರಣಧಮ್ಮಂ. ತಥಾಗತೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಹೋತಿ ಚ ನ ಚ ಹೋತೀತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸೋ ಅನ್ತೋ ಗಹಿತೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ‘‘ಹೋತಿ ಚ ನ ಚ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

[ಞ] ‘‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ರೂಪಂ ಇಧೇವ ಮರಣಧಮ್ಮಂ. ತಥಾಗತೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತೀತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸೋ ಅನ್ತೋ ಗಹಿತೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಪಠಮಾ ‘‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ.

ವೇದನಾ ಇಧೇವ ಮರಣಧಮ್ಮಾ…ಪೇ… ಸಞ್ಞಾ ಇಧೇವ ಮರಣಧಮ್ಮಾ… ಸಙ್ಖಾರಾ ಇಧೇವ ಮರಣಧಮ್ಮಾ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಇಧೇವ ಮರಣಧಮ್ಮಂ. ತಥಾಗತೋ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತೀತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ದಿಟ್ಠಿ. ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸೋ ಅನ್ತೋ ಗಹಿತೋತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಪಞ್ಚಮೀ ‘‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ. ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ‘‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ. ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ಪಞ್ಞಾಸಾಯ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ ಸತ್ತಮೋ.

೮. ಪುಬ್ಬನ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ

೧೪೧. ಪುಬ್ಬನ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಚತ್ತಾರೋ ಸಸ್ಸತವಾದಾ, ಚತ್ತಾರೋ ಏಕಚ್ಚಸಸ್ಸತಿಕಾ, ಚತ್ತಾರೋ ಅನ್ತಾನನ್ತಿಕಾ, ಚತ್ತಾರೋ ಅಮರಾವಿಕ್ಖೇಪಿಕಾ, ದ್ವೇ ಅಧಿಚ್ಚಸಮುಪ್ಪನ್ನಿಕಾ – ಪುಬ್ಬನ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

ಪುಬ್ಬನ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ ಅಟ್ಠಮೋ.

೯. ಅಪರನ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ

೧೪೨. ಅಪರನ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ಚತುಚತ್ತಾಲೀಸಾಯ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಸೋಳಸ ಸಞ್ಞೀವಾದಾ, ಅಟ್ಠ ಅಸಞ್ಞೀವಾದಾ, ಅಟ್ಠ ನೇವಸಞ್ಞೀನಾಸಞ್ಞೀವಾದಾ, ಸತ್ತ ಉಚ್ಛೇದವಾದಾ, ಪಞ್ಚ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮನಿಬ್ಬಾನವಾದಾ – ಅಪರನ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ಚತುಚತ್ತಾಲೀಸಾಯ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

ಅಪರನ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ ನವಮೋ.

೧೦-೧೨. ಸಞ್ಞೋಜನಿಕಾದಿದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ

೧೪೩. ಸಞ್ಞೋಜನಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಯಾ ದಿಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿಗತಂ ದಿಟ್ಠಿಗಹನಂ…ಪೇ… ದಿಟ್ಠಾಭಿನಿವೇಸೋ ದಿಟ್ಠಿಪರಾಮಾಸೋ – ಸಞ್ಞೋಜನಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

೧೪೪. ‘‘ಅಹ’’ನ್ತಿ – ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಚಕ್ಖು ಅಹನ್ತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ. ಅಹನ್ತಿ – ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಪಠಮಾ ‘‘ಅಹ’’ನ್ತಿ – ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾ ದಿಟ್ಠಿ. ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾ ದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ.

ಸೋತಂ ಅಹನ್ತಿ…ಪೇ… ಘಾನಂ ಅಹನ್ತಿ…ಪೇ… ಜಿವ್ಹಾ ಅಹನ್ತಿ…ಪೇ… ಕಾಯೋ ಅಹನ್ತಿ…ಪೇ… ಮನೋ ಅಹನ್ತಿ…ಪೇ… ರೂಪಾ ಅಹನ್ತಿ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಾ ಅಹನ್ತಿ… ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅಹನ್ತಿ…ಪೇ… ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅಹನ್ತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ. ಅಹನ್ತಿ – ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಅಟ್ಠಾರಸಮೀ ‘‘ಅಹ’’ನ್ತಿ – ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾ ದಿಟ್ಠಿ. ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾ ದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ‘‘ಅಹ’’ನ್ತಿ – ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

೧೪೫. ‘‘ಮಮ’’ನ್ತಿ – ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಚಕ್ಖು ಮಮನ್ತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ. ಮಮನ್ತಿ – ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಪಠಮಾ ‘‘ಮಮ’’ನ್ತಿ – ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾ ದಿಟ್ಠಿ. ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾ ದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ.

ಸೋತಂ ಮಮನ್ತಿ…ಪೇ… ಘಾನಂ ಮಮನ್ತಿ…ಪೇ… ಜಿವ್ಹಾ ಮಮನ್ತಿ…ಪೇ… ಕಾಯೋ ಮಮನ್ತಿ…ಪೇ… ಮನೋ ಮಮನ್ತಿ…ಪೇ… ರೂಪಾ ಮಮನ್ತಿ…ಪೇ… ಧಮ್ಮಾ ಮಮನ್ತಿ…ಪೇ… ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ ಮಮನ್ತಿ…ಪೇ… ಮನೋವಿಞ್ಞಾಣಂ ಮಮನ್ತಿ ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ. ಮಮನ್ತಿ ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಅಟ್ಠಾರಸಮೀ ‘‘ಮಮ’’ನ್ತಿ – ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾ ದಿಟ್ಠಿ. ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾ ದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ‘‘ಮಮ’’ನ್ತಿ – ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

ಸಞ್ಞೋಜನಿಕಾದಿದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ ದ್ವಾದಸಮೋ.

೧೩. ಅತ್ತವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ

೧೪೬. ಅತ್ತವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ವೀಸತಿಯಾ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಇಧ ಅಸ್ಸುತವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ಅರಿಯಾನಂ ಅದಸ್ಸಾವೀ ಅರಿಯಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಕೋವಿದೋ ಅರಿಯಧಮ್ಮೇ ಅವಿನೀತೋ ಸಪ್ಪುರಿಸಾನಂ ಅದಸ್ಸಾವೀ ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮಸ್ಸ ಅಕೋವಿದೋ ಸಪ್ಪುರಿಸಧಮ್ಮೇ ಅವಿನೀತೋ ರೂಪಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ ರೂಪವನ್ತಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ಅತ್ತನಿ ವಾ ರೂಪಂ ರೂಪಸ್ಮಿಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ…ಪೇ… ವೇದನಂ… ಸಞ್ಞಂ… ಸಙ್ಖಾರೇ… ವಿಞ್ಞಾಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ ವಿಞ್ಞಾಣವನ್ತಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ಅತ್ತನಿ ವಾ ವಿಞ್ಞಾಣಂ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಮಿಂ ವಾ ಅತ್ತಾನಂ…ಪೇ….

ಕಥಂ ರೂಪಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ? ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಪಥವೀಕಸಿಣಂ…ಪೇ… ಓದಾತಕಸಿಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ‘‘ಯಂ ಓದಾತಕಸಿಣಂ, ಸೋ ಅಹಂ; ಯೋ ಅಹಂ, ತಂ ಓದಾತಕಸಿಣ’’ನ್ತಿ – ಓದಾತಕಸಿಣಞ್ಚ ಅತ್ತಞ್ಚ ಅದ್ವಯಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ತೇಲಪ್ಪದೀಪಸ್ಸ ಝಾಯತೋ ‘‘ಯಾ ಅಚ್ಚಿ, ಸೋ ವಣ್ಣೋ; ಯೋ ವಣ್ಣೋ, ಸಾ ಅಚ್ಚೀ’’ತಿ – ಅಚ್ಚಿಞ್ಚ ವಣ್ಣಞ್ಚ ಅದ್ವಯಂ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ. ಏವಮೇವಂ ಇಧೇಕಚ್ಚೋ ಓದಾತಕಸಿಣಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ…ಪೇ… ಅಯಂ ಪಠಮಾ ರೂಪವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ ದಿಟ್ಠಿ. ಅತ್ತವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ ದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏವಂ ರೂಪಂ ಅತ್ತತೋ ಸಮನುಪಸ್ಸತಿ…ಪೇ… ಅತ್ತವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ವೀಸತಿಯಾ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

ಅತ್ತವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ ತೇರಸಮೋ.

೧೪. ಲೋಕವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ

೧೪೭. ಲೋಕವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಕತಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ? ಸಸ್ಸತೋ ಅತ್ತಾ ಚ ಲೋಕೋ ಚಾತಿ – ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ಲೋಕವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ, ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಪಠಮಾ ಲೋಕವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ ದಿಟ್ಠಿ. ಲೋಕವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ ದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ…ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ.

ಅಸಸ್ಸತೋ ಅತ್ತಾ ಚ ಲೋಕೋ ಚಾತಿ…ಪೇ… ಸಸ್ಸತೋ ಚ ಅಸಸ್ಸತೋ ಚ ಅತ್ತಾ ಚ ಲೋಕೋ ಚಾತಿ…ಪೇ… ನೇವ ಸಸ್ಸತೋ ನಾಸಸ್ಸತೋ ಅತ್ತಾ ಚ ಲೋಕೋ ಚಾತಿ… ಅನ್ತವಾ ಅತ್ತಾ ಚ ಲೋಕೋ ಚಾತಿ… ಅನನ್ತವಾ ಅತ್ತಾ ಚ ಲೋಕೋ ಚಾತಿ… ಅನ್ತವಾ ಚ ಅನನ್ತವಾ ಚ ಅತ್ತಾ ಚ ಲೋಕೋ ಚಾತಿ… ನೇವ ಅನ್ತವಾ ನ ಅನನ್ತವಾ ಅತ್ತಾ ಚ ಲೋಕೋ ಚಾತಿ ಅಭಿನಿವೇಸಪರಾಮಾಸೋ ಲೋಕವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ ದಿಟ್ಠಿ. ದಿಟ್ಠಿ ನ ವತ್ಥು, ವತ್ಥು ನ ದಿಟ್ಠಿ. ಅಞ್ಞಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಅಞ್ಞಂ ವತ್ಥು. ಯಾ ಚ ದಿಟ್ಠಿ ಯಞ್ಚ ವತ್ಥು – ಅಯಂ ಅಟ್ಠಮೀ ಲೋಕವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ ದಿಟ್ಠಿ. ಲೋಕವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ ದಿಟ್ಠಿ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿ …ಪೇ… ಇಮಾನಿ ಸಞ್ಞೋಜನಾನಿ, ನ ಚ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಲೋಕವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಇಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಹೋತಿ.

ಲೋಕವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ ಚುದ್ದಸಮೋ.

೧೫-೧೬. ಭವ-ವಿಭವದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ

೧೪೮. ಓಲೀಯನಾಭಿನಿವೇಸೋ ಭವದಿಟ್ಠಿ. ಅತಿಧಾವನಾಭಿನಿವೇಸೋ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿ. ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಞ್ಚತಿಂಸಾಯ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಕತಿ ಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ, ಕತಿ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ? ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿಯಾ ವೀಸತಿಯಾ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಕತಿ ಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ ಕತಿ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ…ಪೇ… ಲೋಕವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಅಟ್ಠಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಕತಿ ಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ ಕತಿ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ?

ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಞ್ಚತಿಂಸಾಯ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಸಿಯಾ ಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ, ಸಿಯಾ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿಯಾ ವೀಸತಿಯಾ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಪನ್ನರಸ ಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ, ಪಞ್ಚ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ದಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಸಬ್ಬಾವ ತಾ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿಯಾ ವೀಸತಿಯಾ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಪನ್ನರಸ ಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ, ಪಞ್ಚ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಸಕ್ಕಾಯವತ್ಥುಕಾಯ ಸಸ್ಸತದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪನ್ನರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಸಬ್ಬಾವ ತಾ ಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಸಕ್ಕಾಯವತ್ಥುಕಾಯ ಉಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಸಬ್ಬಾವ ತಾ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ.

‘‘ಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಸಬ್ಬಾವ ತಾ ಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ. ‘‘ಅಸಸ್ಸತೋ ಲೋಕೋ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಸಬ್ಬಾವ ತಾ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ. ‘‘ಅನ್ತವಾ ಲೋಕೋ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಸಿಯಾ ಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ, ಸಿಯಾ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ. ‘‘ಅನನ್ತವಾ ಲೋಕೋ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಸಿಯಾ ಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ, ಸಿಯಾ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ. ‘‘ತಂ ಜೀವಂ ತಂ ಸರೀರ’’ನ್ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಸಬ್ಬಾವ ತಾ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ. ‘‘ಅಞ್ಞಂ ಜೀವಂ ಅಞ್ಞಂ ಸರೀರ’’ನ್ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಸಬ್ಬಾವ ತಾ ಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ. ‘‘ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಸಬ್ಬಾವ ತಾ ಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ. ‘‘ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಸಬ್ಬಾವ ತಾ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ. ‘‘ಹೋತಿ ಚ ನ ಚ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಸಿಯಾ ಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ, ಸಿಯಾ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ ‘‘ನೇವ ಹೋತಿ ನ ನ ಹೋತಿ ತಥಾಗತೋ ಪರಂ ಮರಣಾ’’ತಿ – ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಸಿಯಾ ಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ, ಸಿಯಾ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ.

ಪುಬ್ಬನ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿಯಾ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಸಿಯಾ ಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ, ಸಿಯಾ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಅಪರನ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿಯಾ ಚತುಚತ್ತಾರೀಸಾಯ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಸಿಯಾ ಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ, ಸಿಯಾ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಸಞ್ಞೋಜನಿಕಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಸಿಯಾ ಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ, ಸಿಯಾ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಅಹನ್ತಿ – ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಸಬ್ಬಾವ ತಾ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಮಮನ್ತಿ – ಮಾನವಿನಿಬನ್ಧಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಅಟ್ಠಾರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಸಬ್ಬಾವ ತಾ ಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಅತ್ತವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ವೀಸತಿಯಾ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಪನ್ನರಸ ಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ, ಪಞ್ಚ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಲೋಕವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಅಟ್ಠಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅಭಿನಿವೇಸೋ ಸಿಯಾ ಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ, ಸಿಯಾ ವಿಭವದಿಟ್ಠಿಯೋ.

ಸಬ್ಬಾವ ತಾ ದಿಟ್ಠಿಯೋ ಅಸ್ಸಾದದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಸಬ್ಬಾವ ತಾ ದಿಟ್ಠಿಯೋ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಸಬ್ಬಾವ ತಾ ದಿಟ್ಠಿಯೋ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಸಬ್ಬಾವ ತಾ ದಿಟ್ಠಿಯೋ ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಸಬ್ಬಾವ ತಾ ದಿಟ್ಠಿಯೋ ಅನ್ತಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಸಬ್ಬಾವ ತಾ ದಿಟ್ಠಿಯೋ ಸಞ್ಞೋಜನಿಕಾ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಸಬ್ಬಾವ ತಾ ದಿಟ್ಠಿಯೋ ಅತ್ತವಾದಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾ ದಿಟ್ಠಿಯೋ.

ಭವಞ್ಚ ದಿಟ್ಠಿಂ ವಿಭವಞ್ಚ ದಿಟ್ಠಿಂ, ಏತಂ ದ್ವಯಂ ತಕ್ಕಿಕಾ ನಿಸ್ಸಿತಾಸೇ;

ತೇಸಂ ನಿರೋಧಮ್ಹಿ ನ ಹತ್ಥಿ ಞಾಣಂ, ಯತ್ಥಾಯಂ ಲೋಕೋ ವಿಪರೀತಸಞ್ಞೀತಿ.

೧೪೯. ‘‘ದ್ವೀಹಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದಿಟ್ಠಿಗತೇಹಿ ಪರಿಯುಟ್ಠಿತಾ ದೇವಮನುಸ್ಸಾ ಓಲೀಯನ್ತಿ [ಓಲಿಯನ್ತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕ.) ಇತಿವು. ೪೯ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಾ] ಏಕೇ, ಅತಿಧಾವನ್ತಿ ಏಕೇ; ಚಕ್ಖುಮನ್ತೋ ಚ ಪಸ್ಸನ್ತಿ. ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಓಲೀಯನ್ತಿ ಏಕೇ? ಭವಾರಾಮಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದೇವಮನುಸ್ಸಾ ಭವರತಾ ಭವಸಮ್ಮುದಿತಾ. ತೇಸಂ ಭವನಿರೋಧಾಯ ಧಮ್ಮೇ ದೇಸಿಯಮಾನೇ ಚಿತ್ತಂ ನ ಪಕ್ಖನ್ದತಿ ನ ಪಸೀದತಿ ನ ಸನ್ತಿಟ್ಠತಿ ನಾಧಿಮುಚ್ಚತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಓಲೀಯನ್ತಿ ಏಕೇ.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತಿಧಾವನ್ತಿ ಏಕೇ? ಭವೇನೇವ ಖೋ ಪನೇಕೇ ಅಟ್ಟೀಯಮಾನಾ [ಅಟ್ಟಿಯಮಾನಾ (ಸ್ಯಾ. ಕ.) ಇತಿವು. ೪೯ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಾ] ಹರಾಯಮಾನಾ ಜಿಗುಚ್ಛಮಾನಾ ವಿಭವಂ ಅಭಿನನ್ದನ್ತಿ – ‘‘ಯತೋ ಕಿರ, ಭೋ, ಅಯಂ ಅತ್ತಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಉಚ್ಛಿಜ್ಜತಿ ವಿನಸ್ಸತಿ ನ ಹೋತಿ ಪರಂ ಮರಣಾ, ಏತಂ ಸನ್ತಂ ಏತಂ ಪಣೀತಂ ಏತಂ ಯಾಥಾವನ್ತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅತಿಧಾವನ್ತಿ ಏಕೇ.

‘‘ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚಕ್ಖುಮನ್ತೋ ಚ ಪಸ್ಸನ್ತಿ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಭೂತಂ ಭೂತತೋ ಪಸ್ಸತಿ. ಭೂತಂ ಭೂತತೋ ದಿಸ್ವಾ ಭೂತಸ್ಸ ನಿಬ್ಬಿದಾಯ ವಿರಾಗಾಯ ನಿರೋಧಾಯ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ. ಏವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚಕ್ಖುಮನ್ತೋ ಚ ಪಸ್ಸನ್ತಿ.

‘‘ಯೋ [ಅಯಂ ಗಾಥಾ ಇತಿವು. ೪೯ ದಿಸ್ಸತಿ] ಭೂತಂ ಭೂತತೋ ದಿಸ್ವಾ, ಭೂತಸ್ಸ ಚ ಅತಿಕ್ಕಮಂ;

ಯಥಾಭೂತೇಧಿಮುಚ್ಚತಿ, ಭವತಣ್ಹಾ ಪರಿಕ್ಖಯಾ.

‘‘ಸ ವೇ ಭೂತಪರಿಞ್ಞಾತೋ, ವೀತತಣ್ಹೋ ಭವಾಭವೇ;

ಭೂತಸ್ಸ ವಿಭವಾ ಭಿಕ್ಖು, ನಾಗಚ್ಛತಿ ಪುನಬ್ಭವ’’ನ್ತಿ.

೧೫೦. ತಯೋ ಪುಗ್ಗಲಾ ವಿಪನ್ನದಿಟ್ಠೀ, ತಯೋ ಪುಗ್ಗಲಾ ಸಮ್ಪನ್ನದಿಟ್ಠೀ. ಕತಮೇ ತಯೋ ಪುಗ್ಗಲಾ ವಿಪನ್ನದಿಟ್ಠೀ? ತಿತ್ಥಿಯೋ ಚ, ತಿತ್ಥಿಯಸಾವಕೋ ಚ, ಯೋ ಚ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕೋ – ಇಮೇ ತಯೋ ಪುಗ್ಗಲಾ ವಿಪನ್ನದಿಟ್ಠೀ.

ಕತಮೇ ತಯೋ ಪುಗ್ಗಲಾ ಸಮ್ಪನ್ನದಿಟ್ಠೀ? ತಥಾಗತೋ ಚ, ತಥಾಗತಸಾವಕೋ ಚ, ಯೋ ಚ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಕೋ – ಇಮೇ ತಯೋ ಪುಗ್ಗಲಾ ಸಮ್ಪನ್ನದಿಟ್ಠೀ.

‘‘ಕೋಧನೋ ಉಪನಾಹೀ ಚ, ಪಾಪಮಕ್ಖೀ ಚ ಯೋ ನರೋ;

ವಿಪನ್ನದಿಟ್ಠಿ ಮಾಯಾವೀ, ತಂ ಜಞ್ಞಾ ವಸಲೋ ಇತಿ’’ [ಇಮೇ (ಸ್ಯಾ.) ಸು. ನಿ. ೧೧೬ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಾ].

ಅಕ್ಕೋಧನೋ ಅನುಪನಾಹೀ, ವಿಸುದ್ಧೋ [ಅಮಕ್ಖೀ (ಸ್ಯಾ.) ಅಟ್ಠಕಥಾ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬಾ] ಸುದ್ಧತಂ ಗತೋ;

ಸಮ್ಪನ್ನದಿಟ್ಠಿ ಮೇಧಾವೀ, ತಂ ಜಞ್ಞಾ ಅರಿಯೋ ಇತೀತಿ.

ತಿಸ್ಸೋ ವಿಪನ್ನದಿಟ್ಠಿಯೋ, ತಿಸ್ಸೋ ಸಮ್ಪನ್ನದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಕತಮಾ ತಿಸ್ಸೋ ವಿಪನ್ನದಿಟ್ಠಿಯೋ? ಏತಂ ಮಮಾತಿ – ವಿಪನ್ನದಿಟ್ಠಿ. ಏಸೋಹಮಸ್ಮೀತಿ – ವಿಪನ್ನದಿಟ್ಠಿ. ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ವಿಪನ್ನದಿಟ್ಠಿ. ಇಮಾ ತಿಸ್ಸೋ ವಿಪನ್ನದಿಟ್ಠಿಯೋ.

ಕತಮಾ ತಿಸ್ಸೋ ಸಮ್ಪನ್ನದಿಟ್ಠಿಯೋ? ನೇತಂ ಮಮಾತಿ – ಸಮ್ಪನ್ನದಿಟ್ಠಿ. ನೇಸೋಹಮಸ್ಮೀತಿ – ಸಮ್ಪನ್ನದಿಟ್ಠಿ. ನ ಮೇಸೋ ಅತ್ತಾತಿ – ಸಮ್ಪನ್ನದಿಟ್ಠಿ. ಇಮಾ ತಿಸ್ಸೋ ಸಮ್ಪನ್ನದಿಟ್ಠಿಯೋ.

ಏತಂ ಮಮಾತಿ – ಕಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಕತಿ ದಿಟ್ಠಿಯೋ, ಕತಮನ್ತಾನುಗ್ಗಹಿತಾ ತಾ ದಿಟ್ಠಿಯೋ? ಏಸೋಹಮಸ್ಮೀತಿ – ಕಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಕತಿ ದಿಟ್ಠಿಯೋ, ಕತಮನ್ತಾನುಗ್ಗಹಿತಾ ತಾ ದಿಟ್ಠಿಯೋ? ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ಕಾ ದಿಟ್ಠಿ, ಕತಿ ದಿಟ್ಠಿಯೋ, ಕತಮನ್ತಾನುಗ್ಗಹಿತಾ ತಾ ದಿಟ್ಠಿಯೋ?

ಏತಂ ಮಮಾತಿ – ಪುಬ್ಬನ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಅಟ್ಠಾರಸ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಪುಬ್ಬನ್ತಾನುಗ್ಗಹಿತಾ ತಾ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏಸೋಹಮಸ್ಮೀತಿ – ಅಪರನ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ಚತುಚತ್ತಾರೀಸಂ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಅಪರನ್ತಾನುಗ್ಗಹಿತಾ ತಾ ದಿಟ್ಠಿಯೋ. ಏಸೋ ಮೇ ಅತ್ತಾತಿ – ವೀಸತಿವತ್ಥುಕಾ ಅತ್ತಾನುದಿಟ್ಠಿ. ವೀಸತಿವತ್ಥುಕಾ ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿ. ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿಪ್ಪಮುಖಾನಿ [ಸಕ್ಕಾಯದಿಟ್ಠಿಪ್ಪಮುಖೇನ (ಸ್ಯಾ.)] ದ್ವಾಸಟ್ಠಿ ದಿಟ್ಠಿಗತಾನಿ. ಪುಬ್ಬನ್ತಾಪರನ್ತಾನುಗ್ಗಹಿತಾ ತಾ ದಿಟ್ಠಿಯೋ.

೧೫೧. ‘‘ಯೇ ಕೇಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಿ ನಿಟ್ಠಂ ಗತಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನಾ. ತೇಸಂ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನಾನಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ನಿಟ್ಠಾ, ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ವಿಹಾಯ ನಿಟ್ಠಾ. ಕತಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ನಿಟ್ಠಾ? ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮಸ್ಸ, ಕೋಲಂಕೋಲಸ್ಸ, ಏಕಬೀಜಿಸ್ಸ, ಸಕದಾಗಾಮಿಸ್ಸ, ಯೋ ಚ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅರಹಾ – ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ನಿಟ್ಠಾ.

‘‘ಕತಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ವಿಹಾಯ ನಿಟ್ಠಾ? ಅನ್ತರಾಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸ, ಉಪಹಚ್ಚಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸ, ಅಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸ, ಸಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸ, ಉದ್ಧಂಸೋತಸ್ಸ, ಅಕನಿಟ್ಠಗಾಮಿನೋ – ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ವಿಹಾಯ ನಿಟ್ಠಾ.

‘‘ಯೇ ಕೇಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಿ ನಿಟ್ಠಂ ಗತಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನಾ. ತೇಸಂ ದಿಟ್ಠಿಸಮ್ಪನ್ನಾನಂ ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ನಿಟ್ಠಾ, ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ವಿಹಾಯ ನಿಟ್ಠಾ.

‘‘ಯೇ ಕೇಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಿ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸನ್ನಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಸೋತಾಪನ್ನಾ. ತೇಸಂ ಸೋತಾಪನ್ನಾನಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ನಿಟ್ಠಾ, ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ವಿಹಾಯ ನಿಟ್ಠಾ. ಕತಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ನಿಟ್ಠಾ? ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಪರಮಸ್ಸ, ಕೋಲಂಕೋಲಸ್ಸ, ಏಕಬೀಜಿಸ್ಸ, ಸಕದಾಗಾಮಿಸ್ಸ, ಯೋ ಚ ದಿಟ್ಠೇವ ಧಮ್ಮೇ ಅರಹಾ – ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ನಿಟ್ಠಾ.

‘‘ಕತಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ವಿಹಾಯ ನಿಟ್ಠಾ? ಅನ್ತರಾಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸ, ಉಪಹಚ್ಚಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸ, ಅಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸ, ಸಸಙ್ಖಾರಪರಿನಿಬ್ಬಾಯಿಸ್ಸ, ಉದ್ಧಂಸೋತಸ್ಸ, ಅಕನಿಟ್ಠಗಾಮಿನೋ – ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ವಿಹಾಯ ನಿಟ್ಠಾ.

‘‘ಯೇ ಕೇಚಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಯಿ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸನ್ನಾ, ಸಬ್ಬೇ ತೇ ಸೋತಾಪನ್ನಾ. ತೇಸಂ ಸೋತಾಪನ್ನಾನಂ ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ನಿಟ್ಠಾ. ಇಮೇಸಂ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಇಧ ವಿಹಾಯ ನಿಟ್ಠಾತಿ’’.

ಭವವಿಭವದಿಟ್ಠಿನಿದ್ದೇಸೋ ಸೋಳಸಮೋ.

ದಿಟ್ಠಿಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.