೭೨-೭೩. ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞಾಣನಿದ್ದೇಸೋ

೧೧೯. ಕತಮಂ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ? ಸಬ್ಬಂ ಸಙ್ಖತಮಸಙ್ಖತಂ ಅನವಸೇಸಂ ಜಾನಾತೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ [ಅನಾವರಣಂ ಞಾಣಂ (ಸ್ಯಾ.) ಏವಮುಪರಿಪಿ].

೧೨೦. ಅತೀತಂ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾತೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ. ಅನಾಗತಂ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾತೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ. ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಂ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾತೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ.

ಚಕ್ಖು ಚೇವ ರೂಪಾ ಚ, ಏವಂ ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾತೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ. ಸೋತಞ್ಚೇವ ಸದ್ದಾ ಚ…ಪೇ… ಘಾನಞ್ಚೇವ ಗನ್ಧಾ ಚ… ಜಿವ್ಹಾ ಚೇವ ರಸಾ ಚ… ಕಾಯೋ ಚೇವ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಾ ಚ… ಮನೋ ಚೇವ ಧಮ್ಮಾ ಚ, ಏವಂ ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾತೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ.

ಯಾವತಾ ಅನಿಚ್ಚಟ್ಠಂ ದುಕ್ಖಟ್ಠಂ ಅನತ್ತಟ್ಠಂ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾತೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ. ಯಾವತಾ ರೂಪಸ್ಸ ಅನಿಚ್ಚಟ್ಠಂ ದುಕ್ಖಟ್ಠಂ ಅನತ್ತಟ್ಠಂ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾತೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ. ಯಾವತಾ ವೇದನಾಯ…ಪೇ… ಯಾವತಾ ಸಞ್ಞಾಯ…ಪೇ… ಯಾವತಾ ಸಙ್ಖಾರಾನಂ…ಪೇ… ಯಾವತಾ ವಿಞ್ಞಾಣಸ್ಸ …ಪೇ… ಯಾವತಾ ಚಕ್ಖುಸ್ಸ…ಪೇ… ಜರಾಮರಣಸ್ಸ ಅನಿಚ್ಚಟ್ಠಂ ದುಕ್ಖಟ್ಠಂ ಅನತ್ತಟ್ಠಂ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾತೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ.

ಯಾವತಾ ಅಭಿಞ್ಞಾಯ ಅಭಿಞ್ಞಟ್ಠಂ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾತೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ. ಯಾವತಾ ಪರಿಞ್ಞಾಯ ಪರಿಞ್ಞಟ್ಠಂ…ಪೇ… ಯಾವತಾ ಪಹಾನಸ್ಸ [ಪಹಾನಾಯ (ಸ್ಯಾ.)] ಪಹಾನಟ್ಠಂ…ಪೇ… ಯಾವತಾ ಭಾವನಾಯ ಭಾವನಟ್ಠಂ…ಪೇ… ಯಾವತಾ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಯ ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಟ್ಠಂ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾತೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ.

ಯಾವತಾ ಖನ್ಧಾನಂ ಖನ್ಧಟ್ಠಂ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾತೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ. ಯಾವತಾ ಧಾತೂನಂ ಧಾತುಟ್ಠಂ…ಪೇ… ಯಾವತಾ ಆಯತನಾನಂ ಆಯತನಟ್ಠಂ…ಪೇ… ಯಾವತಾ ಸಙ್ಖತಾನಂ ಸಙ್ಖತಟ್ಠಂ…ಪೇ… ಯಾವತಾ ಅಸಙ್ಖತಸ್ಸ ಅಸಙ್ಖತಟ್ಠಂ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾತೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ.

ಯಾವತಾ ಕುಸಲೇ ಧಮ್ಮೇ, ಸಬ್ಬಂ [ಸಬ್ಬೇ (ಅಟ್ಠಕಥಾ)] ಜಾನಾತೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ. ಯಾವತಾ ಅಕುಸಲೇ ಧಮ್ಮೇ…ಪೇ… ಯಾವತಾ ಅಬ್ಯಾಕತೇ ಧಮ್ಮೇ… ಯಾವತಾ ಕಾಮಾವಚರೇ ಧಮ್ಮೇ… ಯಾವತಾ ರೂಪಾವಚರೇ ಧಮ್ಮೇ… ಯಾವತಾ ಅರೂಪಾವಚರೇ ಧಮ್ಮೇ… ಯಾವತಾ ಅಪರಿಯಾಪನ್ನೇ ಧಮ್ಮೇ, ಸಬ್ಬಂ [ಸಬ್ಬೇ (ಅಟ್ಠಕಥಾ)] ಜಾನಾತೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ.

ಯಾವತಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ದುಕ್ಖಟ್ಠಂ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾತೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ. ಯಾವತಾ ಸಮುದಯಸ್ಸ ಸಮುದಯಟ್ಠಂ…ಪೇ… ಯಾವತಾ ನಿರೋಧಸ್ಸ ನಿರೋಧಟ್ಠಂ…ಪೇ… ಯಾವತಾ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಮಗ್ಗಟ್ಠಂ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾತೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ.

ಯಾವತಾ ಅತ್ಥಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಯ ಅತ್ಥಪಟಿಸಮ್ಭಿದಟ್ಠಂ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾತೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ. ಯಾವತಾ ಧಮ್ಮಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಯ ಧಮ್ಮಪಟಿಸಮ್ಭಿದಟ್ಠಂ…ಪೇ… ಯಾವತಾ ನಿರುತ್ತಿಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಯ ನಿರುತ್ತಿಪಟಿಸಮ್ಭಿದಟ್ಠಂ…ಪೇ… ಯಾವತಾ ಪಟಿಭಾನಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಯ ಪಟಿಭಾನಪಟಿಸಮ್ಭಿದಟ್ಠಂ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾತೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ.

ಯಾವತಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಪರೋಪರಿಯತ್ತಞಾಣಂ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾತೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ. ಯಾವತಾ ಸತ್ತಾನಂ ಆಸಯಾನುಸಯೇ ಞಾಣಂ…ಪೇ… ಯಾವತಾ ಯಮಕಪಾಟಿಹೀರೇ ಞಾಣಂ…ಪೇ… ಯಾವತಾ ಮಹಾಕರುಣಾಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಞಾಣಂ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾತೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ.

ಯಾವತಾ ಸದೇವಕಸ್ಸ ಲೋಕಸ್ಸ ಸಮಾರಕಸ್ಸ ಸಬ್ರಹ್ಮಕಸ್ಸ ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಪಜಾಯ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾಯ ದಿಟ್ಠಂ ಸುತಂ ಮುತಂ ವಿಞ್ಞಾತಂ ಪತ್ತಂ ಪರಿಯೇಸಿತಂ ಅನುವಿಚರಿತಂ ಮನಸಾ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಜಾನಾತೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ.

೧೨೧. ನ ತಸ್ಸ ಅದ್ದಿಟ್ಠಮಿಧತ್ಥಿ ಕಿಞ್ಚಿ, ಅಥೋ ಅವಿಞ್ಞಾತಮಜಾನಿತಬ್ಬಂ.

ಸಬ್ಬಂ ಅಭಿಞ್ಞಾಸಿ ಯದತ್ಥಿ ನೇಯ್ಯಂ, ತಥಾಗತೋ ತೇನ ಸಮನ್ತಚಕ್ಖೂತಿ [ಮಹಾನಿ. ೧೫೬; ಚೂಳನಿ. ಮೋಘರಾಜಮಾಣವಪುಚ್ಛಾನಿದ್ದೇಸ ೮೫].

ಸಮನ್ತಚಕ್ಖೂತಿ ಕೇನಟ್ಠೇನ ಸಮನ್ತಚಕ್ಖು? ಚುದ್ದಸ ಬುದ್ಧಞಾಣಾನಿ. ದುಕ್ಖೇ ಞಾಣಂ ಬುದ್ಧಞಾಣಂ, ದುಕ್ಖಸಮುದಯೇ ಞಾಣಂ ಬುದ್ಧಞಾಣಂ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧೇ ಞಾಣಂ ಬುದ್ಧಞಾಣಂ, ದುಕ್ಖನಿರೋಧಗಾಮಿನಿಯಾ ಪಟಿಪದಾಯ ಞಾಣಂ ಬುದ್ಧಞಾಣಂ, ಅತ್ಥಪಟಿಸಮ್ಭಿದೇ ಞಾಣಂ ಬುದ್ಧಞಾಣಂ, ಧಮ್ಮಪಟಿಸಮ್ಭಿದೇ ಞಾಣಂ ಬುದ್ಧಞಾಣಂ, ನಿರುತ್ತಿಪಟಿಸಮ್ಭಿದೇ ಞಾಣಂ ಬುದ್ಧಞಾಣಂ, ಪಟಿಭಾನಪಟಿಸಮ್ಭಿದೇ ಞಾಣಂ ಬುದ್ಧಞಾಣಂ, ಇನ್ದ್ರಿಯಪರೋಪರಿಯತ್ತೇ ಞಾಣಂ ಬುದ್ಧಞಾಣಂ, ಸತ್ತಾನಂ ಆಸಯಾನುಸಯೇ ಞಾಣಂ ಬುದ್ಧಞಾಣಂ, ಯಮಕಪಾಟಿಹೀರೇ ಞಾಣಂ ಬುದ್ಧಞಾಣಂ, ಮಹಾಕರುಣಾಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಞಾಣಂ ಬುದ್ಧಞಾಣಂ, ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ ಬುದ್ಧಞಾಣಂ, ಅನಾವರಣಞಾಣಂ ಬುದ್ಧಞಾಣಂ – ಇಮಾನಿ ಚುದ್ದಸ ಬುದ್ಧಞಾಣಾನಿ. ಇಮೇಸಂ ಚುದ್ದಸನ್ನಂ ಬುದ್ಧಞಾಣಾನಂ ಅಟ್ಠ ಞಾಣಾನಿ ಸಾವಕಸಾಧಾರಣಾನಿ; ಛ ಞಾಣಾನಿ ಅಸಾಧಾರಣಾನಿ ಸಾವಕೇಹಿ.

ಯಾವತಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ದುಕ್ಖಟ್ಠೋ, ಸಬ್ಬೋ ಞಾತೋ; ಅಞ್ಞಾತೋ ದುಕ್ಖಟ್ಠೋ ನತ್ಥೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ. ಯಾವತಾ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ದುಕ್ಖಟ್ಠೋ, ಸಬ್ಬೋ ಞಾತೋ, ಸಬ್ಬೋ ದಿಟ್ಠೋ, ಸಬ್ಬೋ ವಿದಿತೋ, ಸಬ್ಬೋ ಸಚ್ಛಿಕತೋ, ಸಬ್ಬೋ ಫಸ್ಸಿತೋ ಪಞ್ಞಾಯ; ಅಫಸ್ಸಿತೋ ಪಞ್ಞಾಯ ದುಕ್ಖಟ್ಠೋ ನತ್ಥೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ. ಯಾವತಾ ಸಮುದಯಸ್ಸ ಸಮುದಯಟ್ಠೋ…ಪೇ… ಯಾವತಾ ನಿರೋಧಸ್ಸ ನಿರೋಧಟ್ಠೋ… ಯಾವತಾ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಮಗ್ಗಟ್ಠೋ…ಪೇ… ಯಾವತಾ ಅತ್ಥಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಯ ಅತ್ಥಪಟಿಸಮ್ಭಿದಟ್ಠೋ… ಯಾವತಾ ಧಮ್ಮಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಯ ಧಮ್ಮಪಟಿಸಮ್ಭಿದಟ್ಠೋ… ಯಾವತಾ ನಿರುತ್ತಿಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಯ ನಿರುತ್ತಿಪಟಿಸಮ್ಭಿದಟ್ಠೋ… ಯಾವತಾ ಪಟಿಭಾನಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಯ ಪಟಿಭಾನಪಟಿಸಮ್ಭಿದಟ್ಠೋ, ಸಬ್ಬೋ ಞಾತೋ, ಸಬ್ಬೋ ದಿಟ್ಠೋ, ಸಬ್ಬೋ ವಿದಿತೋ, ಸಬ್ಬೋ ಸಚ್ಛಿಕತೋ, ಸಬ್ಬೋ ಫಸ್ಸಿತೋ ಪಞ್ಞಾಯ; ಅಫಸ್ಸಿತೋ ಪಞ್ಞಾಯ ಪಟಿಭಾನಪಟಿಸಮ್ಭಿದಟ್ಠೋ ನತ್ಥೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ.

ಯಾವತಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಪರೋಪರಿಯತ್ತಞಾಣಂ…ಪೇ… ಯಾವತಾ ಸತ್ತಾನಂ ಆಸಯಾನುಸಯೇ ಞಾಣಂ… ಯಾವತಾ ಯಮಕಪಾಟಿಹೀರೇ ಞಾಣಂ… ಯಾವತಾ ಮಹಾಕರುಣಾಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಞಾಣಂ; ಸಬ್ಬ ಞಾತಂ, ಸಬ್ಬಂ ದಿಟ್ಠಂ, ಸಬ್ಬಂ ವಿದಿತಂ, ಸಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ಸಬ್ಬಂ ಫಸ್ಸಿತಂ ಪಞ್ಞಾಯ; ಅಫಸ್ಸಿತಂ ಪಞ್ಞಾಯ ಮಹಾಕರುಣಾಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಞಾಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ.

ಯಾವತಾ ಸದೇವಕಸ್ಸ ಲೋಕಸ್ಸ ಸಮಾರಕಸ್ಸ ಸಬ್ರಹ್ಮಕಸ್ಸ ಸಸ್ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಪಜಾಯ ಸದೇವಮನುಸ್ಸಾಯ ದಿಟ್ಠಂ ಸುತಂ ಮುತಂ ವಿಞ್ಞಾತಂ ಪತ್ತಂ ಪರಿಯೇಸಿತಂ ಅನುವಿಚರಿತಂ ಮನಸಾ, ಸಬ್ಬಂ ಞಾತಂ, ಸಬ್ಬಂ ದಿಟ್ಠಂ, ಸಬ್ಬಂ ವಿದಿತಂ, ಸಬ್ಬಂ ಸಚ್ಛಿಕತಂ, ಸಬ್ಬಂ ಫಸ್ಸಿತಂ ಪಞ್ಞಾಯ; ಅಫಸ್ಸಿತಂ ಪಞ್ಞಾಯ ನತ್ಥೀತಿ – ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞ್ಞಾಣಂ. ತತ್ಥ ಆವರಣಂ ನತ್ಥೀತಿ – ಅನಾವರಣಞಾಣಂ.

ನ ತಸ್ಸ ಅದ್ದಿಟ್ಠಮಿಧತ್ಥಿ ಕಿಞ್ಚಿ, ಅಥೋ ಅವಿಞ್ಞಾತಮಜಾನಿತಬ್ಬಂ;

ಸಬ್ಬಂ ಅಭಿಞ್ಞಾಸಿ ಯದತ್ಥಿ ನೇಯ್ಯಂ, ತಥಾಗತೋ ತೇನ ಸಮನ್ತಚಕ್ಖೂತಿ.

ಸಬ್ಬಞ್ಞುತಞಾಣನಿದ್ದೇಸೋ ತೇಸತ್ತತಿಮೋ.

ಞಾಣಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.