೮. ವಿಭತ್ತಿಹಾರವಿಭಙ್ಗೋ
೩೩. ತತ್ಥ ಕತಮೋ ವಿಭತ್ತಿಹಾರೋ? ‘‘ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಪದಟ್ಠಾನಂ ಭೂಮಿಞ್ಚಾ’’ತಿ.
ದ್ವೇ ಸುತ್ತಾನಿ ವಾಸನಾಭಾಗಿಯಞ್ಚ ನಿಬ್ಬೇಧಭಾಗಿಯಞ್ಚ. ದ್ವೇ ಪಟಿಪದಾ ಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯಾ ಚ ಫಲಭಾಗಿಯಾ ಚ. ದ್ವೇ ಸೀಲಾನಿ ಸಂವರಸೀಲಞ್ಚ ಪಹಾನಸೀಲಞ್ಚ, ತತ್ಥ ಭಗವಾ ವಾಸನಾಭಾಗಿಯಂ ಸುತ್ತಂ ಪುಞ್ಞಭಾಗಿಯಾಯ ಪಟಿಪದಾಯ ದೇಸಯತಿ, ಸೋ ಸಂವರಸೀಲೇ ಠಿತೋ ತೇನ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇನ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಭವತಿ, ತತ್ಥ ಭಗವಾ ನಿಬ್ಬೇಧಭಾಗಿಯಂ ಸುತ್ತಂ ಫಲಭಾಗಿಯಾಯ ಪಟಿಪದಾಯ ದೇಸಯತಿ, ಸೋ ಪಹಾನಸೀಲೇ ಠಿತೋ ತೇನ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇನ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಭವತಿ.
ತತ್ಥ ಕತಮಂ ವಾಸನಾಭಾಗಿಯಂ ಸುತ್ತಂ? ವಾಸನಾಭಾಗಿಯಂ ನಾಮ ಸುತ್ತಂ ದಾನಕಥಾ ಸೀಲಕಥಾ ಸಗ್ಗಕಥಾ ಕಾಮಾನಂ ಆದೀನವೋ ನೇಕ್ಖಮ್ಮೇ ಆನಿಸಂಸೋತಿ.
ತತ್ಥ ಕತಮಂ ನಿಬ್ಬೇಧಭಾಗಿಯಂ ಸುತ್ತಂ? ನಿಬ್ಬೇಧಭಾಗಿಯಂ ನಾಮ ಸುತ್ತಂ ಯಾ ಚತುಸಚ್ಚಪ್ಪಕಾಸನಾ, ವಾಸನಾಭಾಗಿಯೇ ಸುತ್ತೇ ನತ್ಥಿ ಪಜಾನನಾ, ನತ್ಥಿ ಮಗ್ಗೋ, ನತ್ಥಿ ಫಲಂ. ನಿಬ್ಬೇಧಭಾಗಿಯೇ ಸುತ್ತೇ ಅತ್ಥಿ ಪಜಾನನಾ, ಅತ್ಥಿ ಮಗ್ಗೋ, ಅತ್ಥಿ ಫಲಂ. ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಸುತ್ತಾನಿ. ಇಮೇಸಂ ಚತುನ್ನಂ ಸುತ್ತಾನಂ ದೇಸನಾಯ ಫಲೇನ ಸೀಲೇನ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇನ ಸಬ್ಬತೋ ವಿಚಯೇನ ಹಾರೇನ ವಿಚಿನಿತ್ವಾ ಯುತ್ತಿಹಾರೇನ ಯೋಜಯಿತಬ್ಬಾ ಯಾವತಿಕಾ ಞಾಣಸ್ಸ ಭೂಮಿ.
೩೪. ತತ್ಥ ಕತಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಸಾಧಾರಣಾ? ದ್ವೇ ಧಮ್ಮಾ ಸಾಧಾರಣಾ ನಾಮಸಾಧಾರಣಾ ವತ್ಥುಸಾಧಾರಣಾ ಚ. ಯಂ ವಾ ಪನ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ಏವಂ ಜಾತಿಯಂ, ಮಿಚ್ಛತ್ತನಿಯತಾನಂ ಸತ್ತಾನಂ ಅನಿಯತಾನಞ್ಚ ಸತ್ತಾನಂ ದಸ್ಸನಪ್ಪಹಾತಬ್ಬಾ ಕಿಲೇಸಾ ಸಾಧಾರಣಾ, ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಸೋತಾಪನ್ನಸ್ಸ ಚ ಕಾಮರಾಗಬ್ಯಾಪಾದಾ ಸಾಧಾರಣಾ, ಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅನಾಗಾಮಿಸ್ಸ ಚ ಉದ್ಧಂಭಾಗಿಯಾ ಸಂಯೋಜನಾ ಸಾಧಾರಣಾ, ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಅರಿಯಸಾವಕೋ ಲೋಕಿಯಂ ಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪಜ್ಜತಿ, ಸಬ್ಬಾ ಸಾ ಅವೀತರಾಗೇಹಿ [ಅವಿಗತರಾಗೇಹಿ (ಕ.)] ಸಾಧಾರಣಾ, ಸಾಧಾರಣಾ ಹಿ ಧಮ್ಮಾ ಏವಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಪರಂ ಪರಂ ಸಕಂ ಸಕಂ ವಿಸಯಂ ನಾತಿವತ್ತನ್ತಿ. ಯೋಪಿ ಇಮೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ನ ಸೋ ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಉಪಾತಿವತ್ತತಿ. ಇಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಸಾಧಾರಣಾ.
ತತ್ಥ ಕತಮೇ ಧಮ್ಮಾ ಅಸಾಧಾರಣಾ? ಯಾವ ದೇಸನಂ ಉಪಾದಾಯ ಗವೇಸಿತಬ್ಬಾ ಸೇಕ್ಖಾಸೇಕ್ಖಾ ಭಬ್ಬಾಭಬ್ಬಾತಿ, ಅಟ್ಠಮಕಸ್ಸ ಸೋತಾಪನ್ನಸ್ಸ ಚ ಕಾಮರಾಗಬ್ಯಾಪಾದಾ ಸಾಧಾರಣಾ ಧಮ್ಮತಾ ಅಸಾಧಾರಣಾ, ಅಟ್ಠಮಕಸ್ಸ ಅನಾಗಾಮಿಸ್ಸ ಚ ಉದ್ಧಮ್ಭಾಗಿಯಾ ಸಂಯೋಜನಾ ಸಾಧಾರಣಾ ಧಮ್ಮತಾ ಅಸಾಧಾರಣಾ. ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸೇಕ್ಖಾನಂ ನಾಮಂ ಸಾಧಾರಣಂ ಧಮ್ಮತಾ ಅಸಾಧಾರಣಾ. ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಟಿಪನ್ನಕಾನಂ ನಾಮಂ ಸಾಧಾರಣಂ ಧಮ್ಮತಾ ಅಸಾಧಾರಣಾ. ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸೇಕ್ಖಾನಂ ಸೇಕ್ಖಸೀಲಂ ಸಾಧಾರಣಂ ಧಮ್ಮತಾ ಅಸಾಧಾರಣಾ. ಏವಂ ವಿಸೇಸಾನುಪಸ್ಸಿನಾ ಹೀನುಕ್ಕಟ್ಠಮಜ್ಝಿಮಂ ಉಪಾದಾಯ ಗವೇಸಿತಬ್ಬಂ.
ದಸ್ಸನಭೂಮಿ ನಿಯಾಮಾವಕ್ಕನ್ತಿಯಾ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಭಾವನಾಭೂಮಿ ಉತ್ತರಿಕಾನಂ ಫಲಾನಂ ಪತ್ತಿಯಾ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ದುಕ್ಖಾ ಪಟಿಪದಾ ದನ್ಧಾಭಿಞ್ಞಾ ಸಮಥಸ್ಸ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಸುಖಾ ಪಟಿಪದಾ ಖಿಪ್ಪಾಭಿಞ್ಞಾ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ದಾನಮಯಂ ಪುಞ್ಞಕಿರಿಯವತ್ಥು ಪರತೋ ಘೋಸಸ್ಸ ಸಾಧಾರಣಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಸೀಲಮಯಂ ಪುಞ್ಞಕಿರಿಯವತ್ಥು ಚಿನ್ತಾಮಯಿಯಾ ಪಞ್ಞಾಯ ಸಾಧಾರಣಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಭಾವನಾಮಯಂ ಪುಞ್ಞಕಿರಿಯವತ್ಥು ಭಾವನಾಮಯಿಯಾ ಪಞ್ಞಾಯ ಸಾಧಾರಣಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ದಾನಮಯಂ ಪುಞ್ಞಕಿರಿಯವತ್ಥು ಪರತೋ ಚ ಘೋಸಸ್ಸ ಸುತಮಯಿಯಾ ಚ ಪಞ್ಞಾಯ ಸಾಧಾರಣಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ ಸೀಲಮಯಂ ಪುಞ್ಞಕಿರಿಯವತ್ಥು ಚಿನ್ತಾಮಯಿಯಾ ಚ ಪಞ್ಞಾಯ ಯೋನಿಸೋ ಚ ಮನಸಿಕಾರಸ್ಸ ಸಾಧಾರಣಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಭಾವನಾಮಯಂ ಪುಞ್ಞಕಿರಿಯವತ್ಥು ಭಾವನಾಮಯಿಯಾ ಚ ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಚ ಸಾಧಾರಣಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ಪತಿರೂಪದೇಸವಾಸೋ ವಿವೇಕಸ್ಸ ಚ ಸಮಾಧಿಸ್ಸ ಚ ಸಾಧಾರಣಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಸಪ್ಪುರಿಸೂಪನಿಸ್ಸಯೋ ತಿಣ್ಣಞ್ಚ ಅವೇಚ್ಚಪ್ಪಸಾದಾನಂ ಸಮಥಸ್ಸ ಚ ಸಾಧಾರಣಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಅತ್ತಸಮ್ಮಾಪಣಿಧಾನಂ ಹಿರಿಯಾ ಚ ವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಚ ಸಾಧಾರಣಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಅಕುಸಲಪರಿಚ್ಚಾಗೋ ಕುಸಲವೀಮಂಸಾಯ ಚ ಸಮಾಧಿನ್ದ್ರಿಯಸ್ಸ ಚ ಸಾಧಾರಣಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಧಮ್ಮಸ್ವಾಕ್ಖಾತತಾ ಕುಸಲಮೂಲರೋಪನಾಯ ಚ ಫಲಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಚ ಸಾಧಾರಣಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಸಙ್ಘಸುಪ್ಪಟಿಪನ್ನತಾ ಸಙ್ಘಸುಟ್ಠುತಾಯ ಸಾಧಾರಣಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಸತ್ಥುಸಮ್ಪದಾ ಅಪ್ಪಸನ್ನಾನಞ್ಚ ಪಸಾದಾಯ ಪಸನ್ನಾನಞ್ಚ ಭಿಯ್ಯೋಭಾವಾಯ ಸಾಧಾರಣಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ, ಅಪ್ಪಟಿಹತಪಾತಿಮೋಕ್ಖತಾ ದುಮ್ಮಙ್ಕೂನಞ್ಚ ಪುಗ್ಗಲಾನಂ ನಿಗ್ಗಹಾಯ ಪೇಸಲಾನಞ್ಚ ಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಫಾಸುವಿಹಾರಾಯ ಸಾಧಾರಣಂ ಪದಟ್ಠಾನಂ. ತೇನಾಹ ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಕಚ್ಚಾಯನೋ ‘‘ಧಮ್ಮಞ್ಚ ಪದಟ್ಠಾನ’’ನ್ತಿ.
ನಿಯುತ್ತೋ ವಿಭತ್ತಿ ಹಾರೋ.