೨. ಗೋತಮಿವತ್ಥದಾನಪಞ್ಹೋ

೨. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ ಭಗವತಾ ಮಾತುಚ್ಛಾಯ ಮಹಾಪಜಾಪತಿಯಾ ಗೋತಮಿಯಾ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಾಯ ದೀಯಮಾನಾಯ ‘ಸಙ್ಘೇ ಗೋತಮಿ ದೇಹಿ, ಸಙ್ಘೇ ತೇ ದಿನ್ನೇ ಅಹಞ್ಚೇವ ಪೂಜಿತೋ ಭವಿಸ್ಸಾಮಿ ಸಙ್ಘೋ ಚಾ’ತಿ. ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ತಥಾಗತೋ ಸಙ್ಘರತನತೋ ನ ಭಾರಿಕೋ ನ ಗರುಕೋ ನ ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯೋ, ಯಂ ತಥಾಗತೋ ಸಕಾಯ ಮಾತುಚ್ಛಾಯ ಸಯಂ ಪಿಞ್ಜಿತಂ [ಪಿಚ್ಛಿತಂ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಸಯಂ ಲುಞ್ಚಿತಂ ಸಯಂ ಪೋಥಿತಂ ಸಯಂ ಕನ್ತಿತಂ ಸಯಂ ವಾಯಿತಂ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಂ ಅತ್ತನೋ ದೀಯಮಾನಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾಪೇಸಿ. ಯದಿ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ತಥಾಗತೋ ಸಙ್ಘರತನತೋ ಉತ್ತರೋ ಭವೇಯ್ಯ ಅಧಿಕೋ ವಾ ವಿಸಿಟ್ಠೋ ವಾ, ‘ಮಯಿ ದಿನ್ನೇ ಮಹಪ್ಫಲಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’ತಿ ನ ತಥಾಗತೋ ಮಾತುಚ್ಛಾಯ ಸಯಂ ಪಿಞ್ಜಿತಂ ಸಯಂ ಲುಞ್ಚಿತಂ ಸಯಂ ಪೋಥಿತಂ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಂ ಸಙ್ಘೇ ದಾಪೇಯ್ಯ, ಯಸ್ಮಾ ಚ ಖೋ ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ ತಥಾಗತೋ ಅತ್ತಾನಂ ನ ಪತ್ಥಯತಿ [ನ ಪತ್ಥೀಯತಿ (ಸೀ. ಪೀ.)] ನ ಉಪನಿಸ್ಸಯತಿ, ತಸ್ಮಾ ತಥಾಗತೋ ಮಾತುಚ್ಛಾಯ ತಂ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾಪೇಸೀ’’ತಿ.

‘‘ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ಮಾತುಚ್ಛಾಯ ಮಹಾಪಜಾಪತಿಯಾ ಗೋತಮಿಯಾ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಾಯ ದೀಯಮಾನಾಯ ‘ಸಙ್ಘೇ ಗೋತಮಿ ದೇಹಿ, ಸಙ್ಘೇ ತೇ ದಿನ್ನೇ ಅಹಞ್ಚೇವ ಪೂಜಿತೋ ಭವಿಸ್ಸಾಮಿ ಸಙ್ಘೋ ಚಾ’ತಿ. ತಂ ಪನ ನ ಅತ್ತನೋ ಪತಿಮಾನನಸ್ಸ ಅವಿಪಾಕತಾಯ ನ ಅದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯತಾಯ, ಅಪಿ ಚ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಹಿತತ್ಥಾಯ ಅನುಕಮ್ಪಾಯ ಅನಾಗತಮದ್ಧಾನಂ ಸಙ್ಘೋ ಮಮಚ್ಚಯೇನ ಚಿತ್ತೀಕತೋ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ವಿಜ್ಜಮಾನೇ ಯೇವ ಗುಣೇ ಪರಿಕಿತ್ತಯನ್ತೋ ಏವಮಾಹ ‘ಸಙ್ಘೇ ಗೋತಮಿ ದೇಹಿ, ಸಙ್ಘೇ ತೇ ದಿನ್ನೇ ಅಹಞ್ಚೇವ ಪೂಜಿತೋ ಭವಿಸ್ಸಾಮಿ ಸಙ್ಘೋ ಚಾ’ತಿ.

‘‘ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಿತಾ ಧರಮಾನೋ ಯೇವ ಅಮಚ್ಚಭಟಬಲದೋವಾರಿಕಅನೀಕಟ್ಠಪಾರಿಸಜ್ಜಜನಮಜ್ಝೇ ರಞ್ಞೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಪುತ್ತಸ್ಸ ವಿಜ್ಜಮಾನಂ ಯೇವ ಗುಣಂ ಪಕಿತ್ತೇತಿ [ಪರಿಕಿತ್ತೇತಿ (ಕ.)] ‘ಇಧ ಠಪಿತೋ ಅನಾಗತಮದ್ಧಾನಂ ಜನಮಜ್ಝೇ ಪೂಜಿತೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’ತಿ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತೋ ಹಿತತ್ಥಾಯ ಅನುಕಮ್ಪಾಯ ಅನಾಗತಮದ್ಧಾನಂ ಸಙ್ಘೋ ಮಮಚ್ಚಯೇನ ಚಿತ್ತೀಕತೋ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ವಿಜ್ಜಮಾನೇ ಯೇವ ಗುಣೇ ಪಕಿತ್ತಯನ್ತೋ ಏವಮಾಹ ‘ಸಙ್ಘೇ ಗೋತಮಿ ದೇಹಿ, ಸಙ್ಘೇ ತೇ ದಿನ್ನೇ ಅಹಞ್ಚೇವ ಪುಜಿತೋ ಭವಿಸ್ಸಾಮಿ ಸಙ್ಘೋ ಚಾ’ತಿ.

‘‘ನ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ತಾವತಕೇನ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಾನುಪ್ಪದಾನಮತ್ತಕೇನ ಸಙ್ಘೋ ತಥಾಗತತೋ ಅಧಿಕೋ ನಾಮ ಹೋತಿ ವಿಸಿಟ್ಠೋ ವಾ. ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಾತಾಪಿತರೋ ಪುತ್ತಾನಂ ಉಚ್ಛಾದೇನ್ತಿ ಪರಿಮದ್ದನ್ತಿ ನಹಾಪೇನ್ತಿ ಸಮ್ಬಾಹೇನ್ತಿ, ಅಪಿ ನು ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ತಾವತಕೇನ ಉಚ್ಛಾದನಪರಿಮದ್ದನನಹಾಪನಸಮ್ಬಾಹನಮತ್ತಕೇನ ‘ಪುತ್ತೋ ಮಾತಾಪಿತೂಹಿ ಅಧಿಕೋ ನಾಮ ಹೋತಿ ವಿಸಿಟ್ಠೋ ವಾ’ತಿ? ‘‘ನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಅಕಾಮಕರಣೀಯಾ ಭನ್ತೇ ಪುತ್ತಾ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ, ತಸ್ಮಾ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಪುತ್ತಾನಂ ಉಚ್ಛಾದನಪರಿಮದ್ದನನಹಾಪನಸಮ್ಬಾಹನಂ ಕರೋನ್ತೀ’’ತಿ. ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ನ ತಾವತಕೇನ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಾನುಪ್ಪದಾನಮತ್ತಕೇನ ಸಙ್ಘೋ ತಥಾಗತತೋ ಅಧಿಕೋ ನಾಮ ಹೋತಿ ವಿಸಿಟ್ಠೋ ವಾತಿ. ಅಪಿ ಚ ತಥಾಗತೋ ಅಕಾಮಕರಣೀಯಂ ಕರೋನ್ತೋ ಮಾತುಚ್ಛಾಯ ತಂ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾಪೇಸಿ.

‘‘ಯಥಾ ವಾ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಕೋಚಿದೇವ ಪುರಿಸೋ ರಞ್ಞೋ ಉಪಾಯನಂ ಆಹರೇಯ್ಯ, ತಂ ರಾಜಾ ಉಪಾಯನಂ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಭಟಸ್ಸ ವಾ ಬಲಸ್ಸ ವಾ ಸೇನಾಪತಿಸ್ಸ ವಾ ಪುರೋಹಿತಸ್ಸ ವಾ ದದೇಯ್ಯ. ಅಪಿ ನು ಖೋ ಸೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಪುರಿಸೋ ತಾವತಕೇನ ಉಪಾಯನಪಟಿಲಾಭಮತ್ತಕೇನ ರಞ್ಞಾ ಅಧಿಕೋ ನಾಮ ಹೋತಿ ವಿಸಿಟ್ಠೋ ವಾ’’ತಿ? ‘‘ನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ರಾಜಭತ್ತಿಕೋ, ಭನ್ತೇ, ಸೋ ಪುರಿಸೋ ರಾಜೂಪಜೀವೀ, ತಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇನ್ತೋ ರಾಜಾ ಉಪಾಯನಂ ದೇತೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ನ ತಾವತಕೇನ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಾನುಪ್ಪದಾನಮತ್ತಕೇನ ಸಙ್ಘೋ ತಥಾಗತತೋ ಅಧಿಕೋ ನಾಮ ಹೋತಿ ವಿಸಿಟ್ಠೋ ವಾ, ಅಥ ಖೋ ತಥಾಗತಭತ್ತಿಕೋ ತಥಾಗತೂಪಜೀವೀ. ತಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇನ್ತೋ ತಥಾಗತೋ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಂ ದಾಪೇಸಿ.

‘‘ಅಪಿ ಚ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತಸ್ಸ ಏವಂ ಅಹೋಸಿ ‘ಸಭಾವಪಟಿಪೂಜನೀಯೋ ಸಙ್ಘೋ, ಮಮ ಸನ್ತಕೇನ ಸಙ್ಘಂ ಪಟಿಪೂಜೇಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕಂ ದಾಪೇಸಿ, ನ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತೋ ಅತ್ತನೋ ಯೇವ ಪಟಿಪೂಜನಂ ವಣ್ಣೇತಿ, ಅಥ ಖೋ ಯೇ ಲೋಕೇ ಪಟಿಪೂಜನಾರಹಾ, ತೇಸಮ್ಪಿ ತಥಾಗತೋ ಪಟಿಪೂಜನಂ ವಣ್ಣೇತಿ.

‘‘ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ದೇವಾತಿದೇವೇನ ಮಜ್ಝಿಮನಿಕಾಯವರಲಞ್ಛಕೇ ಧಮ್ಮದಾಯಾದಧಮ್ಮಪರಿಯಾಯೇ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪಕಿತ್ತಯಮಾನೇನ ‘ಅಸು ಯೇವ ಮೇ ಪುರಿಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಪುಜ್ಜತರೋ ಚ ಪಾಸಂಸತರೋ ಚಾ’ತಿ. ‘‘ನತ್ಥಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಭವೇಸು ಕೋಚಿ ಸತ್ತೋ ತಥಾಗತತೋ ದಕ್ಖಿಣೇಯ್ಯೋ ವಾ ಉತ್ತರೋ ವಾ ಅಧಿಕೋ ವಾ ವಿಸಿಟ್ಠೋ ವಾ, ತಥಾಗತೋವ ಉತ್ತರೋ ಅಧಿಕೋ ವಿಸಿಟ್ಠೋ.

‘‘ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸಂಯುತ್ತನಿಕಾಯವರೇ ಮಾಣವಗಾಮಿಕೇನ ದೇವಪುತ್ತೇನ ಭಗವತೋ ಪುರತೋ ಠತ್ವಾ ದೇವಮನುಸ್ಸಮಜ್ಝೇ –

‘‘‘ವಿಪುಲೋ ರಾಜಗಹೀಯಾನಂ [ರಾಜಗಹಿಕಾನಂ (ಕ.) ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೧೧ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ], ಗಿರಿ ಸೇಟ್ಠೋ ಪವುಚ್ಚತಿ;

ಸೇತೋ ಹಿಮವತಂ ಸೇಟ್ಠೋ, ಆದಿಚ್ಚೋ ಅಘಗಾಮಿನಂ.

‘‘‘ಸಮುದ್ದೋ ಉದಧಿನಂ ಸೇಟ್ಠೋ, ನಕ್ಖತ್ತಾನಞ್ಚ ಚನ್ದಿಮಾ;

ಸದೇವಕಸ್ಸ ಲೋಕಸ್ಸ, ಬುದ್ಧೋ ಅಗ್ಗೋ ಪವುಚ್ಚತೀ’ತಿ.

‘‘ತಾ ಖೋ ಪನೇತಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಾಣವಗಾಮಿಕೇನ ದೇವಪುತ್ತೇನ ಗಾಥಾ ಸುಗೀತಾ ನ ದುಗ್ಗೀತಾ, ಸುಭಾಸಿತಾ ನ ದುಬ್ಭಾಸಿತಾ, ಅನುಮತಾ ಚ ಭಗವತಾ, ನನು, ಮಹಾರಾಜ, ಥೇರೇನಪಿ ಸಾರಿಪುತ್ತೇನ ಧಮ್ಮಸೇನಾಪತಿನಾ ಭಣಿತಂ –

‘‘‘ಏಕೋ ಮನೋಪಸಾದೋ; ಸರಣಗಮನಮಞ್ಜಲಿಪಣಾಮೋ ವಾ;

ಉಸ್ಸಹತೇ ತಾರಯಿತುಂ, ಮಾರಬಲನಿಸೂದನೇ ಬುದ್ಧೇ’ತಿ.

‘‘ಭಗವತಾ ಚ ಭಣಿತಂ ದೇವಾತಿದೇವೇನ ‘ಏಕಪುಗ್ಗಲೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ ಬಹುಜನಹಿತಾಯ ಬಹುಜನಸುಖಾಯ ಲೋಕಾನುಕಮ್ಪಾಯ ಅತ್ಥಾಯ ಹಿತಾಯ ಸುಖಾಯ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ. ಕತಮೋ ಏಕಪುಗ್ಗಲೋ? ತಥಾಗತೋ ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ…ಪೇ… ದೇವಮನುಸ್ಸಾನ’’’ನ್ತಿ. ‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಏವಮೇತಂ ತಥಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ.

ಗೋತಮಿವತ್ಥದಾನಪಞ್ಹೋ ದುತಿಯೋ.