೪. ಮಗ್ಗುಪ್ಪಾದನಪಞ್ಹೋ

೪. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ ಭಗವತಾ ‘ತಥಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಅನುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದೇತಾ’ತಿ. ಪುನ ಚ ಭಣಿತಂ ‘ಅದ್ದಸಂ ಖ್ವಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಾಣಂ ಮಗ್ಗಂ ಪುರಾಣಂ ಅಞ್ಜಸಂ ಪುಬ್ಬಕೇಹಿ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇಹಿ ಅನುಯಾತ’ನ್ತಿ. ಯದಿ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ತಥಾಗತೋ ಅನುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದೇತಾ, ತೇನ ಹಿ ‘ಅದ್ದಸಂ ಖ್ವಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಾಣಂ ಮಗ್ಗಂ ಪುರಾಣಂ ಅಞ್ಜಸಂ ಪುಬ್ಬಕೇಹಿ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇಹಿ ಅನುಯಾತ’ನ್ತಿ ಯಂ ವಚನಂ, ತಂ ಮಿಚ್ಛಾ. ಯದಿ ತಥಾಗತೇನ ಭಣಿತಂ ‘ಅದ್ದಸಂ ಖ್ವಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಾಣಂ ಮಗ್ಗಂ ಪುರಾಣಂ ಅಞ್ಜಸಂ ಪುಬ್ಬಕೇಹಿ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇಹಿ ಅನುಯಾತ’ನ್ತಿ, ತೇನ ಹಿ ‘ತಥಾಗತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಅನುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದೇತಾ’ತಿ ತಮ್ಪಿ ವಚನಂ ಮಿಚ್ಛಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಉಭತೋ ಕೋಟಿಕೋ ಪಞ್ಹೋ ತವಾನುಪ್ಪತ್ತೋ, ಸೋ ತಯಾ ನಿಬ್ಬಾಹಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

‘‘ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ‘ತಥಾಗತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಅನುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದೇತಾ’ತಿ. ಭಣಿತಞ್ಚ ‘ಅದ್ದಸಂ ಖ್ವಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಾಣಂ ಮಗ್ಗಂ ಪುರಾಣಂ ಅಞ್ಜಸಂ ಪುಬ್ಬಕೇಹಿ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇಹಿ ಅನುಯಾತ’ನ್ತಿ, ತಂ ದ್ವಯಮ್ಪಿ ಸಭಾವವಚನಮೇವ, ಪುಬ್ಬಕಾನಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತಾನಂ ಅನ್ತರಧಾನೇನ ಅಸತಿ ಅನುಸಾಸಕೇ ಮಗ್ಗೋ ಅನ್ತರಧಾಯಿ, ತಂ [ಸೋ ತಂ (ಸೀ. ಪೀ. ಕ.)] ತಥಾಗತೋ ಮಗ್ಗಂ ಲುಗ್ಗಂ ಪಲುಗ್ಗಂ ಗೂಳ್ಹಂ ಪಿಹಿತಂ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ಅಸಞ್ಚರಣಂ ಪಞ್ಞಾಚಕ್ಖುನಾ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನೋ [ಸಮ್ಮಸಮಾನೋ (ಸೀ. ಪೀ.)] ಅದ್ದಸ ಪುಬ್ಬಕೇಹಿ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇಹಿ ಅನುಯಾತಂ, ತಂಕಾರಣಾ ಆಹ ‘ಅದ್ದಸಂ ಖ್ವಾಹಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಾಣಂ ಮಗ್ಗಂ ಪುರಾಣಂ ಅಞ್ಜಸಂ ಪುಬ್ಬಕೇಹಿ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇಹಿ ಅನುಯಾತ’ನ್ತಿ.

‘‘ಪುಬ್ಬಕಾನಂ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತಾನಂ ಅನ್ತರಧಾನೇನ ಅಸತಿ ಅನುಸಾಸಕೇ ಲುಗ್ಗಂ ಪಲುಗ್ಗಂ ಗೂಳ್ಹಂ ಪಿಹಿತಂ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ಅಸಞ್ಚರಣಂ ಮಗ್ಗಂ ಯಂ ದಾನಿ ತಥಾಗತೋ ಸಞ್ಚರಣಂ ಅಕಾಸಿ, ತಂಕಾರಣಾ ಆಹ ‘ತಥಾಗತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಅನುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದೇತಾ’ತಿ.

‘‘ಇಧ, ಮಹಾರಾಜ, ರಞ್ಞೋ ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸ್ಸ ಅನ್ತರಧಾನೇನ ಮಣಿರತನಂ ಗಿರಿಸಿಖನ್ತರೇ ನಿಲೀಯತಿ, ಅಪರಸ್ಸ ಚಕ್ಕವತ್ತಿಸ್ಸ ಸಮ್ಮಾಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಉಪಗಚ್ಛತಿ, ಅಪಿ ನು ಖೋ ತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಣಿರತನಂ ತಸ್ಸ ಪಕತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಪಾಕತಿಕಂ ಯೇವ ತಂ ಮಣಿರತನಂ, ತೇನ ಪನ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ’’ನ್ತಿ [ನಿಬ್ಬತ್ತನ್ತಿ (ಸೀ. ಪೀ.)]. ‘‘ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಪಾಕತಿಕಂ ಪುಬ್ಬಕೇಹಿ ತಥಾಗತೇಹಿ ಅನುಚಿಣ್ಣಂ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕಂ ಸಿವಂ ಮಗ್ಗಂ ಅಸತಿ ಅನುಸಾಸಕೇ ಲುಗ್ಗಂ ಪಲುಗ್ಗಂ ಗೂಳ್ಹಂ ಪಿಹಿತಂ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ಅಸಞ್ಚರಣಂ ಭಗವಾ ಪಞ್ಞಾಚಕ್ಖುನಾ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನೋ ಉಪ್ಪಾದೇಸಿ, ಸಞ್ಚರಣಂ ಅಕಾಸಿ, ತಂಕಾರಣಾ ಆಹ ‘ತಥಾಗತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಅನುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದೇತಾ’ತಿ.

‘‘ಯಥಾ ವಾ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಸನ್ತಂ ಯೇವ ಪುತ್ತಂ ಯೋನಿಯಾ ಜನಯಿತ್ವಾ ಮಾತಾ ‘ಜನಿಕಾ’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತೋ ಸನ್ತಂ ಯೇವ ಮಗ್ಗಂ ಲುಗ್ಗಂ ಪಲುಗ್ಗಂ ಗೂಳ್ಹಂ ಪಿಹಿತಂ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ಅಸಞ್ಚರಣಂ ಪಞ್ಞಾಚಕ್ಖುನಾ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನೋ ಉಪ್ಪಾದೇಸಿ, ಸಞ್ಚರಣಂ ಅಕಾಸಿ, ತಂಕಾರಣಾ ಆಹ ‘ತಥಾಗತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಅನುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದೇತಾ’ತಿ.

‘‘ಯಥಾ ವಾ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಕೋಚಿ ಪುರಿಸೋ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ನಟ್ಠಂ ಪಸ್ಸತಿ, ‘ತೇನ ತಂ ಭಣ್ಡಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ’ನ್ತಿ ಜನೋ ವೋಹರತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತೋ ಸನ್ತಂ ಯೇವ ಮಗ್ಗಂ ಲುಗ್ಗಂ ಪಲುಗ್ಗಂ ಗೂಳ್ಹಂ ಪಿಹಿತಂ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ಅಸಞ್ಚರಣಂ ಪಞ್ಞಾಚಕ್ಖುನಾ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನೋ ಉಪ್ಪಾದೇಸಿ, ಸಞ್ಚರಣಂ ಅಕಾಸಿ, ತಂಕಾರಣಾ ಆಹ ‘ತಥಾಗತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಅನುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದೇತಾ’ತಿ.

‘‘ಯಥಾ ವಾ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಕೋಚಿ ಪುರಿಸೋ ವನಂ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಭೂಮಿಂ ನೀಹರತಿ, ‘ತಸ್ಸ ಸಾ ಭೂಮೀ’ತಿ ಜನೋ ವೋಹರತಿ, ನ ಚೇಸಾ ಭೂಮಿ ತೇನ ಪವತ್ತಿತಾ, ತಂ ಭೂಮಿಂ ಕಾರಣಂ ಕತ್ವಾ ಭೂಮಿಸಾಮಿಕೋ ನಾಮ ಹೋತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ತಥಾಗತೋ ಸನ್ತಂ ಯೇವ ಮಗ್ಗಂ ಲುಗ್ಗಂ ಪಲುಗ್ಗಂ ಗೂಳ್ಹಂ ಪಿಹಿತಂ ಪಟಿಚ್ಛನ್ನಂ ಅಸಞ್ಚರಣಂ ಪಞ್ಞಾಯ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನೋ ಉಪ್ಪಾದೇಸಿ, ಸಞ್ಚರಣಂ ಅಕಾಸಿ, ತಂಕಾರಣಾ ಆಹ ‘ತಥಾಗತೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅರಹಂ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಅನುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದೇತಾ’’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಏವಮೇತಂ ತಥಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ.

ಮಗ್ಗುಪ್ಪಾದನಪಞ್ಹೋ ಚತುತ್ಥೋ.