೧. ಸನ್ಥವಪಞ್ಹೋ

೧. ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ ಭಗವತಾ –

‘‘‘ಸನ್ಥವತೋ ಭಯಂ ಜಾತಂ, ನಿಕೇತಾ ಜಾಯತೇ ರಜೋ;

ಅನಿಕೇತಮಸನ್ಥವಂ, ಏತಂ ವೇ ಮುನಿದಸ್ಸನ’ನ್ತಿ.

‘‘ಪುನ ಚ ಭಗವತಾ ಭಣಿತಂ ‘ವಿಹಾರೇ ಕಾರಯೇ ರಮ್ಮೇ, ವಾಸಯೇತ್ಥ ಬಹುಸ್ಸುತೇ’ತಿ. ಯದಿ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ತಥಾಗತೇನ ಭಣಿತಂ ‘ಸನ್ಥವತೋ ಭಯಂ ಜಾತಂ, ನಿಕೇತಾ ಜಾಯತೇ ರಜೋ. ಅನಿಕೇತಮಸನ್ಥವಂ, ಏತಂ ವೇ ಮುನಿದಸ್ಸನ’ನ್ತಿ, ತೇನ ಹಿ ‘ವಿಹಾರೇ ಕಾರಯೇ ರಮ್ಮೇ, ವಾಸಯೇತ್ಥ ಬಹುಸ್ಸುತೇ’ತಿ ಯಂ ವಚನಂ, ತಂ ಮಿಚ್ಛಾ. ಯದಿ ತಥಾಗತೇನ ಭಣಿತಂ ‘ವಿಹಾರೇ ಕಾರಯೇ ರಮ್ಮೇ, ವಾಸಯೇತ್ಥ ಬಹುಸ್ಸುತೇ’ತಿ, ತೇನ ಹಿ ‘ಸನ್ಥವತೋ ಭಯಂ ಜಾತಂ, ನಿಕೇತಾ ಜಾಯತೇ ರಜೋ. ಅನಿಕೇತಮಸನ್ಥವಂ, ಏತಂ ವೇ ಮುನಿದಸ್ಸನ’ನ್ತಿ ತಮ್ಪಿ ವಚನಂ ಮಿಚ್ಛಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಉಭತೋ ಕೋಟಿಕೋ ಪಞ್ಹೋ ತವಾನುಪ್ಪತ್ತೋ, ಸೋ ತಯಾ ನಿಬ್ಬಾಹಿತಬ್ಬೋ’’ತಿ.

‘‘ಭಾಸಿತಮ್ಪೇತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ‘ಸನ್ಥವತೋ ಭಯಂ ಜಾತಂ, ನಿಕೇತಾ ಜಾಯತೇ ರಜೋ. ಅನಿಕೇತಮಸನ್ಥವಂ, ಏತಂ ವೇ ಮುನಿದಸ್ಸನ’ನ್ತಿ. ಭಣಿತಞ್ಚ ‘ವಿಹಾರೇ ಕಾರಯೇ ರಮ್ಮೇ, ವಾಸಯೇತ್ಥ ಬಹುಸ್ಸುತೇ’ತಿ. ಯಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ಭಣಿತಂ ‘ಸನ್ಥವತೋ ಭಯಂ ಜಾತಂ, ನಿಕೇತಾ ಜಾಯತೇ ರಜೋ. ಅನಿಕೇತಮಸನ್ಥವಂ, ಏತಂ ವೇ ಮುನಿದಸ್ಸನ’ನ್ತಿ, ತಂ ಸಭಾವವಚನಂ ಅಸೇಸವಚನಂ ನಿಸ್ಸೇಸವಚನಂ ನಿಪ್ಪರಿಯಾಯವಚನಂ ಸಮಣಾನುಚ್ಛವಂ ಸಮಣಸಾರುಪ್ಪಂ ಸಮಣಪ್ಪತಿರೂಪಂ ಸಮಣಾರಹಂ ಸಮಣಗೋಚರಂ ಸಮಣಪ್ಪಟಿಪದಾ ಸಮಣಪ್ಪಟಿಪತ್ತಿ. ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಆರಞ್ಞಕೋ ಮಿಗೋ ಅರಞ್ಞೇ ಪವನೇ ಚರಮಾನೋ ನಿರಾಲಯೋ ಅನಿಕೇತೋ ಯಥಿಚ್ಛಕಂ ಸಯತಿ, ಏವಮೇವ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ‘ಸನ್ಥವತೋ ಭಯಂ ಜಾತಂ, ನಿಕೇತಾ ಜಾಯತೇ ರಜೋ. ಅನಿಕೇತಮಸನ್ಥವಂ, ಏತಂ ವೇ ಮುನಿದಸ್ಸನ’ನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಯಂ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಭಗವತಾ ಭಣಿತಂ ‘ವಿಹಾರೇ ಕಾರಯೇ ರಮ್ಮೇ, ವಾಸಯೇತ್ಥ ಬಹುಸ್ಸುತೇ’ತಿ, ತಂ ದ್ವೇ ಅತ್ಥವಸೇ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನೇನ ಭಗವತಾ ಭಣಿತಂ. ಕತಮೇ ದ್ವೇ? ವಿಹಾರದಾನಂ ನಾಮ ಸಬ್ಬಬುದ್ಧೇಹಿ ವಣ್ಣಿತಂ ಅನುಮತಂ ಥೋಮಿತಂ ಪಸತ್ಥಂ, ತಂ ತೇ ವಿಹಾರದಾನಂ ದತ್ವಾ ಜಾತಿಜರಾಮರಣಾ ಪರಿಮುಚ್ಚಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ. ಅಯಂ ತಾವ ಪಠಮೋ ಆನಿಸಂಸೋ ವಿಹಾರದಾನೇ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ ವಿಹಾರೇ ವಿಜ್ಜಮಾನೇ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಬ್ಯತ್ತಸಙ್ಕೇತಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಸುಲಭಂ ದಸ್ಸನಂ ದಸ್ಸನಕಾಮಾನಂ, ಅನಿಕೇತೇ ದುದ್ದಸ್ಸನಾ ಭವಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ. ಅಯಂ ದುತಿಯೋ ಆನಿಸಂಸೋ ವಿಹಾರದಾನೇ. ಇಮೇ ದ್ವೇ ಅತ್ಥವಸೇ ಸಮ್ಪಸ್ಸಮಾನೇನ ಭಗವತಾ ಭಣಿತಂ ‘ವಿಹಾರೇ ಕಾರಯೇ ರಮ್ಮೇ, ವಾಸಯೇತ್ಥ ಬಹುಸ್ಸುತೇ’ತಿ, ನ ತತ್ಥ ಬುದ್ಧಪುತ್ತೇನ ಆಲಯೋ ಕರಣೀಯೋ ನಿಕೇತೇ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಏವಮೇತಂ ತಥಾ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ.

ಸನ್ಥವಪಞ್ಹೋ ಪಠಮೋ.