೩. ದುಕ್ಖಪ್ಪಹಾನವಾಯಮಪಞ್ಹೋ

೩. ರಾಜಾ ಆಹ ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಕಿಂ ತುಮ್ಹೇ ಅತೀತಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ವಾಯಮಥಾ’’ತಿ? ‘‘ನ ಹಿ, ಮಹಾರಾಜಾ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಪನ, ಭನ್ತೇ, ಅನಾಗತಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ವಾಯಮಥಾ’’ತಿ? ‘‘ನ ಹಿ, ಮಹಾರಾಜಾ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಪನ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ವಾಯಮಥಾ’’ತಿ? ‘‘ನ ಹಿ, ಮಹಾರಾಜಾ’’ತಿ. ‘‘ಯದಿ ತುಮ್ಹೇ ನ ಅತೀತಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ವಾಯಮಥ, ನ ಅನಾಗತಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ವಾಯಮಥ, ನ ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ದುಕ್ಖಸ್ಸ ಪಹಾನಾಯ ವಾಯಮಥ, ಅಥ ಕಿಮತ್ಥಾಯ ವಾಯಮಥಾ’’ತಿ. ಥೇರೋ ಆಹ ‘ಕಿನ್ತಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಇದಞ್ಚ ದುಕ್ಖಂ ನಿರುಜ್ಝೇಯ್ಯ, ಅಞ್ಞಞ್ಚ ದುಕ್ಖಂ ನುಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾ’ತಿ ಏತದತ್ಥಾಯ ವಾಯಮಾಮಾ’’ತಿ.

‘‘ಅತ್ಥಿ ಪನ ತೇ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಅನಾಗತಂ ದುಕ್ಖ’’ನ್ತಿ? ‘‘ನತ್ಥಿ [ಕಥಾ. ೮೨೮, ೮೨೯ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ], ಮಹಾರಾಜಾ’’ತಿ ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಖೋ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಅತಿಪಣ್ಡಿತಾ, ಯೇ ತುಮ್ಹೇ ಅಸನ್ತಾನಂ ಅನಾಗತಾನಂ ದುಕ್ಖಾನಂ ಪಹಾನಾಯ ವಾಯಮಥಾ’’ತಿ? ‘‘ಅತ್ಥಿ ಪನ ತೇ, ಮಹಾರಾಜ, ಕೇಚಿ ಪಟಿರಾಜಾನೋ ಪಚ್ಚತ್ಥಿಕಾ ಪಚ್ಚಾಮಿತ್ತಾ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಾ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ, ಅತ್ಥೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂನು ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ತದಾ ತುಮ್ಹೇ ಪರಿಖಂ ಖಣಾಪೇಯ್ಯಾಥ, ಪಾಕಾರಂ ಚಿನಾಪೇಯ್ಯಾಥ ಗೋಪುರಂ ಕಾರಾಪೇಯ್ಯಾಥ, ಅಟ್ಟಾಲಕಂ ಕಾರಾಪೇಯ್ಯಾಥ, ಧಞ್ಞಂ ಅತಿಹರಾಪೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ? ‘‘ನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಪಟಿಕಚ್ಚೇವ ತಂ ಪಟಿಯತ್ತಂ ಹೋತೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ತುಮ್ಹೇ, ಮಹಾರಾಜ, ತದಾ ಹತ್ಥಿಸ್ಮಿಂ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯಾಥ, ಅಸ್ಸಸ್ಮಿಂ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯಾಥ, ರಥಸ್ಮಿಂ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯಾಥ, ಧನುಸ್ಮಿಂ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯಾಥ, ಥರುಸ್ಮಿಂ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ? ‘‘ನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಪಟಿಕಚ್ಚೇವ ತಂ ಸಿಕ್ಖಿತಂ ಹೋತೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಸ್ಸತ್ಥಾಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಅನಾಗತಾನಂ, ಭನ್ತೇ, ಭಯಾನಂ ಪಟಿಬಾಹನತ್ಥಾಯಾ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಅತ್ಥಿ ಅನಾಗತಂ ಭಯ’’ನ್ತಿ? ‘‘ನತ್ಥಿ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಚ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಅತಿಪಣ್ಡಿತಾ, ಯೇ ತುಮ್ಹೇ ಅಸನ್ತಾನಂ ಅನಾಗತಾನಂ ಭಯಾನಂ ಪಟಿಬಾಹನತ್ಥಾಯ ಪಟಿಯಾದೇಥಾ’’ತಿ.

‘‘ಭಿಯ್ಯೋ ಓಪಮ್ಮಂ ಕರೋಹೀತಿ. ‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಯದಾ ತ್ವಂ ಪಿಪಾಸಿತೋ ಭವೇಯ್ಯಾಸಿ, ತದಾ ತ್ವಂ ಉದಪಾನಂ ಖಣಾಪೇಯ್ಯಾಸಿ, ಪೋಕ್ಖರಣಿಂ ಖಣಾಪೇಯ್ಯಾಸಿ, ತಳಾಕಂ ಖಣಾಪೇಯ್ಯಾಸಿ ‘ಪಾನೀಯಂ ಪಿವಿಸ್ಸಾಮೀ’’’ತಿ? ‘‘ನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಪಟಿಕಚ್ಚೇವ ತಂ ಪಟಿಯತ್ತಂ ಹೋತೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಸ್ಸತ್ಥಾಯಾ’’ತಿ? ‘‘ಅನಾಗತಾನಂ, ಭನ್ತೇ, ಪಿಪಾಸಾನಂ ಪಟಿಬಾಹನತ್ಥಾಯ ಪಟಿಯತ್ತಂ ಹೋತೀ’’ತಿ. ‘‘ಅತ್ಥಿ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಅನಾಗತಾ ಪಿಪಾಸಾ’’ತಿ? ‘‘ನತ್ಥಿ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಅತಿಪಣ್ಡಿತಾ, ಯೇ ತುಮ್ಹೇ ಅಸನ್ತಾನಂ ಅನಾಗತಾನಂ ಪಿಪಾಸಾನಂ ಪಟಿಬಾಹನತ್ಥಾಯ ತಂ ಪಟಿಯಾದೇಥಾ’’ತಿ.

‘‘ಭಿಯ್ಯೋ ಓಪಮ್ಮಂ ಕರೋಹೀ’’ತಿ. ‘‘ತಂ ಕಿಂ ಮಞ್ಞಸಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಯದಾ ತ್ವಂ ಬುಭುಕ್ಖಿತೋ ಭವೇಯ್ಯಾಸಿ, ತದಾ ತ್ವಂ ಖೇತ್ತಂ ಕಸಾಪೇಯ್ಯಾಸಿ, ಸಾಲಿಂ ವಪಾಪೇಯ್ಯಾಸಿ ‘ಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮೀ’’’ತಿ? ‘‘ನ ಹಿ, ಭನ್ತೇ, ಪಟಿಕಚ್ಚೇವ ತಂ ಪಟಿಯತ್ತಂ ಹೋತೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಸ್ಸತ್ಥಾಯಾ’’ತಿ. ‘‘ಅನಾಗತಾನಂ, ಭನ್ತೇ, ಬುಭುಕ್ಖಾನಂ ಪಟಿಬಾಹನತ್ಥಾಯಾ’’ತಿ. ‘‘ಅತ್ಥಿ ಪನ, ಮಹಾರಾಜ, ಅನಾಗತಾ ಬುಭುಕ್ಖಾ’’ತಿ? ‘‘ನತ್ಥಿ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಅತಿಪಣ್ಡಿತಾ, ಯೇ ತುಮ್ಹೇ ಅಸನ್ತಾನಂ ಅನಾಗತಾನಂ ಬುಭುಕ್ಖಾನಂ ಪಟಿಬಾಹನತ್ಥಾಯ ಪಟಿಯಾದೇಥಾ’’ತಿ.

‘‘ಕಲ್ಲೋಸಿ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನಾ’’ತಿ.

ದುಕ್ಖಪ್ಪಹಾನವಾಯಮಪಞ್ಹೋ ತತಿಯೋ.