೧. ಸತಿಉಪ್ಪಜ್ಜನಪಞ್ಹೋ

೧. ರಾಜಾ ಆಹ ‘‘ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನ, ಕತಿಹಾಕಾರೇಹಿ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ? ‘‘ಸತ್ತರಸಹಾಕಾರೇಹಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ. ‘‘ಕತಮೇಹಿ ಸತ್ತರಸಹಾಕಾರೇಹೀ’’ತಿ? ‘‘ಅಭಿಜಾನತೋಪಿ, ಮಹಾರಾಜ, ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಕಟುಮಿಕಾಯಪಿ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಓಳಾರಿಕವಿಞ್ಞಾಣತೋಪಿ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಹಿತವಿಞ್ಞಾಣತೋಪಿ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಅಹಿತವಿಞ್ಞಾಣತೋಪಿ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಸಭಾಗನಿಮಿತ್ತತೋಪಿ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ವಿಸಭಾಗನಿಮಿತ್ತತೋಪಿ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಕಥಾಭಿಞ್ಞಾಣತೋಪಿ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಲಕ್ಖಣತೋಪಿ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಸಾರಣತೋಪಿ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಮುದ್ದಾತೋಪಿ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಗಣನಾತೋಪಿ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಧಾರಣತೋಪಿ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಭಾವನತೋಪಿ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಪೋತ್ಥಕನಿಬನ್ಧನತೋಪಿ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಉಪನಿಕ್ಖೇಪತೋಪಿ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಅನುಭೂತತೋಪಿ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀತಿ.

‘‘ಕಥಂ ಅಭಿಜಾನತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ? ಯಥಾ, ಮಹಾರಾಜ, ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಆನನ್ದೋ ಖುಜ್ಜುತ್ತರಾ ಚ ಉಪಾಸಿಕಾ, ಯೇ ವಾ ಪನ ಅಞ್ಞೇಪಿ ಕೇಚಿ ಜಾತಿಸ್ಸರಾ ಜಾತಿಂ ಸರನ್ತಿ, ಏವಂ ಅಭಿಜಾನತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ.

‘‘ಕಥಂ ಕಟುಮಿಕಾಯ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ? ಯೋ ಪಕತಿಯಾ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿಕೋ, ಪರೇ ಚ ತಂ ಸರಾಪನತ್ಥಂ ನಿಬನ್ಧನ್ತಿ, ಏವಂ ಕಟುಮಿಕಾಯ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ.

‘‘ಕಥಂ ಓಳಾರಿಕವಿಞ್ಞಾಣತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ? ಯದಾ ರಜ್ಜೇ ವಾ ಅಭಿಸಿತ್ತೋ ಹೋತಿ, ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ವಾ ಪತ್ತೋ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಓಳಾರಿಕವಿಞ್ಞಾಣತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ.

‘‘ಕಥಂ ಹಿತವಿಞ್ಞಾಣತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ? ಯಮ್ಹಿ ಸುಖಾಪಿತೋ, ‘ಅಮುಕಸ್ಮಿಂ ಏವಂ ಸುಖಾಪಿತೋ’ತಿ ಸರತಿ, ಏವಂ ಹಿತವಿಞ್ಞಾಣತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ.

‘‘ಕಥಂ ಅಹಿತವಿಞ್ಞಾಣತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ? ಯಮ್ಹಿ ದುಕ್ಖಾಪಿತೋ, ‘ಅಮುಕಸ್ಮಿಂ ಏವಂ ದುಕ್ಖಾಪಿತೋ’ತಿ ಸರತಿ, ಏವಂ ಅಹಿತವಿಞ್ಞಾಣತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ.

‘‘ಕಥಂ ಸಭಾಗನಿಮಿತ್ತತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ? ಸದಿಸಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ದಿಸ್ವಾ ಮಾತರಂ ವಾ ಪಿತರಂ ವಾ ಭಾತರಂ ವಾ ಭಗಿನಿಂ ವಾ ಸರತಿ, ಓಟ್ಠಂ ವಾ ಗೋಣಂ ವಾ ಗದ್ರಭಂ ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ತಾದಿಸಂ ಓಟ್ಠಂ ವಾ ಗೋಣಂ ವಾ ಗದ್ರಭಂ ವಾ ಸರತಿ, ಏವಂ ಸಭಾಗನಿಮಿತ್ತತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ.

‘‘ಕಥಂ ವಿಸಭಾಗನಿಮತ್ತತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ? ಅಸುಕಸ್ಸ ನಾಮ ವಣ್ಣೋ ಏದಿಸೋ, ಸದ್ದೋ ಏದಿಸೋ, ಗನ್ಧೋ ಏದಿಸೋ, ರಸೋ ಏದಿಸೋ, ಫೋಟ್ಠಬ್ಬೋ ಏದಿಸೋತಿ ಸರತಿ, ಏವಮ್ಪಿ ವಿಸಭಾಗನಿಮಿತ್ತತೋಪಿ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ.

‘‘ಕಥಂ ಕಥಾಭಿಞ್ಞಾಣತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ? ಯೋ ಪಕತಿಯಾ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿಕೋ ಹೋತಿ, ತಂ ಪರೇ ಸರಾಪೇನ್ತಿ, ತೇನ ಸೋ ಸರತಿ, ಏವಂ ಕಥಾಭಿಞ್ಞಾಣತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ.

‘‘ಕಥಂ ಲಕ್ಖಣತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ? ಯೋ ಪಕತಿಯಾ ಬಲೀಬದ್ದಾನಂ ಅಙ್ಗೇನ ಜಾನಾತಿ, ಲಕ್ಖಣೇನ ಜಾನಾತಿ, ಏವಂ ಲಕ್ಖಣತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ.

‘‘ಕಥಂ ಸಾರಣತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ? ಯೋ ಪಕತಿಯಾ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿಕೋ ಹೋತಿ, ಯೋ ತಂ ‘ಸರಾಹಿ ಭೋ, ಸರಾಹಿ ಭೋ’ತಿ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಸರಾಪೇತಿ, ಏವಂ ಸಾರಣತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ.

‘‘ಕಥಂ ಮುದ್ದಾತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ? ಲಿಪಿಯಾ ಸಿಕ್ಖಿತತ್ತಾ ಜಾನಾತಿ ‘ಇಮಸ್ಸ ಅಕ್ಖರಸ್ಸ ಅನನ್ತರಂ ಇಮಂ ಅಕ್ಖರಂ ಕಾತಬ್ಬ’ನ್ತಿ ಏವಂ ಮುದ್ದಾತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ.

‘‘ಕಥಂ ಗಣನಾತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ? ಗಣನಾಯ ಸಿಕ್ಖಿತತ್ತಾ ಗಣಕಾ ಬಹುಮ್ಪಿ ಗಣೇನ್ತಿ, ಏವಂ ಗಣನಾತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ.

‘‘ಕಥಂ ಧಾರಣತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ? ಧಾರಣಾಯ ಸಿಕ್ಖಿತತ್ತಾ ಧಾರಣಕಾ ಬಹುಮ್ಪಿ ಧಾರೇನ್ತಿ, ಏವಂ ಧಾರಣತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ.

‘‘ಕಥಂ ಭಾವನಾತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ? ಇಧ ಭಿಕ್ಖು ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಅನುಸ್ಸರತಿ, ಸೇಯ್ಯಥೀದಂ, ಏಕಮ್ಪಿ ಜಾತಿಂ ದ್ವೇಪಿ ಜಾತಿಯೋ…ಪೇ… ಇತಿ ಸಾಕಾರಂ ಸಉದ್ದೇಸಂ ಪುಬ್ಬೇನಿವಾಸಂ ಅನುಸ್ಸರತಿ, ಏವಂ ಭಾವನಾತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ.

‘‘ಕಥಂ ಪೋತ್ಥಕನಿಬನ್ಧನತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ? ರಾಜಾನೋ ಅನುಸಾಸನಿಯಂ ಅಸ್ಸರನ್ತಾ [ಅನುಸ್ಸರನ್ತಾ (ಸಬ್ಬತ್ಥ)] ಏತಂ ಪೋತ್ಥಕಂ ಆಹರಥಾತಿ, ತೇನ ಪೋತ್ಥಕೇನ ಅನುಸ್ಸರನ್ತಿ, ಏವಂ ಪೋತ್ಥಕನಿಬನ್ಧನತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ.

‘‘ಕಥಂ ಉಪನಿಕ್ಖೇಪತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ? ಉಪನಿಕ್ಖಿತ್ತಂ ಭಣ್ಡಂ ದಿಸ್ವಾ ಸರತಿ, ಏವಂ ಉಪನಿಕ್ಖೇಪತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ.

‘‘ಕಥಂ ಅನುಭೂತತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ? ದಿಟ್ಠತ್ತಾ ರೂಪಂ ಸರತಿ, ಸುತತ್ತಾ ಸದ್ದಂ ಸರತಿ, ಘಾಯಿತತ್ತಾ ಗನ್ಧಂ ಸರತಿ, ಸಾಯಿತತ್ತಾ ರಸಂ ಸರತಿ, ಫುಟ್ಠತ್ತಾ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬಂ ಸರತಿ, ವಿಞ್ಞಾತತ್ತಾ ಧಮ್ಮಂ ಸರತಿ, ಏವಂ ಅನುಭೂತತೋ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ಇಮೇಹಿ ಖೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಸತ್ತರಸಹಾಕಾರೇಹಿ ಸತಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ.

‘‘ಕಲ್ಲೋಸಿ, ಭನ್ತೇ ನಾಗಸೇನಾ’’ತಿ.

ಸತಿಉಪ್ಪಜ್ಜನಪಞ್ಹೋ ಪಠಮೋ.