(೩೧-೩೨) ಸಮದನ್ತಸುಸುಕ್ಕದಾಠಾಲಕ್ಖಣಾನಿ

೨೪೦. ‘‘ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತೋ ಪುರಿಮಂ ಜಾತಿಂ ಪುರಿಮಂ ಭವಂ ಪುರಿಮಂ ನಿಕೇತಂ ಪುಬ್ಬೇ ಮನುಸ್ಸಭೂತೋ ಸಮಾನೋ ಮಿಚ್ಛಾಜೀವಂ ಪಹಾಯ ಸಮ್ಮಾಆಜೀವೇನ ಜೀವಿಕಂ ಕಪ್ಪೇಸಿ, ತುಲಾಕೂಟ ಕಂಸಕೂಟ ಮಾನಕೂಟ ಉಕ್ಕೋಟನ ವಞ್ಚನ ನಿಕತಿ ಸಾಚಿಯೋಗ ಛೇದನ ವಧ ಬನ್ಧನ ವಿಪರಾಮೋಸ ಆಲೋಪ ಸಹಸಾಕಾರಾ [ಸಾಹಸಾಕಾರಾ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಪೀ.)] ಪಟಿವಿರತೋ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕಟತ್ತಾ ಉಪಚಿತತ್ತಾ ಉಸ್ಸನ್ನತ್ತಾ ವಿಪುಲತ್ತಾ ಕಾಯಸ್ಸ ಭೇದಾ ಪರಂ ಮರಣಾ ಸುಗತಿಂ ಸಗ್ಗಂ ಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ಸೋ ತತ್ಥ ಅಞ್ಞೇ ದೇವೇ ದಸಹಿ ಠಾನೇಹಿ ಅಧಿಗಣ್ಹಾತಿ ದಿಬ್ಬೇನ ಆಯುನಾ ದಿಬ್ಬೇನ ವಣ್ಣೇನ ದಿಬ್ಬೇನ ಸುಖೇನ ದಿಬ್ಬೇನ ಯಸೇನ ದಿಬ್ಬೇನ ಆಧಿಪತೇಯ್ಯೇನ ದಿಬ್ಬೇಹಿ ರೂಪೇಹಿ ದಿಬ್ಬೇಹಿ ಸದ್ದೇಹಿ ದಿಬ್ಬೇಹಿ ಗನ್ಧೇಹಿ ದಿಬ್ಬೇಹಿ ರಸೇಹಿ ದಿಬ್ಬೇಹಿ ಫೋಟ್ಠಬ್ಬೇಹಿ. ಸೋ ತತೋ ಚುತೋ ಇತ್ಥತ್ತಂ ಆಗತೋ ಸಮಾನೋ ಇಮಾನಿ ದ್ವೇ ಮಹಾಪುರಿಸಲಕ್ಖಣಾನಿ ಪಟಿಲಭತಿ, ಸಮದನ್ತೋ ಚ ಹೋತಿ ಸುಸುಕ್ಕದಾಠೋ ಚ.

‘‘ಸೋ ತೇಹಿ ಲಕ್ಖಣೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಸಚೇ ಅಗಾರಂ ಅಜ್ಝಾವಸತಿ, ರಾಜಾ ಹೋತಿ ಚಕ್ಕವತ್ತೀ ಧಮ್ಮಿಕೋ ಧಮ್ಮರಾಜಾ ಚಾತುರನ್ತೋ ವಿಜಿತಾವೀ ಜನಪದತ್ಥಾವರಿಯಪ್ಪತ್ತೋ ಸತ್ತರತನಸಮನ್ನಾಗತೋ. ತಸ್ಸಿಮಾನಿ ಸತ್ತ ರತನಾನಿ ಭವನ್ತಿ, ಸೇಯ್ಯಥಿದಂ – ಚಕ್ಕರತನಂ ಹತ್ಥಿರತನಂ ಅಸ್ಸರತನಂ ಮಣಿರತನಂ ಇತ್ಥಿರತನಂ ಗಹಪತಿರತನಂ ಪರಿಣಾಯಕರತನಮೇವ ಸತ್ತಮಂ. ಪರೋಸಹಸ್ಸಂ ಖೋ ಪನಸ್ಸ ಪುತ್ತಾ ಭವನ್ತಿ ಸೂರಾ ವೀರಙ್ಗರೂಪಾ ಪರಸೇನಪ್ಪಮದ್ದನಾ. ಸೋ ಇಮಂ ಪಥವಿಂ ಸಾಗರಪರಿಯನ್ತಂ ಅಖಿಲಮನಿಮಿತ್ತಮಕಣ್ಟಕಂ ಇದ್ಧಂ ಫೀತಂ ಖೇಮಂ ಸಿವಂ ನಿರಬ್ಬುದಂ ಅದಣ್ಡೇನ ಅಸತ್ಥೇನ ಧಮ್ಮೇನ ಅಭಿವಿಜಿಯ ಅಜ್ಝಾವಸತಿ. ರಾಜಾ ಸಮಾನೋ ಕಿಂ ಲಭತಿ? ಸುಚಿಪರಿವಾರೋ ಹೋತಿ ಸುಚಿಸ್ಸ ಹೋನ್ತಿ ಪರಿವಾರಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಹಪತಿಕಾ ನೇಗಮಜಾನಪದಾ ಗಣಕಮಹಾಮತ್ತಾ ಅನೀಕಟ್ಠಾ ದೋವಾರಿಕಾ ಅಮಚ್ಚಾ ಪಾರಿಸಜ್ಜಾ ರಾಜಾನೋ ಭೋಗಿಯಾ ಕುಮಾರಾ. ರಾಜಾ ಸಮಾನೋ ಇದಂ ಲಭತಿ.

‘‘ಸಚೇ ಖೋ ಪನ ಅಗಾರಸ್ಮಾ ಅನಗಾರಿಯಂ ಪಬ್ಬಜತಿ, ಅರಹಂ ಹೋತಿ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಲೋಕೇ ವಿವಟ್ಟಚ್ಛದೋ. ಬುದ್ಧೋ ಸಮಾನೋ ಕಿಂ ಲಭತಿ? ಸುಚಿಪರಿವಾರೋ ಹೋತಿ, ಸುಚಿಸ್ಸ ಹೋನ್ತಿ ಪರಿವಾರಾ, ಭಿಕ್ಖೂ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಉಪಾಸಕಾ ಉಪಾಸಿಕಾಯೋ ದೇವಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಅಸುರಾ ನಾಗಾ ಗನ್ಧಬ್ಬಾ. ಬುದ್ಧೋ ಸಮಾನೋ ಇದಂ ಲಭತಿ’’. ಏತಮತ್ಥಂ ಭಗವಾ ಅವೋಚ.

೨೪೧. ತತ್ಥೇತಂ ವುಚ್ಚತಿ –

‘‘ಮಿಚ್ಛಾಜೀವಞ್ಚ ಅವಸ್ಸಜಿ ಸಮೇನ ವುತ್ತಿಂ,

ಸುಚಿನಾ ಸೋ ಜನಯಿತ್ಥ ಧಮ್ಮಿಕೇನ;

ಅಹಿತಮಪಿ ಚ ಅಪನುದಿ,

ಹಿತಮಪಿ ಚ ಬಹುಜನಸುಖಞ್ಚ ಅಚರಿ.

‘‘ಸಗ್ಗೇ ವೇದಯತಿ ನರೋ ಸುಖಪ್ಫಲಾನಿ,

ಕರಿತ್ವಾ ನಿಪುಣೇಭಿ ವಿದೂಹಿ ಸಬ್ಭಿ;

ವಣ್ಣಿತಾನಿ ತಿದಿವಪುರವರಸಮೋ,

ಅಭಿರಮತಿ ರತಿಖಿಡ್ಡಾಸಮಙ್ಗೀ.

‘‘ಲದ್ಧಾನಂ ಮಾನುಸಕಂ ಭವಂ ತತೋ,

ಚವಿತ್ವಾನ ಸುಕತಫಲವಿಪಾಕಂ;

ಸೇಸಕೇನ ಪಟಿಲಭತಿ ಲಪನಜಂ,

ಸಮಮಪಿ ಸುಚಿಸುಸುಕ್ಕಂ [ಲದ್ಧಾನ ಮನುಸ್ಸಕಂ ಭವಂ ತತೋ ಚವಿಯ, ಪುನ ಸುಕತಫಲವಿಪಾಕಸೇಸಕೇನ; ಪಟಿಲಭತಿ ಲಪನಜಂ ಸಮಮಪಿ, ಸುಚಿ ಚ ಸುವಿಸುದ್ಧಸುಸುಕ್ಕಂ (ಸ್ಯಾ.)].

‘‘ತಂ ವೇಯ್ಯಞ್ಜನಿಕಾ ಸಮಾಗತಾ ಬಹವೋ,

ಬ್ಯಾಕಂಸು ನಿಪುಣಸಮ್ಮತಾ ಮನುಜಾ;

ಸುಚಿಜನಪರಿವಾರಗಣೋ ಭವತಿ,

ದಿಜಸಮಸುಕ್ಕಸುಚಿಸೋಭನದನ್ತೋ.

‘‘ರಞ್ಞೋ ಹೋತಿ ಬಹುಜನೋ,

ಸುಚಿಪರಿವಾರೋ ಮಹತಿಂ ಮಹಿಂ ಅನುಸಾಸತೋ;

ಪಸಯ್ಹ ನ ಚ ಜನಪದತುದನಂ,

ಹಿತಮಪಿ ಚ ಬಹುಜನಸುಖಞ್ಚ ಚರನ್ತಿ.

‘‘ಅಥ ಚೇ ಪಬ್ಬಜತಿ ಭವತಿ ವಿಪಾಪೋ,

ಸಮಣೋ ಸಮಿತರಜೋ ವಿವಟ್ಟಚ್ಛದೋ;

ವಿಗತದರಥಕಿಲಮಥೋ,

ಇಮಮಪಿ ಚ ಪರಮಪಿ ಚ [ಇಮಮ್ಪಿ ಚ ಪರಮ್ಪಿ ಚ (ಪೀ.), ಪರಂಪಿ ಪರಮಂಪಿ ಚ (ಸ್ಯಾ.)] ಪಸ್ಸತಿ ಲೋಕಂ.

‘‘ತಸ್ಸೋವಾದಕರಾ ಬಹುಗಿಹೀ ಚ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಚ,

ಅಸುಚಿಂ ಗರಹಿತಂ ಧುನನ್ತಿ ಪಾಪಂ;

ಸ ಹಿ ಸುಚಿಭಿ ಪರಿವುತೋ ಭವತಿ,

ಮಲಖಿಲಕಲಿಕಿಲೇಸೇ ಪನುದೇಹೀ’’ತಿ [ತಸ್ಸೋವಾದಕರಾ ಬಹುಗಿಹೀ ಚ, ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಚ ಅಸುಚಿವಿಗರಹಿತ; ಪನುದಿಪಾಪಸ್ಸ ಹಿ ಸುಚಿಭಿಪರಿವುತೋ, ಭವತಿ ಮಲಖಿಲಕಕಿಲೇಸೇ ಪನುದೇತಿ (ಸ್ಯಾ.)].

ಇದಮವೋಚ ಭಗವಾ. ಅತ್ತಮನಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಭಾಸಿತಂ ಅಭಿನನ್ದುನ್ತಿ.

ಲಕ್ಖಣಸುತ್ತಂ ನಿಟ್ಠಿತಂ ಸತ್ತಮಂ.