(೧೭-೧೯) ಸೀಹಪುಬ್ಬದ್ಧಕಾಯಾದಿತಿಲಕ್ಖಣಂ

೨೨೪. ‘‘ಯಮ್ಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಥಾಗತೋ ಪುರಿಮಂ ಜಾತಿಂ ಪುರಿಮಂ ಭವಂ ಪುರಿಮಂ ನಿಕೇತಂ ಪುಬ್ಬೇ ಮನುಸ್ಸಭೂತೋ ಸಮಾನೋ ಬಹುಜನಸ್ಸ ಅತ್ಥಕಾಮೋ ಅಹೋಸಿ ಹಿತಕಾಮೋ ಫಾಸುಕಾಮೋ ಯೋಗಕ್ಖೇಮಕಾಮೋ – ‘ಕಿನ್ತಿಮೇ ಸದ್ಧಾಯ ವಡ್ಢೇಯ್ಯುಂ, ಸೀಲೇನ ವಡ್ಢೇಯ್ಯುಂ, ಸುತೇನ ವಡ್ಢೇಯ್ಯುಂ [ಸುತೇನ ವಡ್ಢೇಯ್ಯುಂ, ಬುದ್ಧಿಯಾ ವಡ್ಢೇಯ್ಯುಂ (ಸ್ಯಾ.)], ಚಾಗೇನ ವಡ್ಢೇಯ್ಯುಂ, ಧಮ್ಮೇನ ವಡ್ಢೇಯ್ಯುಂ, ಪಞ್ಞಾಯ ವಡ್ಢೇಯ್ಯುಂ, ಧನಧಞ್ಞೇನ ವಡ್ಢೇಯ್ಯುಂ, ಖೇತ್ತವತ್ಥುನಾ ವಡ್ಢೇಯ್ಯುಂ, ದ್ವಿಪದಚತುಪ್ಪದೇಹಿ ವಡ್ಢೇಯ್ಯುಂ, ಪುತ್ತದಾರೇಹಿ ವಡ್ಢೇಯ್ಯುಂ, ದಾಸಕಮ್ಮಕರಪೋರಿಸೇಹಿ ವಡ್ಢೇಯ್ಯುಂ, ಞಾತೀಹಿ ವಡ್ಢೇಯ್ಯುಂ, ಮಿತ್ತೇಹಿ ವಡ್ಢೇಯ್ಯುಂ, ಬನ್ಧವೇಹಿ ವಡ್ಢೇಯ್ಯು’ನ್ತಿ. ಸೋ ತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಕಟತ್ತಾ…ಪೇ… ಸೋ ತತೋ ಚುತೋ ಇತ್ಥತ್ತಂ ಆಗತೋ ಸಮಾನೋ ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ಮಹಾಪುರಿಸಲಕ್ಖಣಾನಿ ಪಟಿಲಭತಿ. ಸೀಹಪುಬ್ಬದ್ಧಕಾಯೋ ಚ ಹೋತಿ ಚಿತನ್ತರಂಸೋ ಚ ಸಮವಟ್ಟಕ್ಖನ್ಧೋ ಚ.

‘‘ಸೋ ತೇಹಿ ಲಕ್ಖಣೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಸಚೇ ಅಗಾರಂ ಅಜ್ಝಾವಸತಿ, ರಾಜಾ ಹೋತಿ ಚಕ್ಕವತ್ತೀ…ಪೇ… ರಾಜಾ ಸಮಾನೋ ಕಿಂ ಲಭತಿ? ಅಪರಿಹಾನಧಮ್ಮೋ ಹೋತಿ, ನ ಪರಿಹಾಯತಿ ಧನಧಞ್ಞೇನ ಖೇತ್ತವತ್ಥುನಾ ದ್ವಿಪದಚತುಪ್ಪದೇಹಿ ಪುತ್ತದಾರೇಹಿ ದಾಸಕಮ್ಮಕರಪೋರಿಸೇಹಿ ಞಾತೀಹಿ ಮಿತ್ತೇಹಿ ಬನ್ಧವೇಹಿ, ನ ಪರಿಹಾಯತಿ ಸಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ. ರಾಜಾ ಸಮಾನೋ ಇದಂ ಲಭತಿ… ಬುದ್ಧೋ ಸಮಾನೋ ಕಿಂ ಲಭತಿ? ಅಪರಿಹಾನಧಮ್ಮೋ ಹೋತಿ, ನ ಪರಿಹಾಯತಿ ಸದ್ಧಾಯ ಸೀಲೇನ ಸುತೇನ ಚಾಗೇನ ಪಞ್ಞಾಯ, ನ ಪರಿಹಾಯತಿ ಸಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ. ಬುದ್ಧೋ ಸಮಾನೋ ಇದಂ ಲಭತಿ’’. ಏತಮತ್ಥಂ ಭಗವಾ ಅವೋಚ.

೨೨೫. ತತ್ಥೇತಂ ವುಚ್ಚತಿ –

‘‘ಸದ್ಧಾಯ ಸೀಲೇನ ಸುತೇನ ಬುದ್ಧಿಯಾ,

ಚಾಗೇನ ಧಮ್ಮೇನ ಬಹೂಹಿ ಸಾಧುಹಿ;

ಧನೇನ ಧಞ್ಞೇನ ಚ ಖೇತ್ತವತ್ಥುನಾ,

ಪುತ್ತೇಹಿ ದಾರೇಹಿ ಚತುಪ್ಪದೇಹಿ ಚ.

‘‘ಞಾತೀಹಿ ಮಿತ್ತೇಹಿ ಚ ಬನ್ಧವೇಹಿ ಚ,

ಬಲೇನ ವಣ್ಣೇನ ಸುಖೇನ ಚೂಭಯಂ;

ಕಥಂ ನ ಹಾಯೇಯ್ಯುಂ ಪರೇತಿ ಇಚ್ಛತಿ,

ಅತ್ಥಸ್ಸ ಮಿದ್ಧೀ ಚ [ಇದಂ ಸಮಿದ್ಧಞ್ಚ (ಕ.), ಅದ್ಧಂ ಸಮಿದ್ಧಞ್ಚ (ಸ್ಯಾ.)] ಪನಾಭಿಕಙ್ಖತಿ.

‘‘ಸ ಸೀಹಪುಬ್ಬದ್ಧಸುಸಣ್ಠಿತೋ ಅಹು,

ಸಮವಟ್ಟಕ್ಖನ್ಧೋ ಚ ಚಿತನ್ತರಂಸೋ;

ಪುಬ್ಬೇ ಸುಚಿಣ್ಣೇನ ಕತೇನ ಕಮ್ಮುನಾ,

ಅಹಾನಿಯಂ ಪುಬ್ಬನಿಮಿತ್ತಮಸ್ಸ ತಂ.

‘‘ಗಿಹೀಪಿ ಧಞ್ಞೇನ ಧನೇನ ವಡ್ಢತಿ,

ಪುತ್ತೇಹಿ ದಾರೇಹಿ ಚತುಪ್ಪದೇಹಿ ಚ;

ಅಕಿಞ್ಚನೋ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ಅನುತ್ತರಂ,

ಪಪ್ಪೋತಿ ಬೋಧಿಂ ಅಸಹಾನಧಮ್ಮತ’’ನ್ತಿ [ಸಮ್ಬೋಧಿಮಹಾನಧಮ್ಮತನ್ತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕ.) ಟೀಕಾ ಓಲೋಕೇತಬ್ಬಾ].