೪. ಪುರಾಣಚೀವರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೫೦೩-೫. ತೇನ ಸಮಯೇನಾತಿ ಪುರಾಣಚೀವರಸಿಕ್ಖಾಪದಂ. ತತ್ಥ ಯಾವ ಸತ್ತಮಾ ಪಿತಾಮಹಯುಗಾತಿ ಪಿತುಪಿತಾ ಪಿತಾಮಹೋ, ಪಿತಾಮಹಸ್ಸ ಯುಗಂ ಪಿತಾಮಹಯುಗಂ. ಯುಗನ್ತಿ ಆಯುಪ್ಪಮಾಣಂ ವುಚ್ಚತಿ. ಅಭಿಲಾಪ ಮತ್ತಮೇವ ಚೇತಂ. ಅತ್ಥತೋ ಪನ ಪಿತಾಮಹೋಯೇವ ಪಿತಾಮಹಯುಗಂ. ತತೋ ಉದ್ಧಂ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಪುಬ್ಬಪುರಿಸಾ ಪಿತಾಮಹಗ್ಗಹಣೇನೇವ ಗಹಿತಾ. ಏವಂ ಯಾವ ಸತ್ತಮೋ ಪುರಿಸೋ ತಾವ ಯಾ ಅಸಮ್ಬದ್ಧಾ ಸಾ ಯಾವ ಸತ್ತಮಾ ಪಿತಾಮಹಯುಗಾ ಅಸಮ್ಬದ್ಧಾತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ದೇಸನಾಮುಖಮೇವ ಚೇತಂ. ‘‘ಮಾತಿತೋ ವಾ ಪಿತಿತೋ ವಾ’’ತಿವಚನತೋ ಪನ ಪಿತಾಮಹಯುಗಮ್ಪಿ ಪಿತಾಮಹಿಯುಗಮ್ಪಿ ಮಾತಾಮಹಯುಗಮ್ಪಿ ಮಾತಾಮಹಿಯುಗಮ್ಪಿ ತೇಸಂ ಭಾತುಭಗಿನೀಭಾಗಿನೇಯ್ಯಪುತ್ತಪಪುತ್ತಾದಯೋಪಿ ಸಬ್ಬೇ ಇಧ ಸಙ್ಗಹಿತಾ ಏವಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

ತತ್ರಾಯಂ ವಿತ್ಥಾರನಯೋ – ಪಿತಾ ಪಿತುಪಿತಾ ತಸ್ಸ ಪಿತಾ ತಸ್ಸಾಪಿ ಪಿತಾತಿ ಏವಂ ಯಾವ ಸತ್ತಮಾ ಯುಗಾ, ಪಿತಾ ಪಿತುಮಾತಾ ತಸ್ಸಾ ಪಿತಾ ಚ ಮಾತಾ ಚ ಭಾತಾ ಚ ಭಗಿನೀ ಚ ಪುತ್ತಾ ಚ ಧೀತರೋ ಚಾತಿ ಏವಮ್ಪಿ ಉದ್ಧಞ್ಚ ಅಧೋ ಚ ಯಾವ ಸತ್ತಮಾ ಯುಗಾ, ಪಿತಾ ಪಿತುಭಾತಾ ಪಿತುಭಗಿನೀ ಪಿತುಪುತ್ತಾ ಪಿತುಧೀತರೋ ತೇಸಮ್ಪಿ ಪುತ್ತಧೀತುಪರಮ್ಪರಾತಿ ಏವಮ್ಪಿ ಯಾವ ಸತ್ತಮಾ ಯುಗಾ, ಮಾತಾ ಮಾತುಮಾತಾ ತಸ್ಸಾ ಮಾತಾ ತಸ್ಸಾಪಿ ಮಾತಾತಿ ಏವಮ್ಪಿ ಯಾವ ಸತ್ತಮಾ ಯುಗಾ, ಮಾತಾ ಮಾತುಪಿತಾ ತಸ್ಸ ಮಾತಾ ಚ ಪಿತಾ ಚ ಭಾತಾ ಚ ಭಗಿನೀ ಚ ಪುತ್ತಾ ಚ ಧೀತರೋ ಚಾತಿ, ಏವಮ್ಪಿ ಉದ್ಧಞ್ಚ ಅಧೋ ಚ ಯಾವ ಸತ್ತಮಾ ಯುಗಾ, ಮಾತಾ ಮಾತುಭಾತಾ ಮಾತುಭಗಿನೀ ಮಾತುಪುತ್ತಾ ಮಾತುಧೀತರೋ ತೇಸಮ್ಪಿ ಪುತ್ತಧೀತುಪರಮ್ಪರಾತಿ ಏವಮ್ಪಿ ಯಾವ ಸತ್ತಮಾ ಯುಗಾ, ನೇವ ಮಾತುಸಮ್ಬನ್ಧೇನ ನ ಪಿತುಸಮ್ಬನ್ಧೇನ ಸಮ್ಬದ್ಧಾ, ಅಯಂ ಅಞ್ಞಾತಿಕಾ ನಾಮ.

ಉಭತೋ ಸಙ್ಘೇತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇ ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥೇನ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥೇನಾತಿ ಅಟ್ಠವಾಚಿಕವಿನಯಕಮ್ಮೇನ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾ.

ಸಕಿಂ ನಿವತ್ಥಮ್ಪಿ ಸಕಿಂ ಪಾರುತಮ್ಪೀತಿ ರಜಿತ್ವಾ ಕಪ್ಪಂ ಕತ್ವಾ ಏಕವಾರಮ್ಪಿ ನಿವತ್ಥಂ ವಾ ಪಾರುತಂ ವಾ. ಅನ್ತಮಸೋ ಪರಿಭೋಗಸೀಸೇನ ಅಂಸೇ ವಾ ಮತ್ಥಕೇ ವಾ ಕತ್ವಾ ಮಗ್ಗಂ ಗತೋ ಹೋತಿ, ಉಸ್ಸೀಸಕಂ ವಾ ಕತ್ವಾ ನಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಏತಮ್ಪಿ ಪುರಾಣಚೀವರಮೇವ. ಸಚೇ ಪನ ಪಚ್ಚತ್ಥರಣಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಾ ಕತ್ವಾ ನಿಪಜ್ಜತಿ, ಹತ್ಥೇಹಿ ವಾ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಆಕಾಸೇ ವಿತಾನಂ ಕತ್ವಾ ಸೀಸೇನ ಅಫುಸನ್ತೋ ಗಚ್ಛತಿ, ಅಯಂ ಪರಿಭೋಗೋ ನಾಮ ನ ಹೋತೀತಿ ಕುರುನ್ದಿಯಂ ವುತ್ತಂ.

ಧೋತಂ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಏವಂ ಆಣತ್ತಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಧೋವನತ್ಥಾಯ ಉದ್ಧನಂ ಸಜ್ಜೇತಿ, ದಾರೂನಿ ಸಂಹರತಿ, ಅಗ್ಗಿಂ ಕರೋತಿ, ಉದಕಂ ಆಹರತಿ ಯಾವ ನಂ ಧೋವಿತ್ವಾ ಉಕ್ಖಿಪತಿ, ತಾವ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಪಯೋಗೇ ಪಯೋಗೇ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ. ಧೋವಿತ್ವಾ ಉಕ್ಖಿತ್ತಮತ್ತೇ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ಹೋತಿ. ಸಚೇ ದುದ್ಧೋತನ್ತಿ ಮಞ್ಞಮಾನಾ ಪುನ ಸಿಞ್ಚತಿ ವಾ ಧೋವತಿ ವಾ ಯಾವ ನಿಟ್ಠಾನಂ ನ ಗಚ್ಛತಿ ತಾವ ಪಯೋಗೇ ಪಯೋಗೇ ದುಕ್ಕಟಂ. ಏಸ ನಯೋ ರಜನಾಕೋಟನೇಸು. ರಜನದೋಣಿಯಞ್ಹಿ ರಜನಂ ಆಕಿರಿತ್ವಾ ಯಾವ ಸಕಿಂ ಚೀವರಂ ರಜತಿ, ತತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ರಜನತ್ಥಾಯ ಕರೋತಿ, ಪಚ್ಛಾ ವಾ ಪಟಿರಜತಿ, ಸಬ್ಬತ್ಥ ಪಯೋಗೇ ಪಯೋಗೇ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ. ಏವಂ ಆಕೋಟನೇಪಿ ಪಯೋಗೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

೫೦೬. ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ಅಞ್ಞಾತಿಕಸಞ್ಞೀ ಪುರಾಣಚೀವರಂ ಧೋವಾಪೇತೀತಿ ನೋ ಚೇಪಿ ‘‘ಇಮಂ ಧೋವಾ’’ತಿ ವದತಿ, ಅಥ ಖೋ ಧೋವನತ್ಥಾಯ ಕಾಯವಿಕಾರಂ ಕತ್ವಾ ಹತ್ಥೇನ ವಾ ಹತ್ಥೇ ದೇತಿ, ಪಾದಮೂಲೇ ವಾ ಠಪೇತಿ, ಉಪರಿ ವಾ ಖಿಪತಿ, ಸಿಕ್ಖಮಾನಾಸಾಮಣೇರೀಸಾಮಣೇರಉಪಾಸಕತಿತ್ಥಿಯಾದೀನಂ ವಾ ಹತ್ಥೇ ಪೇಸೇತಿ, ನದೀತಿತ್ಥೇ ಧೋವನ್ತಿಯಾ ಉಪಚಾರೇ ವಾ ಖಿಪತಿ, ಅನ್ತೋದ್ವಾದಸಹತ್ಥೇ ಓಕಾಸೇ ಠತ್ವಾ, ಧೋವಾಪಿತಂಯೇವ ಹೋತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಉಪಚಾರಂ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಓರತೋ ಠಪೇತಿ ಸಾ ಚೇ ಧೋವಿತ್ವಾ ಆನೇತಿ, ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸಿಕ್ಖಮಾನಾಯ ವಾ ಸಾಮಣೇರಿಯಾ ವಾ ಉಪಾಸಿಕಾಯ ವಾ ಹತ್ಥೇ ಧೋವನತ್ಥಾಯ ದೇತಿ, ಸಾ ಚೇ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಧೋವತಿ, ಆಪತ್ತಿಯೇವ. ಉಪಾಸಕಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ ದೇತಿ, ಸೋ ಚೇ ಲಿಙ್ಗೇ ಪರಿವತ್ತೇ ಭಿಕ್ಖುನೀಸು ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಧೋವತಿ, ಆಪತ್ತಿಯೇವ. ಸಾಮಣೇರಸ್ಸ ವಾ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ವಾ ಹತ್ಥೇ ದಿನ್ನೇಪಿ ಲಿಙ್ಗಪರಿವತ್ತನೇ ಏಸೇವ ನಯೋ.

ಧೋವಾಪೇತಿ ರಜಾಪೇತೀತಿಆದೀಸು ಏಕೇನ ವತ್ಥುನಾ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ, ದುತಿಯೇನ ದುಕ್ಕಟಂ. ತೀಣಿಪಿ ಕಾರಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ಏಕೇನ ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ, ಸೇಸೇಹಿ ದ್ವೇ ದುಕ್ಕಟಾನಿ. ಯಸ್ಮಾ ಪನೇತಾನಿ ಧೋವನಾದೀನಿ ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ವಾ ಉಪ್ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ವಾ ಕಾರೇನ್ತಸ್ಸ ಮೋಕ್ಖೋ ನತ್ಥಿ, ತಸ್ಮಾ ಏತ್ಥ ತೀಣಿ ಚತುಕ್ಕಾನಿ ವುತ್ತಾನಿ. ಸಚೇಪಿ ಹಿ ‘‘ಇಮಂ ಚೀವರಂ ರಜಿತ್ವಾ ಧೋವಿತ್ವಾ ಆನೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಸಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಪಠಮಂ ಧೋವಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ರಜತಿ, ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯೇನ ದುಕ್ಕಟಮೇವ. ಏವಂ ಸಬ್ಬೇಸು ವಿಪರೀತವಚನೇಸು ನಯೋ ನೇತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಪನ ‘‘ಧೋವಿತ್ವಾ ಆನೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತಾ ಧೋವತಿ ಚೇವ ರಜತಿ ಚ, ಧೋವಾಪನಪಚ್ಚಯಾ ಏವ ಆಪತ್ತಿ, ರಜನೇ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಏವಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ವುತ್ತಾಧಿಕಕರಣೇ ‘‘ಅವುತ್ತಾ ಧೋವತೀ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಲಕ್ಖಣೇನ ಅನಾಪತ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಚೀವರೇ ಯಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ತುಯ್ಹಂ ಭಾರೋ’’ತಿ ವದನ್ತೋ ಪನ ಏಕವಾಚಾಯ ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಆಪತ್ತಿಯೋ ಆಪಜ್ಜತೀತಿ.

ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ವೇಮತಿಕೋ ಅಞ್ಞಾತಿಕಾಯ ಞಾತಿಕಸಞ್ಞೀತಿ ಇಮಾನಿಪಿ ಪದಾನಿ ವುತ್ತಾನಂಯೇವ ತಿಣ್ಣಂ ಚತುಕ್ಕಾನಂ ವಸೇನ ವಿತ್ಥಾರತೋ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ.

ಏಕತೋ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ಧೋವಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ. ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ಪನ ಯಥಾವತ್ಥುಕಮೇವ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾ ನಾಮ ಪಞ್ಚಸತಾ ಸಾಕಿಯಾನಿಯೋ.

೫೦೭. ಅವುತ್ತಾ ಧೋವತೀತಿ ಉದ್ದೇಸಾಯ ವಾ ಓವಾದಾಯ ವಾ ಆಗತಾ ಕಿಲಿನ್ನಂ ಚೀವರಂ ದಿಸ್ವಾ ಠಪಿತಟ್ಠಾನತೋ ಗಹೇತ್ವಾ ವಾ ‘‘ದೇಥ, ಅಯ್ಯ, ಧೋವಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹರಾಪೇತ್ವಾ ವಾ ಧೋವತಿ ಚೇವ ರಜತಿ ಚ ಆಕೋಟೇತಿ ಚ, ಅಯಂ ಅವುತ್ತಾ ಧೋವತಿ ನಾಮ. ಯಾಪಿ ‘‘ಇಮಂ ಚೀವರಂ ಧೋವಾ’’ತಿ ದಹರಂ ವಾ ಸಾಮಣೇರಂ ವಾ ಆಣಾಪೇನ್ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಆಹರಥಯ್ಯ ಅಹಂ ಧೋವಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಧೋವತಿ, ತಾವಕಾಲಿಕಂ ವಾ ಗಹೇತ್ವಾ ಧೋವಿತ್ವಾ ರಜಿತ್ವಾ ದೇತಿ, ಅಯಮ್ಪಿ ಅವುತ್ತಾ ಧೋವತಿ ನಾಮ.

ಅಞ್ಞಂ ಪರಿಕ್ಖಾರನ್ತಿ ಉಪಾಹನತ್ಥವಿಕಪತ್ತತ್ಥವಿಕಅಂಸಬದ್ಧಕಕಾಯಬನ್ಧನಮಞ್ಚಪೀಠಭಿಸಿತಟ್ಟಿಕಾದಿಂ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಧೋವಾಪೇತಿ, ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವ.

ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀಸು ಪನ ಇದಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಛಸಮುಟ್ಠಾನಂ, ಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಪುರಾಣಚೀವರಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.