೯. ದುತಿಯದುಟ್ಠದೋಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೩೯೧. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾತಿ ದುತಿಯದುಟ್ಠದೋಸಸಿಕ್ಖಾಪದಂ. ತತ್ಥ ಹನ್ದ ಮಯಂ ಆವುಸೋ ಇಮಂ ಛಗಲಕಂ ದಬ್ಬಂ ಮಲ್ಲಪುತ್ತಂ ನಾಮ ಕರೋಮಾತಿ ತೇ ಕಿರ ಪಠಮವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಅತ್ತನೋ ಮನೋರಥಂ ಸಮ್ಪಾದೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಾ ಲದ್ಧನಿಗ್ಗಹಾ ವಿಘಾತಪ್ಪತ್ತಾ ‘‘ಇದಾನಿ ಜಾನಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ತಾದಿಸಂ ವತ್ಥುಂ ಪರಿಯೇಸಮಾನಾ ವಿಚರನ್ತಿ. ಅಥೇಕದಿವಸಂ ದಿಸ್ವಾ ತುಟ್ಠಾ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಹನ್ದ ಮಯಂ, ಆವುಸೋ, ಇಮಂ ಛಗಲಕಂ ದಬ್ಬಂ ಮಲ್ಲಪುತ್ತಂ ನಾಮ ಕರೋಮಾ’’ತಿ, ‘‘ದಬ್ಬೋ ಮಲ್ಲಪುತ್ತೋ ನಾಮಾಯ’’ನ್ತಿ ಏವಮಸ್ಸ ನಾಮಂ ಕರೋಮಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಏಸ ನಯೋ ಮೇತ್ತಿಯಂ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖುನಿನ್ತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ.

ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಮೇತ್ತಿಯಭುಮಜಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನುಯುಞ್ಜಿಂಸೂತಿ ಏವಂ ಅನುಯುಞ್ಜಿಂಸು –‘‘ಆವುಸೋ, ಕುಹಿಂ ತುಮ್ಹೇಹಿ ದಬ್ಬೋ ಮಲ್ಲಪುತ್ತೋ ಮೇತ್ತಿಯಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ದಿಟ್ಠೋ’’ತಿ? ‘‘ಗಿಜ್ಝಕೂಟಪಬ್ಬತಪಾದೇ’’ತಿ. ‘‘ಕಾಯ ವೇಲಾಯ’’ತಿ? ‘‘ಭಿಕ್ಖಾಚಾರಗಮನವೇಲಾಯಾ’’ತಿ. ಆವುಸೋ ದಬ್ಬ ಇಮೇ ಏವಂ ವದನ್ತಿ – ‘‘ತ್ವಂ ತದಾ ಕುಹಿ’’ನ್ತಿ? ‘‘ವೇಳುವನೇ ಭತ್ತಾನಿ ಉದ್ದಿಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ತವ ತಾಯ ವೇಲಾಯ ವೇಳುವನೇ ಅತ್ಥಿಭಾವಂ ಕೋ ಜಾನಾತೀ’’ತಿ? ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ. ತೇ ಸಙ್ಘಂ ಪುಚ್ಛಿಂಸು – ‘‘ಜಾನಾಥ ತುಮ್ಹೇ ತಾಯ ವೇಲಾಯ ಇಮಸ್ಸ ವೇಳುವನೇ ಅತ್ಥಿಭಾವ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಆಮ, ಆವುಸೋ, ಜಾನಾಮ, ಥೇರೋ ಸಮ್ಮುತಿಲದ್ಧದಿವಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ವೇಳುವನೇಯೇವಾ’’ತಿ. ತತೋ ಮೇತ್ತಿಯಭುಮಜಕೇ ಆಹಂಸು – ‘‘ಆವುಸೋ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಕಥಾ ನ ಸಮೇತಿ, ಕಚ್ಚಿ ನೋ ಲೇಸಂ ಓಡ್ಡೇತ್ವಾ ವದಥಾ’’ತಿ. ಏವಂ ತೇ ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಅನುಯುಞ್ಜಿಯಮಾನಾ ಆಮ ಆವುಸೋತಿ ವತ್ವಾ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ.

ಕಿಂ ಪನ ತುಮ್ಹೇ, ಆವುಸೋ, ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ದಬ್ಬಂ ಮಲ್ಲಪುತ್ತಂ ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯಸ್ಸ ಅಧಿಕರಣಸ್ಸಾತಿ ಏತ್ಥ ಅಞ್ಞಭಾಗಸ್ಸ ಇದಂ, ಅಞ್ಞಭಾಗೋ ವಾ ಅಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯಂ. ಅಧಿಕರಣನ್ತಿ ಆಧಾರೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ವತ್ಥು ಅಧಿಟ್ಠಾನನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಯೋ ಹಿ ಸೋ ‘‘ದಬ್ಬೋ ಮಲ್ಲಪುತ್ತೋ ನಾಮಾ’’ತಿ ಛಗಲಕೋ ವುತ್ತೋ, ಸೋ ಯ್ವಾಯಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ದಬ್ಬಸ್ಸ ಮಲ್ಲಪುತ್ತಸ್ಸ ಭಾಗೋ ಕೋಟ್ಠಾಸೋ ಪಕ್ಖೋ ಮನುಸ್ಸಜಾತಿ ಚೇವ ಭಿಕ್ಖುಭಾವೋ ಚ ತತೋ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಭಾಗಸ್ಸ ಕೋಟ್ಠಾಸಸ್ಸ ಪಕ್ಖಸ್ಸ ಹೋತಿ ತಿರಚ್ಛಾನಜಾತಿಯಾ ಚೇವ ಛಗಲಕಭಾವಸ್ಸ ಚ ಸೋ ವಾ ಅಞ್ಞಭಾಗೋ ಅಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ತಸ್ಮಾ ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯಸಙ್ಖ್ಯಂ ಲಭತಿ. ಯಸ್ಮಾ ಚ ತೇಸಂ ‘‘ಇಮಂ ಮಯಂ ದಬ್ಬಂ ಮಲ್ಲಪುತ್ತಂ ನಾಮ ಕರೋಮಾ’’ತಿ ವದನ್ತಾನಂ ತಸ್ಸಾ ನಾಮಕರಣಸಞ್ಞಾಯ ಆಧಾರೋ ವತ್ಥು ಅಧಿಟ್ಠಾನಂ, ತಸ್ಮಾ ಅಧಿಕರಣನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ತಞ್ಹಿ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯಸ್ಸ ಅಧಿಕರಣಸ್ಸಾ’’ತಿ ಆಹಂಸು, ನ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರಂ. ಕಸ್ಮಾ? ಅಸಮ್ಭವತೋ. ನ ಹಿ ತೇ ಚತುನ್ನಂ ಅಧಿಕರಣಾನಂ ಕಸ್ಸಚಿ ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯಸ್ಸ ಅಧಿಕರಣಸ್ಸ ಕಞ್ಚಿದೇಸಂ ಲೇಸಮತ್ತಂ ಉಪಾದಿಯಿಂಸು. ನ ಚ ಚತುನ್ನಂ ಅಧಿಕರಣಾನಂ ಲೇಸೋ ನಾಮ ಅತ್ಥಿ. ಜಾತಿಲೇಸಾದಯೋ ಹಿ ಪುಗ್ಗಲಾನಂಯೇವ ಲೇಸಾ ವುತ್ತಾ, ನ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಾದೀನಂ. ಇದಞ್ಚ ‘‘ದಬ್ಬೋ ಮಲ್ಲಪುತ್ತೋ’’ತಿ ನಾಮಂ ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯಾಧಿಕರಣಭಾವೇ ಠಿತಸ್ಸ ಛಗಲಕಸ್ಸ ಕೋಚಿ ದೇಸೋ ಹೋತಿ ಥೇರಂ ಅಮೂಲಕೇನ ಪಾರಾಜಿಕೇನ ಅನುದ್ಧಂಸೇತುಂ ಲೇಸಮತ್ತೋ.

ಏತ್ಥ ಚ ದಿಸ್ಸತಿ ಅಪದಿಸ್ಸತಿ ಅಸ್ಸ ಅಯನ್ತಿ ವೋಹರೀಯತೀತಿ ದೇಸೋ. ಜಾತಿಆದೀಸು ಅಞ್ಞತರಕೋಟ್ಠಾಸಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ ವತ್ಥುಂ ಲಿಸ್ಸತಿ ಸಿಲಿಸ್ಸತಿ ವೋಹಾರಮತ್ತೇನೇವ ಈಸಕಂ ಅಲ್ಲೀಯತೀತಿ ಲೇಸೋ. ಜಾತಿಆದೀನಂಯೇವ ಅಞ್ಞತರಕೋಟ್ಠಾಸಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ತತೋ ಪರಂ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವ. ಸಿಕ್ಖಾಪದಪಞ್ಞತ್ತಿಯಮ್ಪಿ ಅಯಮೇವತ್ಥೋ. ಪದಭಾಜನೇ ಪನ ಯಸ್ಸ ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯಸ್ಸ ಅಧಿಕರಣಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚಿದೇಸಂ ಲೇಸಮತ್ತಂ ಉಪಾದಾಯ ಪಾರಾಜಿಕೇನ ಧಮ್ಮೇನ ಅನುದ್ಧಂಸೇಯ್ಯ, ತಂ ಯಸ್ಮಾ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿವಸೇನೇವ ಆವಿಭೂತಂ, ತಸ್ಮಾ ನ ವಿಭತ್ತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

೩೯೩. ಯಾನಿ ಪನ ಅಧಿಕರಣನ್ತಿ ವಚನಸಾಮಞ್ಞತೋ ಅತ್ಥುದ್ಧಾರವಸೇನ ಪವತ್ತಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಅಧಿಕರಣಾನಿ, ತೇಸಂ ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯತಾ ಚ ತಬ್ಭಾಗಿಯತಾ ಚ ಯಸ್ಮಾ ಅಪಾಕಟಾ ಜಾನಿತಬ್ಬಾ ಚ ವಿನಯಧರೇಹಿ, ತಸ್ಮಾ ವಚನಸಾಮಞ್ಞತೋ ಲದ್ಧಂ ಅಧಿಕರಣಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ತಂ ಆವಿಕರೋನ್ತೋ ‘‘ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯಸ್ಸ ಅಧಿಕರಣಸ್ಸಾತಿ ಆಪತ್ತಞ್ಞಭಾಗಿಯಂ ವಾ ಹೋತಿ ಅಧಿಕರಣಞ್ಞಭಾಗಿಯಂ ವಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಯಾ ಚ ಸಾ ಅವಸಾನೇ ಆಪತ್ತಞ್ಞಭಾಗಿಯಸ್ಸ ಅಧಿಕರಣಸ್ಸ ವಸೇನ ಚೋದನಾ ವುತ್ತಾ, ತಮ್ಪಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ಅಯಂ ಸಬ್ಬಾಧಿಕರಣಾನಂ ತಬ್ಭಾಗಿಯಅಞ್ಞಭಾಗಿಯತಾ ಸಮಾಹಟಾತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

ತತ್ಥ ಚ ಆಪತ್ತಞ್ಞಭಾಗಿಯಂ ವಾತಿ ಪಠಮಂ ಉದ್ದಿಟ್ಠತ್ತಾ ‘‘ಕಥಞ್ಚ ಆಪತ್ತಿ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯಾ ಹೋತೀ’’ತಿ ನಿದ್ದೇಸೇ ಆರಭಿತಬ್ಬೇ ಯಸ್ಮಾ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ತಬ್ಭಾಗಿಯವಿಚಾರಣಾಯಂಯೇವ ಅಯಮತ್ಥೋ ಆಗಮಿಸ್ಸತಿ, ತಸ್ಮಾ ಏವಂ ಅನಾರಭಿತ್ವಾ ‘‘ಕಥಞ್ಚ ಅಧಿಕರಣಂ ಅಧಿಕರಣಸ್ಸ ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯ’’ನ್ತಿ ಪಚ್ಛಿಮಪದಂಯೇವ ಗಹೇತ್ವಾ ನಿದ್ದೇಸೋ ಆರದ್ಧೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ತತ್ಥ ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯವಾರೋ ಉತ್ತಾನತ್ಥೋಯೇವ. ಏಕಮೇಕಞ್ಹಿ ಅಧಿಕರಣಂ ಇತರೇಸಂ ತಿಣ್ಣಂ ತಿಣ್ಣಂ ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯಂ ಅಞ್ಞಪಕ್ಖಿಯಂ ಅಞ್ಞಕೋಟ್ಠಾಸಿಯಂ ಹೋತಿ, ವತ್ಥುವಿಸಭಾಗತ್ತಾ, ತಬ್ಭಾಗಿಯವಾರೇ ಪನ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಂ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ತಬ್ಭಾಗಿಯಂ ತಪ್ಪಕ್ಖಿಯಂ ತಂಕೋಟ್ಠಾಸಿಯಂ ವತ್ಥುಸಭಾಗತ್ತಾ, ತಥಾ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಂ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಸ್ಸ. ಕಥಂ? ಬುದ್ಧಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಹಿ ಅಟ್ಠಾರಸ ಭೇದಕರವತ್ಥೂನಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಉಪ್ಪನ್ನವಿವಾದೋ ಚ ಇದಾನಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕವಿವಾದೋ ಚ ವತ್ಥುಸಭಾಗತಾಯ ಏಕಂ ವಿವಾದಾಧಿಕರಣಮೇವ ಹೋತಿ, ತಥಾ ಬುದ್ಧಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಚತಸ್ಸೋ ವಿಪತ್ತಿಯೋ ನಿಸ್ಸಾಯ ಉಪ್ಪನ್ನಅನುವಾದೋ ಚ ಇದಾನಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕಅನುವಾದೋ ಚ ವತ್ಥುಸಭಾಗತಾಯ ಏಕಂ ಅನುವಾದಾಧಿಕರಣಮೇವ ಹೋತಿ. ಯಸ್ಮಾ ಪನ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಸಭಾಗವಿಸಭಾಗವತ್ಥುತೋ ಸಭಾಗಸರಿಕ್ಖಾಸರಿಕ್ಖತೋ ಚ ಏಕಂಸೇನ ತಬ್ಭಾಗಿಯಂ ನ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಂ ಆಪತ್ತಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ಸಿಯಾ ತಬ್ಭಾಗಿಯಂ ಸಿಯಾ ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಆದಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯಸ್ಸ ಪಠಮಂ ನಿದ್ದಿಟ್ಠತ್ತಾ ಇಧಾಪಿ ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯಮೇವ ಪಠಮಂ ನಿದ್ದಿಟ್ಠಂ, ತತ್ಥ ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯತ್ತಞ್ಚ ಪರತೋ ತಬ್ಭಾಗಿಯತ್ತಞ್ಚ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಸ್ಸ ತಬ್ಭಾಗಿಯನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ಬುದ್ಧಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಚತ್ತಾರಿ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಾನಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅಧಿಕರಣಞ್ಚ ಇದಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಾನಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕಂ ಅಧಿಕರಣಞ್ಚ ಸಭಾಗತಾಯ ಸರಿಕ್ಖತಾಯ ಚ ಏಕಂ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಮೇವ ಹೋತಿ. ಕಿಂ ಪನ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಾನಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣಂ, ಉದಾಹು ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಾನಮೇವೇತಂ ಅಧಿವಚನನ್ತಿ? ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಾನಮೇವೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ಏವಂ ಸನ್ತೇಪಿ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಂ ನಾಮ ‘‘ಇದಞ್ಚಿದಞ್ಚ ಏವಂ ಕತ್ತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಯಂ ಕಮ್ಮಲಕ್ಖಣಂ ಮನಸಿಕರೋತಿ ತಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಉಪ್ಪಜ್ಜನತೋ ಪುರಿಮಂ ಪುರಿಮಂ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಉಪ್ಪಜ್ಜನತೋ ಚ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಾನಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಕಿಚ್ಚಾಧಿಕರಣನ್ತಿ ವುತ್ತಂ.

೩೯೪. ಕಿಞ್ಚಿ ದೇಸಂ ಲೇಸಮತ್ತಂ ಉಪಾದಾಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ಯಸ್ಮಾ ದೇಸೋತಿ ವಾ ಲೇಸಮತ್ತೋತಿ ವಾ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಬ್ಯಞ್ಜನತೋ ನಾನಂ ಅತ್ಥತೋ ಏಕಂ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಲೇಸೋ ನಾಮ ದಸ ಲೇಸಾ ಜಾತಿಲೇಸೋ ನಾಮಲೇಸೋ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಜಾತಿಯೇವ ಜಾತಿಲೇಸೋ. ಏಸ ನಯೋ ಸೇಸೇಸು.

೩೯೫. ಇದಾನಿ ತಮೇವ ಲೇಸಂ ವಿತ್ಥಾರತೋ ದಸ್ಸೇತುಂ ಯಥಾ ತಂ ಉಪಾದಾಯ ಅನುದ್ಧಂಸನಾ ಹೋತಿ ತಥಾ ಸವತ್ಥುಕಂ ಕತ್ವಾ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಜಾತಿಲೇಸೋ ನಾಮ ಖತ್ತಿಯೋ ದಿಟ್ಠೋ ಹೋತೀ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಖತ್ತಿಯೋ ದಿಟ್ಠೋ ಹೋತೀತಿ ಅಞ್ಞೋ ಕೋಚಿ ಖತ್ತಿಯಜಾತಿಯೋ ಇಮಿನಾ ಚೋದಕೇನ ದಿಟ್ಠೋ ಹೋತಿ. ಪಾರಾಜಿಕಂ ಧಮ್ಮಂ ಅಜ್ಝಾಪಜ್ಜನ್ತೋತಿ ಮೇಥುನಧಮ್ಮಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರಂ ಆಪಜ್ಜನ್ತೋ. ಅಞ್ಞಂ ಖತ್ತಿಯಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಚೋದೇತೀತಿ ಅಥ ಸೋ ಅಞ್ಞಂ ಅತ್ತನೋ ವೇರಿಂ ಖತ್ತಿಯಜಾತಿಯಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ತಂ ಖತ್ತಿಯಜಾತಿಲೇಸಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಏವಂ ಚೋದೇತಿ ‘‘ಖತ್ತಿಯೋ ಮಯಾ ದಿಟ್ಠೋ ಪಾರಾಜಿಕಂ ಧಮ್ಮಂ ಅಜ್ಝಾಪಜ್ಜನ್ತೋ, ತ್ವಂ ಖತ್ತಿಯೋ, ಪಾರಾಜಿಕಂ ಧಮ್ಮಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋಸೀ’’ ಅಥ ವಾ ‘‘ತ್ವಂ ಸೋ ಖತ್ತಿಯೋ, ನ ಅಞ್ಞೋ, ಪಾರಾಜಿಕಂ ಧಮ್ಮಂ ಅಜ್ಝಾಪನ್ನೋಸಿ, ಅಸ್ಸಮಣೋಸಿ ಅಸಕ್ಯಪುತ್ತಿಯೋಸಿ ನತ್ಥಿ ತಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ಉಪೋಸಥೋ ವಾ ಪವಾರಣಾ ವಾ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಂ ವಾ’’ತಿ, ಆಪತ್ತಿ ವಾಚಾಯ ವಾಚಾಯ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಸ್ಸ. ಏತ್ಥ ಚ ತೇಸಂ ಖತ್ತಿಯಾನಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಅಸದಿಸಸ್ಸ ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ದೀಘಾದಿನೋ ವಾ ದಿಟ್ಠಾದಿನೋ ವಾ ವಸೇನ ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯತಾ ಖತ್ತಿಯಜಾತಿಪಞ್ಞತ್ತಿಯಾ ಆಧಾರವಸೇನ ಅಧಿಕರಣತಾ ಚ ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ಏತೇನುಪಾಯೇನ ಸಬ್ಬಪದೇಸು ಯೋಜನಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

೪೦೦. ಪತ್ತಲೇಸನಿದ್ದೇಸೇ ಚ ಸಾಟಕಪತ್ತೋತಿ ಲೋಹಪತ್ತಸದಿಸೋ ಸುಸಣ್ಠಾನೋ ಸುಚ್ಛವಿ ಸಿನಿದ್ಧೋ ಭಮರವಣ್ಣೋ ಮತ್ತಿಕಾಪತ್ತೋ ವುಚ್ಚತಿ. ಸುಮ್ಭಕಪತ್ತೋತಿ ಪಕತಿಮತ್ತಿಕಾಪತ್ತೋ.

೪೦೬. ಯಸ್ಮಾ ಪನ ಆಪತ್ತಿಲೇಸಸ್ಸ ಏಕಪದೇನೇವ ಸಙ್ಖೇಪತೋ ನಿದ್ದೇಸೋ ವುತ್ತೋ, ತಸ್ಮಾ ವಿತ್ಥಾರತೋಪಿ ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಂ ಅಜ್ಝಾಪಜ್ಜನ್ತೋ ದಿಟ್ಠೋ ಹೋತೀ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಕಸ್ಮಾ ಪನಸ್ಸ ತತ್ಥೇವ ನಿದ್ದೇಸಂ ಅವತ್ವಾ ಇಧ ವಿಸುಂ ವುತ್ತೋತಿ? ಸೇಸನಿದ್ದೇಸೇಹಿ ಅಸಭಾಗತ್ತಾ. ಸೇಸನಿದ್ದೇಸಾ ಹಿ ಅಞ್ಞಂ ದಿಸ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಚೋದನಾವಸೇನ ವುತ್ತಾ. ಅಯಂ ಪನ ಏಕಮೇವ ಅಞ್ಞಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಅಞ್ಞಾಯ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಚೋದನಾವಸೇನ ವುತ್ತೋ. ಯದಿ ಏವಂ ಕಥಂ ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯಂ ಅಧಿಕರಣಂ ಹೋತೀತಿ? ಆಪತ್ತಿಯಾ. ತೇನೇವ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಏವಮ್ಪಿ ಆಪತ್ತಞ್ಞಭಾಗಿಯಞ್ಚ ಹೋತಿ ಲೇಸೋ ಚ ಉಪಾದಿನ್ನೋ’’ತಿ. ಯಞ್ಹಿ ಸೋ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸಂ ಆಪನ್ನೋ ತಂ ಪಾರಾಜಿಕಸ್ಸ ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯಂ ಅಧಿಕರಣಂ. ತಸ್ಸ ಪನ ಅಞ್ಞಭಾಗಿಯಸ್ಸ ಅಧಿಕರಣಸ್ಸ ಲೇಸೋ ನಾಮ ಯೋ ಸೋ ಸಬ್ಬಖತ್ತಿಯಾನಂ ಸಾಧಾರಣೋ ಖತ್ತಿಯಭಾವೋ ವಿಯ ಸಬ್ಬಾಪತ್ತೀನಂ ಸಾಧಾರಣೋ ಆಪತ್ತಿಭಾವೋ. ಏತೇನುಪಾಯೇನ ಸೇಸಾಪತ್ತಿಮೂಲಕನಯೋ ಚೋದಾಪಕವಾರೋ ಚ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

೪೦೮. ಅನಾಪತ್ತಿ ತಥಾಸಞ್ಞೀ ಚೋದೇತಿ ವಾ ಚೋದಾಪೇತಿ ವಾತಿ ‘‘ಪಾರಾಜಿಕಂಯೇವ ಅಯಂ ಆಪನ್ನೋ’’ತಿ ಯೋ ಏವಂ ತಥಾಸಞ್ಞೀ ಚೋದೇತಿ ವಾ ಚೋದಾಪೇತಿ ವಾ ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವ. ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀನಿಪಿ ಪಠಮದುಟ್ಠದೋಸಸದಿಸಾನೇವಾತಿ.

ದುತಿಯದುಟ್ಠದೋಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.