೪. ಅತ್ತಕಾಮಪಾರಿಚರಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೨೯೦. ತೇನ ಸಮಯೇನ ಬುದ್ಧೋ ಭಗವಾತಿ ಅತ್ತಕಾಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ. ತತ್ಥ ಕುಲೂಪಕೋತಿ ಕುಲಪಯಿರುಪಾಸನಕೋ ಚತುನ್ನಂ ಪಚ್ಚಯಾನಂ ಅತ್ಥಾಯ ಕುಲೂಪಸಙ್ಕಮನೇ ನಿಚ್ಚಪ್ಪಯುತ್ತೋ.

ಚೀವರಪಿಣ್ಡಪಾತಸೇನಾಸನಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರನ್ತಿ ಚೀವರಞ್ಚ ಪಿಣ್ಡಪಾತಞ್ಚ ಸೇನಾಸನಞ್ಚ ಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರಞ್ಚ. ಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರನ್ತಿ ಚೇತ್ಥ ಪತಿಕರಣತ್ಥೇನ ಪಚ್ಚಯೋ, ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಸಪ್ಪಾಯಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ಭಿಸಕ್ಕಸ್ಸ ಕಮ್ಮಂ ತೇನ ಅನುಞ್ಞಾತತ್ತಾತಿ ಭೇಸಜ್ಜಂ. ಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯೋವ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಂ, ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಸಪ್ಪಾಯಂ ಭಿಸಕ್ಕಕಮ್ಮಂ ತೇಲಮಧುಫಾಣಿತಾದೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಪರಿಕ್ಖಾರೋತಿ ಪನ ‘‘ಸತ್ತಹಿ ನಗರಪರಿಕ್ಖಾರೇಹಿ ಸುಪರಿಕ್ಖತಂ ಹೋತೀ’’ತಿಆದೀಸು (ಅ. ನಿ. ೭.೬೭) ಪರಿವಾರೋ ವುಚ್ಚತಿ. ‘‘ರಥೋ ಸೀಸಪರಿಕ್ಖಾರೋ ಝಾನಕ್ಖೋ ಚಕ್ಕವೀರಿಯೋ’’ತಿಆದೀಸು (ಸಂ. ನಿ. ೫.೪) ಅಲಙ್ಕಾರೋ. ‘‘ಯೇ ಚಿಮೇ ಪಬ್ಬಜಿತೇನ ಜೀವಿತಪರಿಕ್ಖಾರಾ ಸಮುದಾನೇತಬ್ಬಾ’’ತಿಆದೀಸು (ರೋ. ನಿ. ೧.೧.೧೯೧) ಸಮ್ಭಾರೋ. ಇಧ ಪನ ಸಮ್ಭಾರೋಪಿ ಪರಿವಾರೋಪಿ ವಟ್ಟತಿ. ತಞ್ಹಿ ಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಂ ಜೀವಿತಸ್ಸ ಪರಿವಾರೋಪಿ ಹೋತಿ ಜೀವಿತವಿನಾಸಕಾಬಾಧುಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಅನ್ತರಂ ಅದತ್ವಾ ರಕ್ಖಣತೋ, ಸಮ್ಭಾರೋಪಿ ಯಥಾ ಚಿರಂ ಪವತ್ತತಿ ಏವಮಸ್ಸ ಕಾರಣಭಾವತೋ, ತಸ್ಮಾ ಪರಿಕ್ಖಾರೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಏವಂ ಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಞ್ಚ ತಂ ಪರಿಕ್ಖಾರೋ ಚಾತಿ ಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರೋ, ತಂ ಗಿಲಾನಪಚ್ಚಯಭೇಸಜ್ಜಪರಿಕ್ಖಾರನ್ತಿ ಏವಮತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ.

ವಸಲನ್ತಿ ಹೀನಂ ಲಾಮಕಂ. ಅಥ ವಾ ವಸ್ಸತೀತಿ ವಸಲೋ, ಪಗ್ಘರತೀತಿ ಅತ್ಥೋ, ತಂ ವಸಲಂ, ಅಸುಚಿಪಗ್ಘರಣಕನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ನಿಟ್ಠುಹಿತ್ವಾತಿ ಖೇಳಂ ಪಾತೇತ್ವಾ.

ಕಸ್ಸಾಹಂ ಕೇನ ಹಾಯಾಮೀತಿ ಅಹಂ ಕಸ್ಸಾ ಅಞ್ಞಿಸ್ಸಾ ಇತ್ಥಿಯಾ ಕೇನ ಭೋಗೇನ ವಾ ಅಲಙ್ಕಾರೇನ ವಾ ರೂಪೇನ ವಾ ಪರಿಹಾಯಾಮಿ, ಕಾ ನಾಮ ಮಯಾ ಉತ್ತರಿತರಾತಿ ದೀಪೇತಿ.

೨೯೧. ಸನ್ತಿಕೇತಿ ಉಪಚಾರೇ ಠತ್ವಾ ಸಾಮನ್ತಾ ಅವಿದೂರೇ, ಪದಭಾಜನೇಪಿ ಅಯಮೇವಅತ್ಥೋ ದೀಪಿತೋ. ಅತ್ತಕಾಮಪಾರಿಚರಿಯಾಯಾತಿ ಮೇಥುನಧಮ್ಮಸಙ್ಖಾತೇನ ಕಾಮೇನ ಪಾರಿಚರಿಯಾ ಕಾಮಪಾರಿಚರಿಯಾ. ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ಕಾಮಪಾರಿಚರಿಯಾ ಅತ್ತಕಾಮಪಾರಿಚರಿಯಾ, ಅತ್ತನಾ ವಾ ಕಾಮಿತಾ ಇಚ್ಛಿತಾತಿ ಅತ್ತಕಾಮಾ, ಸಯಂ ಮೇಥುನರಾಗವಸೇನ ಪತ್ಥಿತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅತ್ತಕಾಮಾ ಚ ಸಾ ಪಾರಿಚರಿಯಾ ಚಾತಿ ಅತ್ತಕಾಮಪಾರಿಚರಿಯಾ, ತಸ್ಸಾ ಅತ್ತಕಾಮಪಾರಿಚರಿಯಾಯ. ವಣ್ಣಂ ಭಾಸೇಯ್ಯಾತಿ ಗುಣಂ ಆನಿಸಂಸಂ ಪಕಾಸೇಯ್ಯ.

ತತ್ರ ಯಸ್ಮಾ ‘‘ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ಕಾಮಪಾರಿಚರಿಯಾ’’ತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅತ್ಥವಿಕಪ್ಪೇ ಕಾಮೋ ಚೇವ ಹೇತು ಚ ಪಾರಿಚರಿಯಾ ಚ ಅತ್ಥೋ, ಸೇಸಂ ಬ್ಯಞ್ಜನಂ. ‘‘ಅತ್ತಕಾಮಾ ಚ ಸಾ ಪಾರಿಚರಿಯಾ ಚಾತಿ ಅತ್ತಕಾಮಪಾರಿಚರಿಯಾ’’ತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅತ್ಥವಿಕಪ್ಪೇ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ ಚೇವ ಪಾರಿಚರಿಯಾ ಚಾತಿ ಅತ್ಥೋ, ಸೇಸಂ ಬ್ಯಞ್ಜನಂ. ತಸ್ಮಾ ಬ್ಯಞ್ಜನೇ ಆದರಂ ಅಕತ್ವಾ ಅತ್ಥಮತ್ತಮೇವ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಅತ್ತನೋ ಕಾಮಂ ಅತ್ತನೋ ಹೇತುಂ ಅತ್ತನೋ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಂ ಅತ್ತನೋ ಪಾರಿಚರಿಯ’’ನ್ತಿ ಪದಭಾಜನಂ ವುತ್ತಂ. ‘‘ಅತ್ತನೋ ಕಾಮಂ ಅತ್ತನೋ ಹೇತುಂ ಅತ್ತನೋ ಪಾರಿಚರಿಯ’’ನ್ತಿ ಹಿ ವುತ್ತೇ ಜಾನಿಸ್ಸನ್ತಿ ಪಣ್ಡಿತಾ ‘‘ಏತ್ತಾವತಾ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ಥಾಯ ಕಾಮಪಾರಿಚರಿಯಾ ವುತ್ತಾ’’ತಿ. ‘‘ಅತ್ತನೋ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಂ ಅತ್ತನೋ ಪಾರಿಚರಿಯ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಜಾನಿಸ್ಸನ್ತಿ ‘‘ಏತ್ತಾವತಾ ಅತ್ತನಾ ಇಚ್ಛಿತಕಾಮಿತಟ್ಠೇನ ಅತ್ತಕಾಮಪಾರಿಚರಿಯಾ ವುತ್ತಾ’’ತಿ.

ಇದಾನಿ ತಸ್ಸಾ ಅತ್ತಕಾಮಪಾರಿಚರಿಯಾಯ ವಣ್ಣಭಾಸನಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಏತದಗ್ಗ’’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹ. ತಂ ಉದ್ದೇಸತೋಪಿ ನಿದ್ದೇಸತೋಪಿ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವ. ಅಯಂ ಪನೇತ್ಥ ಪದಸಮ್ಬನ್ಧೋ ಚ ಆಪತ್ತಿವಿನಿಚ್ಛಯೋ ಚ – ಏತದಗ್ಗಂ…ಪೇ… ಪರಿಚರೇಯ್ಯಾತಿ ಯಾ ಮಾದಿಸಂ ಸೀಲವನ್ತಂ ಕಲ್ಯಾಣಧಮ್ಮಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಂ ಏತೇನ ಧಮ್ಮೇನ ಪರಿಚರೇಯ್ಯ, ತಸ್ಸಾ ಏವಂ ಮಾದಿಸಂ ಪರಿಚರನ್ತಿಯಾ ಯಾ ಅಯಂ ಪಾರಿಚರಿಯಾ ನಾಮ, ಏತದಗ್ಗಂ ಪಾರಿಚರಿಯಾನನ್ತಿ.

ಮೇಥುನುಪಸಂಹಿತೇನ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೋತಿ ಏವಂ ಅತ್ತಕಾಮಪಾರಿಚರಿಯಾಯ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸನ್ತೋ ಚ ಮೇಥುನುಪಸಂಹಿತೇನ ಮೇಥುನಧಮ್ಮಪಟಿಸಂಯುತ್ತೇನೇವ ವಚನೇನ ಯೋ ಭಾಸೇಯ್ಯ, ತಸ್ಸ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೋತಿ.

ಇಧಾನಿ ಯಸ್ಮಾ ಮೇಥುನುಪಸಂಹಿತೇನೇವ ಭಾಸನ್ತಸ್ಸ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೋ ವುತ್ತೋ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಅಹಮ್ಪಿ ಖತ್ತಿಯೋ, ತ್ವಮ್ಪಿ ಖತ್ತಿಯಾ, ಅರಹತಿ ಖತ್ತಿಯಾ ಖತ್ತಿಯಸ್ಸ ದಾತುಂ ಸಮಜಾತಿಕತ್ತಾ’’ತಿ ಏವಮಾದೀಹಿ ವಚನೇಹಿ ಪಾರಿಚರಿಯಾಯ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸಮಾನಸ್ಸಾಪಿ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೋ ನತ್ಥಿ. ‘‘ಅಹಮ್ಪಿ ಖತ್ತಿಯೋ’’ತಿಆದಿಕೇ ಪನ ಬಹೂಪಿ ಪರಿಯಾಯೇ ವತ್ವಾ ‘‘ಅರಹಸಿ ತ್ವಂ ಮಯ್ಹಂ ಮೇಥುನಧಮ್ಮಂ ದಾತು’’ನ್ತಿ ಏವಂ ಮೇಥುನಪ್ಪಟಿಸಂಯುತ್ತೇನೇವ ಭಾಸಮಾನಸ್ಸ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೋತಿ.

ಇತ್ಥೀ ಚ ಹೋತೀತಿಆದಿ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತನಯಮೇವ. ಇಧ ಉದಾಯಿತ್ಥೇರೋ ಆದಿಕಮ್ಮಿಕೋ, ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸಾತಿ.

ಸಮುಟ್ಠಾನಾದಿ ಸಬ್ಬಂ ದುಟ್ಠುಲ್ಲವಾಚಾಸದಿಸಂ. ವಿನೀತವತ್ಥೂನಿ ಉತ್ತಾನತ್ಥಾನೇವಾತಿ.

ಅತ್ತಕಾಮಪಾರಿಚರಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.