೫. ಅಚೇಲಕವಗ್ಗೋ

೧. ಅಚೇಲಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೨೬೯. ಅಚೇಲಕವಗ್ಗಸ್ಸ ೯ ಪಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ಪರಿವೇಸನನ್ತಿ ಪರಿವಿಸನಟ್ಠಾನಂ. ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಸಮಾಪನ್ನೋತಿ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಸಮಾಪನ್ನೋ. ದೇತಿ ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸಾತಿ ಸಮತಿತ್ತಿಕಂ ಯಾಗುಪತ್ತಂ ಏಕಪಯೋಗೇನ ದೇತಿ, ಏಕಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಅವಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಅವಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ದೇತಿ, ಪಯೋಗೇ ಪಯೋಗೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಏಸೇವ ನಯೋ ಪೂವಭತ್ತಾದೀಸು. ತಿತ್ಥಿಯೇ ಅತಿತ್ಥಿಯಸಞ್ಞೀತಿ ಮಾತಾ ವಾ ಪಿತಾ ವಾ ತಿತ್ಥಿಯೇಸು ಪಬ್ಬಜತಿ, ತೇಸಂ ಮಾತಾಪಿತುಸಞ್ಞಾಯ ದೇನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಮೇವ ಹೋತಿ. ದಾಪೇತೀತಿ ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನೇನ ದಾಪೇತಿ.

೨೭೩. ಉಪನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ದೇತೀತಿ ತಥಾರೂಪೇ ಭಾಜನೇ ಠಪೇತ್ವಾ ತಂ ಭಾಜನಂ ತೇಸಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಭೂಮಿಯಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ದೇತಿ, ತೇಸಂ ವಾ ಭಾಜನಂ ನಿಕ್ಖಿಪಾಪೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ದೇತಿ, ಪತ್ತಂ ಆಧಾರಕೇ ವಾ ಭೂಮಿಯಂ ವಾ ಠಪೇತ್ವಾಪಿ ‘‘ಇತೋ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ವತ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ತಿತ್ಥಿಯೋ ವದತಿ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ನಾಮ ಇದಂ ಸನ್ತಕಂ, ಇಧ ನ ಆಕಿರಥಾ’’ತಿ ಆಕಿರಿತಬ್ಬಂ. ತಸ್ಸ ಸನ್ತಕತ್ತಾ ಸಹತ್ಥಾ ದಾನಂ ನಾಮ ನ ಹೋತಿ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

ಏಳಕಲೋಮಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಅಚೇಲಕಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಠಮಂ.

೨. ಉಯ್ಯೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೨೭೪. ದುತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ಪಟಿಕ್ಕಮನೇಪೀತಿ ಆಸನಸಾಲಾಯಮ್ಪಿ. ಭತ್ತವಿಸ್ಸಗ್ಗನ್ತಿ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಂ. ನ ಸಮ್ಭಾವೇಸೀತಿ ನ ಪಾಪುಣಿ.

೨೭೬. ಅನಾಚಾರನ್ತಿ ವುತ್ತಾವಸೇಸಂ ಕಾಯವಚೀದ್ವಾರವೀತಿಕ್ಕಮಂ. ದಸ್ಸನೂಪಚಾರಂ ವಾ ಸವನೂಪಚಾರಂ ವಾ ವಿಜಹನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಏತ್ಥ ಯದಿ ಠಿತೋ ವಾ ನಿಸಿನ್ನೋ ವಾ ಉಯ್ಯೋಜೇತಿ; ಯೋ ಉಯ್ಯೋಜಿತೋ, ಸೋ ವಿಜಹತಿ, ತಸ್ಸ ಚ ಆಪತ್ತಿ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಪನ ವಿಜಹನ್ತೇಪಿ ಅತ್ಥತೋ ಇತರೇನ ವಿಜಹಿತಮೇವ ಹೋತಿ. ತಸ್ಮಾ ಯೋ ಉಯ್ಯೋಜೇತಿ, ತಸ್ಸೇವಾಯಂ ಆಪತ್ತಿ. ತತ್ಥ ಸಚೇ ಉಪಚಾರಬ್ಭನ್ತರೇ ಏಕೋ ಪಾದೋ ಹೋತಿ, ದುಕ್ಕಟಂ. ಸೀಮಾತಿಕ್ಕಮೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಏತ್ಥ ಚ ದಸ್ಸನೂಪಚಾರಸ್ಸ ಅಬ್ಭೋಕಾಸೇ ದ್ವಾದಸಹತ್ಥಪ್ಪಮಾಣಂ, ತಥಾ ಸವನೂಪಚಾರಸ್ಸ. ಸಚೇ ಪನ ಅನ್ತರಾ ಕುಟ್ಟದ್ವಾರಪಾಕಾರಾದಯೋ ಹೋನ್ತಿ, ತೇಹಿ ಅನ್ತರಿತಭಾವೋ ದಸ್ಸನೂಪಚಾರಾತಿಕ್ಕಮೋ, ತಸ್ಸ ವಸೇನ ಆಪತ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ನ ಅಞ್ಞೋ ಕೋಚಿ ಪಚ್ಚಯೋ ಹೋತೀತಿ ಠಪೇತ್ವಾ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರಮನಾಚಾರಂ ಅಞ್ಞಂ ಕಿಞ್ಚಿ ಕಾರಣಂ ನ ಹೋತಿ.

೨೭೭. ಕಲಿಸಾಸನಂ ಆರೋಪೇತೀತಿ ‘‘ಕಲೀ’’ತಿ ಕೋಧೋ; ತಸ್ಸ ಸಾಸನಂ ಆರೋಪೇತಿ; ಕೋಧಸ್ಸ ಆಣಂ ಆರೋಪೇತಿ; ಕೋಧವಸೇನ ಠಾನನಿಸಜ್ಜಾದೀಸು ದೋಸಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ‘‘ಪಸ್ಸಥ ಭೋ ಇಮಸ್ಸ ಠಾನಂ, ನಿಸಜ್ಜಂ ಆಲೋಕಿತಂ ವಿಲೋಕಿತಂ ಖಾಣುಕೋ ವಿಯ ತಿಟ್ಠತಿ, ಸುನಖೋ ವಿಯ ನಿಸೀದತಿ, ಮಕ್ಕಟೋ ವಿಯ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ವಿಲೋಕೇತೀ’’ತಿ ಏವಂ ಅಮನಾಪವಚನಂ ವದತಿ ‘‘ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಇಮಿನಾಪಿ ಉಬ್ಬಾಳ್ಹೋ ಪಕ್ಕಮೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

ತಿಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಾಯಚಿತ್ತತೋ ವಾಚಾಚಿತ್ತತೋ ಕಾಯವಾಚಾಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ಕಿರಿಯಂ, ಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಸಚಿತ್ತಕಂ, ಲೋಕವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ಅಕುಸಲಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಉಯ್ಯೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ದುತಿಯಂ.

೩. ಸಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೨೭೯. ತತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ಸಯನಿಘರೇತಿ ಸಯನಿಯಘರೇ. ಯತೋ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖಾ ದಿನ್ನಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಭಿಕ್ಖಾ ದಿನ್ನಾ, ಯಂ ಆಗತೇನ ಲದ್ಧಬ್ಬಂ ತಂ ವೋ ಲದ್ಧಂ; ಗಚ್ಛಥಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಪರಿಯುಟ್ಠಿತೋತಿ ರಾಗಪರಿಯುಟ್ಠಿತೋ; ಮೇಥುನಾಧಿಪ್ಪಾಯೋತಿ ಅತ್ಥೋ.

೨೮೦. ಸಹ ಉಭೋಹಿ ಜನೇಹೀತಿ ಸಭೋಜನಂ; ತಸ್ಮಿಂ ಸಭೋಜನೇ. ಅಥ ವಾ ಸಭೋಜನೇತಿ ಸಭೋಗೇ. ರಾಗಪರಿಯುಟ್ಠಿತಸ್ಸ ಹಿ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಇತ್ಥೀ ಭೋಗೋ ಇತ್ಥಿಯಾ ಚ ಪುರಿಸೋ. ತೇನೇವಸ್ಸ ಪದಭಾಜನೇ – ‘‘ಇತ್ಥೀ ಚೇವ ಹೋತಿ ಪುರಿಸೋ ಚಾ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಮಹಲ್ಲಕೇ ಘರೇತಿ ಮಹಲ್ಲಕೇ ಸಯನಿಘರೇ. ಪಿಟ್ಠಸಙ್ಘಾಟಸ್ಸ ಹತ್ಥಪಾಸಂ ವಿಜಹಿತ್ವಾತಿ ತಸ್ಸ ಸಯನಿಘರೇ ಗಬ್ಭಸ್ಸ ಯೋ ಪಿಟ್ಠಸಙ್ಘಾಟೋ, ತಸ್ಸ ಹತ್ಥಪಾಸಂ ವಿಜಹಿತ್ವಾ; ಅನ್ತೋಸಯನಸ್ಸ ಆಸನ್ನೇ ಠಾನೇ ನಿಸೀದತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಈದಿಸಞ್ಚ ಸಯನಿಘರಂ ಮಹಾಚತುಸ್ಸಾಲಾದೀಸು ಹೋತಿ. ಪಿಟ್ಠಿವಂಸಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾತಿ ಇಮಿನಾ ಮಜ್ಝಾತಿಕ್ಕಮಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ತಸ್ಮಾ ಯಥಾ ವಾ ತಥಾ ವಾ ಕತಸ್ಸ ಖುದ್ದಕಸ್ಸ ಸಯನಿಘರಸ್ಸ ಮಜ್ಝಾತಿಕ್ಕಮೇ ಆಪತ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

ಪಠಮಪಾರಾಜಿಕಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಿರಿಯಂ, ಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಸಚಿತ್ತಕಂ, ಲೋಕವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ಅಕುಸಲಚಿತ್ತಂ, ದ್ವಿವೇದನನ್ತಿ.

ಸಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ತತಿಯಂ.

೨೮೪. ಚತುತ್ಥಪಞ್ಚಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು ಯಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ ಸಿಯಾ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಅನಿಯತದ್ವಯೇ ವುತ್ತನಯಮೇವ. ಯಥಾ ಚ ಸಭೋಜನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ, ಏವಮೇತಾನಿಪಿ ಪಠಮಪಾರಾಜಿಕಸಮುಟ್ಠಾನಾನೇವಾತಿ.

ರಹೋಪಟಿಚ್ಛನ್ನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಚತುತ್ಥಂ, ರಹೋನಿಸಜ್ಜಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ಚಾರಿತ್ತಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೨೯೪. ಛಟ್ಠಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ದೇಥಾವುಸೋ ಭತ್ತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ತಂ ಕಿರ ಭತ್ತಂ ಅಭಿಹಟಂ ಅಹೋಸಿ, ತಸ್ಮಾ ಏವಮಾಹಂಸು. ಅನಭಿಹಟೇ ಪನ ಏವಂ ವತ್ತುಂ ನ ಲಬ್ಭತಿ, ಪಯುತ್ತವಾಚಾ ಹೋತಿ.

೨೯೫. ತೇನ ಹಿ ಭಿಕ್ಖವೇ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಿಪಥಾತಿ ಇದಂ ಪನ ಭಗವಾ ಕುಲಸ್ಸ ಸದ್ಧಾನುರಕ್ಖಣತ್ಥಾಯ ಆಹ. ಯದಿ ‘‘ಭಾಜೇತ್ವಾ ಖಾದಥಾ’’ತಿ ವದೇಯ್ಯ, ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪಸಾದಞ್ಞಥತ್ತಂ ಸಿಯಾ. ಉಸ್ಸಾರಿಯಿತ್ಥಾತಿ ಪಟಿಹರಿಯಿತ್ಥ; ಘರಂಯೇವ ನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಗಮಂಸೂತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ.

೨೯೮. ಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಕಿತ್ತಾವತಾ ಸನ್ತೋ ಹೋತಿ, ಕಿತ್ತಾವತಾ ಅಸನ್ತೋತಿ? ಅನ್ತೋವಿಹಾರೇ ಯತ್ಥ ಠಿತಸ್ಸ ಕುಲಾನಿ ಪಯಿರುಪಾಸನಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ, ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಂ ಪಸ್ಸೇ ವಾ ಅಭಿಮುಖೇ ವಾ ಪಸ್ಸತಿ, ಯಸ್ಸ ಸಕ್ಕಾ ಹೋತಿ ಪಕತಿವಚನೇನ ಆರೋಚೇತುಂ, ಅಯಂ ಸನ್ತೋ ನಾಮ. ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಪರಿಯೇಸಿತ್ವಾ ಆರೋಚನಕಿಚ್ಚಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ಯೋ ಹಿ ಏವಂ ಪರಿಯೇಸಿತಬ್ಬೋ, ಸೋ ಅಸನ್ತೋಯೇವ. ಅಪಿಚ ಅನ್ತೋಉಪಚಾರಸೀಮಾಯ ಭಿಕ್ಖುಂ ದಿಸ್ವಾ ಆಪುಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಗನ್ತ್ವಾ ತತ್ಥ ಯಂ ಪಸ್ಸತಿ, ಸೋ ಆಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ. ನೋ ಚೇ ಪಸ್ಸತಿ, ಅಸನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಪವಿಟ್ಠೋ ನಾಮ ಹೋತಿ.

೩೦೨. ಅನ್ತರಾರಾಮನ್ತಿ ಅನ್ತೋಗಾಮೇ ವಿಹಾರೋ ಹೋತಿ, ತಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಭತ್ತಿಯಘರನ್ತಿ ನಿಮನ್ತಿತಘರಂ ವಾ ಸಲಾಕಭತ್ತಾದಿದಾಯಕಾನಂ ವಾ ಘರಂ. ಆಪದಾಸೂತಿ ಜೀವಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯನ್ತರಾಯೇಸು ಸತಿ ಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

ಕಥಿನಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಾಯವಾಚತೋ ಕಾಯವಾಚಾಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ಕಿರಿಯಾಕಿರಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಚಾರಿತ್ತಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಛಟ್ಠಂ.

೭. ಮಹಾನಾಮಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೩೦೩. ಸತ್ತಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ಮಹಾನಾಮೋ ನಾಮ ಭಗವತೋ ಚೂಳಪಿತುಪುತ್ತೋ ಮಾಸಮತ್ತೇನ ಮಹಲ್ಲಕತರೋ ದ್ವೀಸು ಫಲೇಸು ಪತಿಟ್ಠಿತೋ ಅರಿಯಸಾವಕೋ. ಭೇಸಜ್ಜಂ ಉಸ್ಸನ್ನಂ ಹೋತೀತಿ ವಜತೋ ಆಹರಿತ್ವಾ ಠಪಿತಸಪ್ಪಿ ಬಹು ಹೋತಿ.

೩೦೬. ಸಾದಿತಬ್ಬಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ರೋಗೋ ನತ್ಥೀತಿ ನ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಾ; ರೋಗೇ ಸತಿ ವಿಞ್ಞಾಪೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ಅಧಿವಾಸೇತಬ್ಬಾ. ಏತ್ತಕೇಹಿ ಭೇಸಜ್ಜೇಹಿ ಪವಾರೇಮೀತಿ ನಾಮವಸೇನ ಸಪ್ಪಿತೇಲಾದೀಸು ದ್ವೀಹಿ ತೀಹಿ ವಾ ಪರಿಮಾಣವಸೇನ ಪತ್ಥೇನ ನಾಳಿಯಾ ಆಳ್ಹಕೇನಾತಿ ವಾ.ಅಞ್ಞಂ ಭೇಸಜ್ಜಂ ವಿಞ್ಞಾಪೇತೀತಿ ಸಪ್ಪಿನಾ ಪವಾರಿತೋ ತೇಲಂ ವಿಞ್ಞಾಪೇತಿ, ಆಳ್ಹಕೇನ ಪವಾರಿತೋ ದೋಣಂ. ನ ಭೇಸಜ್ಜೇನ ಕರಣೀಯೇನಾತಿ ಮಿಸ್ಸಕಭತ್ತೇನಪಿ ಚೇ ಯಾಪೇತುಂ ಸಕ್ಕೋತಿ, ನ ಭೇಸಜ್ಜಕರಣೀಯಂ ನಾಮ ಹೋತಿ.

೩೧೦. ಪವಾರಿತಾನನ್ತಿ ಯೇ ಅತ್ತನೋ ಪುಗ್ಗಲಿಕಾಯ ಪವಾರಣಾಯ ಪವಾರಿತಾ; ತೇಸಂ ಪವಾರಿತಾನುರೂಪೇನ ವಿಞ್ಞತ್ತಿಯಾ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸಙ್ಘವಸೇನ ಪವಾರಿತೇಸು ಪನ ಪಮಾಣಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತಬ್ಬಮೇವಾತಿ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

ಛಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಮಹಾನಾಮಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಸತ್ತಮಂ.

೮. ಉಯ್ಯುತ್ತಸೇನಾಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೩೧೧. ಅಟ್ಠಮೇ – ಅಬ್ಭುಯ್ಯಾತೋತಿ ಅಭಿಉಯ್ಯಾತೋ; ಪರಸೇನಂ ಅಭಿಮುಖೋ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ನಗರತೋ ನಿಗ್ಗತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಉಯ್ಯುತ್ತನ್ತಿ ಕತಉಯ್ಯೋಗಂ; ಗಾಮತೋ ನಿಕ್ಖನ್ತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

೩೧೪. ದ್ವಾದಸಪುರಿಸೋ ಹತ್ಥೀತಿ ಚತ್ತಾರೋ ಆರೋಹಕಾ ಏಕೇಕಪಾದರಕ್ಖಕಾ ದ್ವೇ ದ್ವೇತಿ ಏವಂ ದ್ವಾದಸಪುರಿಸೋ ಹೋತಿ. ತಿಪುರಿಸೋ ಅಸ್ಸೋತಿ ಏಕೋ ಆರೋಹಕೋ ದ್ವೇ ಪಾದರಕ್ಖಕಾತಿ ಏವಂ ತಿಪುರಿಸೋ ಹೋತಿ. ಚತುಪುರಿಸೋ ರಥೋತಿ ಏಕೋ ಸಾರಥಿ ಏಕೋ ಯೋಧೋ ದ್ವೇ ಆಣಿರಕ್ಖಕಾತಿ ಏವಂ ಚತುಪುರಿಸೋ ಹೋತಿ. ಚತ್ತಾರೋ ಪುರಿಸಾ ಸರಹತ್ಥಾತಿ ಆವುಧಹತ್ಥಾ ಚತ್ತಾರೋ ಪುರಿಸಾತಿ ಅಯಂ ಪಚ್ಛಿಮಕೋಟಿಯಾ ಚತುರಙ್ಗಸಮನ್ನಾಗತಾ ಸೇನಾ ನಾಮ. ಈದಿಸಂ ಸೇನಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಗಚ್ಛತೋ ಪದೇ ಪದೇ ದುಕ್ಕಟಂ. ದಸ್ಸನೂಪಚಾರಂ ವಿಜಹಿತ್ವಾತಿ ಕೇನಚಿ ಅನ್ತರಿತಾ ವಾ ನಿನ್ನಂ ಓರುಳ್ಹಾ ವಾ ನ ದಿಸ್ಸತಿ; ಇಧ ಠತ್ವಾ ನ ಸಕ್ಕಾ ದಟ್ಠುನ್ತಿ ಅಞ್ಞಂ ಠಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಸ್ಸತೋ ಪಯೋಗೇ ಪಯೋಗೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

೩೧೫. ಏಕಮೇಕನ್ತಿ ಹತ್ಥಿಆದೀಸು ಚತೂಸು ಅಙ್ಗೇಸು ಏಕಮೇಕಂ; ಅನ್ತಮಸೋ ಏಕಪುರಿಸಾರುಳ್ಹಕಹತ್ಥಿಮ್ಪಿ ಏಕಮ್ಪಿ ಸರಹತ್ಥಂ ಪುರಿಸಂ. ಅನುಯ್ಯುತ್ತಾ ನಾಮ ರಾಜಾ ಉಯ್ಯಾನಂ ವಾ ನದಿಂ ವಾ ಗಚ್ಛತಿ; ಏವಂ ಅನುಯ್ಯುತ್ತಾ ಹೋತಿ.

೩೧೬. ಆಪದಾಸೂತಿ ಜೀವಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯನ್ತರಾಯೇಸು ಸತಿ ಏತ್ಥ ಗತೋ ಮುಞ್ಚಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಗಚ್ಛತೋ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವ. ಏಳಕಲೋಮಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಲೋಕವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ಅಕುಸಲಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಉಯ್ಯುತ್ತಸೇನಾಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ಸೇನಾವಾಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೩೧೯. ನವಮೇ – ಅತ್ಥಙ್ಗತೇ ಸೂರಿಯೇ ಸೇನಾಯ ವಸತೀತಿ ತಿಟ್ಠತು ವಾ ನಿಸೀದತು ವಾ ಸಯತು ವಾ ಸಚೇಪಿ ಆಕಾಸೇ ಇದ್ಧಿಯಾ ಕಞ್ಚಿ ಇರಿಯಾಪಥಂ ಕಪ್ಪೇತಿ, ಪಾಚಿತ್ತಿಯಮೇವ. ಸೇನಾ ವಾ ಪಟಿಸೇನಾಯ ರುದ್ಧಾ ಹೋತೀತಿ ಯಥಾ ಸಞ್ಚಾರೋ ಛಿಜ್ಜತಿ; ಏವಂ ರುದ್ಧಾ ಹೋತಿ. ಪಲಿಬುದ್ಧೋತಿ ವೇರಿಕೇನ ವಾ ಇಸ್ಸರೇನ ವಾ ರುದ್ಧೋ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ. ಏಳಕಲೋಮಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಸೇನಾವಾಸಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನವಮಂ.

೧೦. ಉಯ್ಯೋಧಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೩೨೨. ದಸಮೇ – ಉಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಉಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಏತ್ಥ ಯುಜ್ಝನ್ತೀತಿ ಉಯ್ಯೋಧಿಕಂ; ಸಮ್ಪಹಾರಟ್ಠಾನಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ಬಲಸ್ಸ ಅಗ್ಗಂ ಜಾನನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಬಲಗ್ಗಂ; ಬಲಗಣನಟ್ಠಾನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇನಾಯ ವಿಯೂಹಂ ಸೇನಾಬ್ಯೂಹಂ; ಸೇನಾನಿವೇಸಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ತಯೋ ಹತ್ಥೀ ಪಚ್ಛಿಮಂ ಹತ್ಥಾನೀಕನ್ತಿ ಯೋ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತೋ ದ್ವಾದಸಪುರಿಸೋ ಹತ್ಥೀತಿ ತೇನ ಹತ್ಥಿನಾ ತಯೋ ಹತ್ಥೀ. ಸೇಸೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಸೇಸಂ ಉಯ್ಯುತ್ತಸೇನಾಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀಹೀತಿ.

ಉಯ್ಯೋಧಿಕಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ದಸಮಂ.

ಸಮತ್ತೋ ವಣ್ಣನಾಕ್ಕಮೇನ ಅಚೇಲಕವಗ್ಗೋ ಪಞ್ಚಮೋ.