೩. ಓವಾದವಗ್ಗೋ

೧. ಓವಾದಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೪೧-೧೪೪. ಭಿಕ್ಖುನಿವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ಲಾಭಿನೋ ಹೋನ್ತೀತಿ ಏತ್ಥ ನ ತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ದೇನ್ತಿ, ನ ದಾಪೇನ್ತಿ, ಮಹಾಕುಲೇಹಿ ಪಬ್ಬಜಿತಾ ಪನ ಕುಲಧೀತರೋ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಿಕಂ ಆಗತಾನಂ ಞಾತಿಮನುಸ್ಸಾನಂ ‘‘ಕುತೋ ಅಯ್ಯೇ ಓವಾದಂ ಉದ್ದೇಸಂ ಪರಿಪುಚ್ಛಂ ಲಭಥಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛನ್ತಾನಂ ‘‘ಅಸುಕೋ ಚ ಅಸುಕೋ ಚ ಥೇರೋ ಓವದತೀ’’ತಿ ಅಸೀತಿಮಹಾಸಾವಕೇ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಕಥಾನುಸಾರೇನ ತೇಸಂ ಸೀಲಸುತಾಚಾರಜಾತಿಗೋತ್ತಾದಿಭೇದಂ ವಿಜ್ಜಮಾನಗುಣಂ ಕಥಯನ್ತಿ. ಏವರೂಪಾ ಹಿ ವಿಜ್ಜಮಾನಗುಣಾ ಕಥೇತುಂ ವಟ್ಟನ್ತಿ. ತತೋ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಥೇರಾನಂ ಚೀವರಾದಿಭೇದಂ ಮಹನ್ತಂ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಂ ಅಭಿಹರಿಂಸು. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಲಾಭಿನೋ ಹೋನ್ತಿ ಚೀವರ…ಪೇ… ಪರಿಕ್ಖಾರಾನ’’ನ್ತಿ.

ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾತಿ ತೇಸಂ ಕಿರ ಸನ್ತಿಕೇ ತಾಸು ಏಕಾ ಭಿಕ್ಖುನೀಪಿ ನ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಲಾಭತಣ್ಹಾಯ ಪನ ಆಕಡ್ಢಿಯಮಾನಹದಯಾ ತಾಸಂ ಉಪಸ್ಸಯಂ ಅಗಮಂಸು. ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ’’ತಿ. ತಾಪಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚಲಚಿತ್ತತಾಯ ತೇಸಂ ವಚನಂ ಅಕಂಸುಯೇವ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಅಥ ಖೋ ತಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ…ಪೇ… ನಿಸೀದಿಂಸೂ’’ತಿ. ತಿರಚ್ಛಾನಕಥನ್ತಿ ಸಗ್ಗಮಗ್ಗಗಮನೇಪಿ ತಿರಚ್ಛಾನಭೂತಂ ರಾಜಕಥಾದಿಮನೇಕವಿಧಂ ನಿರತ್ಥಕಕಥಂ. ಇದ್ಧೋತಿ ಸಮಿದ್ಧೋ, ಸಹಿತತ್ಥೋ ಗಮ್ಭೀರೋ ಬಹುರಸೋ ಲಕ್ಖಣಪಟಿವೇಧಸಂಯುತ್ತೋತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

೧೪೫-೧೪೭. ಅನುಜಾನಾಮಿ ಭಿಕ್ಖವೇತಿ ಏತ್ಥ ಯಸ್ಮಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ಮಾ ತುಮ್ಹೇ ಭಿಕ್ಖವೇ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಓವದಿತ್ಥಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚಮಾನಾ ಅದಿಟ್ಠಸಚ್ಚತ್ತಾ ತಥಾಗತೇ ಆಘಾತಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಅಪಾಯುಪಗಾ ಭವೇಯ್ಯುಂ, ತಸ್ಮಾ ನೇಸಂ ತಂ ಅಪಾಯುಪಗತಂ ಪರಿಹರನ್ತೋ ಭಗವಾ ಅಞ್ಞೇನೇವ ಉಪಾಯೇನ ತೇ ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದತೋ ಪರಿಬಾಹಿರೇ ಕತ್ತುಕಾಮೋ ಇಮಂ ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದಕಸಮ್ಮುತಿಂ ಅನುಜಾನೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಏವಂ ಇಧ ಪರಿಬಾಹಿರೇ ಕತ್ತುಕಾಮತಾಯ ಅನುಜಾನಿತ್ವಾ ಪರತೋ ಕರೋನ್ತೋವ ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ ಭಿಕ್ಖವೇ ಅಟ್ಠಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತ’’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹ. ಇಮಾನಿ ಹಿ ಅಟ್ಠಙ್ಗಾನಿ ಛಬ್ಬಗ್ಗಿಯಾನಂ ಸುಪಿನನ್ತೇನಪಿ ನ ಭೂತಪುಬ್ಬಾನೀತಿ.

ತತ್ಥ ಸೀಲಮಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ಸೀಲವಾ. ಇದಾನಿ ಯಞ್ಚ ತಂ ಸೀಲಂ, ಯಥಾ ಚ ತಂ ತಸ್ಸ ಅತ್ಥಿ ನಾಮ ಹೋತಿ, ತಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರಸಂವುತೋ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖೋವ ಸಂವರೋ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರೋ. ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರೇನ ಸಂವುತೋ ಸಮನ್ನಾಗತೋತಿ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರಸಂವುತೋ.

ವಿಹರತೀತಿ ವತ್ತತಿ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ವಿಭಙ್ಗೇ –

‘‘ಪಾತಿಮೋಕ್ಖನ್ತಿ ಸೀಲಂ ಪತಿಟ್ಠಾ ಆದಿ ಚರಣಂ ಸಂಯಮೋ ಸಂವರೋ ಮೋಕ್ಖಂ ಪಮೋಕ್ಖಂ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ; ಸಂವರೋತಿ ಕಾಯಿಕೋ ಅವೀತಿಕ್ಕಮೋ ವಾಚಸಿಕೋ ಅವೀತಿಕ್ಕಮೋ ಕಾಯಿಕವಾಚಸಿಕೋ ಅವೀತಿಕ್ಕಮೋ. ಸಂವುತೋತಿ ಇಮಿನಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರೇನ ಉಪೇತೋ ಹೋತಿ ಸಮುಪೇತೋ ಉಪಗತೋ ಸಮುಪಗತೋ ಉಪಪನ್ನೋ ಸಮುಪಪನ್ನೋ ಸಮ್ಪನ್ನೋ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಸಂವರಸಂವುತೋ’ತಿ. ವಿಹರತೀತಿ ಇರಿಯತಿ ವತ್ತತಿ ಪಾಲೇತಿ ಯಪೇತಿ ಯಾಪೇತಿ ಚರತಿ ವಿಹರತಿ, ತೇನ ವುಚ್ಚತಿ ‘ವಿಹರತೀ’’’ತಿ (ವಿಭ. ೫೧೧-೫೧೨).

ಆಚಾರಗೋಚರಸಮ್ಪನ್ನೋತಿ ಮಿಚ್ಛಾಜೀವಪಟಿಸೇಧಕೇನ ನ ವೇಳುದಾನಾದಿನಾ ಆಚಾರೇನ, ವೇಸಿಯಾದಿಅಗೋಚರಂ ಪಹಾಯ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪನ್ನಕುಲಾದಿನಾ ಚ ಗೋಚರೇನ ಸಮ್ಪನ್ನೋ. ಅಣುಮತ್ತೇಸು ವಜ್ಜೇಸು ಭಯದಸ್ಸಾವೀತಿ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕೇಸು ವಜ್ಜೇಸು ಭಯದಸ್ಸಾವೀ, ತಾನಿ ವಜ್ಜಾನಿ ಭಯತೋ ದಸ್ಸನಸೀಲೋತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಸಮಾದಾಯ ಸಿಕ್ಖತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸೂತಿ ಅಧಿಸೀಲಸಿಕ್ಖಾದಿಭಾವೇನ ತಿಧಾ ಠಿತೇಸು ಸಿಕ್ಖಾಪದೇಸು ತಂ ತಂ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಸಮಾದಾಯ ಸಮ್ಮಾ ಆದಾಯ ಸಾಧುಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅವಿಜಹನ್ತೋ ಸಿಕ್ಖತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಯಮೇತ್ಥ ಸಙ್ಖೇಪೋ, ವಿತ್ಥಾರೋ ಪನ ಯೋ ಇಚ್ಛತಿ, ತೇನ ವಿಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗತೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋ.

ಬಹು ಸುತಮಸ್ಸಾತಿ ಬಹುಸ್ಸುತೋ. ಸುತಂ ಧಾರೇತೀತಿ ಸುತಧರೋ; ಯದಸ್ಸ ತಂ ಬಹು ಸುತಂ ನಾಮ, ತಂ ನ ಸುತಮತ್ತಮೇವ; ಅಥ ಖೋ ನಂ ಧಾರೇತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಮಞ್ಜೂಸಾಯಂ ವಿಯ ರತನಂ ಸುತಂ ಸನ್ನಿಚಿತಮಸ್ಮಿನ್ತಿ ಸುತಸನ್ನಿಚಯೋ. ಏತೇನ ಯಂ ಸೋ ಸುತಂ ಧಾರೇತಿ, ತಸ್ಸ ಮಞ್ಜೂಸಾಯ ಗೋಪೇತ್ವಾ ಸನ್ನಿಚಿತರತನಸ್ಸೇವ ಚಿರಕಾಲೇನಾಪಿ ಅವಿನಾಸನಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಇದಾನಿ ತಂ ಸುತಂ ಸರೂಪತೋ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ‘‘ಯೇ ತೇ ಧಮ್ಮಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ, ತಂ ವೇರಞ್ಜಕಣ್ಡೇ ವುತ್ತನಯಮೇವ. ಇದಂ ಪನೇತ್ಥ ನಿಗಮನಂ – ತಥಾರೂಪಾಸ್ಸ ಧಮ್ಮಾ ಬಹುಸ್ಸುತಾ ಹೋನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಬಹುಸ್ಸುತೋ. ಧಾತಾ, ತಸ್ಮಾ ಸುತಧರೋ. ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾ ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾ, ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾ; ತಸ್ಮಾ ಸುತಸನ್ನಿಚಯೋ. ತತ್ಥ ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾತಿ ವಾಚಾಯ ಪಗುಣಾ ಕತಾ. ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾತಿ ಮನಸಾ ಅನುಪೇಕ್ಖಿತಾ, ಆವಜ್ಜನ್ತಸ್ಸ ದೀಪಸಹಸ್ಸೇನ ಓಭಾಸಿತಾ ವಿಯ ಹೋನ್ತಿ. ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾತಿ ಅತ್ಥತೋ ಚ ಕಾರಣತೋ ಚ ಪಞ್ಞಾಯ ಸುಟ್ಠು ಪಟಿವಿದ್ಧಾ ಸುಪಚ್ಚಕ್ಖಕತಾ ಹೋನ್ತಿ.

ಅಯಂ ಪನ ಬಹುಸ್ಸುತೋ ನಾಮ ತಿವಿಧೋ ಹೋತಿ – ನಿಸ್ಸಯಮುಚ್ಚನಕೋ, ಪರಿಸುಪಟ್ಠಾಪಕೋ, ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದಕೋತಿ. ತತ್ಥ ನಿಸ್ಸಯಮುಚ್ಚನಕೇನ ಉಪಸಮ್ಪದಾಯ ಪಞ್ಚವಸ್ಸೇನ ಸಬ್ಬನ್ತಿಮೇನ ಪರಿಚ್ಛೇದೇನ ದ್ವೇ ಮಾತಿಕಾ ಪಗುಣಾ ವಾಚುಗ್ಗತಾ ಕಾತಬ್ಬಾ ಪಕ್ಖದಿವಸೇಸು ಧಮ್ಮಸಾವನತ್ಥಾಯ ಸುತ್ತನ್ತತೋ ಚತ್ತಾರೋ ಭಾಣವಾರಾ, ಸಮ್ಪತ್ತಾನಂ ಪರಿಕಥನತ್ಥಾಯ ಅನ್ಧಕವಿನ್ದಮಹಾರಾಹುಲೋವಾದಅಮ್ಬಟ್ಠಸದಿಸೋ ಏಕೋ ಕಥಾಮಗ್ಗೋ, ಸಙ್ಘಭತ್ತಮಙ್ಗಲಾಮಙ್ಗಲೇಸು ಅನುಮೋದನತ್ಥಾಯ ತಿಸ್ಸೋ ಅನುಮೋದನಾ, ಉಪೋಸಥಪವಾರಣಾದಿಜಾನನತ್ಥಂ ಕಮ್ಮಾಕಮ್ಮವಿನಿಚ್ಛಯೋ, ಸಮಣಧಮ್ಮಕರಣತ್ಥಂ ಸಮಾಧಿವಸೇನ ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಾವಸೇನ ವಾ ಅರಹತ್ತಪರಿಯೋಸಾನಮೇಕಂ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ, ಏತ್ತಕಂ ಉಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಏತ್ತಾವತಾ ಹಿ ಅಯಂ ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಹೋತಿ ಚಾತುದ್ದಿಸೋ, ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಅತ್ತನೋ ಇಸ್ಸರಿಯೇನ ವಸಿತುಂ ಲಭತಿ.

ಪರಿಸುಪಟ್ಠಾಪಕೇನ ಉಪಸಮ್ಪದಾಯ ದಸವಸ್ಸೇನ ಸಬ್ಬನ್ತಿಮೇನ ಪರಿಚ್ಛೇದೇನ ಪರಿಸಂ ಅಭಿವಿನಯೇ ವಿನೇತುಂ ದ್ವೇ ವಿಭಙ್ಗಾ ಪಗುಣಾ ವಾಚುಗ್ಗತಾ ಕಾತಬ್ಬಾ, ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೇನ ತೀಹಿ ಜನೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪರಿವತ್ತನಕ್ಖಮಾ ಕಾತಬ್ಬಾ, ಕಮ್ಮಾಕಮ್ಮಞ್ಚ ಖನ್ಧಕವತ್ತಞ್ಚ ಉಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಪರಿಸಾಯ ಪನ ಅಭಿಧಮ್ಮೇ ವಿನಯನತ್ಥಂ ಸಚೇ ಮಜ್ಝಿಮಭಾಣಕೋ ಹೋತಿ ಮೂಲಪಣ್ಣಾಸಕೋ ಉಗ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ, ದೀಘಭಾಣಕೇನ ಮಹಾವಗ್ಗೋ, ಸಂಯುತ್ತಭಾಣಕೇನ ಹೇಟ್ಠಿಮಾ ವಾ ತಯೋ ವಗ್ಗಾ ಮಹಾವಗ್ಗೋ ವಾ, ಅಙ್ಗುತ್ತರಭಾಣಕೇನ ಹೇಟ್ಠಾ ವಾ ಉಪರಿ ವಾ ಉಪಡ್ಢನಿಕಾಯೋ ಉಗ್ಗಹೇತಬ್ಬೋ, ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೇನ ತಿಕನಿಪಾತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಹೇಟ್ಠಾ ಉಗ್ಗಹೇತುಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ಪನ ‘‘ಏಕಂ ಉಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೇನ ಚತುಕ್ಕನಿಪಾತಂ ವಾ ಪಞ್ಚಕನಿಪಾತಂ ವಾ ಗಹೇತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಜಾತಕಭಾಣಕೇನ ಸಾಟ್ಠಕಥಂ ಜಾತಕಂ ಉಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಂ, ತತೋ ಓರಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಧಮ್ಮಪದಮ್ಪಿ ಸಹ ವತ್ಥುನಾ ಉಗ್ಗಹೇತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ವುತ್ತಂ. ತತೋ ತತೋ ಸಮುಚ್ಚಯಂ ಕತ್ವಾ ಮೂಲಪಣ್ಣಾಸಕಮತ್ತಂ ವಟ್ಟತಿ, ನ ವಟ್ಟತೀತಿ? ‘‘ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಕುರುನ್ದಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಂ, ಇತರಾಸು ವಿಚಾರಣಾಯೇವ ನತ್ಥಿ. ಅಭಿಧಮ್ಮೇ ಕಿಞ್ಚಿ ಉಗ್ಗಹೇತಬ್ಬನ್ತಿ ನ ವುತ್ತಂ. ಯಸ್ಸ ಪನ ಸಾಟ್ಠಕಥಮ್ಪಿ ವಿನಯಪಿಟಕಂ ಅಭಿಧಮ್ಮಪಿಟಕಞ್ಚ ಪಗುಣಂ, ಸುತ್ತನ್ತೇ ಚ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೋ ಗನ್ಥೋ ನತ್ಥಿ, ಪರಿಸಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತುಂ ನ ಲಭತಿ. ಯೇನ ಪನ ಸುತ್ತನ್ತತೋ ವಿನಯತೋ ಚ ವುತ್ತಪ್ಪಮಾಣೋ ಗನ್ಥೋ ಉಗ್ಗಹಿತೋ, ಅಯಂ ಪರಿಸುಪಟ್ಠಾಪಕೋ ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಹೋತಿ ದಿಸಾಪಾಮೋಕ್ಖೋ ಯೇನಕಾಮಙ್ಗಮೋ, ಪರಿಸಂ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತುಂ ಲಭತಿ.

ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದಕೇನ ಪನ ಸಾಟ್ಠಕಥಾನಿ ತೀಣಿ ಪಿಟಕಾನಿ ಉಗ್ಗಹೇತಬ್ಬಾನಿ, ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೇನ ಚತೂಸು ನಿಕಾಯೇಸು ಏಕಸ್ಸ ಅಟ್ಠಕಥಾ ಪಗುಣಾ ಕಾತಬ್ಬಾ, ಏಕನಿಕಾಯೇನ ಹಿ ಸೇಸನಿಕಾಯೇಸುಪಿ ಪಞ್ಹಂ ಕಥೇತುಂ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸತಿ. ಸತ್ತಸು ಪಕರಣೇಸು ಚತುಪ್ಪಕರಣಸ್ಸ ಅಟ್ಠಕಥಾ ಪಗುಣಾ ಕಾತಬ್ಬಾ, ತತ್ಥ ಲದ್ಧನಯೇನ ಹಿ ಸೇಸಪಕರಣೇಸು ಪಞ್ಹಂ ಕಥೇತುಂ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸತಿ. ವಿನಯಪಿಟಕಂ ಪನ ನಾನತ್ಥಂ ನಾನಾಕಾರಣಂ, ತಸ್ಮಾ ತಂ ಸದ್ಧಿಂ ಅಟ್ಠಕಥಾಯ ಪಗುಣಂ ಕಾತಬ್ಬಮೇವ. ಏತ್ತಾವತಾ ಹಿ ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದಕೋ ಬಹುಸ್ಸುತೋ ನಾಮ ಹೋತೀತಿ.

ಉಭಯಾನಿ ಖೋ ಪನಸ್ಸಾತಿಆದಿ ಪನ ಯಸ್ಮಾ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಸಕಲೇ ನವಙ್ಗೇಪಿ ಬಾಹುಸ್ಸಚ್ಚೇ ಸತಿ ಸಾಟ್ಠಕಥಂ ವಿನಯಪಿಟಕಂ ವಿನಾ ನ ವಟ್ಟತಿಯೇವ, ತಸ್ಮಾ ವಿಸುಂ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ವಿತ್ಥಾರೇನಾತಿ ಉಭತೋವಿಭಙ್ಗೇನ ಸದ್ಧಿಂ. ಸ್ವಾಗತಾನೀತಿ ಸುಟ್ಠು ಆಗತಾನಿ. ಯಥಾ ಆಗತಾನಿ ಪನ ಸ್ವಾಗತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಸುವಿಭತ್ತಾನೀ’’ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಸುವಿಭತ್ತಾನೀತಿ ಸುಟ್ಠು ವಿಭತ್ತಾನಿ ಪದಪಚ್ಚಾಭಟ್ಠಸಙ್ಕರದೋಸವಿರಹಿತಾನಿ. ಸುಪ್ಪವತ್ತೀನೀತಿ ಪಗುಣಾನಿ ವಾಚುಗ್ಗತಾನಿ. ಸುವಿನಿಚ್ಛಿತಾನಿ ಸುತ್ತಸೋತಿ ಖನ್ಧಕಪರಿವಾರತೋ ಆಹರಿತಬ್ಬಸುತ್ತವಸೇನ ಸುಟ್ಠು ವಿನಿಚ್ಛಿತಾನಿ. ಅನುಬ್ಯಞ್ಜನಸೋತಿ ಅಕ್ಖರಪದಪಾರಿಪೂರಿಯಾ ಚ ಸುವಿನಿಚ್ಛಿತಾನಿ ಅಖಣ್ಡಾನಿ ಅವಿಪರೀತಕ್ಖರಾನಿ. ಏತೇನ ಅಟ್ಠಕಥಾ ದೀಪಿತಾ, ಅಟ್ಠಕಥಾತೋ ಹಿ ಏಸ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ಹೋತೀತಿ.

ಕಲ್ಯಾಣವಾಚೋತಿ ಸಿಥಿಲಧನಿತಾದೀನಂ ಯಥಾವಿಧಾನವಚನೇನ ಪರಿಮಣ್ಡಲಪದಬ್ಯಞ್ಜನಾಯ ಪೋರಿಯಾ ವಾಚಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಾಯ ಅನೇಲಗಳಾಯ ಅತ್ಥಸ್ಸ ವಿಞ್ಞಾಪನಿಯಾ. ಕಲ್ಯಾಣವಾಕ್ಕರಣೋತಿ ಮಧುರಸ್ಸರೋ, ಮಾತುಗಾಮೋ ಹಿ ಸರಸಮ್ಪತ್ತಿರತೋ, ತಸ್ಮಾ ಪರಿಮಣ್ಡಲಪದಬ್ಯಞ್ಜನಮ್ಪಿ ವಚನಂ ಸರಸಮ್ಪತ್ತಿರಹಿತಂ ಹೀಳೇತಿ. ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಪಿಯೋ ಹೋತಿ ಮನಾಪೋತಿ ಸಬ್ಬಾಸಂ ಪಿಯೋ ನಾಮ ದುಲ್ಲಭೋ, ಬಹುತರಾನಂ ಪನ ಪಣ್ಡಿತಾನಂ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಸೀಲಾಚಾರಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಪಿಯೋ ಹೋತಿ ಮನವಡ್ಢನಕೋ. ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಓವದಿತುನ್ತಿ ಸುತ್ತಞ್ಚ ಕಾರಣಞ್ಚ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ವಟ್ಟಭಯೇನ ತಜ್ಜೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಓವದಿತುಂ ತಾದಿಸಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತುಂ ಸಮತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಕಾಸಾಯವತ್ಥವಸನಾಯಾತಿ ಕಾಸಾಯವತ್ಥನಿವತ್ಥಾಯ. ಗರುಧಮ್ಮನ್ತಿ ಗಿಹಿಕಾಲೇ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಕಾಯಸಂಸಗ್ಗಂ ವಾ ಸಿಕ್ಖಮಾನಾಸಾಮಣೇರೀಸು ಮೇಥುನಧಮ್ಮಂ ವಾ ಅನಜ್ಝಾಪನ್ನಪುಬ್ಬೋ ಹೋತಿ. ಮಾತುಗಾಮೋ ಹಿ ಪುಬ್ಬೇ ಕತಮನುಸ್ಸರನ್ತೋ ಸಂವರೇ ಠಿತಸ್ಸಾಪಿ ಧಮ್ಮದೇಸನಾಯ ಗಾರವಂ ನ ಕರೋತಿ. ಅಥ ವಾ ತಸ್ಮಿಯೇವ ಅಸದ್ಧಮ್ಮೇ ಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಾದೇತಿ. ವೀಸತಿವಸ್ಸೋ ವಾತಿ ಉಪಸಮ್ಪದಾಯ ವೀಸತಿವಸ್ಸೋ ತತೋ ಅತಿರೇಕವಸ್ಸೋ ವಾ. ಏವರೂಪೋ ಹಿ ವಿಸಭಾಗೇಹಿ ವತ್ಥೂಹಿ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಸಮಾಗಚ್ಛನ್ತೋಪಿ ದಹರೋ ವಿಯ ಸಹಸಾ ಸೀಲವಿನಾಸಂ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ, ಅತ್ತನೋ ವಯಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಅಯುತ್ತಟ್ಠಾನೇ ಛನ್ದರಾಗಂ ವಿನೇತುಂ ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ, ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ವೀಸತಿವಸ್ಸೋ ವಾ ಹೋತಿ ಅತಿರೇಕವೀಸತಿವಸ್ಸೋ ವಾ’’ತಿ.

ಏತ್ಥ ಚ ‘‘ಸೀಲವಾ’’ತಿಆದಿ ಏಕಮಙ್ಗಂ, ‘‘ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಹೋತೀ’’ತಿಆದಿ ದುತಿಯಂ, ‘‘ಉಭಯಾನಿ ಖೋ ಪನಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ ತತಿಯಂ, ‘‘ಕಲ್ಯಾಣವಾಚೋ ಹೋತಿ ಕಲ್ಯಾಣವಾಕ್ಕರಣೋ’’ತಿ ಚತುತ್ಥಂ, ‘‘ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಪಿಯೋ ಹೋತಿ ಮನಾಪೋ’’ತಿ ಪಞ್ಚಮಂ, ‘‘ಪಟಿಬಲೋ ಹೋತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಓವದಿತು’’ನ್ತಿ ಛಟ್ಠಂ, ‘‘ನ ಖೋ ಪನೇತ’’ನ್ತಿಆದಿ ಸತ್ತಮಂ, ‘‘ವೀಸತಿವಸ್ಸೋ’’ತಿಆದಿ ಅಟ್ಠಮನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

೧೪೮. ಞತ್ತಿಚತುತ್ಥೇನಾತಿ ಪುಬ್ಬೇ ವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ವುತ್ತೇನೇವ. ಗರುಧಮ್ಮೇಹೀತಿ ಗರುಕೇಹಿ ಧಮ್ಮೇಹಿ, ತೇ ಹಿ ಗಾರವಂ ಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತಬ್ಬತ್ತಾ ಗರುಧಮ್ಮಾತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ಏಕತೋಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಏಕತೋಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ, ಯೋ ಗರುಧಮ್ಮೇನ ಓವದತಿ, ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ. ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ಪನ ಯಥಾವತ್ಥುಕಮೇವ.

೧೪೯. ಪರಿವೇಣಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತ್ವಾತಿ ಸಚೇ ಪಾತೋ ಅಸಮ್ಮಟ್ಠಂ ಸಮ್ಮಟ್ಠಮ್ಪಿ ವಾ ಪುನ ತಿಣಪಣ್ಣಾದೀಹಿ ಉಕ್ಲಾಪಂ ಪಾದಪ್ಪಹಾರೇಹಿ ಚ ವಿಕಿಣ್ಣವಾಲಿಕಂ ಜಾತಂ, ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತಬ್ಬಂ. ಅಸಮ್ಮಟ್ಠಞ್ಹಿ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅಯ್ಯೋ ಅತ್ತನೋ ನಿಸ್ಸಿತಕೇ ದಹರಭಿಕ್ಖೂಪಿ ವತ್ತಪಟಿಪತ್ತಿಯಂ ನ ಯೋಜೇತಿ, ಧಮ್ಮಂಯೇವ ಕಥೇತೀ’’ತಿ ತಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಅಸೋತುಕಾಮಾ ವಿಯ ಭವೇಯ್ಯುಂ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಪರಿವೇಣಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತ್ವಾ’’ತಿ. ಅನ್ತೋಗಾಮತೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿಯೋ ಪಿಪಾಸಿತಾ ಚ ಕಿಲನ್ತಾ ಚ ಹೋನ್ತಿ, ತಾ ಪಾನೀಯಞ್ಚ ಹತ್ಥಪಾದಮುಖಸೀತಲಕರಣಞ್ಚ ಪಚ್ಚಾಸೀಸನ್ತಿ, ತಸ್ಮಿಞ್ಚ ಅಸತಿ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ಅಗಾರವಂ ಜನೇತ್ವಾ ಅಸೋತುಕಾಮಾಪಿ ಹೋನ್ತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಪಾನೀಯಂ ಪರಿಭೋಜನೀಯಂ ಉಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ’’ತಿ.

ಆಸನನ್ತಿ ನೀಚಪೀಠಕಫಲಕತಟ್ಟಿಕಕಟಸಾರಕಾದಿಭೇದಂ ಅನ್ತಮಸೋ ಸಾಖಾಭಙ್ಗಮ್ಪಿ ‘‘ಇದಂ ತಾಸಂ ಆಸನಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಏವಂ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಪೇತ್ವಾ. ಧಮ್ಮದೇಸನಾಪತ್ತಿಮೋಚನತ್ಥಂ ಪನ ದುತಿಯೋ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ದುತಿಯಂ ಗಹೇತ್ವಾ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ. ನಿಸೀದಿತಬ್ಬನ್ತಿ ನ ವಿಹಾರಪಚ್ಚನ್ತೇ, ಅಥ ಖೋ ವಿಹಾರಮಜ್ಝೇ ಉಪೋಸಥಾಗಾರಸ್ಸ ವಾ ಭೋಜನಸಾಲಾಯ ವಾ ದ್ವಾರೇ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಓಸರಣಟ್ಠಾನೇ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬಂ. ಸಮಗ್ಗಾತ್ಥಾತಿ ಸಬ್ಬಾ ಆಗತತ್ಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ವತ್ತನ್ತೀತಿ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ; ಪಗುಣಾ ವಾಚುಗ್ಗತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ನಿಯ್ಯಾದೇತಬ್ಬೋತಿ ಅಪ್ಪೇತಬ್ಬೋ. ಓಸಾರೇತಬ್ಬೋತಿ ಪಾಳಿ ವತ್ತಬ್ಬಾ. ವಸ್ಸಸತೂಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯಾತಿಆದಿ ವತ್ತಬ್ಬಪಾಳಿದಸ್ಸನಂ.

ತತ್ಥ ಸಾಮೀಚಿಕಮ್ಮನ್ತಿ ಮಗ್ಗಸಮ್ಪದಾನಬೀಜನಪಾನೀಯಾಪುಚ್ಛನಾದಿಕಂ ಅನುಚ್ಛವಿಕವತ್ತಂ. ಏತ್ಥ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಅಭಿವಾದನಂ ನಾಮ ಅನ್ತೋಗಾಮೇ ವಾ ಬಹಿಗಾಮೇ ವಾ ಅನ್ತೋವಿಹಾರೇ ವಾ ಬಹಿವಿಹಾರೇ ವಾ ಅನ್ತರಘರೇ ವಾ ರಥಿಕಾಯ ವಾ ಅನ್ತಮಸೋ ರಾಜುಸ್ಸಾರಣಾಯಪಿ ವತ್ತಮಾನಾಯ ದೇವೇ ವಸ್ಸಮಾನೇ ಸಕದ್ದಮಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ಛತ್ತಪತ್ತಹತ್ಥಾಯಪಿ ಹತ್ಥಿಅಸ್ಸಾದೀಹಿ ಅನುಬದ್ಧಾಯಪಿ ಕಾತಬ್ಬಮೇವ. ಏಕಾಬದ್ಧಾಯ ಪಾಳಿಯಾ ಭಿಕ್ಖಾಚಾರಂ ಪವಿಸನ್ತೇ ದಿಸ್ವಾ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ‘‘ವನ್ದಾಮಿ ಅಯ್ಯಾ’’ತಿ ವನ್ದಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಅನ್ತರನ್ತರಾ ದ್ವಾದಸಹತ್ಥೇ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ವನ್ದಿತಬ್ಬಾ. ಮಹಾಸನ್ನಿಪಾತೇ ನಿಸಿನ್ನೇ ಏಕಸ್ಮಿಂಯೇವ ಠಾನೇ ವನ್ದಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಏಸ ನಯೋ ಅಞ್ಜಲಿಕಮ್ಮೇಪಿ. ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ನಿಸಿನ್ನಾಯ ಪನ ಪಚ್ಚುಟ್ಠಾನಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಸಾಮೀಚಿಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅನುರೂಪೇ ಪದೇಸೇ ಚ ಕಾಲೇ ಚ ತಂ ತಂ ಕಾತಬ್ಬಂ.

ಸಕ್ಕತ್ವಾತಿ ಯಥಾ ಕತೋ ಸುಕತೋ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಕತ್ವಾ. ಗರುಂಕತ್ವಾತಿ ತತ್ಥ ಗಾರವಂ ಜನೇತ್ವಾ. ಮಾನೇತ್ವಾತಿ ಮನೇನ ಪಿಯಂ ಕತ್ವಾ. ಪೂಜೇತ್ವಾತಿ ಇಮೇಸಂಯೇವ ತಿಣ್ಣಂ ಕಿಚ್ಚಾನಂ ಕರಣೇನ ಪೂಜೇತ್ವಾ. ಅನತಿಕ್ಕಮನೀಯೋತಿ ನ ಅತಿಕ್ಕಮಿತಬ್ಬೋ.

ಅಭಿಕ್ಖುಕೇ ಆವಾಸೇತಿ ಏತ್ಥ ಸಚೇ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯತೋ ಅಡ್ಢಯೋಜನಬ್ಭನ್ತರೇ ಓವಾದದಾಯಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ವಸನ್ತಿ, ಅಯಂ ಅಭಿಕ್ಖುಕೋ ಆವಾಸೋ ನಾಮ. ಏತ್ಥ ವಸ್ಸಂ ನ ವಸಿತಬ್ಬಂ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ – ‘‘ಅಭಿಕ್ಖುಕೋ ನಾಮ ಆವಾಸೋ ನ ಸಕ್ಕಾ ಹೋತಿ ಓವಾದಾಯ ವಾ ಸಂವಾಸಾಯ ವಾ ಗನ್ತು’’ನ್ತಿ (ಪಾಚಿ. ೧೦೪೮). ನ ಚ ಸಕ್ಕಾ ತತೋ ಪರಂ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಆಗನ್ತುಂ. ಸಚೇ ತತ್ಥ ವಸ್ಸಂ ವಸಿತುಂ ಅನಿಚ್ಛಮಾನಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಞಾತಕಾ ವಾ ಉಪಟ್ಠಾಕಾ ವಾ ಏವಂವದನ್ತಿ – ‘‘ವಸಥ, ಅಯ್ಯೇ, ಮಯಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಆನೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಪನ ವುತ್ತಪ್ಪಮಾಣೇ ಪದೇಸೇ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗನ್ತುಕಾಮಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಸಾಖಾಮಣ್ಡಪೇಪಿ ಏಕರತ್ತಂ ವುತ್ಥಾ ಹೋನ್ತಿ; ನ ನಿಮನ್ತಿತಾ ಹುತ್ವಾ ಗನ್ತುಕಾಮಾ. ಏತ್ತಾವತಾಪಿ ಸಭಿಕ್ಖುಕೋ ಆವಾಸೋ ಹೋತಿ, ಏತ್ಥ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಉಪಗಚ್ಛನ್ತೀಹಿ ಚ ಪಕ್ಖಸ್ಸ ತೇರಸಿಯಂಯೇವ ಭಿಕ್ಖೂ ಯಾಚಿತಬ್ಬಾ – ‘‘ಮಯಂ ಅಯ್ಯಾ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಓವಾದೇನ ವಸಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ಯತೋ ಪನ ಉಜುನಾ ಮಗ್ಗೇನ ಅಡ್ಢಯೋಜನೇ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ವಸನಟ್ಠಾನಂ, ತೇನ ಪನ ಮಗ್ಗೇನ ಗಚ್ಛನ್ತೀನಂ ಜೀವಿತನ್ತರಾಯೋ ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯನ್ತರಾಯೋ ವಾ ಹೋತಿ, ಅಞ್ಞೇನ ಮಗ್ಗೇನ ಗಚ್ಛನ್ತೀನಂ ಅತಿರೇಕಡ್ಢಯೋಜನಂ ಹೋತಿ, ಅಯಂ ಅಭಿಕ್ಖುಕಾವಾಸಟ್ಠಾನೇಯೇವ ತಿಟ್ಠತಿ. ಸಚೇ ಪನ ತತೋ ಗಾವುತಮತ್ತೇ ಅಞ್ಞೋ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯೋ ಖೇಮಟ್ಠಾನೇ ಹೋತಿ, ತಾಹಿ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ತಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಯಾಚಿತ್ವಾ ಪುನ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಯಾಚಿತಬ್ಬಾ ‘‘ಅಯ್ಯಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಉಜುಮಗ್ಗೇ ಅನ್ತರಾಯೋ ಅತ್ಥಿ, ಅಞ್ಞೇನ ಮಗ್ಗೇನ ಅತಿರೇಕಡ್ಢಯೋಜನಂ ಹೋತಿ. ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಪನ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಉಪಸ್ಸಯತೋ ಗಾವುತಮತ್ತೇ ಅಞ್ಞೋ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯೋ ಅತ್ಥಿ, ಅಯ್ಯಾನಂ ಸನ್ತಿಕಾ ತತ್ಥ ಆಗತಓವಾದೇನ ವಸಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ. ತತೋ ತಾಹಿ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ತಂ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಉಪೋಸಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋ, ತಾ ವಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ದಿಸ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಉಪಸ್ಸಯಮೇವ ಗನ್ತ್ವಾ ಕಾತುಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ.

ಸಚೇ ಪನ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗನ್ತುಕಾಮಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಚಾತುದ್ದಸೇ ವಿಹಾರಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ಚ ‘‘ಇಧ ಅಯ್ಯಾ ವಸ್ಸಂ ವಸಿಸ್ಸಥಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತಾ ‘‘ಆಮಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಪುನ ತಾಹಿ ‘‘ತೇನಹಿ ಅಯ್ಯಾ ಮಯಮ್ಪಿ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಓವಾದಂ ಅನುಜೀವನ್ತಿಯೋ ವಸಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತಾ ದುತಿಯದಿವಸೇ ಗಾಮೇ ಭಿಕ್ಖಾಚಾರಸಮ್ಪದಂ ಅಪಸ್ಸನ್ತಾ ‘‘ನ ಸಕ್ಕಾ ಇಧ ವಸಿತು’’ನ್ತಿ ಪಕ್ಕಮನ್ತಿ. ಅಥ ತಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಉಪೋಸಥದಿವಸೇ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ನ ಪಸ್ಸನ್ತಿ, ಏತ್ಥ ಕಿಂ ಕಾತಬ್ಬನ್ತಿ? ಯತ್ಥ ಭಿಕ್ಖೂ ವಸನ್ತಿ, ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾಯ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗನ್ತಬ್ಬಂ. ‘‘ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾಯ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗನ್ತುಂ ಆಗಮಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ವಾ ಆಭೋಗಂ ಕತ್ವಾ ಆಗತಾನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಓವಾದೇನ ವಸಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪನ ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾಯಪಿ ನ ಕೇಚಿ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಚ ರಾಜಭಯಂ ವಾ ಚೋರಭಯಂ ವಾ ದುಬ್ಭಿಕ್ಖಂ ವಾ ಹೋತಿ, ಅಭಿಕ್ಖುಕಾವಾಸೇ ವಸನ್ತಿಯಾ ಆಪತ್ತಿ, ವಸ್ಸಚ್ಛೇದಂ ಕತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿಯಾಪಿ ಆಪತ್ತಿ, ಸಾ ರಕ್ಖಿತಬ್ಬಾ. ಆಪದಾಸು ಹಿ ಅಭಿಕ್ಖುಕೇ ಆವಾಸೇ ವಸನ್ತಿಯಾ ಅನಾಪತ್ತಿ ವುತ್ತಾ. ಸಚೇ ಆಗನ್ತ್ವಾ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪುನ ಕೇನಚಿ ಕಾರಣೇನ ಪಕ್ಕಮನ್ತಿ, ವಸಿತಬ್ಬಮೇವ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ – ‘‘ಅನಾಪತ್ತಿ ವಸ್ಸೂಪಗತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಕ್ಕನ್ತಾ ವಾ ಹೋನ್ತಿ ವಿಬ್ಭನ್ತಾ ವಾ ಕಾಲಙ್ಕತಾ ವಾ ಪಕ್ಖಸಙ್ಕನ್ತಾ ವಾ ಆಪದಾಸು ಉಮ್ಮತ್ತಿಕಾಯ ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಾಯಾ’’ತಿ. ಪವಾರೇನ್ತಿಯಾ ಪನ ಯತ್ಥ ಭಿಕ್ಖೂ ಅತ್ಥಿ, ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ.

ಅನ್ವದ್ಧಮಾಸನ್ತಿ ಅದ್ಧಮಾಸೇ ಅದ್ಧಮಾಸೇ. ದ್ವೇ ಧಮ್ಮಾ ಪಚ್ಚಾಸೀಸಿತಬ್ಬಾತಿ ದ್ವೇ ಧಮ್ಮಾ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬಾ. ಉಪೋಸಥಪುಚ್ಛಕನ್ತಿ ಉಪೋಸಥಪುಚ್ಛನಂ, ತತ್ಥ ಪನ್ನರಸಿಕೇ ಉಪೋಸಥೇ ಪಕ್ಖಸ್ಸ ಚಾತುದ್ದಸಿಯಂ ಚಾತುದ್ದಸಿಕೇ ತೇರಸಿಯಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಉಪೋಸಥೋ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ಪನ ‘‘ಪಕ್ಖಸ್ಸ ತೇರಸಿಯಂಯೇವ ಗನ್ತ್ವಾ ‘ಅಯಂ ಉಪೋಸಥೋ ಚಾತುದ್ದಸಿಕೋ ಪನ್ನರಸಿಕೋ’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಉಪೋಸಥದಿವಸೇ ಓವಾದತ್ಥಾಯ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತಬ್ಬಂ. ಪಾಟಿಪದದಿವಸತೋ ಪನ ಪಟ್ಠಾಯ ಧಮ್ಮಸವನತ್ಥಾಯ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಇತಿ ಭಗವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಓಕಾಸಂ ಅದತ್ವಾ ನಿರನ್ತರಂ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಗಮನಮೇವ ಪಞ್ಞಪೇಸಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಮನ್ದಪಞ್ಞತ್ತಾ ಮಾತುಗಾಮಸ್ಸ. ಮನ್ದಪಞ್ಞೋ ಹಿ ಮಾತುಗಾಮೋ, ತಸ್ಮಾ ನಿಚ್ಚಂ ಧಮ್ಮಸವನಂ ಬಹೂಪಕಾರಂ. ಏವಞ್ಚ ಸತಿ ‘‘ಯಂ ಮಯಂ ಜಾನಾಮ, ತಮೇವ ಅಯ್ಯಾ ಜಾನನ್ತೀ’’ತಿ ಮಾನಂ ಅಕತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪಯಿರೂಪಾಸಮಾನಾ ಸಾತ್ಥಿಕಂ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಕರಿಸ್ಸನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಭಗವಾ ಏವಮಕಾಸಿ. ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋಪಿ ‘‘ಯಥಾನುಸಿಟ್ಠಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಸಬ್ಬಾಯೇವ ನಿರನ್ತರಂ ವಿಹಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿಂಸು. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ –

‘‘ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಬ್ಬೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಓವಾದಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಮನುಸ್ಸಾ ಉಜ್ಝಾಯನ್ತಿ ಖಿಯ್ಯನ್ತಿ ವಿಪಾಚೇನ್ತಿ ‘ಜಾಯಾಯೋ ಇಮಾ ಇಮೇಸಂ, ಜಾರಿಯೋ ಇಮಾ ಇಮೇಸಂ, ಇದಾನಿಮೇ ಇಮಾಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಅಭಿರಮಿಸ್ಸನ್ತೀ’ತಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ – ‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಬ್ಬೇನ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇನ ಓವಾದೋ ಗನ್ತಬ್ಬೋ, ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ ಚೇ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಅನುಜಾನಾಮಿ ಭಿಕ್ಖವೇ ಚತೂಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ಓವಾದಂ ಗನ್ತು’ನ್ತಿ. ಪುನಪಿ ತಥೇವ ಉಜ್ಝಾಯಿಂಸು. ಪುನ ಭಗವಾ ‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೇ ತಿಸ್ಸೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಓವಾದಂ ಗನ್ತು’’’ನ್ತಿ ಆಹ.

ತಸ್ಮಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇನ ದ್ವೇ ತಿಸ್ಸೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಯಾಚಿತ್ವಾ ಪೇಸೇತಬ್ಬಾ – ‘‘ಏಥಯ್ಯೇ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನಂ ಯಾಚಥ, ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಅಯ್ಯಾ…ಪೇ… ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನ’’ನ್ತಿ (ಚೂಳವ. ೪೧೩). ತಾಹಿ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ಆರಾಮಂ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ತತೋ ಓವಾದಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಂ ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಏಕಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ, ಅಯ್ಯ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪಾದೇ ವನ್ದತಿ, ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನಞ್ಚ ಯಾಚತಿ, ಲಭತು ಕಿರ ಅಯ್ಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನ’’ನ್ತಿ. ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖುದ್ದೇಸಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಭನ್ತೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪಾದೇ ವನ್ದತಿ, ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನಞ್ಚ ಯಾಚತಿ, ಲಭತು ಕಿರ ಭನ್ತೇ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನ’’ನ್ತಿ. ಪಾತಿಮೋಕ್ಖುದ್ದೇಸಕೇನ ವತ್ತಬ್ಬೋ ‘‘ಅತ್ಥಿ ಕೋಚಿ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದಕೋ ಸಮ್ಮತೋ’’ತಿ. ಸಚೇ ಹೋತಿ ಕೋಚಿ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದಕೋ ಸಮ್ಮತೋ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖುದ್ದೇಸಕೇನ ವತ್ತಬ್ಬೋ ‘‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದಕೋ ಸಮ್ಮತೋ, ತಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಉಪಸಙ್ಕಮತೂ’’ತಿ.

ಸಚೇ ನ ಹೋತಿ ಕೋಚಿ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದಕೋ ಸಮ್ಮತೋ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖುದ್ದೇಸಕೇನ ವತ್ತಬ್ಬೋ – ‘‘ಕೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಉಸ್ಸಹತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಓವದಿತು’’ನ್ತಿ. ಸಚೇ ಕೋಚಿ ಭಿಕ್ಖು ಉಸ್ಸಹತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಓವದಿತುಂ, ಸೋ ಚ ಹೋತಿ ಅಟ್ಠಹಙ್ಗೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತೋ, ಸಮ್ಮನ್ನಿತ್ವಾ ವತ್ತಬ್ಬೋ – ‘‘ಇತ್ಥನ್ನಾಮೋ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದಕೋ ಸಮ್ಮತೋ, ತಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಉಪಸಙ್ಕಮತೂ’’ತಿ.

ಸಚೇ ಪನ ಕೋಚಿ ನ ಉಸ್ಸಹತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಓವದಿತುಂ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖುದ್ದೇಸಕೇನ ವತ್ತಬ್ಬೋ – ‘‘ನತ್ಥಿ ಕೋಚಿ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದಕೋ ಸಮ್ಮತೋ, ಪಾಸಾದಿಕೇನ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಸಮ್ಪಾದೇತೂ’’ತಿ. ಏತ್ತಾವತಾ ಹಿ ಸಕಲಂ ಸಿಕ್ಖತ್ತಯಸಙ್ಗಹಂ ಸಾಸನಮಾರೋಚಿತಂ ಹೋತಿ. ತೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ಪಾಟಿಪದೇ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಆರೋಚೇತಬ್ಬಂ. ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇನಪಿ ತಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಪೇಸೇತಬ್ಬಾ ‘‘ಗಚ್ಛಥಯ್ಯೇ, ಪುಚ್ಛಥ ‘ಕಿಂ ಅಯ್ಯ ಲಭತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನ’’’ನ್ತಿ. ತಾಹಿ ‘‘ಸಾಧು ಅಯ್ಯೇ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ಆರಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಕಿಂ ಅಯ್ಯ ಲಭತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನ’’ನ್ತಿ. ತೇನ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ನತ್ಥಿ ಕೋಚಿ ಭಿಕ್ಖು ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದಕೋ ಸಮ್ಮತೋ, ಪಾಸಾದಿಕೇನ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಸಮ್ಪಾದೇತೂ’’ತಿ. ತಾಹಿ ‘‘ಸಾಧು ಅಯ್ಯಾ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ. ಏಕತೋ ಆಗತಾನಂ ವಸೇನ ಚೇತಂ ವುತ್ತಂ, ತಾಸು ಪನ ಏಕಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ವತ್ತಬ್ಬಞ್ಚ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತಬ್ಬಞ್ಚ, ಇತರಾ ತಸ್ಸಾ ಸಹಾಯಿಕಾ.

ಸಚೇ ಪನ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ವಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ವಾ ನ ಪೂರತಿ, ಉಭಯತೋಪಿ ವಾ ಗಣಮತ್ತಮೇವ ಪುಗ್ಗಲಮತ್ತಂ ವಾ ಹೋತಿ, ಏಕಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ವಾ ಬಹೂಹಿ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯೇಹಿ ಓವಾದತ್ಥಾಯ ಪೇಸಿತಾ ಹೋತಿ, ತತ್ರಾಯಂ ವಚನಕ್ಕಮೋ – ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಅಯ್ಯ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪಾದೇ ವನ್ದನ್ತಿ, ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನಞ್ಚ ಯಾಚನ್ತಿ, ಲಭನ್ತು ಕಿರ ಅಯ್ಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಅಹಂ ಅಯ್ಯ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪಾದೇ ವನ್ದಾಮಿ; ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನಞ್ಚ ಯಾಚಾಮಿ, ಲಭಾಮಹಂ ಅಯ್ಯ ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಅಯ್ಯ ಅಯ್ಯಾನಂ ಪಾದೇ ವನ್ದತಿ, ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನಞ್ಚ ಯಾಚತಿ, ಲಭತು ಕಿರ ಅಯ್ಯ ಭಿಕ್ಖುನೀಸಙ್ಘೋ ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಅಯ್ಯ ಅಯ್ಯಾನಂ ಪಾದೇ ವನ್ದನ್ತಿ, ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನಞ್ಚ ಯಾಚನ್ತಿ, ಲಭನ್ತು ಕಿರ ಅಯ್ಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಅಹಂ ಅಯ್ಯ ಅಯ್ಯಾನಂ ಪಾದೇ ವನ್ದಾಮಿ, ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನಞ್ಚ ಯಾಚಾಮಿ, ಲಭಾಮಹಂ ಅಯ್ಯ ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಅಯ್ಯ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಪಾದೇ ವನ್ದತಿ, ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನಞ್ಚ ಯಾಚತಿ, ಲಭತು ಕಿರ ಅಯ್ಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಅಯ್ಯ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಪಾದೇ ವನ್ದನ್ತಿ; ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನಞ್ಚ ಯಾಚನ್ತಿ, ಲಭನ್ತು ಕಿರ ಅಯ್ಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಅಹಂ ಅಯ್ಯ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಪಾದೇ ವನ್ದಾಮಿ, ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನಞ್ಚ ಯಾಚಾಮಿ, ಲಭಾಮಹಂ ಅಯ್ಯ ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಚ ಅಯ್ಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಚ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅಯ್ಯಾನಂ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಪಾದೇ ವನ್ದತಿ ವನ್ದನ್ತಿ ವನ್ದತಿ, ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನಞ್ಚ ಯಾಚತಿ ಯಾಚನ್ತಿ ಯಾಚತಿ, ಲಭತು ಕಿರ ಲಭನ್ತು ಕಿರ ಲಭತು ಕಿರ ಅಯ್ಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಚ ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನ’’ನ್ತಿ.

ತೇನಪಿ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಉಪೋಸಥಕಾಲೇ ಏವಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಭನ್ತೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪಾದೇ ವನ್ದನ್ತಿ, ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನಞ್ಚ ಯಾಚನ್ತಿ, ಲಭನ್ತು ಕಿರ ಭನ್ತೇ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಭಿಕ್ಖುನೀ ಭನ್ತೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪಾದೇ ವನ್ದತಿ, ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನಞ್ಚ ಯಾಚತಿ, ಲಭತು ಕಿರ ಭನ್ತೇ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನೀ ಭನ್ತೇ ಆಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಪಾದೇ ವನ್ದತಿ, ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನಞ್ಚ ಯಾಚತಿ, ಲಭತು ಕಿರ ಭನ್ತೇ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನ’’ನ್ತಿ.

‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಚ ಭನ್ತೇ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಚ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಆಯಸ್ಮನ್ತಾನಂ ಪಾದೇ ವನ್ದತಿ ವನ್ದನ್ತಿ ವನ್ದತಿ, ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನಞ್ಚ ಯಾಚತಿ ಯಾಚನ್ತಿ ಯಾಚತಿ, ಲಭತು ಕಿರ ಲಭನ್ತು ಕಿರ ಲಭತು ಕಿರ ಭನ್ತೇ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಚ ಓವಾದೂಪಸಙ್ಕಮನ’’ನ್ತಿ.

ಪಾತಿಮೋಕ್ಖುದ್ದೇಸಕೇನಾಪಿ ಸಚೇ ಸಮ್ಮತೋ ಭಿಕ್ಖು ಅತ್ಥಿ, ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ತಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ, ತಂ ಭಿಕ್ಖುನೀ, ತಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಚ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತು ಉಪಸಙ್ಕಮತು ಉಪಸಙ್ಕಮತೂತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ನತ್ಥಿ, ಪಾಸಾದಿಕೇನ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಚ ಸಮ್ಪಾದೇತು ಸಮ್ಪಾದೇನ್ತು ಸಮ್ಪಾದೇತೂತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ.

ಓವಾದಪಟಿಗ್ಗಾಹಕೇನ ಪಾಟಿಪದೇ ಪಚ್ಚಾಹರಿತ್ವಾ ತಥೇವ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಓವಾದಂ ಪನ ಬಾಲಗಿಲಾನಗಮಿಕೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞೋ ಸಚೇಪಿ ಆರಞ್ಞಕೋ ಹೋತಿ, ಅಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹೇತುಂ ನ ಲಭತಿ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಭಗವತಾ –

‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಠಪೇತ್ವಾ ಬಾಲಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಗಿಲಾನಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಗಮಿಕಂ ಅವಸೇಸೇಹಿ ಓವಾದಂ ಗಹೇತು’’ನ್ತಿ (ಚೂಳವ. ೪೧೪).

ತತ್ಥ ಯೋ ಚಾತುದ್ದಸಿಕಪನ್ನರಸಿಕೇಸು ವಾ ಉಪೋಸಥೇಸು ಪಾಟಿಪದೇ ವಾ ಗನ್ತುಕಾಮೋ, ಸೋ ಗಮಿಕೋ ದುತಿಯಪಕ್ಖದಿವಸೇ ಗಚ್ಛನ್ತೋಪಿ ಅಗ್ಗಹೇತುಂ ನ ಲಭತಿ, ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಓವಾದೋ ನ ಗಹೇತಬ್ಬೋ, ಯೋ ನ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ (ಚೂಳವ. ೪೧೪) ವುತ್ತಂ ಆಪತ್ತಿಂ ಆಪಜ್ಜತಿಯೇವ. ಓವಾದಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಚ ಉಪೋಸಥಗ್ಗೇ ಅನಾರೋಚೇತುಂ ವಾ ಪಾಟಿಪದೇ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಅಪಚ್ಚಾಹರಿತುಂ ವಾ ನ ವಟ್ಟತಿ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ –

‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಓವಾದೋ ನ ಆರೋಚೇತಬ್ಬೋ. ಯೋ ನ ಆರೋಚೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ (ಚೂಳವ. ೪೧೫).

ಅಪರಮ್ಪಿ ವುತ್ತಂ –

‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಓವಾದೋ ನ ಪಚ್ಚಾಹರಿತಬ್ಬೋ. ಯೋ ನ ಪಚ್ಚಾಹರೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ (ಚೂಳವ. ೪೧೫).

ತತ್ಥ ಆರಞ್ಞಕೇನ ಪಚ್ಚಾಹರಣತ್ಥಂ ಸಙ್ಕೇತೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಆರಞ್ಞಕೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಓವಾದಂ ಗಹೇತುಂ, ಸಙ್ಕೇತಞ್ಚ ಕಾತುಂ, ಅತ್ರ ಪಟಿಹರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ತಸ್ಮಾ ಆರಞ್ಞಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಚೇ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ವಸನಗಾಮೇ ಭಿಕ್ಖಂ ಲಭತಿ, ತತ್ಥೇವ ಚರಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ದಿಸ್ವಾ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ನೋ ಚಸ್ಸ ತತ್ಥ ಭಿಕ್ಖಾ ಸುಲಭಾ ಹೋತಿ, ಸಾಮನ್ತಗಾಮೇ ಚರಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಗಾಮಂ ಆಗಮ್ಮ ತಥೇವ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ದೂರಂ ಗನ್ತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಸಙ್ಕೇತೋ ಕಾತಬ್ಬೋ – ‘‘ಅಹಂ ಅಮುಕಂ ನಾಮ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಗಾಮದ್ವಾರೇ ಸಭಂ ವಾ ಮಣ್ಡಪಂ ವಾ ರುಕ್ಖಮೂಲಂ ವಾ ಉಪಸಙ್ಕಮಿಸ್ಸಾಮಿ, ತತ್ಥ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ. ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ತತ್ಥ ಗನ್ತಬ್ಬಂ, ಅಗನ್ತುಂ ನ ಲಬ್ಭತಿ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ – ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಸಙ್ಕೇತಂ ನ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಯಾ ನ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ, ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾ’’ತಿ (ಚೂಳವ. ೪೧೫).

ಉಭತೋಸಙ್ಘೇ ತೀಹಿ ಠಾನೇಹಿ ಪವಾರೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಭಿಕ್ಖುನೀಹಿ ಚಾತುದ್ದಸೇ ಅತ್ತನಾ ಪವಾರೇತ್ವಾ ಉಪೋಸಥೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ –

‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಜ್ಜತನಾಯ ಪವಾರೇತ್ವಾ ಅಪರಜ್ಜು ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪವಾರೇತು’’ನ್ತಿ (ಚೂಳವ. ೪೨೭).

ಭಿಕ್ಖುನಿಖನ್ಧಕೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಚೇತ್ಥ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ –

‘‘ತೇನ ಖೋ ಪನ ಸಮಯೇನ ಸಬ್ಬೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಪವಾರೇನ್ತೋ ಕೋಲಾಹಲಮಕಾಸಿ. ಭಗವತೋ ಏತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಅನುಜಾನಾಮಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಬ್ಯತ್ತಂ ಪಟಿಬಲಂ ಸಮ್ಮನ್ನಿತುಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅತ್ಥಾಯ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪವಾರೇತುಂ. ಏವಞ್ಚ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬಾ. ಪಠಮಂ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಯಾಚಿತಬ್ಬಾ, ಯಾಚಿತ್ವಾ ಬ್ಯತ್ತಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಪಟಿಬಲಾಯ ಸಙ್ಘೋ ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ –

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಅಯ್ಯೇ ಸಙ್ಘೋ, ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಸಮ್ಮನ್ನೇಯ್ಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅತ್ಥಾಯ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪವಾರೇತುಂ. ಏಸಾ ಞತ್ತಿ.

‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ, ಅಯ್ಯೇ ಸಙ್ಘೋ, ಸಙ್ಘೋ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಸಮ್ಮನ್ನೇಯ್ಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅತ್ಥಾಯ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪವಾರೇತುಂ. ಯಸ್ಸಾ ಅಯ್ಯಾಯ ಖಮತಿ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಸಮ್ಮುತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅತ್ಥಾಯ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪವಾರೇತುಂ, ಸಾ ತುಣ್ಹಸ್ಸ; ಯಸ್ಸಾ ನಕ್ಖಮತಿ, ಸಾ ಭಾಸೇಯ್ಯ.

‘‘ಸಮ್ಮತಾ ಸಙ್ಘೇನ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಾ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅತ್ಥಾಯ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪವಾರೇತುಂ. ಖಮತಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ, ತಸ್ಮಾ ತುಣ್ಹೀ, ಏವಮೇತಂ ಧಾರಯಾಮೀ’’ತಿ (ಚೂಳವ. ೪೨೭).

ತಾಯ ಸಮ್ಮತಾಯ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಂ ಆದಾಯ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಅಯ್ಯ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪವಾರೇತಿ – ದಿಟ್ಠೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ವಾ. ವದತಯ್ಯ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಂ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ, ಪಸ್ಸನ್ತೋ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಅಯ್ಯ, ತತಿಯಮ್ಪಿ ಅಯ್ಯ, ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ…ಪೇ… ಪಟಿಕರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ.

ಸಚೇ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ನ ಪೂರತಿ, ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಅಯ್ಯ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪವಾರೇನ್ತಿ – ದಿಟ್ಠೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ವಾ, ವದತಯ್ಯ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ, ಪಸ್ಸನ್ತಿಯೋ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಚ, ‘‘ಅಹಂ ಅಯ್ಯ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಪವಾರೇಮಿ – ದಿಟ್ಠೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ವಾ, ವದತು ಮಂ ಅಯ್ಯ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ, ಪಸ್ಸನ್ತೀ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚ ಏವಂ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ.

ಸಚೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ನ ಪೂರತಿ, ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಅಯ್ಯಾ ಅಯ್ಯೇ ಪವಾರೇತಿ – ದಿಟ್ಠೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ವಾ, ವದನ್ತಯ್ಯಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಂ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ, ಪಸ್ಸನ್ತೋ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಚ, ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೋ ಅಯ್ಯ ಅಯ್ಯಂ ಪವಾರೇತಿ – ದಿಟ್ಠೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ವಾ, ವದತಯ್ಯೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಂ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ, ಪಸ್ಸನ್ತೋ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಚ ಏವಂ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ.

ಉಭಿನ್ನಂ ಅಪಾರಿಪೂರಿಯಾ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಅಯ್ಯಾ ಅಯ್ಯೇ ಪವಾರೇನ್ತಿ – ದಿಟ್ಠೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ವಾ, ವದನ್ತಯ್ಯಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ, ಪಸ್ಸನ್ತಿಯೋ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಚ, ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಅಯ್ಯ ಅಯ್ಯಂ ಪವಾರೇನ್ತಿ – ದಿಟ್ಠೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ವಾ, ವದತಯ್ಯೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ, ಪಸ್ಸನ್ತಿಯೋ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಚ, ‘‘ಅಹಂ ಅಯ್ಯಾ ಅಯ್ಯೇ ಪವಾರೇಮಿ – ದಿಟ್ಠೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ವಾ, ವದನ್ತು ಮಂ ಅಯ್ಯಾ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ, ಪಸ್ಸನ್ತೀ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚ, ‘‘ಅಹಂ ಅಯ್ಯ ಅಯ್ಯಂ ಪವಾರೇಮಿ – ದಿಟ್ಠೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ವಾ, ವದತು ಮಂ ಅಯ್ಯೋ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ, ಪಸ್ಸನ್ತೀ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚ ಏವಂ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವತ್ತಬ್ಬಂ.

ಮಾನತ್ತಚರಣಞ್ಚ ಉಪಸಮ್ಪದಾಪರಿಯೇಸನಾ ಚ ಯಥಾಠಾನೇಯೇವ ಆವಿ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

ನ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಕೇನಚಿ ಪರಿಯಾಯೇನಾತಿ ದಸಹಿ ವಾ ಅಕ್ಕೋಸವತ್ಥೂಹಿ ಅಞ್ಞೇನ ವಾ ಕೇನಚಿ ಪರಿಯಾಯೇನ ಭಿಕ್ಖು ನೇವ ಅಕ್ಕೋಸಿತಬ್ಬೋ, ನ ಪರಿಭಾಸಿತಬ್ಬೋ, ನ ಭಯೇನ ತಜ್ಜೇತಬ್ಬೋ. ಓವಟೋತಿ ಪಿಹಿತೋ ವಾರಿತೋ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತೋ. ವಚನಯೇವ ವಚನಪಥೋ. ಅನೋವಟೋತಿ ಅಪಿಹಿತೋ ಅವಾರಿತೋ ಅಪ್ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತೋ. ತಸ್ಮಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಆಧಿಪಚ್ಚಟ್ಠಾನೇ ಜೇಟ್ಠಕಟ್ಠಾನೇ ಠತ್ವಾ ‘‘ಏವಂ ಅಭಿಕ್ಕಮ, ಏವಂ ಪಟಿಕ್ಕಮ, ಏವಂ ನಿವಾಸೇಹಿ, ಏವಂ ಪಾರುಪಾಹೀ’’ತಿ ಕೇನಚಿ ಪರಿಯಾಯೇನ ನೇವ ಭಿಕ್ಖು ಓವದಿತಬ್ಬೋ, ನ ಅನುಸಾಸಿತಬ್ಬೋ. ದೋಸಂ ಪನ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಪುಬ್ಬೇ ಮಹಾಥೇರಾ ನ ಏವಂ ಅಭಿಕ್ಕಮನ್ತಿ, ನ ಪಟಿಕ್ಕಮನ್ತಿ, ನ ನಿವಾಸೇನ್ತಿ, ನ ಪಾರುಪನ್ತಿ, ಈದಿಸಂ ಕಾಸಾವಮ್ಪಿ ನ ಧಾರೇನ್ತಿ, ನ ಏವಂ ಅಕ್ಖೀನಿ ಅಞ್ಜೇನ್ತೀ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ವಿಜ್ಜಮಾನದೋಸಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಪನ ‘‘ಅಯಂ ವುಡ್ಢಸಮಣೀ ಏವಂ ನಿವಾಸೇತಿ, ಏವಂ ಪಾರುಪತಿ, ಮಾ ಏವಂ ನಿವಾಸೇಹಿ, ಮಾ ಏವಂ ಪಾರುಪಾಹಿ, ಮಾ ತಿಲಕಮ್ಮಪಣ್ಣಕಮ್ಮಾದೀನಿ ಕರೋಹೀ’’ತಿ ಯಥಾಸುಖಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ಓವದಿತುಂ ಅನುಸಾಸಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ಸಮಗ್ಗಮ್ಹಯ್ಯಾತಿ ಭಣನ್ತನ್ತಿ ‘‘ಸಮಗ್ಗಾ ಅಮ್ಹ ಅಯ್ಯ’’ ಇತಿ ಭಣನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಂ. ಅಞ್ಞಂ ಧಮ್ಮಂ ಭಣತೀತಿ ಅಞ್ಞಂ ಸುತ್ತನ್ತಂ ವಾ ಅಭಿಧಮ್ಮಂ ವಾ. ಸಮಗ್ಗಮ್ಹಯ್ಯಾತಿ ವಚನೇನ ಹಿ ಓವಾದಂ ಪಚ್ಚಾಸೀಸನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಠಪೇತ್ವಾ ಓವಾದಂ ಅಞ್ಞಂ ಧಮ್ಮಂ ಭಣನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟಂ. ಓವಾದಂ ಅನಿಯ್ಯಾದೇತ್ವಾತಿ ಏಸೋ ಭಗಿನಿಯೋ ಓವಾದೋತಿ ಅವತ್ವಾ.

೧೫೦. ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇತಿಆದೀಸು ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದಕಸಮ್ಮುತಿಕಮ್ಮಂ ಕಮ್ಮನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ತತ್ಥ ಅಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇ ದ್ವಿನ್ನಂ ನವಕಾನಂ ವಸೇನ ಅಟ್ಠಾರಸ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾನಿ. ಧಮ್ಮಕಮ್ಮೇ ದುತಿಯಸ್ಸ ನವಕಸ್ಸ ಅವಸಾನಪದೇ ಅನಾಪತ್ತಿ, ಸೇಸೇಸು ಸತ್ತರಸ ದುಕ್ಕಟಾನಿ.

೧೫೨. ಉದ್ದೇಸಂ ದೇನ್ತೋತಿ ಅಟ್ಠನ್ನಂ ಗರುಧಮ್ಮಾನಂ ಪಾಳಿಂ ಉದ್ದಿಸನ್ತೋ. ಪರಿಪುಚ್ಛಂ ದೇನ್ತೋತಿ ತಸ್ಸಾಯೇವ ಪಗುಣಾಯ ಗರುಧಮ್ಮಪಾಳಿಯಾ ಅಟ್ಠಕಥಂ ಕಥೇನ್ತೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಓಸಾರೇಹಿ ಅಯ್ಯಾತಿ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಓಸಾರೇತೀತಿ ಏವಂ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಅಟ್ಠಗರುಧಮ್ಮಪಾಳಿಂ ಓಸಾರೇತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏವಂ ಉದ್ದೇಸಂ ದೇನ್ತೋ, ಪರಿಪುಚ್ಛಂ ದೇನ್ತೋ, ಯೋ ಚ ಓಸಾರೇಹೀತಿ ವುಚ್ಚಮಾನೋ ಅಟ್ಠ ಗರುಧಮ್ಮೇ ಭಣತಿ, ತಸ್ಸ ಪಾಚಿತ್ತಿಯೇನ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಅಞ್ಞಂ ಧಮ್ಮಂ ಭಣನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟೇನ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛತಿ, ಪಞ್ಹಂ ಪುಟ್ಠೋ ಕಥೇತೀತಿ ಭಿಕ್ಖುನೀ ಗರುಧಮ್ಮನಿಸ್ಸಿತಂ ವಾ ಖನ್ಧಾದಿನಿಸ್ಸಿತಂ ವಾ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛತಿ, ತಂ ಯೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಥೇತಿ, ತಸ್ಸಾಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಅಞ್ಞಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಭಣನ್ತನ್ತಿ ಚತುಪರಿಸತಿಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಸುಣನ್ತಿ, ತತ್ರಾಪಿ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸಿಕ್ಖಮಾನಾಯ ಸಾಮಣೇರಿಯಾತಿ ಏತಾಸಂ ದೇಸೇನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವ.

ಪದಸೋಧಮ್ಮಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ವಾಚತೋ ಚ ವಾಚಾಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಓವಾದಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಠಮಂ.

೨. ಅತ್ಥಙ್ಗತಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೫೩. ದುತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ಪರಿಯಾಯೇನಾತಿ ವಾರೇನ, ಪಟಿಪಾಟಿಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಧಿಚೇತಸೋತಿ ಅಧಿಚಿತ್ತವತೋ, ಸಬ್ಬಚಿತ್ತಾನಂ ಅಧಿಕೇನ ಅರಹತ್ತಫಲಚಿತ್ತೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಪ್ಪಮಜ್ಜತೋತಿ ನಪ್ಪಮಜ್ಜತೋ, ಅಪ್ಪಮಾದೇನ ಕುಸಲಾನಂ ಧಮ್ಮಾನಂ ಸಾತಚ್ಚಕಿರಿಯಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಮುನಿನೋತಿ ‘‘ಯೋ ಮುನಾತಿ ಉಭೋ ಲೋಕೇ, ಮುನಿ ತೇನ ಪವುಚ್ಚತೀ’’ತಿ (ಧ. ಪ. ೨೬೯) ಏವಂ ಉಭಯಲೋಕಮುನನೇನ ವಾ, ಮೋನಂ ವುಚ್ಚತಿ ಞಾಣಂ, ತೇನ ಞಾಣೇನ ಸಮನ್ನಾಗತತ್ತಾ ವಾ ಖೀಣಾಸವೋ ಮುನಿ ನಾಮ ವುಚ್ಚತಿ, ತಸ್ಸ ಮುನಿನೋ. ಮೋನಪಥೇಸು ಸಿಕ್ಖತೋತಿ ಅರಹತ್ತಞಾಣಸಙ್ಖಾತಸ್ಸ ಮೋನಸ್ಸ ಪಥೇಸು ಸತ್ತತಿಂಸಬೋಧಿಪಕ್ಖಿಯಧಮ್ಮೇಸು ತೀಸು ವಾ ಸಿಕ್ಖಾಸು ಸಿಕ್ಖತೋ. ಇದಞ್ಚ ಪುಬ್ಬಭಾಗಪಟಿಪದಂ ಗಹೇತ್ವಾ ವುತ್ತಂ, ತಸ್ಮಾ ಏವಂ ಪುಬ್ಬಭಾಗೇ ಸಿಕ್ಖತೋ ಇಮಾಯ ಸಿಕ್ಖಾಯ ಮುನಿಭಾವಂ ಪತ್ತಸ್ಸ ಮುನಿನೋತಿ ಏವಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಸೋಕಾ ನ ಭವನ್ತಿ ತಾದಿನೋತಿ ತಾದಿಸಸ್ಸ ಖೀಣಾಸವಮುನಿನೋ ಅಬ್ಭನ್ತರೇ ಇಟ್ಠವಿಯೋಗಾದಿವತ್ಥುಕಾ ಸೋಕಾ ನ ಸನ್ತಿ. ಅಥ ವಾ ತಾದಿನೋತಿ ತಾದಿಲಕ್ಖಣಸಮನ್ನಾಗತಸ್ಸ ಏವರೂಪಸ್ಸ ಮುನಿನೋ ಸೋಕಾ ನ ಭವನ್ತೀತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ. ಉಪಸನ್ತಸ್ಸಾತಿ ರಾಗಾದೀನಂ ಉಪಸಮೇನ ಉಪಸನ್ತಸ್ಸ. ಸದಾ ಸತೀಮತೋತಿ ಸತಿವೇಪುಲ್ಲಪ್ಪತ್ತತ್ತಾ ನಿಚ್ಚಕಾಲಂ ಸತಿಯಾ ಅವಿರಹಿತಸ್ಸ. ಆಕಾಸೇ ಅನ್ತಲಿಕ್ಖೇತಿ ಅನ್ತಲಿಕ್ಖಸಙ್ಖಾತೇ ಆಕಾಸೇ, ನ ಕಸಿಣುಗ್ಘಾಟಿಮೇ, ನ ಪನ ರೂಪಪರಿಚ್ಛೇದೇ. ಚಙ್ಕಮತಿಪಿ ತಿಟ್ಠತಿಪೀತಿ ತಾಸಂ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಮಂ ‘ಏತ್ತಕಮೇವ ಅಯಂ ಜಾನಾತೀ’ತಿ ಅವಮಞ್ಞನ್ತಿ, ಹನ್ದ ದಾನಿ ಏತಾಸಂ ಅತ್ತನೋ ಆನುಭಾವಂ ದಸ್ಸೇಮೀ’’ತಿ ಧಮ್ಮಬಹುಮಾನಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ಅಭಿಞ್ಞಾಪಾದಕಂ ಚತುತ್ಥಜ್ಝಾನಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ವುಟ್ಠಾಯ ಏವರೂಪಂ ಇದ್ಧಿಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ ದಸ್ಸೇಸಿ – ‘‘ಆಕಾಸೇ ಅನ್ತಲಿಕ್ಖೇ ಚಙ್ಕಮತಿಪಿ…ಪೇ… ಅನ್ತರಧಾಯತಿಪೀ’’ತಿ. ತತ್ಥ ಅನ್ತರಧಾಯತಿಪೀತಿ ಅನ್ತರಧಾಯತಿಪಿ ಅದಸ್ಸನಮ್ಪಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಞ್ಚೇವ ಉದಾನಂ ಭಣತಿ ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಬಹುಂ ಬುದ್ಧವಚನನ್ತಿ ಥೇರೋ ಕಿರ ಅತ್ತನೋ ಭಾತುಥೇರಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ –

‘‘ಪದುಮಂ ಯಥಾ ಕೋಕನುದಂ ಸುಗನ್ಧಂ,

ಪಾತೋ ಸಿಯಾ ಫುಲ್ಲಮವೀತಗನ್ಧಂ;

ಅಙ್ಗೀರಸಂ ಪಸ್ಸ ವಿರೋಚಮಾನಂ,

ತಪನ್ತಮಾದಿಚ್ಚಮಿವನ್ತಲಿಕ್ಖೇ’’ತಿ. (ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೨೩);

ಇಮಂ ಗಾಥಂ ಉದ್ದಿಸಾಪೇತ್ವಾ ಚತ್ತಾರೋ ಮಾಸೇ ಸಜ್ಝಾಯಿ. ನ ಚ ಪಗುಣಂ ಕತ್ತುಮಸಕ್ಖಿ. ತತೋ ನಂ ಥೇರೋ ‘‘ಅಭಬ್ಬೋ ತ್ವಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸಾಸನೇ’’ತಿ ವಿಹಾರಾ ನಿಕ್ಕಡ್ಢಾಪೇಸಿ, ಸೋ ರೋದಮಾನೋ ದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕೇ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಅಥ ಭಗವಾ ಬುದ್ಧಚಕ್ಖುನಾ ವೇನೇಯ್ಯಸತ್ತೇ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ವಿಹಾರಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೋ ವಿಯ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಚೂಳಪನ್ಥಕ, ಕಸ್ಮಾ ರೋದಸೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಅಥಸ್ಸ ಭಗವಾ ಸುದ್ಧಂ ಪಿಲೋತಿಕಖಣ್ಡಂ ದತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ ‘ರಜೋಹರಣಂ ರಜೋಹರಣ’ನ್ತಿ ಪರಿಮಜ್ಜಾಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ನಿವಾಸಟ್ಠಾನೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಏಕಮನ್ತಂ ಪರಿಮಜ್ಜಿ, ಪರಿಮಜ್ಜಿತಟ್ಠಾನಂ ಕಾಳಕಮಹೋಸಿ. ಸೋ ‘‘ಏವಂ ಪರಿಸುದ್ಧಮ್ಪಿ ನಾಮ ವತ್ಥಂ ಇಮಂ ಅತ್ತಭಾವಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಕಾಳಕಂ ಜಾತ’’ನ್ತಿ ಸಂವೇಗಂ ಪಟಿಲಭಿತ್ವಾ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಆರಭಿ. ಅಥಸ್ಸ ಭಗವಾ ಆರದ್ಧವೀರಿಯಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ‘‘ಅಧಿಚೇತಸೋ’’ತಿ ಇಮಂ ಓಭಾಸಗಾಥಂ ಅಭಾಸಿ. ಥೇರೋ ಗಾಥಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ತಸ್ಮಾ ಥೇರೋ ಪಕತಿಯಾವ ಇಮಂ ಗಾಥಂ ಮಮಾಯತಿ, ಸೋ ತಂ ಇಮಿಸ್ಸಾ ಗಾಥಾಯ ಮಮಾಯನಭಾವಂ ಜಾನಾಪೇತುಂ ತಂಯೇವ ಭಣತಿ. ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಅನ್ತರನ್ತರಾ ಆಹರಿತ್ವಾ ಬಹುಂ ಬುದ್ಧವಚನಂ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ತಞ್ಚೇವ ಉದಾನಂ ಭಣತಿ, ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಬಹುಂ ಬುದ್ಧವಚನ’’ನ್ತಿ.

೧೫೬. ಏಕತೋ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಪನ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಂ ಓವದನ್ತಸ್ಸ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವ. ಇದಮ್ಪಿ ಚ ಪದಸೋಧಮ್ಮಸಮುಟ್ಠಾನಮೇವ.

ಅತ್ಥಙ್ಗತಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ದುತಿಯಂ.

೩. ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೬೨. ತತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಮಯಾ ಓವದತಿ ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸಾತಿಆದೀಸು ಅಟ್ಠಹಿ ಗರುಧಮ್ಮೇಹಿ ಓವದನ್ತಸ್ಸೇವ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಅಞ್ಞೇನ ಧಮ್ಮೇನ ದುಕ್ಕಟನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಏಕತೋಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯಾತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾಯ ಪನ ಓವದತೋ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಮೇವ. ಇತೋ ಪರಮ್ಪಿ ಯತ್ಥ ಯತ್ಥ ‘‘ಏಕತೋಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅಯಮೇವ ಅತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

ಕಥಿನಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಾಯವಾಚತೋ, ಕಾಯವಾಚಾಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ತತಿಯಂ.

ಇದಂ ಪನೇತ್ಥ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ವುತ್ತಂ ಪಕಿಣ್ಣಕಂ – ಅಸಮ್ಮತೋ ಚೇ ಭಿಕ್ಖು ಅತ್ಥಙ್ಗತೇ ಸೂರಿಯೇ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅಟ್ಠಹಿ ಗರುಧಮ್ಮೇಹಿ ಓವದತಿ, ತೀಣಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾನಿ. ಅಞ್ಞೇನ ಧಮ್ಮೇನ ಓವದತೋ ದ್ವೇ ದುಕ್ಕಟಾನಿ, ಏಕಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಕಥಂ? ಅಸಮ್ಮತಮೂಲಕಂ ದುಕ್ಕಟಂ, ಉಪಸ್ಸಯಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಅಞ್ಞೇನ ಧಮ್ಮೇನ ಓವದನಮೂಲಕಂ ದುಕ್ಕಟಂ, ಅತ್ಥಙ್ಗತೇ ಸೂರಿಯೇ ಓವದನಮೂಲಕಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ. ಸಮ್ಮತಸ್ಸ ಅತ್ಥಙ್ಗತೇ ಸೂರಿಯೇ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಅಟ್ಠಹಿ ಗರುಧಮ್ಮೇಹಿ ಓವದನ್ತಸ್ಸ ಏಕಾ ಅನಾಪತ್ತಿ, ದ್ವೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾನಿ. ಕಥಂ? ಸಮ್ಮತತ್ತಾ ಅನಾಪತ್ತಿ, ಅತ್ಥಙ್ಗತೇ ಸೂರಿಯೇ ಓವದನಮೂಲಕಂ ಏಕಂ, ಗನ್ತ್ವಾ ಗರುಧಮ್ಮೇಹಿ ಓವದನಮೂಲಕಂ ಏಕನ್ತಿ ದ್ವೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾನಿ. ತಸ್ಸೇವ ಅಞ್ಞೇನ ಧಮ್ಮೇನ ಓವದತೋ ಏಕಾ ಅನಾಪತ್ತಿ, ಏಕಂ ದುಕ್ಕಟಂ, ಏಕಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಕಥಂ? ಸಮ್ಮತತ್ತಾ ಅನಾಪತ್ತಿ, ಗನ್ತ್ವಾ ಅಞ್ಞೇನ ಧಮ್ಮೇನ ಓವದನಮೂಲಕಂ ದುಕ್ಕಟಂ, ಅತ್ಥಙ್ಗತೇ ಸೂರಿಯೇ ಓವದನಮೂಲಕಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ. ದಿವಾ ಪನ ಗನ್ತ್ವಾ ಓವದತೋ ಸಮ್ಮತಸ್ಸ ಚ ಅಸಮ್ಮತಸ್ಸ ಚ ರತ್ತಿಂ ಓವದನಮೂಲಕಂ ಏಕಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ ಅಪನೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಾ ಆಪತ್ತಾನಾಪತ್ತಿಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ.

ಪಕಿಣ್ಣಕಕಥಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೪. ಆಮಿಸಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೬೪. ಚತುತ್ಥಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ನ ಬಹುಕತಾತಿ ನ ಕತಬಹುಮಾನಾ, ನ ಧಮ್ಮೇ ಬಹುಮಾನಂ ಕತ್ವಾ ಓವದನ್ತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ‘‘ಭಿಕ್ಖುನೋವಾದಕಂ ಅವಣ್ಣಂ ಕತ್ತುಕಾಮೋ’’ತಿಆದೀನಂ ಉಜ್ಝಾಪನಕೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಂ ಸಙ್ಘೇನ ಅಸಮ್ಮತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಅಸಮ್ಮತೋ ನಾಮ ಸಮ್ಮತೇನ ವಾ ಸಙ್ಘೇನ ವಾ ಭಾರಂ ಕತ್ವಾ ಠಪಿತೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಂ ಸಮ್ಮತಂ ವಾ ಅಸಮ್ಮತಂ ವಾತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ಭಿಕ್ಖುಕಾಲೇ ಸಮ್ಮುತಿಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಸಾಮಣೇರಭೂಮಿಯಂ ಠಿತೋ ಸಮ್ಮತೋ, ಸಮ್ಮತೇನ ವಾ ಸಙ್ಘೇನ ವಾ ಠಪಿತೋ ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಸಾಮಣೇರೋ ಅಸಮ್ಮತೋತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯತ್ತಾ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

ತಿಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಾಯಚಿತ್ತತೋ ವಾಚಾಚಿತ್ತತೋ ಕಾಯವಾಚಾಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ಕಿರಿಯಂ, ಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಸಚಿತ್ತಕಂ, ಲೋಕವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ಅಕುಸಲಚಿತ್ತಂ, ದುಕ್ಖವೇದನನ್ತಿ.

ಆಮಿಸಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಚೀವರದಾನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೬೯. ಪಞ್ಚಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ವಿಸಿಖಾಯಾತಿ ರಥಿಕಾಯ. ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರತೀತಿ ನಿಬದ್ಧಚಾರವಸೇನ ಅಭಿಣ್ಹಂ ಚರತಿ. ಸನ್ದಿಟ್ಠಾತಿ ಸನ್ದಿಟ್ಠಮಿತ್ತಾ ಅಹೇಸುಂ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಪದತೋ ಉತ್ತಾನತ್ಥಂ, ವಿನಿಚ್ಛಯತೋ ಚೀವರಪಟಿಗ್ಗಹಣಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀಹಿ. ತತ್ರ ಹಿ ಭಿಕ್ಖು ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕೋ, ಇಧ ಭಿಕ್ಖುನೀ, ಅಯಂ ವಿಸೇಸೋ. ಸೇಸಂ ತಾದಿಸಮೇವಾತಿ.

ಚೀವರದಾನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ಚೀವರಸಿಬ್ಬನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೭೫. ಛಟ್ಠಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ಉದಾಯೀತಿ ಲಾಳುದಾಯೀ. ಪಟ್ಠೋತಿ ಪಟಿಬಲೋ, ನಿಪುಣೋ ಚೇವ ಸಮತ್ಥೋ ಚಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಅಞ್ಞತರಾ ಭಿಕ್ಖುನೀತಿ ತಸ್ಸೇವ ಪುರಾಣದುತಿಯಿಕಾ. ಪಟಿಭಾನಚಿತ್ತನ್ತಿ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಭಾನೇನ ಕತಚಿತ್ತಂ, ಸೋ ಕಿರ ಚೀವರಂ ರಜಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಮಜ್ಝೇ ನಾನಾವಣ್ಣೇಹಿ ವಿಪ್ಪಕತಮೇಥುನಂ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸರೂಪಮಕಾಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಮಜ್ಝೇ ಪಟಿಭಾನಚಿತ್ತಂ ವುಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ’’ತಿ. ಯಥಾಸಂಹಟನ್ತಿ ಯಥಾಸಂಹರಿತಮೇವ.

೧೭೬. ಚೀವರನ್ತಿ ಯಂ ನಿವಾಸಿತುಂ ವಾ ಪಾರುಪಿತುಂ ವಾ ಸಕ್ಕಾ ಹೋತಿ, ಏವಞ್ಹಿ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಾದೀಸು ವುತ್ತಂ. ಸಯಂ ಸಿಬ್ಬತೀತಿ ಏತ್ಥ ಸಿಬ್ಬಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ವಿಚಾರೇನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಛಿನ್ದನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ದುಕ್ಕಟಂ, ಸಿಬ್ಬನ್ತಸ್ಸ ಪನ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಆರಾಪಥೇ ಆರಾಪಥೇತಿ ಸೂಚಿಂ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ನೀಹರಣೇ. ಸಚೇ ಪನ ಸಕಲಸೂಚಿಂ ಅನೀಹರನ್ತೋ ದೀಘಸುತ್ತಪ್ಪವೇಸನತ್ಥಂ ಸತಕ್ಖತ್ತುಮ್ಪಿ ವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ನೀಹರತಿ, ಏಕಮೇವ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಸಕಿಂ ಆಣತ್ತೋತಿ ಸಕಿಂ ‘‘ಚೀವರಂ ಸಿಬ್ಬಾ’’ತಿ ವುತ್ತೋ. ಬಹುಕಮ್ಪಿ ಸಿಬ್ಬತೀತಿ ಸಚೇಪಿ ಸಬ್ಬಂ ಸೂಚಿಕಮ್ಮಂ ಪರಿಯೋಸಾಪೇತ್ವಾ ಚೀವರಂ ನಿಟ್ಠಾಪೇತಿ, ಏಕಮೇವ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಅಥ ಪನ ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಚೀವರೇ ಕತ್ತಬ್ಬಕಮ್ಮಂ ತವ ಭಾರೋ’’ತಿ ವುತ್ತೋ ಕರೋತಿ, ಆಣತ್ತಸ್ಸ ಆರಾಪಥೇ ಆರಾಪಥೇ ಏಕಮೇಕಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ, ಆಣಾಪಕಸ್ಸ ಏಕವಾಚಾಯ ಸಮ್ಬಹುಲಾನಿಪಿ. ಪುನಪ್ಪುನಂ ಆಣತ್ತಿಯಂ ಪನ ವತ್ತಬ್ಬಮೇವ ನತ್ಥಿ.

ಯೇಪಿ ಸಚೇ ಆಚರಿಯುಪಜ್ಝಾಯೇಸು ಅತ್ತನೋ ಞಾತಿಕಾನಂ ಚೀವರಂ ಸಿಬ್ಬನ್ತೇಸು ತೇಸಂ ನಿಸ್ಸಿತಕಾ ‘‘ಆಚರಿಯುಪಜ್ಝಾಯವತ್ತಂ ವಾ ಕಥಿನವತ್ತಂ ವಾ ಕರೋಮಾ’’ತಿ ಸಿಬ್ಬನ್ತಿ, ತೇಸಮ್ಪಿ ಆರಾಪಥಗಣನಾಯ ಆಪತ್ತಿಯೋ. ಆಚರಿಯುಪಜ್ಝಾಯಾ ಅತ್ತನೋ ಞಾತಿಕಾನಂ ಚೀವರಂ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇಹಿ ಸಿಬ್ಬಾಪೇನ್ತಿ, ಆಚರಿಯುಪಜ್ಝಾಯಾನಂ ದುಕ್ಕಟಂ, ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾನಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾ ಅತ್ತನೋ ಞಾತಿಕಾನಂ ಆಚರಿಯುಪಜ್ಝಾಯೇಹಿ ಸಿಬ್ಬಾಪೇನ್ತಿ, ತತ್ರಾಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾನಮ್ಪಿ ಆಚರಿಯುಪಜ್ಝಾಯಾನಮ್ಪಿ ಞಾತಿಕಾಯ ಚೀವರಂ ಹೋತಿ, ಆಚರಿಯುಪಜ್ಝಾಯಾ ಪನ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕೇ ವಞ್ಚೇತ್ವಾ ಸಿಬ್ಬಾಪೇನ್ತಿ, ಉಭಿನ್ನಮ್ಪಿ ದುಕ್ಕಟಂ. ಕಸ್ಮಾ? ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾನಂ ಅಞ್ಞಾತಿಕಸಞ್ಞಾಯ ಸಿಬ್ಬಿತತ್ತಾ, ಇತರೇಸಂ ಅಕಪ್ಪಿಯೇ ನಿಯೋಜಿತತ್ತಾ. ತಸ್ಮಾ ‘‘ಇದಂ ತೇ ಮಾತು ಚೀವರಂ, ಇದಂ ಭಗಿನಿಯಾ’’ತಿ ಆಚಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ಸಿಬ್ಬಾಪೇತಬ್ಬಂ.

೧೭೯. ಅಞ್ಞಂ ಪರಿಕ್ಖಾರನ್ತಿ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಉಪಾಹನತ್ಥವಿಕಾದಿಂ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ. ಛಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಚೀವರಸಿಬ್ಬನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಛಟ್ಠಂ.

೭. ಸಂವಿಧಾನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೮೧. ಸತ್ತಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ಪಚ್ಛಾ ಗಚ್ಛನ್ತೀನಂ ಚೋರಾ ಅಚ್ಛಿನ್ದಿಂಸೂತಿ ಪಚ್ಛಾ ಗಚ್ಛನ್ತೀನಂ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಚೋರಾ ಹರಿಂಸು. ದೂಸೇಸುನ್ತಿ ತಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚೋರಾ ದೂಸಯಿಂಸು, ಸೀಲವಿನಾಸಂ ಪಾಪಯಿಂಸೂತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೮೨-೩. ಸಂವಿಧಾಯಾತಿ ಸಂವಿದಹಿತ್ವಾ, ಗಮನಕಾಲೇ ಸಙ್ಕೇತಂ ಕತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕುಕ್ಕುಟಸಮ್ಪಾದೇತಿ ಏತ್ಥ ಯಸ್ಮಾ ಗಾಮಾ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಕುಕ್ಕುಟೋ ಪದಸಾವ ಅಞ್ಞಂ ಗಾಮಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಅಯಂ ಕುಕ್ಕುಟಸಮ್ಪಾದೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ತತ್ರಾಯಂ ವಚನತ್ಥೋ – ಸಮ್ಪದನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಸಮ್ಪಾದೋ. ಕೇ ಸಮ್ಪದನ್ತಿ? ಕುಕ್ಕುಟಾ. ಕುಕ್ಕುಟಾನಂ ಸಮ್ಪಾದೋ ಕುಕ್ಕುಟಸಮ್ಪಾದೋ. ಅಥ ವಾ ಸಮ್ಪಾದೋತಿ ಗಮನಂ, ಕುಕ್ಕುಟಾನಂ ಸಮ್ಪಾದೋ ಏತ್ಥ ಅತ್ಥೀತಿಪಿ ಕುಕ್ಕುಟಸಮ್ಪಾದೋ. ಕುಕ್ಕುಟಸಮ್ಪಾತೇ ಇತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ತತ್ಥ ಯಸ್ಸ ಗಾಮಸ್ಸ ಗೇಹಚ್ಛದನಪಿಟ್ಠಿತೋ ಕುಕ್ಕುಟೋ ಉಪ್ಪತಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಗೇಹಚ್ಛದನಪಿಟ್ಠಿಯಂ ಪತತಿ, ಅಯಂ ಕುಕ್ಕುಟಸಮ್ಪಾತೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ವಚನತ್ಥೋ ಪನೇತ್ಥ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ದ್ವಿಧಾ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೋಪಿ ಚೇಸ ಗಾಮೋ ಅಚ್ಚಾಸನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಉಪಚಾರೋ ನ ಲಬ್ಭತಿ. ಯಸ್ಮಿಂ ಪನ ಗಾಮೇ ಪಚ್ಚೂಸೇ ವಸ್ಸನ್ತಸ್ಸ ಕುಕ್ಕುಟಸ್ಸ ಸದ್ದೋ ಅನನ್ತರೇ ಗಾಮೇ ಸುಯ್ಯತಿ, ತಾದಿಸೇಹಿ ಗಾಮೇಹಿ ಸಮ್ಪುಣ್ಣರಟ್ಠೇ ಗಾಮನ್ತರೇ ಗಾಮನ್ತರೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ವುತ್ತಂ, ‘‘ಗಾಮನ್ತರೇ ಗಾಮನ್ತರೇ ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸಾ’’ತಿ ವಚನತೋ ಪನ ಸಚೇಪಿ ರತನಮತ್ತನ್ತರೋ ಗಾಮೋ ಹೋತಿ, ಯೋ ತಸ್ಸ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ಠಪಿತಉಪಚಾರೋ, ತಂ ಓಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿಯೇವ.

ತತ್ರಾಯಂ ಆಪತ್ತಿವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ಸಂವಿಧಾನಕಾಲೇ ಹಿ ಸಚೇ ಉಭೋಪಿ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯೇ ವಾ ಅನ್ತರಾರಾಮೇ ವಾ ಆಸನಸಾಲಾಯ ವಾ ತಿತ್ಥಿಯಸೇಯ್ಯಾಯ ವಾ ಠತ್ವಾ ಸಂವಿದಹನ್ತಿ, ಅನಾಪತ್ತಿ ಕಪ್ಪಿಯಭೂಮಿ ಕಿರಾಯಂ. ತಸ್ಮಾ ಏತ್ಥ ಸಂವಿದಹನಪಚ್ಚಯಾ ದುಕ್ಕಟಾಪತ್ತಿಂ ನ ವದನ್ತಿ, ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ಯಥಾವತ್ಥುಕಮೇವ. ಸಚೇ ಪನ ಅನ್ತೋಗಾಮೇ ಭಿಕ್ಖುನುಪಸ್ಸಯದ್ವಾರೇ ರಥಿಕಾಯ ಅಞ್ಞೇಸು ವಾ ಚತುಕ್ಕಸಿಙ್ಘಾಟಕಹತ್ಥಿಸಾಲಾದೀಸು ಸಂವಿದಹನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸ. ಏವಂ ಸಂವಿದಹಿತ್ವಾ ಗಾಮತೋ ನಿಕ್ಖಮನ್ತಿ, ನಿಕ್ಖಮನೇ ಅನಾಪತ್ತಿ, ಅನನ್ತರಗಾಮಸ್ಸ ಉಪಚಾರೋಕ್ಕಮನೇ ಪನ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ತತ್ರಾಪಿ ‘‘ಪಠಮಪಾದೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ದುತಿಯಪಾದೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ವುತ್ತಂ. ಗಾಮತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪನ ಯಾವ ಅನನ್ತರಗಾಮಸ್ಸ ಉಪಚಾರಂ ನ ಓಕ್ಕಮನ್ತಿ, ಏತ್ಥನ್ತರೇ ಸಂವಿದಹಿತೇಪಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ ದುಕ್ಕಟಂ, ಅನನ್ತರಗಾಮಸ್ಸ ಉಪಚಾರೋಕ್ಕಮನೇ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ಆಪತ್ತಿ. ಸಚೇ ದೂರಂ ಗನ್ತುಕಾಮಾ ಹೋನ್ತಿ, ಗಾಮೂಪಚಾರಗಣನಾಯ ಓಕ್ಕಮನೇ ಓಕ್ಕಮನೇ ಆಪತ್ತಿ, ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಪನ ಗಾಮಸ್ಸ ಅತಿಕ್ಕಮನೇ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಭಿಕ್ಖುನೀ ‘‘ಅಸುಕಂ ನಾಮ ಗಾಮಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಉಪಸ್ಸಯತೋ ನಿಕ್ಖಮತಿ, ಭಿಕ್ಖುಪಿ ತಮೇವ ಗಾಮಂ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ಅಸುಕಂ ನಾಮ ಗಾಮಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವಿಹಾರತೋ ನಿಕ್ಖಮತಿ. ಅಥ ದ್ವೇಪಿ ಗಾಮದ್ವಾರೇ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಕುಹಿಂ ಗಚ್ಛಥ, ಅಸುಕಂ ನಾಮ ಗಾಮಂ ತುಮ್ಹೇ ಕುಹಿನ್ತಿ, ಮಯಮ್ಪಿ ತತ್ಥೇವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಏಹಿ ದಾನಿ, ಗಚ್ಛಾಮಾ’’ತಿ ಸಂವಿಧಾಯ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಅನಾಪತ್ತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಪುಬ್ಬಮೇವ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಾತಿ ನಿಕ್ಖನ್ತತ್ತಾತಿ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ವುತ್ತಂ. ತಂ ನೇವ ಪಾಳಿಯಾ ನ ಸೇಸಅಟ್ಠಕಥಾಯ ಸಮೇತಿ.

ಅದ್ಧಯೋಜನೇ ಅದ್ಧಯೋಜನೇತಿ ಏಕಮೇಕಂ ಅದ್ಧಯೋಜನಂ ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸ ಇದಾನಿ ಅತಿಕ್ಕಮಿಸ್ಸತೀತಿ ಪಠಮಪಾದೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ದುತಿಯಪಾದೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಇಮಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ನಯೇ ಅತಿಕ್ಕಮನೇ ಆಪತ್ತಿ, ಓಕ್ಕಮನೇ ಅನಾಪತ್ತಿ.

೧೮೪. ಭಿಕ್ಖು ಸಂವಿದಹತೀತಿ ನಗರದ್ವಾರೇ ವಾ ರಥಿಕಾಯ ವಾ ಭಿಕ್ಖುನಿಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅಸುಕಂ ಗಾಮಂ ನಾಮ ಗತಪುಬ್ಬತ್ಥಾ’’ತಿ ವದತಿ, ‘‘ನಾಮ್ಹಿ ಅಯ್ಯ ಗತಪುಬ್ಬಾ’’ತಿ ‘‘ಏಹಿ ಗಚ್ಛಾಮಾ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಸ್ವೇ ಅಹಂ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಿ, ತ್ವಮ್ಪಿ ಆಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ ವಾ ವದತಿ. ಭಿಕ್ಖುನೀ ಸಂವಿದಹತೀತಿ ಗಾಮನ್ತರೇ ಚೇತಿಯವನ್ದನತ್ಥಂ ಗಾಮತೋ ನಿಕ್ಖಮನ್ತಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅಯ್ಯ ಕುಹಿಂ ಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ವದತಿ. ‘‘ಅಸುಕಂ ನಾಮ ಗಾಮಂ ಚೇತಿಯವನ್ದನತ್ಥ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಅಹಮ್ಪಿ ಅಯ್ಯ ಆಗಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ ಏವಂ ಭಿಕ್ಖುನೀಯೇವ ಸಂವಿದಹತಿ, ನ ಭಿಕ್ಖು.

೧೮೫. ವಿಸಙ್ಕೇತೇನಾತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಪುರೇಭತ್ತಂ ಗಚ್ಛಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ‘‘ಅಜ್ಜ ವಾ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಸ್ವೇ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಏವಂ ಕಾಲವಿಸಙ್ಕೇತೇಯೇವ ಅನಾಪತ್ತಿ, ದ್ವಾರವಿಸಙ್ಕೇತೇ ಪನ ಮಗ್ಗವಿಸಙ್ಕೇತೇ ವಾ ಸತಿಪಿ ಆಪತ್ತಿಯೇವ. ಆಪದಾಸೂತಿ ರಟ್ಠಭೇದೇ ಚಕ್ಕಸಮಾರುಳ್ಹಾ ಜನಪದಾ ಪರಿಯಾಯನ್ತಿ ಏವರೂಪಾಸು ಆಪದಾಸು ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವಾತಿ.

ಚತುಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಾಯತೋ ಕಾಯವಾಚತೋ ಕಾಯಚಿತ್ತತೋ ಕಾಯವಾಚಾಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಸಂವಿಧಾನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಸತ್ತಮಂ.

೮. ನಾವಾಭಿರುಹನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೮೮. ಅಟ್ಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ಸಂವಿಧಾಯಾತಿ ಲೋಕಸ್ಸಾದಮಿತ್ತಸನ್ಥವವಸೇನ ಕೀಳಾಪುರೇಕ್ಖಾರಾ ಸಂವಿದಹಿತ್ವಾ. ಉದ್ಧಂಗಾಮಿನಿನ್ತಿ ಉದ್ಧಂ ನದಿಯಾ ಪಟಿಸೋತಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿಂ. ಯಸ್ಮಾ ಪನ ಯೋ ಉದ್ಧಂ ಜವನತೋ ಉಜ್ಜವನಿಕಾಯ ನಾವಾಯ ಕೀಳತಿ, ಸೋ ‘‘ಉದ್ಧಂಗಾಮಿನಿಂ ಅಭಿರುಹತೀ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ತೇನಸ್ಸ ಪದಭಾಜನೇ ಅತ್ಥಮೇವ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಉಜ್ಜವನಿಕಾಯಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಅಧೋಗಾಮಿನಿನ್ತಿ ಅಧೋ ಅನುಸೋತಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿಂ. ಯಸ್ಮಾ ಪನ ಯೋ ಅಧೋ ಜವನತೋ ಓಜವನಿಕಾಯ ನಾವಾಯ ಕೀಳತಿ, ಸೋ ‘‘ಅಧೋಗಾಮಿನಿಂ ಅಭಿರುಹತೀ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ತೇನಸ್ಸಾಪಿ ಪದಭಾಜನೇ ಅತ್ಥಮೇವ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಓಜವನಿಕಾಯಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ತತ್ಥ ಯಂ ತಿತ್ಥಸಮ್ಪಟಿಪಾದನತ್ಥಂ ಉದ್ಧಂ ವಾ ಅಧೋ ವಾ ಹರನ್ತಿ, ಏತ್ಥ ಅನಾಪತ್ತಿ. ತಿರಿಯಂ ತರಣಾಯಾತಿ ಉಪಯೋಗತ್ಥೇ ನಿಸ್ಸಕ್ಕವಚನಂ.

೧೮೯. ಗಾಮನ್ತರೇ ಗಾಮನ್ತರೇತಿ ಏತ್ಥ ಯಸ್ಸಾ ನದಿಯಾ ಏಕಂ ತೀರಂ ಕುಕ್ಕುಟಸಮ್ಪಾದಗಾಮೇಹಿ ನಿರನ್ತರಂ, ಏಕಂ ಅಗಾಮಕಂ ಅರಞ್ಞಂ, ತಸ್ಸಾ ಸಗಾಮಕತೀರಪಸ್ಸೇನ ಗಮನಕಾಲೇ ಗಾಮನ್ತರಗಣನಾಯ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾನಿ, ಅಗಾಮಕತೀರಪಸ್ಸೇನ ಗಮನಕಾಲೇ ಅದ್ಧಯೋಜನಗಣನಾಯ. ಯಾ ಪನ ಯೋಜನವಿತ್ಥತಾ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸಾ ಮಜ್ಝೇನ ಗಮನೇಪಿ ಅದ್ಧಯೋಜನಗಣನಾಯ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಾನಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ. ಅನಾಪತ್ತಿ ತಿರಿಯಂ ತರಣಾಯಾತಿ ಏತ್ಥ ನ ಕೇವಲಂ ನದಿಯಾ, ಯೋಪಿ ಮಹಾತಿತ್ಥಪಟ್ಟನತೋ ತಾಮಲಿತ್ತಿಂ ವಾ ಸುವಣ್ಣಭೂಮಿಂ ವಾ ಗಚ್ಛತಿ, ತಸ್ಸಾಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸಬ್ಬಅಟ್ಠಕಥಾಸು ಹಿ ನದಿಯಂಯೇವ ಆಪತ್ತಿ ವಿಚಾರಿತಾ, ನ ಸಮುದ್ದೇ.

೧೯೧. ವಿಸಙ್ಕೇತೇನಾತಿ ಇಧಾಪಿ ಕಾಲವಿಸಙ್ಕೇತೇನೇವ ಅನಾಪತ್ತಿ, ತಿತ್ಥವಿಸಙ್ಕೇತೇನ ಪನ ನಾವಾವಿಸಙ್ಕೇತೇನ ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿಯೇವ. ಸೇಸಂ ಪಠಮಸಿಕ್ಖಾಪದಸದಿಸಮೇವ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮುಟ್ಠಾನಾದೀಹೀತಿ.

ನಾವಾಭಿರುಹನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ಪರಿಪಾಚಿತಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೯೨. ನವಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ಮಹಾನಾಗೇ ತಿಟ್ಠಮಾನೇತಿ ಭುಮ್ಮತ್ಥೇ ಉಪಯೋಗವಚನಂ, ಮಹಾನಾಗೇಸು ತಿಟ್ಠಮಾನೇಸೂತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಥ ವಾ ಮಹಾನಾಗೇ ತಿಟ್ಠಮಾನೇ ‘‘ಅದಿಸ್ವಾ’’ತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಪಾಠಸೇಸೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ಇತರಥಾ ಹಿ ಅತ್ಥೋ ನ ಯುಜ್ಜತಿ. ಅನ್ತರಾಕಥಾತಿ ಅವಸಾನಂ ಅಪ್ಪತ್ವಾ ಆರಮ್ಭಸ್ಸ ಚ ಅವಸಾನಸ್ಸ ಚ ವೇಮಜ್ಝಟ್ಠಾನಂ ಪತ್ತಕಥಾ. ವಿಪ್ಪಕತಾತಿ ಕಯಿರಮಾನಾ ಹೋತಿ. ಸಚ್ಚಂ ಮಹಾನಾಗಾ ಖೋ ತಯಾ ಗಹಪತೀತಿ ಅದ್ಧಚ್ಛಿಕೇನ ಓಲೋಕಯಮಾನಾ ಥೇರೇ ಪವಿಸನ್ತೇ ದಿಸ್ವಾ ತೇಹಿ ಸುತಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ಏವಮಾಹ.

೧೯೪. ಭಿಕ್ಖುನಿಪರಿಪಾಚಿತನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಪರಿಪಾಚಿತಂ, ಗುಣಪ್ಪಕಾಸನೇನ ನಿಪ್ಫಾದಿತಂ; ಲದ್ಧಬ್ಬಂ ಕತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪದಭಾಜನೇ ಪನಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನಿಞ್ಚ ತಸ್ಸಾ ಪರಿಪಾಚನಾಕಾರಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನೀ ನಾಮ ಉಭತೋಸಙ್ಘೇ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಾ, ಪರಿಪಾಚೇತಿ ನಾಮ ಪುಬ್ಬೇ ಅದಾತುಕಾಮಾನ’’ನ್ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ಪುಬ್ಬೇ ಗಿಹಿಸಮಾರಮ್ಭಾತಿ ಏತ್ಥ ಪುಬ್ಬೇತಿ ಪಠಮಂ. ಸಮಾರಮ್ಭೋತಿ ಸಮಾರದ್ಧಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಪಟಿಯಾದಿತಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ಗಿಹೀನಂ ಸಮಾರಮ್ಭೋ ಗಿಹಿಸಮಾರಮ್ಭೋ. ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ಪರಿಪಾಚನತೋ ಪಠಮಮೇವ ಯಂ ಗಿಹೀನಂ ಪಟಿಯಾದಿತಂ ಭತ್ತಂ, ತತೋ ಅಞ್ಞತ್ರ ತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ, ತಂ ಪನ ಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಪದಭಾಜನೇ ಪನ ಯಸ್ಮಾ ಞಾತಕಪವಾರಿತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಅಸಮಾರದ್ಧೋಪಿ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಅತ್ಥತೋ ಸಮಾರದ್ಧೋವ ಹೋತಿ, ಯಥಾಸುಖಂ ಆಹರಾಪೇತಬ್ಬತೋ, ತಸ್ಮಾ ಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಅನಾದಿಯಿತ್ವಾ ಅತ್ಥಮೇವ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಗಿಹಿಸಮಾರಮ್ಭೋ ನಾಮ ಞಾತಕಾ ವಾ ಹೋನ್ತಿ ಪವಾರಿತಾ ವಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ.

೧೯೫. ಪಕತಿಪಟಿಯತ್ತನ್ತಿ ಪಕತಿಯಾ ತಸ್ಸೇವ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅತ್ಥಾಯ ಪಟಿಯಾದಿತಂ ಹೋತಿ ‘‘ಥೇರಸ್ಸ ದಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ಪನ ‘‘ತಸ್ಸ ಅಞ್ಞಸ್ಸಾ’’ತಿ ಅವತ್ವಾ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಂ ದಸ್ಸಾಮಾತಿ ಪಟಿಯತ್ತಂ ಹೋತೀ’’ತಿ ಅವಿಸೇಸೇನ ವುತ್ತಂ.

೧೯೭. ಪಞ್ಚ ಭೋಜನಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅನಾಪತ್ತೀತಿ ಯಾಗುಖಜ್ಜಕಫಲಾಫಲೇ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಭಿಕ್ಖುನಿಪರಿಪಾಚಿತೇಪಿ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ. ಪಠಮಪಾರಾಜಿಕಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಾಯಚಿತ್ತತೋ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ಕಿರಿಯಂ, ಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಸಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.

ಪರಿಪಾಚಿತಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ನವಮಂ.

೧೦. ರಹೋನಿಸಜ್ಜಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ

೧೯೮. ದಸಮಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ಸಬ್ಬೋ ಪಾಳಿಅತ್ಥೋ ಚ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ಚ ದುತಿಯಅನಿಯತೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಇದಞ್ಹಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ದುತಿಯಾನಿಯತೇನ ಚ ಉಪರಿ ಉಪನನ್ಧಸ್ಸ ಚತುತ್ಥಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಚ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಪರಿಚ್ಛೇದಂ, ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿವಸೇನ ಪನ ವಿಸುಂ ಪಞ್ಞತ್ತನ್ತಿ.

ರಹೋನಿಸಜ್ಜಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ದಸಮಂ.

ಸಮತ್ತೋ ವಣ್ಣನಾಕ್ಕಮೇನ ಭಿಕ್ಖುನಿವಗ್ಗೋ ತತಿಯೋ.