೪. ಪಠಮಸೇನಾಸನಸಿಕ್ಖಾಪದವಣ್ಣನಾ
೧೦೮. ಚತುತ್ಥಸಿಕ್ಖಾಪದೇ – ಹೇಮನ್ತಿಕೇ ಕಾಲೇತಿ ಹೇಮನ್ತಕಾಲೇ ಹಿಮಪಾತಸಮಯೇ. ಕಾಯಂ ಓತಾಪೇನ್ತಾತಿ ಮಞ್ಚಪೀಠಾದೀಸು ನಿಸಿನ್ನಾ ಬಾಲಾತಪೇನ ಕಾಯಂ ಓತಾಪೇನ್ತಾ. ಕಾಲೇ ಆರೋಚಿತೇತಿ ಯಾಗುಭತ್ತಾದೀಸು ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ಕಾಲೇ ಆರೋಚಿತೇ. ಓವಟ್ಠಂ ಹೋತೀತಿ ಹಿಮವಸ್ಸೇನ ಓವಟ್ಠಂ ತಿನ್ತಂ ಹೋತಿ.
೧೧೦. ಅವಸ್ಸಿಕಸಙ್ಕೇತೇತಿ ವಸ್ಸಿಕವಸ್ಸಾನಮಾಸಾತಿ ಏವಂ ಅಪಞ್ಞತ್ತೇ ಚತ್ತಾರೋ ಹೇಮನ್ತಿಕೇ ಚತ್ತಾರೋ ಚ ಗಿಮ್ಹಿಕೇ ಅಟ್ಠ ಮಾಸೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಮಣ್ಡಪೇ ವಾತಿ ಸಾಖಾಮಣ್ಡಪೇ ವಾ ಪದರಮಣ್ಡಪೇ ವಾ. ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ವಾತಿ ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿ ರುಕ್ಖಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಾ. ಯತ್ಥ ಕಾಕಾ ವಾ ಕುಲಲಾ ವಾ ನ ಊಹದನ್ತೀತಿ ಯತ್ಥ ಧುವನಿವಾಸೇನ ಕುಲಾವಕೇ ಕತ್ವಾ ವಸಮಾನಾ ಏತೇ ಕಾಕಕುಲಲಾ ವಾ ಅಞ್ಞೇ ವಾ ಸಕುನ್ತಾ ತಂ ಸೇನಾಸನಂ ನ ಊಹದನ್ತಿ, ತಾದಿಸೇ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ನಿಕ್ಖಿಪಿತುಂ ಅನುಜಾನಾಮೀತಿ. ತಸ್ಮಾ ಯತ್ಥ ಗೋಚರಪ್ಪಸುತಾ ಸಕುನ್ತಾ ವಿಸ್ಸಮಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತಸ್ಸ ರುಕ್ಖಸ್ಸ ಮೂಲೇ ನಿಕ್ಖಿಪಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಯಸ್ಮಿಂ ಪನ ಧುವನಿವಾಸೇನ ಕುಲಾವಕೇ ಕತ್ವಾ ವಸನ್ತಿ, ತಸ್ಸ ರುಕ್ಖಸ್ಸ ಮೂಲೇ ನ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ‘‘ಅಟ್ಠ ಮಾಸೇ’’ತಿ ವಚನತೋ ಯೇಸು ಜನಪದೇಸು ವಸ್ಸಕಾಲೇ ನ ವಸ್ಸತಿ, ತೇಸುಪಿ ಚತ್ತಾರೋ ಮಾಸೇ ನಿಕ್ಖಿಪಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿಯೇವ. ‘‘ಅವಸ್ಸಿಕಸಙ್ಕೇತೇ’’ತಿ ವಚನತೋ ಯತ್ಥ ಹೇಮನ್ತೇ ದೇವೋ ವಸ್ಸತಿ, ತತ್ಥ ಹೇಮನ್ತೇಪಿ ಅಜ್ಝೋಕಾಸೇ ನಿಕ್ಖಿಪಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಗಿಮ್ಹೇ ಪನ ಸಬ್ಬತ್ಥ ವಿಗತವಲಾಹಕಂ ವಿಸುದ್ಧಂ ನಭಂ ಹೋತಿ, ಏವರೂಪೇ ಕಾಲೇ ಕೇನಚಿದೇವ ಕರಣೀಯೇನ ಅಜ್ಝೋಕಾಸೇ ಮಞ್ಚಪೀಠಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ.
ಅಬ್ಭೋಕಾಸಿಕೇನಾಪಿ ವತ್ತಂ ಜಾನಿತಬ್ಬಂ, ತಸ್ಸ ಹಿ ಸಚೇ ಪುಗ್ಗಲಿಕಮಞ್ಚಕೋ ಅತ್ಥಿ, ತತ್ಥೇವ ಸಯಿತಬ್ಬಂ. ಸಙ್ಘಿಕಂ ಗಣ್ಹನ್ತೇನ ವೇತ್ತೇನ ವಾ ವಾಕೇನ ವಾ ವೀತಮಞ್ಚಕೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ತಸ್ಮಿಂ ಅಸತಿ ಪುರಾಣಮಞ್ಚಕೋ ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ತಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ಅಸತಿ ನವವಾಯಿಮೋ ವಾ ಓನದ್ಧಕೋ ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ಗಹೇತ್ವಾ ಚ ಪನ ‘‘ಅಹಂ ಉಕ್ಕಟ್ಠರುಕ್ಖಮೂಲಿಕೋ ಉಕ್ಕಟ್ಠಅಬ್ಭೋಕಾಸಿಕೋ’’ತಿ ಚೀವರಕುಟಿಮ್ಪಿ ಅಕತ್ವಾ ಅಸಮಯೇ ಅಜ್ಝೋಕಾಸೇ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ವಾ ಪಞ್ಞಪೇತ್ವಾ ನಿಪಜ್ಜಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಚತುಗ್ಗುಣೇನಪಿ ಚೀವರೇನ ಕತಕುಟಿ ಅತೇಮೇನ್ತಂ ರಕ್ಖಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ, ಸತ್ತಾಹವದ್ದಲಿಕಾದೀನಿ ಭವನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕಾಯಾನುಗತಿಕತ್ತಾ ವಟ್ಟತಿ.
ಅರಞ್ಞೇ ಪಣ್ಣಕುಟೀಸು ವಸನ್ತಾನಂ ಸೀಲಸಮ್ಪದಾಯ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಾ ಮನುಸ್ಸಾ ನವಂ ಮಞ್ಚಪೀಠಂ ದೇನ್ತಿ ‘‘ಸಙ್ಘಿಕಪರಿಭೋಗೇನ ಪರಿಭುಞ್ಜಥಾ’’ತಿ ವಸಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತೇಹಿ ಸಾಮನ್ತವಿಹಾರೇ ಸಭಾಗಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪೇಸೇತ್ವಾ ಗನ್ತಬ್ಬಂ, ಸಭಾಗಾನಂ ಅಭಾವೇ ಅನೋವಸ್ಸಕೇ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಗನ್ತಬ್ಬಂ, ಅನೋವಸ್ಸಕೇ ಅಸತಿ ರುಕ್ಖೇ ಲಗ್ಗೇತ್ವಾ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಚೇತಿಯಙ್ಗಣೇ ಸಮ್ಮಜ್ಜನಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಭೋಜನಸಾಲಙ್ಗಣಂ ವಾ ಉಪೋಸಥಾಗಾರಙ್ಗಣಂ ವಾ ಪರಿವೇಣದಿವಾಟ್ಠಾನಅಗ್ಗಿಸಾಲಾದೀಸು ವಾ ಅಞ್ಞತರಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಧೋವಿತ್ವಾ ಪುನ ಸಮ್ಮಜ್ಜನೀಮಾಳಕೇಯೇವ ಠಪೇತಬ್ಬಾ. ಉಪೋಸಥಾಗಾರಾದೀಸು ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅವಸೇಸಾನಿ ಸಮ್ಮಜ್ಜನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.
ಯೋ ಪನ ಭಿಕ್ಖಾಚಾರಮಗ್ಗಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜನ್ತೋವ ಗನ್ತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ತೇನ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಸಚೇ ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಸಾಲಾ ಅತ್ಥಿ, ತತ್ಥ ಠಪೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ನತ್ಥಿ, ವಲಾಹಕಾನಂ ಅನುಟ್ಠಿತಭಾವಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ‘‘ಯಾವಾಹಂ ಗಾಮತೋ ನಿಕ್ಖಮಾಮಿ, ತಾವ ನ ವಸ್ಸಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಜಾನನ್ತೇನ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪುನ ಪಚ್ಚಾಗಚ್ಛನ್ತೇನ ಪಾಕತಿಕಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇ ವಸ್ಸಿಸ್ಸತೀತಿ ಜಾನನ್ತೋ ಅಜ್ಝೋಕಾಸೇ ಠಪೇತಿ, ದುಕ್ಕಟನ್ತಿ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ವುತ್ತಂ. ಸಚೇ ಪನ ತತ್ರ ತತ್ರೇವ ಸಮ್ಮಜ್ಜನತ್ಥಾಯ ಸಮ್ಮಜ್ಜನೀ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಾ ಹೋತಿ, ತಂ ತಂ ಠಾನಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ತತ್ರ ತತ್ರೇವ ನಿಕ್ಖಿಪಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಆಸನಸಾಲಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜನ್ತೇನ ವತ್ತಂ ಜಾನಿತಬ್ಬಂ. ತತ್ರಿದಂ ವತ್ತಂ – ಮಜ್ಝತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪಾದಟ್ಠಾನಾಭಿಮುಖಾ ವಾಲಿಕಾ ಹರಿತಬ್ಬಾ. ಕಚವರಂ ಹತ್ಥೇಹಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಬಹಿ ಛಡ್ಡೇತಬ್ಬಂ.
೧೧೧. ಮಸಾರಕೋತಿ ಮಞ್ಚಪಾದೇ ವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ಅಟನಿಯೋ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ಕತೋ. ಬುನ್ದಿಕಾಬದ್ಧೋತಿ ಅಟನೀಹಿ ಮಞ್ಚಪಾದೇ ಡಂಸಾಪೇತ್ವಾ ಪಲ್ಲಙ್ಕಸಙ್ಖೇಪೇನ ಕತೋ. ಕುಳೀರಪಾದಕೋತಿ ಅಸ್ಸಮೇಣ್ಡಕಾದೀನಂ ಪಾದಸದಿಸೇಹಿ ಪಾದೇಹಿ ಕತೋ. ಯೋ ವಾ ಪನ ಕೋಚಿ ವಙ್ಕಪಾದಕೋ, ಅಯಂ ವುಚ್ಚತಿ ಕುಳೀರಪಾದಕೋ. ಆಹಚ್ಚಪಾದಕೋತಿ ಅಯಂ ಪನ ‘‘ಆಹಚ್ಚಪಾದಕೋ ನಾಮ ಮಞ್ಚೋ ಅಙ್ಗೇ ವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಕತೋ ಹೋತೀ’’ತಿ ಏವಂ ಪರತೋ ಪಾಳಿಯಂಯೇವ ವುತ್ತೋ, ತಸ್ಮಾ ಅಟನಿಯೋ ವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ಪಾದಸಿಖಂ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ಉಪರಿ ಆಣಿಂ ದತ್ವಾ ಕತಮಞ್ಚೋ ‘‘ಆಹಚ್ಚಪಾದಕೋ’’ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಪೀಠೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಅನ್ತೋ ಸಂವೇಠೇತ್ವಾ ಬದ್ಧಂ ಹೋತೀತಿ ಹೇಟ್ಠಾ ಚ ಉಪರಿ ಚ ವಿತ್ಥತಂ ಮಜ್ಝೇ ಸಙ್ಖಿತ್ತಂ ಪಣವಸಣ್ಠಾನಂ ಕತ್ವಾ ಬದ್ಧಂ ಹೋತಿ, ತಂ ಕಿರ ಮಜ್ಝೇ ಸೀಹಬ್ಯಗ್ಘಚಮ್ಮಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಮ್ಪಿ ಕರೋನ್ತಿ. ಅಕಪ್ಪಿಯಚಮ್ಮಂ ನಾಮೇತ್ಥ ನತ್ಥಿ. ಸೇನಾಸನಞ್ಹಿ ಸೋವಣ್ಣಮಯಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ, ತಸ್ಮಾ ತಂ ಮಹಗ್ಘಂ ಹೋತಿ. ಅನುಪಸಮ್ಪನ್ನಂ ಸನ್ಥರಾಪೇತಿ ತಸ್ಸ ಪಲಿಬೋಧೋತಿ ಯೇನ ಸನ್ಥರಾಪಿತಂ, ತಸ್ಸ ಪಲಿಬೋಧೋ. ಲೇಡ್ಡುಪಾತಂ ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಸ್ಸಾತಿ ಥಾಮಮಜ್ಝಿಮಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ಲೇಡ್ಡುಪಾತಂ ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತಸ್ಸ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ.
ಅಯಂ ಪನೇತ್ಥ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ಥೇರೋ ಭೋಜನಸಾಲಾಯಂ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ದಹರಂ ಆಣಾಪೇತಿ ‘‘ಗಚ್ಛ ದಿವಾಟ್ಠಾನೇ ಮಞ್ಚಪೀಠಂ ಪಞ್ಞಪೇಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ತಥಾ ಕತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನೋ. ಥೇರೋ ಯಥಾರುಚಿಂ ವಿಚರಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಥವಿಕಂ ವಾ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ವಾ ಠಪೇತಿ, ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಥೇರಸ್ಸ ಪಲಿಬೋಧೋ. ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಸಯಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ನೇವ ಉದ್ಧರತಿ, ನ ಉದ್ಧರಾಪೇತಿ, ಲೇಡ್ಡುಪಾತಾತಿಕ್ಕಮೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಸಚೇ ಪನ ಥೇರೋ ತತ್ಥ ಥವಿಕಂ ವಾ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ವಾ ಅಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ಚಙ್ಕಮನ್ತೋವ ದಹರಂ ‘‘ಗಚ್ಛ ತ್ವ’’ನ್ತಿ ಭಣತಿ, ತೇನ ‘‘ಇದಂ ಭನ್ತೇ ಮಞ್ಚಪೀಠ’’ನ್ತಿ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಥೇರೋ ವತ್ತಂ ಜಾನಾತಿ ‘‘ತ್ವಂ ಗಚ್ಛ, ಅಹಂ ಪಾಕತಿಕಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಬಾಲೋ ಹೋತಿ ಅನುಗ್ಗಹಿತವತ್ತೋ ‘‘ಗಚ್ಛ, ಮಾ ಇಧ ತಿಟ್ಠ, ನೇವ ನಿಸೀದಿತುಂ ನ ನಿಪಜ್ಜಿತುಂ ದೇಮೀ’’ತಿ ದಹರಂ ತಜ್ಜೇತಿಯೇವ. ದಹರೇನ ‘‘ಭನ್ತೇ ಸುಖಂ ಸಯಥಾ’’ತಿ ಕಪ್ಪಂ ಲಭಿತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ತಸ್ಮಿಂ ಗತೇ ಥೇರಸ್ಸೇವ ಪಲಿಬೋಧೋ. ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ಚಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.
ಅಥ ಪನ ಆಣತ್ತಿಕ್ಖಣೇಯೇವ ದಹರೋ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಭನ್ತೇ ಭಣ್ಡಕಧೋವನಾದಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಕರಣೀಯಂ ಅತ್ಥೀ’’ತಿ ವದತಿ, ಥೇರೋ ಚ ನಂ ‘‘ತ್ವಂ ಪಞ್ಞಪೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛಾಹೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಭೋಜನಸಾಲತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಗಚ್ಛತಿ, ಪಾದುದ್ಧಾರೇನ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ತತ್ಥೇವ ಗನ್ತ್ವಾ ನಿಸೀದತಿ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ಚಸ್ಸ ಲೇಡ್ಡುಪಾತಾತಿಕ್ಕಮೇ ಆಪತ್ತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಥೇರೋ ಸಾಮಣೇರಂ ಆಣಾಪೇತಿ, ಸಾಮಣೇರೇ ತತ್ಥ ಮಞ್ಚಪೀಠಂ ಪಞ್ಞಪೇತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನೇಪಿ ಭೋಜನಸಾಲತೋ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಪಾದುದ್ಧಾರೇನ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ. ಗನ್ತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನೋ ಪುನ ಗಮನಕಾಲೇ ಲೇಡ್ಡುಪಾತಾತಿಕ್ಕಮೇ ಆಪತ್ತಿಯಾ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಪನ ಆಣಾಪೇನ್ತೋ ಮಞ್ಚಪೀಠಂ ಪಞ್ಞಪೇತ್ವಾ ತತ್ಥೇವ ನಿಸೀದಾತಿ ಆಣಾಪೇತಿ, ಯತ್ರಿಚ್ಛತಿ ತತ್ರ ಗನ್ತ್ವಾ ಆಗನ್ತುಂ ಲಭತಿ. ಸಯಂ ಪನ ಪಾಕತಿಕಂ ಅಕತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ಲೇಡ್ಡುಪಾತಾತಿಕ್ಕಮೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ. ಅನ್ತರಸನ್ನಿಪಾತೇ ಮಞ್ಚಪೀಠಾನಿ ಪಞ್ಞಪೇತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನೇಹಿ ಗಮನಕಾಲೇ ಆರಾಮಿಕಾನಂ ಇಮಂ ಪಟಿಸಾಮೇಥಾತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ಅವತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಾನಂ ಲೇಡ್ಡುಪಾತಾತಿಕ್ಕಮೇ ಆಪತ್ತಿ.
ಮಹಾಧಮ್ಮಸವನಂ ನಾಮ ಹೋತಿ ತತ್ಥ ಉಪೋಸಥಾಗಾರತೋಪಿ ಭೋಜನಸಾಲತೋಪಿ ಆಹರಿತ್ವಾ ಮಞ್ಚಪೀಠಾನಿ ಪಞ್ಞಪೇನ್ತಿ. ಆವಾಸಿಕಾನಂಯೇವ ಪಲಿಬೋಧೋ. ಸಚೇ ಆಗನ್ತುಕಾ ‘‘ಇದಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಇದಂ ಆಚರಿಯಸ್ಸಾ’’ತಿ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ತೇಸಂಯೇವ ಪಲಿಬೋಧೋ. ಗಮನಕಾಲೇ ಪಾಕತಿಕಂ ಅಕತ್ವಾ ಲೇಡ್ಡುಪಾತಂ ಅತಿಕ್ಕಮನ್ತಾನಂ ಆಪತ್ತಿ. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ಪುನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಯಾವ ಅಞ್ಞೇ ನ ನಿಸೀದನ್ತಿ, ತಾವ ಯೇಹಿ ಪಞ್ಞತ್ತಂ, ತೇಸಂ ಭಾರೋ. ಅಞ್ಞೇಸು ಆಗನ್ತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನೇಸು ನಿಸಿನ್ನಕಾನಂ ಭಾರೋ. ಸಚೇ ತೇ ಅನುದ್ಧರಿತ್ವಾ ವಾ ಅನುದ್ಧರಾಪೇತ್ವಾ ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ದುಕ್ಕಟಂ. ಕಸ್ಮಾ? ಅನಾಣತ್ತಿಯಾ ಪಞ್ಞಪಿತತ್ತಾ’’ತಿ. ಧಮ್ಮಾಸನೇ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ಯಾವ ಉಸ್ಸಾರಕೋ ವಾ ಧಮ್ಮಕಥಿಕೋ ವಾ ನಾಗಚ್ಛತಿ, ತಾವ ಪಞ್ಞಾಪಕಾನಂ ಪಲಿಬೋಧೋ, ತಸ್ಮಿಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನೇ ತಸ್ಸ ಪಲಿಬೋಧೋ. ಸಕಲಂ ಅಹೋರತ್ತಂ ಧಮ್ಮಸವನಂ ಹೋತಿ, ಅಞ್ಞೋ ಉಸ್ಸಾರಕೋ ವಾ ಧಮ್ಮಕಥಿಕೋ ವಾ ಉಟ್ಠಹತಿ, ಅಞ್ಞೋ ನಿಸೀದತಿ, ಯೋ ಯೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ನಿಸೀದತಿ, ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಭಾರೋ. ಉಟ್ಠಹನ್ತೇನ ಪನ ‘‘ಇದಮಾಸನಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಭಾರೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಸಚೇಪಿ ಇತರಸ್ಮಿಂ ಅನಾಗತೇಯೇವ ಪಠಮಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಉಟ್ಠಾಯ ಗಚ್ಛತಿ, ತಸ್ಮಿಞ್ಚ ಅನ್ತೋಉಪಚಾರಟ್ಠೇಯೇವ ಇತರೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ನಿಸೀದತಿ, ಉಟ್ಠಾಯ ಗತೋ ಆಪತ್ತಿಯಾ ನ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಪನ ಇತರಸ್ಮಿಂ ಅನಾಗತೇಯೇವ ಪಠಮಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಲೇಡ್ಡುಪಾತಂ ಅತಿಕ್ಕಮತಿ, ಆಪತ್ತಿಯಾ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ. ಸಬ್ಬತ್ಥ ಚ ‘‘ಲೇಡ್ಡುಪಾತಾತಿಕ್ಕಮೇ ಪಠಮಪಾದೇ ದುಕ್ಕಟಂ, ದುತಿಯೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯ’’ನ್ತಿ ಅಯಂ ನಯೋ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ವುತ್ತೋ.
೧೧೨. ಚಿಮಿಲಿಕಂ ವಾತಿಆದೀಸು ಚಿಮಿಲಿಕಾ ನಾಮ ಸುಧಾದಿಪರಿಕಮ್ಮಕತಾಯ ಭೂಮಿಯಾ ವಣ್ಣಾನುರಕ್ಖಣತ್ಥಂ ಕತಾ ಹೋತಿ, ತಂ ಹೇಟ್ಠಾ ಪತ್ಥರಿತ್ವಾ ಉಪರಿ ಕಟಸಾರಕಂ ಪತ್ಥರನ್ತಿ. ಉತ್ತರತ್ಥರಣಂ ನಾಮ ಮಞ್ಚಪೀಠಾನಂ ಉಪರಿ ಅತ್ಥರಿತಬ್ಬಕಂ ಪಚ್ಚತ್ಥರಣಂ. ಭೂಮತ್ಥರಣಂ ನಾಮ ಭೂಮಿಯಂ ಅತ್ಥರಿತಬ್ಬಾ ಕಟಸಾರಕಾದಿವಿಕತಿ. ತಟ್ಟಿಕಂ ನಾಮ ತಾಲಪಣ್ಣೇಹಿ ವಾ ವಾಕೇಹಿ ವಾ ಕತತಟ್ಟಿಕಾ. ಚಮ್ಮಖಣ್ಡೋ ನಾಮ ಸೀಹಬ್ಯಗ್ಘದೀಪಿತರಚ್ಛಚಮ್ಮಾದೀಸುಪಿ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಚಮ್ಮಂ. ಅಟ್ಠಕಥಾಸು ಹಿ ಸೇನಾಸನಪರಿಭೋಗೇ ಪಟಿಕ್ಖಿತ್ತಚಮ್ಮಂ ನಾಮ ನ ದಿಸ್ಸತಿ, ತಸ್ಮಾ ಸೀಹಚಮ್ಮಾದೀನಂ ಪರಿಹರಣೇಯೇವ ಪಟಿಕ್ಖೇಪೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಪಾದಪುಞ್ಛನೀ ನಾಮ ರಜ್ಜುಕೇಹಿ ವಾ ಪಿಲೋತಿಕಾಹಿ ವಾ ಪಾದಪುಞ್ಛನತ್ಥಂ ಕತಾ. ಫಲಕಪೀಠಂ ನಾಮ ಫಲಕಮಯಂ ಪೀಠಂ. ಅಥ ವಾ ಫಲಕಞ್ಚೇವ ದಾರುಮಯಪೀಠಞ್ಚ; ಏತೇನ ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ದಾರುಭಣ್ಡಾದಿ ಸಙ್ಗಹಿತಂ. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ಪನ ವಿತ್ಥಾರೇನೇವ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಆಧಾರಕಂ ಪತ್ತಪಿಧಾನಂ ಪಾದಕಥಲಿಕಂ ತಾಲವಣ್ಟಂ ಬೀಜನೀಪತ್ತಕಂ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ದಾರುಭಣ್ಡಂ ಅನ್ತಮಸೋ ಪಾನೀಯಉಳುಙ್ಕಂ ಪಾನೀಯಸಙ್ಖಂ ಅಜ್ಝೋಕಾಸೇ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಸ್ಸ ದುಕ್ಕಟ’’ನ್ತಿ. ಮಹಾಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ಪನ ಏಸ ನಯೋ ದುತಿಯಸಿಕ್ಖಾಪದೇ ದಸ್ಸಿತೋ. ಅಜ್ಝೋಕಾಸೇ ರಜನಂ ಪಚಿತ್ವಾ ರಜನಭಾಜನಂ ರಜನಉಳುಙ್ಕೋ ರಜನದೋಣಿಕಾತಿ ಸಬ್ಬಂ ಅಗ್ಗಿಸಾಲಾಯ ಪಟಿಸಾಮೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಅಗ್ಗಿಸಾಲಾ ನತ್ಥಿ, ಅನೋವಸ್ಸಕೇ ಪಬ್ಭಾರೇ ನಿಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ. ತಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ಅಸತಿ ಯತ್ಥ ಓಲೋಕೇನ್ತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಸ್ಸನ್ತಿ, ತಾದಿಸೇ ಠಾನೇ ಠಪೇತ್ವಾಪಿ ಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ.
ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಿಕೇತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ವಿಸ್ಸಾಸಗ್ಗಾಹೋ ನ ರುಹತಿ, ತಸ್ಸ ಸನ್ತಕೇ ದುಕ್ಕಟಂ. ಯಸ್ಮಿಂ ಪನ ವಿಸ್ಸಾಸೋ ರುಹತಿ, ತಸ್ಸ ಸನ್ತಕಂ ಅತ್ತನೋ ಪುಗ್ಗಲಿಕಮಿವ ಹೋತೀತಿ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಾದೀಸು ವುತ್ತಂ.
೧೧೩. ಆಪುಚ್ಛಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಯೋ ಭಿಕ್ಖು ವಾ ಸಾಮಣೇರೋ ವಾ ಆರಾಮಿಕೋ ವಾ ಲಜ್ಜೀ ಹೋತಿ, ಅತ್ತನೋ ಪಲಿಬೋಧಂ ವಿಯ ಮಞ್ಞತಿ, ಯೋ ತಥಾರೂಪಂ ಆಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛತಿ, ತಸ್ಸ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಓತಾಪೇನ್ತೋ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಆತಪೇ ಓತಾಪೇನ್ತೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಉದ್ಧರಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಗಚ್ಛತಿ; ಏವಂ ಗಚ್ಛತೋ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಕೇನಚಿ ಪಲಿಬುದ್ಧಂ ಹೋತೀತಿ ಸೇನಾಸನಂ ಕೇನಚಿ ಉಪದ್ದುತಂ ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಚೇಪಿ ಹಿ ವುಡ್ಢತರೋ ಭಿಕ್ಖು ಉಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಸಚೇಪಿ ಯಕ್ಖೋ ವಾ ಪೇತೋ ವಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ನಿಸೀದತಿ, ಕೋಚಿ ವಾ ಇಸ್ಸರೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಸೇನಾಸನಂ ಪಲಿಬುದ್ಧಂ ಹೋತಿ, ಸೀಹಬ್ಯಗ್ಘಾದೀಸು ವಾ ಪನ ತಂ ಪದೇಸಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಠಿತೇಸುಪಿ ಸೇನಾಸನಂ ಪಲಿಬುದ್ಧಂ ಹೋತಿಯೇವ. ಏವಂ ಕೇನಚಿ ಪಲಿಬುದ್ಧೇ ಅನುದ್ಧರಿತ್ವಾಪಿ ಗಚ್ಛತೋ ಅನಾಪತ್ತಿ. ಆಪದಾಸೂತಿ ಜೀವಿತಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯನ್ತರಾಯೇಸು. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವಾತಿ.
ಕಥಿನಸಮುಟ್ಠಾನಂ – ಕಾಯವಾಚತೋ ಕಾಯವಾಚಾಚಿತ್ತತೋ ಚ ಸಮುಟ್ಠಾತಿ, ಕಿರಿಯಾಕಿರಿಯಂ, ನೋಸಞ್ಞಾವಿಮೋಕ್ಖಂ, ಅಚಿತ್ತಕಂ, ಪಣ್ಣತ್ತಿವಜ್ಜಂ, ಕಾಯಕಮ್ಮಂ, ವಚೀಕಮ್ಮಂ, ತಿಚಿತ್ತಂ, ತಿವೇದನನ್ತಿ.
ಪಠಮಸೇನಾಸನಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಚತುತ್ಥಂ.