೮. ಚೀವರಕ್ಖನ್ಧಕಂ

ಜೀವಕವತ್ಥುಕಥಾ

೩೨೬. ಚೀವರಕ್ಖನ್ಧಕೇ – ಪದಕ್ಖಿಣಾತಿ ಛೇಕಾ ಕುಸಲಾ. ಅಭಿಸಟಾತಿ ಅಭಿಗತಾ. ಕೇಹಿ ಅಭಿಗತಾತಿ? ಅತ್ಥಿಕೇಹಿ ಅತ್ಥಿಕೇಹಿ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ; ಕರಣತ್ಥೇ ಪನ ಸಾಮಿವಚನಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ಅತ್ಥಿಕಾನಂ ಅತ್ಥಿಕಾನಂ ಮನುಸ್ಸಾನ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಪಞ್ಞಾಸಾಯ ಚ ರತ್ತಿಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಪಞ್ಞಾಸ ಕಹಾಪಣೇ ಗಹೇತ್ವಾ ರತ್ತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ. ನೇಗಮೋತಿ ಕುಟುಮ್ಬಿಯಗಣೋ.

೩೨೭. ಸಾಲವತಿಂ ಕುಮಾರಿಂ ಗಣಿಕಂ ವುಟ್ಠಾಪೇಸೀತಿ ನಾಗರಾ ದ್ವೇ ಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ, ರಾಜಾ ಸತಸಹಸ್ಸನ್ತಿ ತೀಣಿ ಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಆರಾಮುಯ್ಯಾನವಾಹನಾದಿಪರಿಚ್ಛೇದಂ ದತ್ವಾ ವುಟ್ಠಾಪೇಸುಂ; ಗಣಿಕಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇಸುನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಟಿಸತೇನ ಚ ರತ್ತಿಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ರತ್ತಿಂ ಪಟಿಸತೇನ ಗಚ್ಛತಿ. ಗಿಲಾನಂ ಪಟಿವೇದೇಯ್ಯನ್ತಿ ಗಿಲಾನಭಾವಂ ಜಾನಾಪೇಯ್ಯಂ. ಕತ್ತರಸುಪ್ಪೇತಿ ಜಿಣ್ಣಸುಪ್ಪೇ.

೩೨೮. ಕಾ ಮೇ ದೇವ ಮಾತಾ, ಕೋ ಪಿತಾತಿ ಕಸ್ಮಾ ಪುಚ್ಛಿ? ತಂ ಕಿರ ಅಞ್ಞೇ ರಾಜದಾರಕಾ ಕೀಳನ್ತಾ ಕಲಹೇ ಉಟ್ಠಿತೇ ‘‘ನಿಮ್ಮಾತಿಕೋ ನಿಪ್ಪಿತಿಕೋ’’ತಿ ವದನ್ತಿ. ಯಥಾ ಚ ಅಞ್ಞೇಸಂ ದಾರಕಾನಂ ಛಣಾದೀಸು ಚುಳಮಾತಾಮಹಾಮಾತಾದಯೋ ಕಿಞ್ಚಿ ಪಣ್ಣಾಕಾರಂ ಪೇಸೇನ್ತಿ, ತಥಾ ತಸ್ಸ ನ ಕೋಚಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಪೇಸೇತಿ. ಇತಿ ಸೋ ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ನಿಮ್ಮಾತಿಕೋಯೇವ ನು ಖೋ ಅಹ’’ನ್ತಿ ಜಾನನತ್ಥಂ ‘‘ಕಾ ಮೇ ದೇವ ಮಾತಾ, ಕೋ ಪಿತಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ.

ಯನ್ನೂನಾಹಂ ಸಿಪ್ಪಂ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯನ್ತಿ ಯಂನೂನ ಅಹಂ ವೇಜ್ಜಸಿಪ್ಪಂ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ. ತಸ್ಸ ಕಿರ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಇಮಾನಿ ಖೋ ಹತ್ಥಿಅಸ್ಸಸಿಪ್ಪಾದೀನಿ ಪರೂಪಘಾತಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾನಿ, ವೇಜ್ಜಸಿಪ್ಪಂ ಮೇತ್ತಾಪುಬ್ಬಭಾಗಂ ಸತ್ತಾನಂ ಹಿತಪಟಿಸಂಯುತ್ತ’’ನ್ತಿ. ತಸ್ಮಾ ವೇಜ್ಜಸಿಪ್ಪಮೇವ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ಯಂನೂನಾಹಂ ಸಿಪ್ಪಂ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ. ಅಪಿಚಾಯಂ ಇತೋ ಕಪ್ಪಸತಸಹಸ್ಸಸ್ಸ ಉಪರಿ ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಉಪಟ್ಠಾಕಂ ‘‘ಬುದ್ಧುಪಟ್ಠಾಕೋ ಅಯ’’ನ್ತಿ ಚತುಪರಿಸನ್ತರೇ ಪತ್ಥತಗುಣಂ ವೇಜ್ಜಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅಹೋ ವತಾಹಮ್ಪಿ ಏವರೂಪಂ ಠಾನನ್ತರಂ ಪಾಪುಣೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಸತ್ತಾಹಂ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ‘‘ಅಹಮ್ಪಿ ಭಗವಾ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಉಪಟ್ಠಾಕೋ ಅಸುಕವೇಜ್ಜೋ ವಿಯ ಅನಾಗತೇ ಬುದ್ಧುಪಟ್ಠಾಕೋ ಭವೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಪತ್ಥನಮಕಾಸಿ. ತಾಯ ಪುರಿಮಪತ್ಥನಾಯ ಚೋದಿಯಮಾನೋಪೇಸ ವೇಜ್ಜಸಿಪ್ಪಮೇವ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ಯಂನೂನಾಹಂ ಸಿಪ್ಪಂ ಸಿಕ್ಖೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ.

೩೨೯. ದಿಸಾಪಾಮೋಕ್ಖೋತಿ ಸಬ್ಬದಿಸಾಸು ವಿದಿತೋ ಪಾಕಟೋ ಪಧಾನೋ ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಸ್ಮಿಞ್ಚ ಸಮಯೇ ತಕ್ಕಸೀಲತೋ ವಾಣಿಜಾ ಅಭಯರಾಜಕುಮಾರಂ ದಸ್ಸನಾಯ ಅಗಮಂಸು. ತೇ ಜೀವಕೋ ‘‘ಕುತೋ ತುಮ್ಹೇ ಆಗತಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ತಕ್ಕಸೀಲತೋ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಅತ್ಥಿ ತತ್ಥ ವೇಜ್ಜಸಿಪ್ಪಾಚರಿಯೋ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಆಮ ಕುಮಾರ, ತಕ್ಕಸೀಲಾಯಂ ದಿಸಾಪಾಮೋಕ್ಖೋ ವೇಜ್ಜೋ ಪಟಿವಸತೀ’’ತಿ ಸುತ್ವಾ ‘‘ತೇನ ಹಿ ಯದಾ ಗಚ್ಛಥ, ಮಯ್ಹಂ ಆರೋಚೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ತೇ ತಥಾ ಅಕಂಸು. ಸೋ ಪಿತರಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ತಕ್ಕಸೀಲಂ ಅಗಮಾಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಅಭಯಂ ರಾಜಕುಮಾರಂ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ’’ತಿಆದಿ.

ಇಚ್ಛಾಮಹಂ ಆಚರಿಯ ಸಿಪ್ಪಂ ಸಿಕ್ಖಿತುನ್ತಿ ತಂ ಕಿರ ಉಪಸಙ್ಕಮನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಸೋ ವೇಜ್ಜೋ ‘‘ಕೋಸಿ ತ್ವಂ ತಾತಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ಸೋ ‘‘ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಮಹಾರಾಜಸ್ಸ ನತ್ತಾ ಅಭಯಕುಮಾರಸ್ಸ ಪುತ್ತೋಮ್ಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಕಸ್ಮಾ ಪನ ತ್ವಮಸಿ ತಾತ ಇಧಾಗತೋ’’ತಿ, ತತೋ ಸೋ ‘‘ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಸಿಪ್ಪಂ ಸಿಕ್ಖಿತು’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಇಚ್ಛಾಮಹಂ ಆಚರಿಯ ಸಿಪ್ಪಂ ಸಿಕ್ಖಿತುನ್ತಿ ಆಹ. ಬಹುಞ್ಚ ಗಣ್ಹಾತೀತಿ ಯಥಾ ಅಞ್ಞೇ ಖತ್ತಿಯಕುಮಾರಾದಯೋ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಧನಂ ದತ್ವಾ ಕಿಞ್ಚಿ ಕಮ್ಮಂ ಅಕತ್ವಾ ಸಿಕ್ಖನ್ತಿಯೇವ, ನ ಸೋ ಏವಂ. ಸೋ ಪನ ಕಿಞ್ಚಿ ಧನಂ ಅದತ್ವಾ ಧಮ್ಮನ್ತೇವಾಸಿಕೋವ ಹುತ್ವಾ ಏಕಂ ಕಾಲಂ ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋತಿ, ಏಕಂ ಕಾಲಂ ಸಿಕ್ಖತಿ. ಏವಂ ಸನ್ತೇಪಿ ಅಭಿನೀಹಾರಸಮ್ಪನ್ನೋ ಕುಲಪುತ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ಮೇಧಾವಿತಾಯ ಬಹುಞ್ಚ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಲಹುಞ್ಚ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಸುಟ್ಠು ಚ ಉಪಧಾರೇತಿ, ಗಹಿತಞ್ಚಸ್ಸ ನ ಸಮ್ಮುಸ್ಸತಿ.

ಸತ್ತ ಚ ಮೇ ವಸ್ಸಾನಿ ಅಧೀಯನ್ತಸ್ಸ ನಯಿಮಸ್ಸ ಸಿಪ್ಪಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ಪಞ್ಞಾಯತೀತಿ ಏತ್ಥ ಅಯಂ ಕಿರ ಜೀವಕೋ ಯತ್ತಕಂ ಆಚರಿಯೋ ಜಾನಾತಿ, ಯಂ ಅಞ್ಞೇ ಸೋಳಸಹಿ ವಸ್ಸೇಹಿ ಉಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಸತ್ತಹಿ ವಸ್ಸೇಹಿ ಉಗ್ಗಹೇಸಿ. ಸಕ್ಕಸ್ಸ ಪನ ದೇವರಞ್ಞೋ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಬುದ್ಧಾನಂ ಉಪಟ್ಠಾಕೋ ಅಗ್ಗವಿಸ್ಸಾಸಕೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಹನ್ದ ನಂ ಭೇಸಜ್ಜಯೋಜನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪೇಮೀ’’ತಿ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಸರೀರೇ ಅಜ್ಝಾವಸಿತ್ವಾ ಯಥಾ ಠಪೇತ್ವಾ ಕಮ್ಮವಿಪಾಕಂ ಅವಸೇಸರೋಗಂ ಏಕೇನೇವ ಭೇಸಜ್ಜಯೋಗೇನ ತಿಕಿಚ್ಛಿತುಂ ಸಕ್ಕೋತಿ, ತಥಾ ನಂ ಭೇಸಜ್ಜಯೋಜನಂ ಸಿಕ್ಖಾಪೇಸಿ. ಸೋ ಪನ ‘‘ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಸಿಕ್ಖಾಮೀ’’ತಿ ಮಞ್ಞತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಸಮತ್ಥೋ ಇದಾನಿ ಜೀವಕೋ ತಿಕಿಚ್ಛಿತು’’ನ್ತಿ ಸಕ್ಕೇನ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಮತ್ತೇ ಏವಂ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಆಚರಿಯಂ ಪುಚ್ಛಿ. ಆಚರಿಯೋ ಪನ ‘‘ನ ಇಮಿನಾ ಮಮಾನುಭಾವೇನ ಉಗ್ಗಹಿತಂ, ದೇವತಾನುಭಾವೇನ ಉಗ್ಗಹಿತ’’ನ್ತಿ ಞತ್ವಾವ ತೇನ ಹಿ ಭಣೇತಿಆದಿಮಾಹ. ಸಮನ್ತಾ ಯೋಜನಂ ಆಹಿಣ್ಡನ್ತೋತಿ ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ಏಕೇಕೇನ ದ್ವಾರೇನ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಚತ್ತಾರೋ ದಿವಸೇ ಆಹಿಣ್ಡನ್ತೋ. ಪರಿತ್ತಂ ಪಾಥೇಯ್ಯಂ ಪಾದಾಸೀತಿ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಂ ಅದಾಸಿ. ಕಸ್ಮಾ? ತಸ್ಸ ಕಿರ ಏತದಹೋಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಮಹಾಕುಲಸ್ಸ ಪುತ್ತೋ ಗತಮತ್ತೋಯೇವ ಪಿತಿಪಿತಾಮಹಾನಂ ಸನ್ತಿಕಾ ಮಹಾಸಕ್ಕಾರಂ ಲಭಿಸ್ಸತಿ, ತತೋ ಮಯ್ಹಂ ವಾ ಸಿಪ್ಪಸ್ಸ ವಾ ಗುಣಂ ನ ಜಾನಿಸ್ಸತಿ, ಅನ್ತರಾಮಗ್ಗೇ ಪನ ಖೀಣಪಾಥೇಯ್ಯೋ ಸಿಪ್ಪಂ ಪಯೋಜೇತ್ವಾ ಅವಸ್ಸಂ ಮಯ್ಹಞ್ಚ ಸಿಪ್ಪಸ್ಸ ಚ ಗುಣಂ ಜಾನಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಪರಿತ್ತಂ ದಾಪೇಸಿ.

ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾದಿವತ್ಥುಕಥಾ

೩೩೦. ಪಸತೇನಾತಿ ಏಕಹತ್ಥಪುಟೇನ. ಪಿಚುನಾತಿ ಕಪ್ಪಾಸಪಟಲೇನ. ಯತ್ರಹಿ ನಾಮಾತಿ ಯಾ ನಾಮ. ಕಿಮ್ಪಿಮಾಯನ್ತಿ ಕಿಮ್ಪಿ ಮೇ ಅಯಂ. ಉಪಜಾನಾಮೇತಸ್ಸ ಸಂಯಮಸ್ಸಾತಿ ಕತಸ್ಸ ಚ ರೋಗೂಪಸಮಸ್ಸ ಚ ಉಪಕಾರಂ ಜಾನಾಮಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

೩೩೧. ಸಬ್ಬಾಲಙ್ಕಾರಂ ತುಯ್ಹಂ ಹೋತೂತಿ ರಾಜಾ ಕಿರ ‘‘ಸಚೇ ಇಮಂ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸತಿ, ಪಮಾಣಯುತ್ತೇ ಠಾನೇ ನಂ ಠಪೇಸ್ಸಾಮಿ. ಸಚೇ ನ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸತಿ, ಅಬ್ಭನ್ತರಿಕಂ ನಂ ವಿಸ್ಸಾಸಕಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಏವಮಾಹ. ಅಭಯಕುಮಾರಸ್ಸಾಪಿ ನಾಟಕಾನಮ್ಪಿ ಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ‘‘ಅಹೋ ವತ ನ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾ’’ತಿ. ಸೋಪಿ ತೇಸಂ ಚಿತ್ತಂ ಞತ್ವಾ ವಿಯ ‘‘ಇದಂ ಮೇ ದೇವ ಅಯ್ಯಿಕಾನಂ ಆಭರಣಂ, ನಯಿದಂ ಮಯ್ಹಂ ಗಣ್ಹಿತುಂ ಪತಿರೂಪ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಅಲಂ ದೇವಾತಿಆದಿಮಾಹ. ಅಧಿಕಾರಂ ಮೇ ದೇವೋ ಸರತೂತಿ ಕತಸ್ಸ ಉಪಕಾರಂ ಮೇ ದೇವೋ ಸರತೂತಿ ಅತ್ಥೋ. ರಾಜಾ ಪಸನ್ನೋ ಸಬ್ಬಾಕಾರಸಮ್ಪನ್ನಂ ಗೇಹಞ್ಚ ಅಮ್ಬವನುಯ್ಯಾನಞ್ಚ ಅನುಸಂವಚ್ಛರಂ ಸತಸಹಸ್ಸಉಟ್ಠಾನಕಂ ಗಾಮಞ್ಚ ಮಹಾಸಕ್ಕಾರಞ್ಚ ದತ್ವಾ ತೇನ ಹಿ ಭಣೇತಿಆದಿಮಾಹ.

ರಾಜಗಹಸೇಟ್ಠಿವತ್ಥುಕಥಾ

೩೩೨. ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಸಿ ಪನ ತ್ವಂ ಗಹಪತೀತಿ ಕಸ್ಮಾ ಆಹ? ಇರಿಯಾಪಥಸಮ್ಪರಿವತ್ತನೇನ ಕಿರ ಮತ್ಥಲುಙ್ಗಂ ನ ಸಣ್ಠಾತಿ, ಅಸ್ಸ ಚ ತೀಹಿ ಸತ್ತಾಹೇಹಿ ನಿಚ್ಚಲಸ್ಸ ನಿಪನ್ನಸ್ಸ ಮತ್ಥಲುಙ್ಗಂ ಸಣ್ಠಹಿಸ್ಸತೀತಿ ಞತ್ವಾ ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಸತ್ತಸತ್ತಮಾಸೇ ಪಟಿಜಾನಿತ್ವಾ ಸತ್ತಸತ್ತದಿವಸೇಪಿ ನಿಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ ನಂ ಏವಮಾಹ. ತೇನೇವ ಪರತೋ ವುತ್ತಂ ‘‘ಅಪಿ ಚ ಪಟಿಕಚ್ಚೇವ ಮಯಾ ಞಾತೋ’’ತಿ. ಸೀಸಚ್ಛವಿಂ ಉಪ್ಪಾಟೇತ್ವಾತಿ ಸೀಸಚಮ್ಮಂ ಅಪನೇತ್ವಾ. ಸಿಬ್ಬಿನಿಂ ವಿನಾಮೇತ್ವಾತಿ ಸಿಬ್ಬಿನಿಂ ವಿವರಿತ್ವಾ. ನಾಹಂ ಆಚರಿಯ ಸಕ್ಕೋಮೀತಿ ತಸ್ಸ ಕಿರ ಸರೀರೇ ಮಹಾಡಾಹೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ, ತಸ್ಮಾ ಏವಮಾಹ. ತೀಹಿ ಸತ್ತಾಹೇಹೀತಿ ತೀಹಿ ಪಸ್ಸೇಹಿ ಏಕೇಕೇನ ಸತ್ತಾಹೇನ.

೩೩೩. ಜನಂ ಉಸ್ಸಾರೇತ್ವಾತಿ ಜನಂ ನೀಹರಾಪೇತ್ವಾ.

ಪಜ್ಜೋತರಾಜವತ್ಥುಕಥಾ

೩೩೪. ಜೇಗುಚ್ಛಂ ಮೇ ಸಪ್ಪೀತಿ ಅಯಂ ಕಿರ ರಾಜಾ ವಿಚ್ಛಿಕಸ್ಸ ಜಾತೋ, ವಿಚ್ಛಿಕವಿಸಪಟಿಘಾತಾಯ ಚ ಸಪ್ಪಿ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಹೋತಿ ವಿಚ್ಛಿಕಾನಂ ಪಟಿಕೂಲಂ, ತಸ್ಮಾ ಏವಮಾಹ. ಉದ್ದೇಕಂ ದಸ್ಸತೀತಿ ಉಗ್ಗಾರಂ ದಸ್ಸತಿ. ಪಞ್ಞಾಸ ಯೋಜನಿಕಾ ಹೋತೀತಿ ಪಞ್ಞಾಸ ಯೋಜನಾನಿ ಗನ್ತುಂ ಸಮತ್ಥಾ ಹೋತಿ. ನ ಕೇವಲಞ್ಚಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ಹತ್ಥಿನೀಯೇವ, ನಾಳಾಗಿರಿ ನಾಮ ಹತ್ಥೀ ಯೋಜನಸತಂ ಗಚ್ಛತಿ, ಚೇಲಕಣ್ಣೋ ಚ ಮುಞ್ಚಕೇಸೋ ಚಾತಿ ದ್ವೇ ಅಸ್ಸಾ ವೀಸಯೋಜನಸತಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಕಾಕೋ ದಾಸೋ ಸಟ್ಠಿಯೋಜನಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ.

ಏಕಸ್ಸ ಕಿರ ಕುಲಪುತ್ತಸ್ಸ ಅನುಪ್ಪನ್ನೇ ಬುದ್ಧೇ ಏಕದಿವಸಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ದ್ವಾರೇ ಠತ್ವಾ ಅಗಮಾಸಿ, ತಸ್ಸೇಕೋ ಪುರಿಸೋ ‘‘ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಗತೋ’’ತಿ ಆರೋಚೇಸಿ. ಸೋ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಗಚ್ಛ, ವೇಗೇನ ಪತ್ತಂ ಆಹರಾ’’ತಿ ಆಹರಾಪೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಸಜ್ಜಿತಂ ಭತ್ತಂ ಸಬ್ಬಂ ದತ್ವಾ ಪೇಸೇಸಿ. ಇತರೋ ತಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ ಠಪೇತ್ವಾ ‘‘ಅಹಂ ಭನ್ತೇ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಕತೇನ ಇಮಿನಾ ಕಾಯವೇಯ್ಯಾವತಿಕೇನ ಯತ್ಥ ಯತ್ಥ ನಿಬ್ಬತ್ತೋಪಿ ವಾಹನಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋಮೀ’’ತಿ ಪತ್ಥನಂ ಅಕಾಸಿ. ಸೋ ಅಯಂ ಏತರಹಿ ಪಜ್ಜೋತೋ ನಾಮ ರಾಜಾ ಜಾತೋ, ತಾಯ ಪತ್ಥನಾಯ ಅಯಂ ವಾಹನಸಮ್ಪತ್ತಿ.

ಸಪ್ಪಿಂ ಪಾಯೇತ್ವಾತಿ ಸಪ್ಪಿಞ್ಚ ಪಾಯೇತ್ವಾ; ಪರಿಚಾರಿಕಾನಞ್ಚ ಆಹಾರಾಚಾರೇ ವಿಧಿಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತ್ವಾ. ನಖೇನ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಓಲುಮ್ಪೇತ್ವಾತಿ ನಖೇನ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಓದಹಿತ್ವಾ; ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ನಿಚ್ಛಾರೇಸೀತಿ ವಿರೇಚೇಸಿ.

ಸಿವೇಯ್ಯಕದುಸ್ಸಯುಗಕಥಾ

೩೩೫. ಸಿವೇಯ್ಯಕಂ ನಾಮ ಉತ್ತರಕುರೂಸು ಸಿವಥಿಕಂ ಅವಮಙ್ಗಲವತ್ಥಂ. ತತ್ಥ ಕಿರ ಮನುಸ್ಸಾ ಮತಂ ತೇನ ವತ್ಥೇನ ವೇಠೇತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಿಪನ್ತಿ, ತಂ ‘‘ಮಂಸಪೇಸೀ’’ತಿ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಹತ್ಥಿಸೋಣ್ಡಕಸಕುಣಾ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಹಿಮವನ್ತಕೂಟೇ ಠಪೇತ್ವಾ ವತ್ಥಂ ಅಪನೇತ್ವಾ ಖಾದನ್ತಿ. ಅಥ ವನಚರಕಾ ವತ್ಥಂ ದಿಸ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಆಹರನ್ತಿ. ಏವಮಿದಂ ಪಜ್ಜೋತೇನ ಲದ್ಧಂ. ಸಿವಿರಟ್ಠೇ ಕುಸಲಾ ಇತ್ಥಿಯೋ ತೀಹಿ ಅಂಸೂಹಿ ಸುತ್ತಂ ಕನ್ತನ್ತಿ, ತೇನ ಸುತ್ತೇನ ವಾಯಿತವತ್ಥಂ ಏತನ್ತಿಪಿ ವದನ್ತಿ.

ಸಮತ್ತಿಂಸವಿರೇಚನಕಥಾ

೩೩೬. ಸಿನೇಹೇಥಾತಿ ಕಿಂ ಪನ ಭಗವತೋ ಕಾಯೋ ಲೂಖೋತಿ ನ ಲೂಖೋ? ಭಗವತೋ ಹಿ ಆಹಾರೇ ಸದಾ ದೇವತಾ ದಿಬ್ಬೋಜಂ ಪಕ್ಖಿಪನ್ತಿ, ಸಿನೇಹಪಾನಂ ಪನ ಸಬ್ಬತ್ಥ ದೋಸೇ ತೇಮೇತಿ, ಸಿರಾ ಮುದುಕಾ ಕರೋತಿ, ತೇನಾಯಂ ಏವಮಾಹ. ತೀಣಿ ಉಪ್ಪಲಹತ್ಥಾನೀತಿ ಏಕಂ ಓಳಾರಿಕದೋಸಹರಣತ್ಥಂ, ಏಕಂ ಮಜ್ಝಿಮದೋಸಹರಣತ್ಥಂ, ಏಕಂ ಸುಖುಮದೋಸಹರಣತ್ಥಂ. ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಪಕತತ್ತೋ ಅಹೋಸೀತಿ ಏವಂ ಪಕತತ್ತೇ ಪನ ಕಾಯೇ ನಾಗರಾ ದಾನಂ ಸಮ್ಪಾದೇಸುಂ. ಜೀವಕೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಏತದವೋಚ – ‘‘ಭಗವಾ ಅಜ್ಜ ನಾಗರಾ ತುಮ್ಹಾಕಂ ದಾನಂ ದಾತುಕಾಮಾ, ಮಾ ಅನ್ತೋಗಾಮಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಸಥಾ’’ತಿ. ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನತ್ಥೇರೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಕುತೋ ನು ಖೋ ಅಜ್ಜ ಭಗವತೋ ಪಠಮಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ ಲದ್ಧುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ. ತತೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಸೋಣೋ ಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತೋ ಖೇತ್ತಪರಿಕಮ್ಮತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅಞ್ಞೇಹಿ ಅಸಾಧಾರಣಾನಂ ಖೀರೋದಕಸೇಚನಸಂವದ್ಧಾನಂ ಗನ್ಧಸಾಲೀನಂ ಓದನಂ ಭುಞ್ಜತಿ, ತತೋ ಭಗವತೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಆಹರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಇದ್ಧಿಯಾ ಗನ್ತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪಾಸಾದತಲೇ ಅತ್ತಾನಂ ದಸ್ಸೇಸಿ. ಸೋ ಥೇರಸ್ಸ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಣೀತಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ಅದಾಸಿ. ಥೇರಸ್ಸ ಚ ಗಮನಾಕಾರಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಭುಞ್ಜಥ ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಆಹ. ಥೇರೋ ತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ ‘‘ಭುಞ್ಜಥ ಭನ್ತೇ, ಅಹಂ ಅಞ್ಞಂ ಭಗವತೋ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಥೇರಂ ಭೋಜೇತ್ವಾ ಗನ್ಧೇಹಿ ಪತ್ತಂ ಉಬ್ಬಟ್ಟೇತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಪಾತಸ್ಸ ಪೂರೇತ್ವಾ ಅದಾಸಿ, ತಂ ಥೇರೋ ಆಹರಿತ್ವಾ ಭಗವತೋ ಅದಾಸಿ.

ರಾಜಾಪಿ ಖೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ‘‘ಅಜ್ಜ ಭಗವಾ ಕಿಂ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ವಿಹಾರಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಪವಿಸಮಾನೋವ ಪಿಣ್ಡಪಾತಗನ್ಧಂ ಘಾಯಿತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿತುಕಾಮೋ ಅಹೋಸಿ. ಭಗವತೋ ದ್ವೀಸುಯೇವ ಪಿಣ್ಡಪಾತೇಸು ಭಾಜನಗತೇಸು ದೇವತಾ ಓಜಂ ಪಕ್ಖಿಪಿಂಸು – ಯಞ್ಚ ಸುಜಾತಾ ಅದಾಸಿ; ಯಞ್ಚ ಪರಿನಿಬ್ಬಾನಕಾಲೇ ಚುನ್ದೋ ಕಮ್ಮಾರಪುತ್ತೋ; ಅಞ್ಞೇಸು ಕಬಳೇ ಕಬಳೇ ಪಕ್ಖಿಪಿಂಸು, ತಸ್ಮಾ ಭಗವಾ ರಞ್ಞೋ ಇಚ್ಛಂ ಜಾನಿತ್ವಾ ಅಪಕ್ಖಿತ್ತೋಜಮೇವ ಥೋಕಂ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ರಞ್ಞೋ ದಾಪೇಸಿ. ಸೋ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಕಿಂ ಭನ್ತೇ, ಉತ್ತರಕುರುತೋ ಆಭತಂ ಭೋಜನ’’ನ್ತಿ? ‘‘ನ ಮಹಾರಾಜ, ಉತ್ತರಕುರುತೋ; ಅಪಿಚ ಖೋ ತವೇವ ರಟ್ಠವಾಸಿನೋ ಗಹಪತಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಭೋಜನಂ ಏತ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಸೋಣಸ್ಸ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಆಚಿಕ್ಖಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ರಾಜಾ ಸೋಣಂ ದಟ್ಠುಕಾಮೋ ಹುತ್ವಾ ಚಮ್ಮಕ್ಖನ್ಧಕೇ ವುತ್ತನಯೇನ ಅಸೀತಿಯಾ ಕುಲಪುತ್ತಸಹಸ್ಸೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸೋಣಸ್ಸ ಆಗಮನಂ ಅಕಾಸಿ. ತೇ ಭಗವತೋ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸುತ್ವಾ ಸೋತಾಪನ್ನಾ ಜಾತಾ. ಸೋಣೋ ಪನ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಅರಹತ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಿತೋ. ಭಗವಾಪಿ ಏತದತ್ಥಮೇವ ರಞ್ಞೋ ಪಿಣ್ಡಪಾತಂ ದಾಪೇಸಿ.

ವರಯಾಚನಕಥಾ

೩೩೭. ಏವಂ ಕತಭತ್ತಕಿಚ್ಚೇ ಭಗವತಿ ಅಥ ಖೋ ಜೀವಕೋ ಕೋಮಾರಭಚ್ಚೋ ತಂ ಸಿವೇಯ್ಯಕಂ ದುಸ್ಸಯುಗಂ ಆದಾಯ…ಪೇ… ಏತದವೋಚ. ಅತಿಕ್ಕನ್ತವರಾತಿ ಏತ್ಥ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ಮಹಾಖನ್ಧಕೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಭಗವಾ ಭನ್ತೇ ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಚಾತಿ ಭಗವತೋ ಹಿ ಬುದ್ಧತ್ತಂ ಪತ್ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಇದಂ ವತ್ಥಂ, ಏತ್ಥನ್ತರೇ ವೀಸತಿ ವಸ್ಸಾನಿ ನ ಕೋಚಿ ಗಹಪತಿಚೀವರಂ ಸಾದಿಯಿ, ಸಬ್ಬೇ ಪಂಸುಕೂಲಿಕಾವ ಅಹೇಸುಂ. ತೇನಾಯಂ ಏವಮಾಹ. ಗಹಪತಿಚೀವರನ್ತಿ ಗಹಪತೀಹಿ ದಿನ್ನಚೀವರಂ. ಧಮ್ಮಿಯಾ ಕಥಾಯಾತಿ ವತ್ಥದಾನಾನಿಸಂಸಪಟಿಸಂಯುತ್ತಾಯ ಕಥಾಯ. ಇತರೀತರೇನಾಪೀತಿ ಅಪ್ಪಗ್ಘೇನಪಿ ಮಹಗ್ಘೇನಪಿ; ಯೇನ ಕೇನಚೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಾವಾರೋತಿ ಸಲೋಮಕೋ ಕಪ್ಪಾಸಾದಿಭೇದೋ. ಅನುಜಾನಾಮಿ ಭಿಕ್ಖವೇ ಕೋಜವನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಪಕತಿಕೋಜವಮೇವ ವಟ್ಟತಿ, ಮಹಾಪಿಟ್ಠಿಯಕೋಜವಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಮಹಾಪಿಟ್ಠಿಯಕೋಜವನ್ತಿ ಉಣ್ಣಾಮಯೋ ಪಾವಾರಸದಿಸೋ ಕೋಜವೋ.

ಕಮ್ಬಲಾನುಜಾನನಾದಿಕಥಾ

೩೩೮. ಕಾಸಿರಾಜಾತಿ ಕಾಸೀನಂ ರಾಜಾ; ಪಸೇನದಿಸ್ಸ ಏಕಪಿತಿಕಭಾತಾ ಏಸ. ಅಡ್ಢಕಾಸಿಯನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಕಾಸೀತಿ ಸಹಸ್ಸಂ ವುಚ್ಚತಿ ತಂ ಅಗ್ಘನಕೋ ಕಾಸಿಯೋ. ಅಯಂ ಪನ ಪಞ್ಚಸತಾನಿ ಅಗ್ಘತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಅಡ್ಢಕಾಸಿಯೋ’’ತಿ ವುತ್ತೋ. ತೇನೇವಾಹ – ‘‘ಉಪಡ್ಢಕಾಸೀನಂ ಖಮಮಾನ’’ನ್ತಿ.

೩೩೯. ಉಚ್ಚಾವಚಾನೀತಿ ಸುನ್ದರಾನಿ ಚ ಅಸುನ್ದರಾನಿ ಚ. ಭಙ್ಗಂ ನಾಮ ಖೋಮಾದೀಹಿ ಪಞ್ಚಹಿ ಸುತ್ತೇಹಿ ಮಿಸ್ಸೇತ್ವಾ ಕತಂ; ವಾಕಮಯಮೇವಾತಿಪಿ ವದನ್ತಿ.

೩೪೦. ಏಕಂಯೇವ ಭಗವತಾ ಚೀವರಂ ಅನುಞ್ಞಾತಂ ನ ದ್ವೇತಿ ತೇ ಕಿರ ಇತರೀತರೇನ ಚೀವರೇನಾತಿ ಏತಸ್ಸ ‘‘ಗಹಪತಿಕೇನ ವಾ ಪಂಸುಕೂಲೇನ ವಾ’’ತಿ ಏವಂ ಅತ್ಥಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖಿಂಸು. ನಾಗಮೇಸುನ್ತಿ ಯಾವ ತೇ ಸುಸಾನತೋ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತಾವ ತೇ ನ ಅಚ್ಛಿಂಸು; ಪಕ್ಕಮಿಂಸುಯೇವ. ನಾಕಾಮಾ ಭಾಗಂ ದಾತುನ್ತಿ ನ ಅನಿಚ್ಛಾಯ ದಾತುಂ; ಯದಿ ಪನ ಇಚ್ಛನ್ತಿ, ದಾತಬ್ಬೋ. ಆಗಮೇಸುನ್ತಿ ಉಪಚಾರೇ ಅಚ್ಛಿಂಸು. ತೇನಾಹ ಭಗವಾ ಆಹ – ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ ಭಿಕ್ಖವೇ ಆಗಮೇನ್ತಾನಂ ಅಕಾಮಾ ಭಾಗಂ ದಾತು’’ನ್ತಿ. ಯದಿ ಪನ ಮನುಸ್ಸಾ ‘‘ಇಧಾಗತಾ ಏವ ಗಣ್ಹನ್ತೂ’’ತಿ ದೇನ್ತಿ, ಸಞ್ಞಾಣಂ ವಾ ಕತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ‘‘ಸಮ್ಪತ್ತಾ ಗಣ್ಹನ್ತೂ’’ತಿ ಸಮ್ಪತ್ತಾನಂ ಸಬ್ಬೇಸಮ್ಪಿ ಪಾಪುಣನ್ತಿ. ಸಚೇ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ಗತಾ, ಯೇನ ಗಹಿತಂ, ಸೋ ಏವ ಸಾಮೀ. ಸದಿಸಾ ಸುಸಾನಂ ಓಕ್ಕಮಿಂಸೂತಿ ಸಬ್ಬೇ ಸಮಂ ಓಕ್ಕಮಿಂಸು; ಏಕದಿಸಾಯ ವಾ ಓಕ್ಕಮಿಂಸೂತಿಪಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇ ಕತಿಕಂ ಕತ್ವಾತಿ ಲದ್ಧಂ ಪಂಸುಕೂಲಂ ಸಬ್ಬೇ ಭಾಜೇತ್ವಾ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮಾತಿ ಬಹಿಮೇವ ಕತಿಕಂ ಕತ್ವಾ.

೩೪೨. ಚೀವರಪಟಿಗ್ಗಾಹಕನ್ತಿ ಯೋ ಗಹಪತಿಕೇಹಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೀಯಮಾನಂ ಚೀವರಂ ಗಣ್ಹಾತಿ. ಯೋ ನ ಛನ್ದಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾತಿಆದೀಸು ಚೀವರಪಟಿಗ್ಗಾಹಕೇಸು ಪಚ್ಛಾ ಆಗತಾನಮ್ಪಿ ಅತ್ತನೋ ಞಾತಕಾದೀನಂ ಪಠಮತರಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೋ ವಾ ಏಕಚ್ಚಸ್ಮಿಂ ಪೇಮಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಗಣ್ಹನ್ತೋ ವಾ ಲೋಭಪಕತಿಕತಾಯ ಅತ್ತನೋ ಪರಿಣಾಮೇನ್ತೋ ವಾ ಛನ್ದಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ ನಾಮ. ಪಠಮತರಂ ಆಗತಸ್ಸಾಪಿ ಕೋಧವಸೇನ ಪಚ್ಛಾ ಗಣ್ಹನ್ತೋ ವಾ ದುಗ್ಗತಮನುಸ್ಸೇಸು ಅವಮಞ್ಞಂ ಕತ್ವಾ ಗಣ್ಹನ್ತೋ ವಾ ‘‘ಕಿಂ ವೋ ಘರೇ ಠಪನೋಕಾಸೋ ನತ್ಥಿ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸನ್ತಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ಏವಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಲಾಭನ್ತರಾಯಂ ಕರೋನ್ತೋ ವಾ ದೋಸಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ ನಾಮ. ಯೋ ಪನ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿ ಅಸಮ್ಪಜಾನೋ, ಅಯಂ ಮೋಹಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ ನಾಮ. ಪಚ್ಛಾ ಆಗತಾನಮ್ಪಿ ಇಸ್ಸರಾನಮ್ಪಿ ಭಯೇನ ಪಠಮತರಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೋ ವಾ ‘‘ಚೀವರಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಟ್ಠಾನಂ ನಾಮೇತಂ ಭಾರಿಯ’’ನ್ತಿ ಸನ್ತಸನ್ತೋ ವಾ ಭಯಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ ನಾಮ. ‘‘ಮಯಾ ಇದಞ್ಚಿದಞ್ಚ ಗಹಿತಂ, ಇದಞ್ಚಿಂದಞ್ಚ ನ ಗಹಿತ’’ನ್ತಿ ಏವಂ ಜಾನನ್ತೋ ಗಹಿತಾಗಹಿತಂ ಜಾನಾತಿ ನಾಮ. ತಸ್ಮಾ ಯೋ ನ ಛನ್ದಾಗತಿಆದಿವಸೇನ ಗಚ್ಛತಿ, ಞಾತಕಅಞ್ಞಾತಕಅಡ್ಢದುಗ್ಗತೇಸು ವಿಸೇಸಂ ಅಕತ್ವಾ ಆಗತಪಅಪಾಟಿಯಾ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಸೀಲಾಚಾರಪಟಿಪತ್ತಿಯುತ್ತೋ ಹೋತಿ, ಸತಿಮಾ ಮೇಧಾವೀ ಬಹುಸ್ಸುತೋ, ಸಕ್ಕೋತಿ ದಾಯಕಾನಂ ವಿಸ್ಸಟ್ಠವಾಚಾಯ ಪರಿಮಣ್ಡಲೇಹಿ ಪದಬ್ಯಞ್ಜನೇಹಿ ಅನುಮೋದನಂ ಕರೋನ್ತೋ ಪಸಾದಂ ಜನೇತುಂ, ಏವರೂಪೋ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬೋ.

ಏವಞ್ಚ ಪನ ಭಿಕ್ಖವೇ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬೋತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ಏತಾಯ ಯಥಾವುತ್ತಾಯ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯಪಿ ಅಪಲೋಕನೇನಾಪಿ ಅನ್ತೋವಿಹಾರೇ ಸಬ್ಬಸಙ್ಘಮಜ್ಝೇಪಿ ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯಪಿ ಸಮ್ಮನ್ನಿತುಂ ವಟ್ಟತಿಯೇವ. ಏವಂ ಸಮ್ಮತೇನ ಚ ವಿಹಾರಪಚ್ಚನ್ತೇ ವಾ ಪಧಾನಘರೇ ವಾ ನ ಅಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ. ಯತ್ಥ ಪನ ಆಗತಾಗತಾ ಮನುಸ್ಸಾ ಸುಖಂ ಪಸ್ಸನ್ತಿ, ತಾದಿಸೇ ಧುರವಿಹಾರಟ್ಠಾನೇ ಬೀಜನಿಂ ಪಸ್ಸೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಸುನಿವತ್ಥೇನ ಸುಪಾರುತೇನ ನಿಸೀದಿತಬ್ಬನ್ತಿ.

ತತ್ಥೇವ ಉಜ್ಝಿತ್ವಾತಿ ‘‘ಪಟಿಗ್ಗಹಣಮೇವ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಭಾರೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಗಹಿತಟ್ಠಾನೇಯೇವ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಚೀವರನಿದಹಕನ್ತಿ ಚೀವರಪಟಿಸಾಮಕಂ. ಯೋ ನ ಛನ್ದಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾತಿಆದೀಸು ಚೇತ್ಥ ಇತೋ ಪರಞ್ಚ ಸಬ್ಬತ್ಥ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಸಮ್ಮುತಿವಿನಿಚ್ಛಯೋಪಿ ಕಥಿತಾನುಸಾರೇನೇವ ಜಾನಿತಬ್ಬೋ.

ಭಣ್ಡಾಗಾರಸಮ್ಮುತಿಆದಿಕಥಾ

೩೪೩. ವಿಹಾರಂ ವಾತಿಆದೀಸು ಯೋ ಆರಾಮಮಜ್ಝೇ ಆರಾಮಿಕಸಾಮಣೇರಾದೀಹಿ ಅವಿವಿತ್ತೋ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸಮೋಸರಣಟ್ಠಾನೇ ವಿಹಾರೋ ವಾ ಅಡ್ಢಯೋಗೋ ವಾ ಹೋತಿ, ಸೋ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬೋ. ಪಚ್ಚನ್ತಸೇನಾಸನಂ ಪನ ನ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬಂ. ಇದಂ ಪನ ಭಣ್ಡಾಗಾರಂ ಖಣ್ಡಸೀಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯ ನಿಸಿನ್ನೇಹಿ ಸಮ್ಮನ್ನಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ವಿಹಾರಮಜ್ಝೇಯೇವ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬಂ.

ಗುತ್ತಾಗುತ್ತಞ್ಚ ಜಾನೇಯ್ಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಯಸ್ಸ ತಾವ ಛದನಾದೀಸು ಕೋಚಿ ದೋಸೋ ನತ್ಥಿ, ತಂ ಗುತ್ತಂ. ಯಸ್ಸ ಪನ ಛದನತಿಣಂ ವಾ ಛದನಿಟ್ಠಕಾ ವಾ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಪತಿತಾ, ಯೇನ ಓವಸ್ಸತಿ ವಾ, ಮೂಸಿಕಾದೀನಂ ವಾ ಪವೇಸೋ ಹೋತಿ, ಭಿತ್ತಿಆದೀಸು ವಾ ಕತ್ಥಚಿ ಛಿದ್ದಂ ಹೋತಿ, ಉಪಚಿಕಾ ವಾ ಉಟ್ಠಹನ್ತಿ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಅಗುತ್ತಂ ನಾಮ. ತಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಪಟಿಸಙ್ಖರಿತಬ್ಬಂ. ಸೀತಸಮಯೇ ದ್ವಾರಞ್ಚ ವಾತಪಾನಞ್ಚ ಸುಪಿಹಿತಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಸೀತೇನ ಹಿ ಚೀವರಾನಿ ಕಣ್ಣಕಿತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ. ಉಣ್ಹಸಮಯೇ ಅನ್ತರನ್ತರಾ ವಾತಪ್ಪವೇಸನತ್ಥಂ ವಿವರಿತಬ್ಬಂ. ಏವಂ ಕರೋನ್ತೋ ಹಿ ಗುತ್ತಾಗುತ್ತಂ ಜಾನಾತಿ ನಾಮ.

ಇಮೇಹಿ ಪನ ಚೀವರಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಾದೀಹಿ ತೀಹಿಪಿ ಅತ್ತನೋ ವತ್ತಂ ಜಾನಿತಬ್ಬಂ. ತತ್ಥ ಚೀವರಪಟಿಗ್ಗಾಹಕೇನ ತಾವ ಯಂ ಯಂ ಮನುಸ್ಸಾ ‘‘ಕಾಲಚೀವರ’’ನ್ತಿ ವಾ ‘‘ಅಕಾಲಚೀವರ’’ನ್ತಿ ವಾ ‘‘ಅಚ್ಚೇಕಚೀವರ’’ನ್ತಿ ವಾ ‘‘ವಸ್ಸಿಕಸಾಟಿಕ’’ನ್ತಿ ವಾ ‘‘ನಿಸೀದನ’’ನ್ತಿ ವಾ ‘‘ಪಚ್ಚತ್ಥರಣ’’ನ್ತಿ ವಾ ‘‘ಮುಖಪುಞ್ಛನಚೋಳ’’ನ್ತಿ ವಾ ದೇನ್ತಿ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಏಕರಾಸಿಂ ಕತ್ವಾ ಮಿಸ್ಸೇತ್ವಾ ನ ಗಣ್ಹಿತಬ್ಬಂ, ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ಕತ್ವಾವ ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಚೀವರನಿದಹಕಸ್ಸ ತಥೇವ ಆಚಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ. ಚೀವರನಿದಹಕೇನಾಪಿ ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕಸ್ಸ ದದಮಾನೇನ ಇದಂ ಕಾಲಚೀವರಂ…ಪೇ… ಇದಂ ಮುಖಪುಞ್ಛನಚೋಳನ್ತಿ ಆಚಿಕ್ಖಿತ್ವಾವ ದಾತಬ್ಬಂ. ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕೇನಾಪಿ ತಥೇವ ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ವಿಯ ಸಞ್ಞಾಣಂ ಕತ್ವಾ ಠಪೇತಬ್ಬಂ. ತತೋ ಸಙ್ಘೇನ ‘‘ಕಾಲಚೀವರಂ ಆಹರಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಕಾಲಚೀವರಮೇವ ದಾತಬ್ಬಂ…ಪೇ… ಮುಖಪುಞ್ಛನಚೋಳಕಂ ಆಹರಾತಿ ವುತ್ತೇ ತದೇವ ದಾತಬ್ಬಂ.

ಇತಿ ಭಗವತಾ ಚೀವರಪಟಿಗ್ಗಾಹಕೋ ಅನುಞ್ಞಾತೋ, ಚೀವರನಿದಹಕೋ ಅನುಞ್ಞಾತೋ, ಭಣ್ಡಾಗಾರಂ ಅನುಞ್ಞಾತಂ, ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕೋ ಅನುಞ್ಞಾತೋ, ನ ಬಾಹುಲಿಕತಾಯ ನ ಅಸನ್ತುಟ್ಠಿಯಾ; ಅಪಿಚ ಖೋ ಸಙ್ಘಸ್ಸಾನುಗ್ಗಹಾಯ. ಸಚೇ ಹಿ ಆಹಟಾಹಟಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಾಜೇಯ್ಯುಂ, ನೇವ ಆಹಟಂ ನ ಅನಾಹಟಂ ನ ದಿನ್ನಂ ನಾದಿನ್ನಂ ನ ಲದ್ಧಂ ನಾಲದ್ಧಂ ಜಾನೇಯ್ಯುಂ, ಆಹಟಾಹಟಂ ಥೇರಾಸನೇ ವಾ ದದೇಯ್ಯುಂ, ಖಣ್ಡಾಖಣ್ಡಂ ವಾ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯುಂ; ಏವಂ ಸತಿ ಅಯುತ್ತಪರಿಭೋಗೋ ಚ ಹೋತಿ, ನ ಚ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸಙ್ಗಹೋ ಕತೋ ಹೋತಿ. ಭಣ್ಡಾಗಾರೇ ಪನ ಚೀವರಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಉಸ್ಸನ್ನಕಾಲೇ ಏಕೇಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ತಿಚೀವರಂ ವಾ ದ್ವೇ ದ್ವೇ ವಾ ಏಕೇಕಂ ವಾ ಚೀವರಂ ದಸ್ಸನ್ತಿ, ಲದ್ಧಾಲದ್ಧಂ ಜಾನಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಅಲದ್ಧಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ಸಙ್ಗಹಂ ಕಾತುಂ ಮಞ್ಞಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ.

ನ ಭಿಕ್ಖವೇ ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕೋ ವುಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋತಿ ಏತ್ಥ ಅಞ್ಞೇಪಿ ಅವುಟ್ಠಾಪನೀಯಾ ಜಾನಿತಬ್ಬಾ. ಚತ್ತಾರೋ ಹಿ ನ ವುಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಾ – ವುಡ್ಢತರೋ, ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕೋ, ಗಿಲಾನೋ, ಸಙ್ಘತೋ ಲದ್ಧಸೇನಾಸನೋತಿ. ತತ್ಥ ವುಡ್ಢತರೋ ಅತ್ತನೋ ವುಡ್ಢತಾಯ ನವಕತರೇನ ನ ವುಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋ, ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕೋ ಸಙ್ಘೇನ ಸಮ್ಮನ್ನಿತ್ವಾ ಭಣ್ಡಾಗಾರಸ್ಸ ದಿನ್ನತಾಯ, ಗಿಲಾನೋ ಅತ್ತನೋ ಗಿಲಾನತಾಯ, ಸಙ್ಘೋ ಪನ ಬಹುಸ್ಸುತಸ್ಸ ಉದ್ದೇಸಪರಿಪುಚ್ಛಾದೀಹಿ ಬಹುಪಕಾರಸ್ಸ ಭಾರನಿತ್ಥಾರಕಸ್ಸ ಫಾಸುಕಂ ಆವಾಸಂ ಅನುಟ್ಠಾಪನೀಯಂ ಕತ್ವಾ ದೇತಿ, ತಸ್ಮಾ ಸೋ ಉಪಕಾರತಾಯ ಚ ಸಙ್ಘತೋ ಲದ್ಧತಾಯ ಚ ನ ವುಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬೋತಿ.

ಉಸ್ಸನ್ನಂ ಹೋತೀತಿ ಬಹು ರಾಸಿಕತಂ ಹೋತಿ, ಭಣ್ಡಾಗಾರಂ ನ ಗಣ್ಹಾತಿ. ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇನಾತಿ ಅನ್ತೋಉಪಚಾರಸೀಮಾಯಂ ಠಿತೇನ. ಭಾಜೇತುನ್ತಿ ಕಾಲಂ ಘೋಸೇತ್ವಾ ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಭಾಜೇತುಂ. ಕೋಲಾಹಲಂ ಅಕಾಸೀತಿ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ದೇಥ, ಉಪಜ್ಝಾಯಸ್ಸ ದೇಥಾ’’ತಿ ಏವಂ ಮಹಾಸದ್ದಂ ಅಕಾಸಿ. ಚೀವರಭಾಜನಕಙ್ಗೇಸು ಸಭಾಗಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅಪಾಪುಣನ್ತಮ್ಪಿ ಮಹಗ್ಘಂ ಚೀವರಂ ದೇನ್ತೋ ಛನ್ದಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ ನಾಮ. ಅಞ್ಞೇಸಂ ವುಡ್ಢತರಾನಂ ಪಾಪುಣನ್ತಮ್ಪಿ ಮಹಗ್ಘಂ ಚೀವರಂ ಅದತ್ವಾ ಅಪ್ಪಗ್ಘಂ ದೇನ್ತೋ ದೋಸಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ ನಾಮ. ಮೋಹಮೂಳ್ಹೋ ಚೀವರದಾನವತ್ತಂ ಅಜಾನನ್ತೋ ಮೋಹಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ ನಾಮ. ಮುಖರಾನಂ ನವಕಾನಮ್ಪಿ ಭಯೇನ ಅಪಾಪುಣನ್ತಮೇವ ಮಹಗ್ಘಂ ಚೀವರಂ ದೇನ್ತೋ ಭಯಾಗತಿಂ ಗಚ್ಛತಿ ನಾಮ. ಯೋ ಏವಂ ನ ಗಚ್ಛತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ತುಲಾಭೂತೋ ಪಮಾಣಭೂತೋ ಮಜ್ಝತ್ತೋ ಹೋತಿ, ಸೋ ಸಮ್ಮನ್ನಿತಬ್ಬೋ. ಭಾಜಿತಾಭಾಜಿತನ್ತಿ ‘‘ಏತ್ತಕಾನಿ ವತ್ಥಾನಿ ಭಾಜಿತಾನಿ, ಏತ್ತಕಾನಿ ಅಭಾಜಿತಾನೀ’’ತಿ ಜಾನನ್ತೋ ‘‘ಭಾಜಿತಾಭಾಜಿತಞ್ಚ ಜಾನೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

ಉಚ್ಚಿನಿತ್ವಾತಿ ‘‘ಇದಂ ಥೂಲಂ, ಇದಂ ಸಣ್ಹಂ, ಇದಂ ಘನಂ, ಇದಂ ತನುಕಂ, ಇದಂ ಪರಿಭುತ್ತಂ, ಇದಂ ಅಪರಿಭುತ್ತಂ, ಇದಂ ದೀಘತೋ ಏತ್ತಕಂ ಪುಥುಲತೋ ಏತ್ತಕ’’ನ್ತಿ ಏವಂ ವತ್ಥಾನಿ ವಿಚಿನಿತ್ವಾ. ತುಲಯಿತ್ವಾತಿ ‘‘ಇದಂ ಏತ್ತಕಂ ಅಗ್ಘತಿ, ಇದಂ ಏತ್ತಕ’’ನ್ತಿ ಏವಂ ಅಗ್ಘಪರಿಚ್ಛೇದಂ ಕತ್ವಾ. ವಣ್ಣಾವಣ್ಣಂ ಕತ್ವಾತಿ ಸಚೇ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಏಕೇಕಮೇವ ದಸಗ್ಘನಕಂ ಪಾಪುಣಾತಿ, ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ; ನೋ ಚೇ ಪಾಪುಣಾತಿ, ಯಂ ನವ ವಾ ಅಟ್ಠ ವಾ ಅಗ್ಘತಿ, ತಂ ಅಞ್ಞೇನ ಏಕಅಗ್ಘನಕೇನ ಚ ದ್ವಿಅಗ್ಘನಕೇನ ಚ ಸದ್ಧಿಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಏತೇನ ಉಪಾಯೇನ ಸಮೇ ಪಟಿವೀಸೇ ಠಪೇತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಭಿಕ್ಖೂ ಗಣೇತ್ವಾ ವಗ್ಗಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾತಿ ಸಚೇ ಏಕೇಕಸ್ಸ ದಿಯಮಾನೇ ದಿವಸೋ ನಪ್ಪಹೋತಿ, ದಸ ದಸ ಭಿಕ್ಖೂ ಗಣೇತ್ವಾ ದಸ ದಸ ಚೀವರಪಟಿವೀಸೇ ಏಕವಗ್ಗಂ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಏಕಂ ಭಣ್ಡಿಕಂ ಕತ್ವಾ ಏವಂ ಚೀವರಪಟಿವೀಸಂ ಠಪೇತುಂ ಅನುಜಾನಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏವಂ ಠಪಿತೇಸು ಚೀವರಪಟಿವೀಸೇಸು ಕುಸೋ ಪಾತೇತಬ್ಬೋ. ತೇಹಿಪಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಪುನ ಕುಸಪಾತಂ ಕತ್ವಾ ಭಾಜೇತಬ್ಬಂ.

ಸಾಮಣೇರಾನಂ ಉಪಡ್ಢಪಟಿವೀಸನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಯೇ ಸಾಮಣೇರಾ ಅತ್ತಿಸ್ಸರಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕತ್ತಬ್ಬಕಮ್ಮಂ ನ ಕರೋನ್ತಿ, ಉದ್ದೇಸಪರಿಪುಚ್ಛಾಸು ಯುತ್ತಾ ಆಚರಿಯುಪಜ್ಝಾಯಾನಂಯೇವ ವತ್ತಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಅಞ್ಞೇಸಂ ನ ಕರೋನ್ತಿ, ಏತೇಸಂಯೇವ ಉಪಡ್ಢಭಾಗೋ ದಾತಬ್ಬೋ. ಯೇ ಪನ ಪುರೇಭತ್ತಞ್ಚ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸೇವ ಕತ್ತಬ್ಬಕಿಚ್ಚಂ ಕರೋನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಸಮಕೋ ದಾತಬ್ಬೋ. ಇದಞ್ಚ ಪಿಟ್ಠಿಸಮಯೇ ಉಪ್ಪನ್ನೇನ ಭಣ್ಡಾಗಾರೇ ಠಪಿತೇನ ಅಕಾಲಚೀವರೇನೇವ ಕಥಿತಂ. ಕಾಲಚೀವರಂ ಪನ ಸಮಕಮೇವ ದಾತಬ್ಬಂ. ತತ್ರುಪ್ಪಾದವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ಸಮ್ಮುಞ್ಜನೀಬನ್ಧನಾದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಫಾತಿಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಏತಞ್ಹೇತ್ಥ ಸಬ್ಬೇಸಂ ವತ್ತಂ. ಭಣ್ಡಾಗಾರಿಕಚೀವರೇಪಿ ಸಚೇ ಸಾಮಣೇರಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಭನ್ತೇ ಮಯಂ ಯಾಗುಂ ಪಚಾಮ, ಭತ್ತಂ ಪಚಾಮ, ಖಜ್ಜಕಂ ಪಚಾಮ, ಅಪ್ಪಹರಿತಕಂ ಕರೋಮ, ದನ್ತಕಟ್ಠಂ ಆಹರಾಮ, ರಙ್ಗಛಲ್ಲಿಂ ಕಪ್ಪಿಯಂ ಕತ್ವಾ ದೇಮ, ಕಿಂ ಅಮ್ಹೇಹಿ ನ ಕತಂ ನಾಮಾ’’ತಿ ಉಕ್ಕುಟ್ಠಿಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಸಮಭಾಗೋವ ದಾತಬ್ಬೋ. ಏತಂ ಯೇ ಚ ವಿರಜ್ಝಿತ್ವಾ ಕರೋನ್ತಿ, ಯೇಸಞ್ಚ ಕರಣಭಾವೋ ನ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ತೇ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ಕುರುನ್ದಿಯಂ ಪನ ‘‘ಸಚೇ ಸಾಮಣೇರಾ ‘ಕಸ್ಮಾ ಮಯಂ ಭನ್ತೇ ಸಙ್ಘಕಮ್ಮಂ ನ ಕರೋಮ, ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ ಯಾಚನ್ತಿ, ಸಮಪಟಿವೀಸೋ ದಾತಬ್ಬೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ.

ಉತ್ತರಿತುಕಾಮೋತಿ ನದಿಂ ವಾ ಕನ್ತಾರಂ ವಾ ಉತ್ತರಿತುಕಾಮೋ; ಸತ್ಥಂ ಲಭಿತ್ವಾ ದಿಸಾ ಪಕ್ಕಮಿತುಕಾಮೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಕಂ ಭಾಗಂ ದಾತುನ್ತಿ ಇದಂ ಭಣ್ಡಾಗಾರತೋ ಚೀವರಾನಿ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಪುಞ್ಜೇ ಕತೇ ಘಣ್ಟಿಯಾ ಪಹಟಾಯ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಸನ್ನಿಪತಿತೇ ಸತ್ಥಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಗನ್ತುಕಾಮೋ ‘‘ಸತ್ಥತೋ ಮಾ ಪರಿಹಾಯೀ’’ತಿ ಏತಮತ್ಥಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ. ತಸ್ಮಾ ಅನೀಹತೇಸು ವಾ ಚೀವರೇಸು ಅಪ್ಪಹಟಾಯ ವಾ ಘಣ್ಟಿಯಾ ಅಸನ್ನಿಪತಿತೇ ವಾ ಸಙ್ಘೇ ದಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಚೀವರೇಸು ಪನ ನೀಹತೇಸು ಘಣ್ಟಿಂ ಪಹರಿತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಸನ್ನಿಪತಿತೇ ಚೀವರಭಾಜಕೇನ ‘‘ಇಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕೋಟ್ಠಾಸೇನ ಏತ್ತಕೇನ ಭವಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ತಕ್ಕೇತ್ವಾ ನಯಗ್ಗಾಹೇನ ಚೀವರಂ ದಾತಬ್ಬಂ. ತುಲಾಯ ತುಲಿತಮಿವ ಹಿ ಸಮಸಮಂ ದಾತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ, ತಸ್ಮಾ ಊನಂ ವಾ ಹೋತು ಅಧಿಕಂ ವಾ, ಏವಂ ತಕ್ಕೇನ ನಯೇನ ದಿನ್ನಂ ಸುದಿನ್ನಂ. ನೇವ ಊನಕಂ ಪುನ ದಾತಬ್ಬಂ, ನಾತಿರಿತ್ತಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹಿತಬ್ಬನ್ತಿ.

ಅತಿರೇಕಭಾಗೇನಾತಿ ದಸ ಭಿಕ್ಖೂ ಹೋನ್ತಿ, ಸಾಟಕಾಪಿ ದಸೇವ, ತೇಸು ಏಕೋ ದ್ವಾದಸ ಅಗ್ಘತಿ, ಸೇಸಾ ದಸಗ್ಘನಕಾ. ಸಬ್ಬೇಸು ದಸಗ್ಘನಕವಸೇನ ಕುಸೇ ಪಾತಿತೇ ಯಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ದ್ವಾದಸಗ್ಘನಕೋ ಕುಸೋ ಪಾತಿತೋ, ಸೋ ‘‘ಏತ್ತಕೇನ ಮಮ ಚೀವರಂ ಪಹೋತೀ’’ತಿ ತೇನ ಅತಿರೇಕಭಾಗೇನ ಗನ್ತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ಅತಿರೇಕಂ ಆವುಸೋ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಸನ್ತಕ’’ನ್ತಿ ವದನ್ತಿ, ತಂ ಸುತ್ವಾ ಭಗವಾ ‘‘ಸಙ್ಘಿಕೇ ಚ ಗಣಸನ್ತಕೇ ಚ ಅಪ್ಪಕಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಸಬ್ಬತ್ಥ ಸಂಯಮೋ ಕಾತಬ್ಬೋ, ಗಣ್ಹನ್ತೇನಾಪಿ ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾಯಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ ಭಿಕ್ಖವೇ ಅನುಕ್ಖೇಪೇ ದಿನ್ನೇ’’ತಿ ಆಹ. ತತ್ಥ ಅನುಕ್ಖೇಪೋ ನಾಮ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಅನುಕ್ಖಿಪಿತಬ್ಬಂ ಅನುಪ್ಪದಾತಬ್ಬಂ ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡಂ; ಯತ್ತಕಂ ತಸ್ಸ ಪಟಿವೀಸೇ ಅಧಿಕಂ, ತತ್ತಕೇ ಅಗ್ಘನಕೇ ಯಸ್ಮಿಂ ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿ ಕಪ್ಪಿಯಭಣ್ಡೇ ದಿನ್ನೇತಿ ಅತ್ಥೋ.

ವಿಕಲಕೇ ತೋಸೇತ್ವಾತಿ ಏತ್ಥ ಚೀವರವಿಕಲಕಂ ಪುಗ್ಗಲವಿಕಲಕನ್ತಿ ದ್ವೇ ವಿಕಲಕಾ. ಚೀವರವಿಕಲಕಂ ನಾಮ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಞ್ಚ ಪಞ್ಚ ವತ್ಥಾನಿ ಪತ್ತಾನಿ, ಸೇಸಾನಿಪಿ ಅತ್ಥಿ, ಏಕೇಕಂ ಪನ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ, ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಾನಿ. ಛಿನ್ದನ್ತೇಹಿ ಚ ಅಡ್ಢಮಣ್ಡಲಾದೀನಂ ವಾ ಉಪಾಹನತ್ಥವಿಕಾದೀನಂ ವಾ ಪಹೋನಕಾನಿ ಖಣ್ಡಾನಿ ಕತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಾನಿ, ಹೇಟ್ಠಿಮಪರಿಚ್ಛೇದೇನ ಚತುರಙ್ಗುಲವಿತ್ಥಾರಮ್ಪಿ ಅನುವಾತಪ್ಪಹೋನಕಾಯಾಮಂ ಖಣ್ಡಂ ಕತ್ವಾ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಅಪರಿಭೋಗಂ ಪನ ನ ಕಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಏವಮೇತ್ಥ ಚೀವರಸ್ಸ ಅಪ್ಪಹೋನಕಭಾವೋ ಚೀವರವಿಕಲಕಂ. ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ದಿನ್ನೇ ಪನ ತಂ ತೋಸಿತಂ ಹೋತಿ, ಅಥ ಕುಸಪಾತೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ಸಚೇಪಿ ಏಕಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಕೋಟ್ಠಾಸೇ ಏಕಂ ವಾ ದ್ವೇ ವಾ ವತ್ಥಾನಿ ನಪ್ಪಹೋನ್ತಿ, ತತ್ಥ ಅಞ್ಞಂ ಸಾಮಣಕಂ ಪರಿಕ್ಖಾರಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಯೋ ತೇನ ತುಸ್ಸತಿ, ತಸ್ಸ ತಂ ಭಾಗಂ ದತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಕುಸಪಾತೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ಇದಮ್ಪಿ ಚೀವರವಿಕಲಕನ್ತಿ ಅನ್ಧಕಟ್ಠಕಥಾಯಂ ವುತ್ತಂ.

ಪುಗ್ಗಲವಿಕಲಕಂ ನಾಮ ದಸ ದಸ ಭಿಕ್ಖೂ ಗಣೇತ್ವಾ ವಗ್ಗಂ ಕರೋನ್ತಾನಂ ಏಕೋ ವಗ್ಗೋ ನ ಪೂರತಿ, ಅಟ್ಠ ವಾ ನವ ವಾ ಹೋನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಅಟ್ಠ ವಾ ನವ ವಾ ಕೋಟ್ಠಾಸಾ ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಇಮೇ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಸುಂ ಭಾಜೇಥಾ’’ತಿ ದಾತಬ್ಬಾ. ಏವಮಯಂ ಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಅಪ್ಪಹೋನಕಭಾವೋ ಪುಗ್ಗಲವಿಕಲಕಂ. ವಿಸುಂ ದಿನ್ನೇ ಪನ ತಂ ತೋಸಿತಂ ಹೋತಿ, ಏವಂ ತೋಸೇತ್ವಾ ಕುಸಪಾತೋ ಕಾತಬ್ಬೋತಿ. ಅಥ ವಾ ವಿಕಲಕೇ ತೋಸೇತ್ವಾತಿ ಯೋ ಚೀವರವಿಭಾಗೋ ಊನಕೋ, ತಂ ಅಞ್ಞೇನ ಪರಿಕ್ಖಾರೇನ ಸಮಂ ಕತ್ವಾ ಕುಸಪಾತೋ ಕಾತಬ್ಬೋ.

ಚೀವರರಜನಕಥಾ

೩೪೪. ಛಕಣೇನಾತಿ ಗೋಮಯೇನ. ಪಣ್ಡುಮತ್ತಿಕಾಯಾತಿ ತಮ್ಬಮತ್ತಿಕಾಯ. ಮೂಲರಜನಾದೀಸು ಹಲಿದ್ದಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಂ ಮೂಲರಜನಂ ವಟ್ಟತಿ. ಮಞ್ಜಿಟ್ಠಿಞ್ಚ ತುಙ್ಗಹಾರಞ್ಚ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಂ ಖನ್ಧರಜನಂ ವಟ್ಟತಿ. ತುಙ್ಗಹಾರೋ ನಾಮ ಏಕೋ ಸಕಣ್ಟಕರುಕ್ಖೋ, ತಸ್ಸ ಹರಿತಾಲವಣ್ಣಂ ಖನ್ಧರಜನಂ ಹೋತಿ. ಲೋದ್ದಞ್ಚ ಕಣ್ಡುಲಞ್ಚ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಂ ತಚರಜನಂ ವಟ್ಟತಿ. ಅಲ್ಲಿಪತ್ತಂ ನೀಲಿಪತ್ತಞ್ಚ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಂ ಪತ್ತರಜನಂ ವಟ್ಟತಿ. ಗಿಹಿಪರಿಭುತ್ತಂ ಪನ ಅಲ್ಲಿಪತ್ತೇನ ಏಕವಾರಂ ರಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಕಿಂಸುಕಪುಪ್ಫಞ್ಚ ಕುಸುಮ್ಭಪುಪ್ಫಞ್ಚ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಂ ಪುಪ್ಫರಜನಂ ವಟ್ಟತಿ. ಫಲರಜನೇ ಪನ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ನ ವಟ್ಟತಿ.

ಸೀತುದಕಾತಿ ಅಪಕ್ಕರಜನಂ ವುಚ್ಚತಿ. ಉತ್ತರಾಳುಮ್ಪನ್ತಿ ವಟ್ಟಾಧಾರಕಂ, ರಜನಕುಮ್ಭಿಯಾ ಮಜ್ಝೇ ಠಪೇತ್ವಾ ತಂ ಆಧಾರಕಂ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ರಜನಂ ಪಕ್ಖಿಪಿತುಂ ಅನುಜಾನಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏವಞ್ಹಿ ಕತೇ ರಜನಂ ನ ಉತ್ತರತಿ. ಉದಕೇ ವಾ ನಖಪಿಟ್ಠಿಕಾಯ ವಾತಿ ಸಚೇ ಪರಿಪಕ್ಕಂ ಹೋತಿ, ಉದಕಪಾತಿಯಾ ದಿನ್ನೋ ಥೇವೋ ಸಹಸಾ ನ ವಿಸರತಿ, ನಖಪಿಟ್ಠಿಯಮ್ಪಿ ಅವಿಸರನ್ತೋ ತಿಟ್ಠತಿ. ರಜನುಳುಙ್ಕನ್ತಿ ರಜನಉಳುಙ್ಕಂ. ದಣ್ಡಕಥಾಲಕನ್ತಿ ತಮೇವ ಸದಣ್ಡಕಂ. ರಜನಕೋಲಮ್ಬನ್ತಿ ರಜನಕುಣ್ಡಂ. ಓಮದ್ದನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಮದ್ದನ್ತಿ. ನ ಚ ಅಚ್ಛಿನ್ನೇ ಥೇವೇ ಪಕ್ಕಮಿತುನ್ತಿ ಯಾವ ರಜನಬಿನ್ದು ಗಳಿತಂ ನ ಛಿಜ್ಜತಿ, ತಾವ ನ ಅಞ್ಞತ್ರ ಗನ್ತಬ್ಬಂ. ಪತ್ಥಿನ್ನನ್ತಿ ಅತಿರಜಿತತ್ತಾ ಥದ್ಧಂ. ಉದಕೇ ಓಸಾರೇತುನ್ತಿ ಉದಕೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಠಪೇತುಂ. ರಜನೇ ಪನ ನಿಕ್ಖನ್ತೇ ತಂ ಉದಕಂ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ಚೀವರಂ ಮದ್ದಿತಬ್ಬಂ. ದನ್ತಕಾಸಾವಾನೀತಿ ಏಕಂ ವಾ ದ್ವೇ ವಾ ವಾರೇ ರಜಿತ್ವಾ ದನ್ತವಣ್ಣಾನಿ ಧಾರೇನ್ತಿ.

ಛಿನ್ನಕಚೀವರಾನುಜಾನನಕಥಾ

೩೪೫. ಅಚ್ಛಿಬದ್ಧನ್ತಿ ಚತುರಸ್ಸಕೇದಾರಕಬದ್ಧಂ. ಪಾಳಿಬದ್ಧನ್ತಿ ಆಯಾಮತೋ ಚ ವಿತ್ಥಾರತೋ ಚ ದೀಘಮರಿಯಾದಬದ್ಧಂ. ಮರಿಯಾದಬದ್ಧನ್ತಿ ಅನ್ತರನ್ತರಾ ರಸ್ಸಮರಿಯಾದಬದ್ಧಂ. ಸಿಙ್ಘಾಟಕಬದ್ಧನ್ತಿ ಮರಿಯಾದಾಯ ಮರಿಯಾದಂ ವಿನಿವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಗತಟ್ಠಾನೇ ಸಿಙ್ಘಾಟಕಬದ್ಧಂ; ಚತುಕ್ಕಸಣ್ಠಾನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಂವಿದಹಿತುನ್ತಿ ಕಾತುಂ. ಉಸ್ಸಹಸಿ ತ್ವಂ ಆನನ್ದಾತಿ ಸಕ್ಕೋಸಿ ತ್ವಂ ಆನನ್ದ. ಉಸ್ಸಹಾಮಿ ಭಗವಾತಿ ತುಮ್ಹೇಹಿ ದಿನ್ನನಯೇನ ಸಕ್ಕೋಮೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮಾತಿ ಯೋ ನಾಮ. ಕುಸಿಮ್ಪಿ ನಾಮಾತಿಆದೀಸು ಕುಸೀತಿ ಆಯಾಮತೋ ಚ ವಿತ್ಥಾರತೋ ಚ ಅನುವಾತಾದೀನಂ ದೀಘಪತ್ತಾನಮೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ಅಡ್ಢಕುಸೀತಿ ಅನ್ತರನ್ತರಾ ರಸ್ಸಪತ್ತಾನಂ ನಾಮಂ. ಮಣ್ಡಲನ್ತಿ ಪಞ್ಚಖಣ್ಡಿಕಚೀವರಸ್ಸ ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ಖಣ್ಡೇ ಮಹಾಮಣ್ಡಲಂ. ಅಡ್ಢಮಣ್ಡಲನ್ತಿ ಖುದ್ದಕಮಣ್ಡಲಂ. ವಿವಟ್ಟನ್ತಿ ಮಣ್ಡಲಞ್ಚ ಅಡ್ಢಮಣ್ಡಲಞ್ಚ ಏಕತೋ ಕತ್ವಾ ಸಿಬ್ಬಿತಂ ಮಜ್ಝಿಮಖಣ್ಡಂ.

ಅನುವಿವಟ್ಟನ್ತಿ ತಸ್ಸ ಉಭೋಸು ಪಸ್ಸೇಸು ದ್ವೇ ಖಣ್ಡಾನಿ. ಗೀವೇಯ್ಯಕನ್ತಿ ಗೀವಾವೇಠನಟ್ಠಾನೇ ದಳ್ಹೀಕರಣತ್ಥಂ ಅಞ್ಞಂ ಸುತ್ತಸಂಸಿಬ್ಬಿತಂ ಆಗನ್ತುಕಪತ್ತಂ. ಜಙ್ಘೇಯ್ಯಕನ್ತಿ ಜಙ್ಘಪಾಪುಣನಟ್ಠಾನೇ ತಥೇವ ಸಂಸಿಬ್ಬಿತಂ ಪತ್ತಂ. ಗೀವಟ್ಠಾನೇ ಚ ಜಙ್ಘಟ್ಠಾನೇ ಚ ಪತ್ತಾನಮೇವೇತಂ ನಾಮನ್ತಿಪಿ ವದನ್ತಿ. ಬಾಹನ್ತನ್ತಿ ಅನುವಿವಟ್ಟಾನಂ ಬಹಿ ಏಕೇಕಂ ಖಣ್ಡಂ. ಇತಿ ಪಞ್ಚಖಣ್ಡಿಕಚೀವರೇನೇತಂ ವಿಚಾರಿತನ್ತಿ. ಅಥ ವಾ ಅನುವಿವಟ್ಟನ್ತಿ ವಿವಟ್ಟಸ್ಸ ಏಕಪಸ್ಸತೋ ದ್ವಿನ್ನಂ ಏಕಪಸ್ಸತೋ ದ್ವಿನ್ನನ್ತಿ ಚತುನ್ನಮ್ಪಿ ಖಣ್ಡಾನಮೇತಂ ನಾಮಂ. ಬಾಹನ್ತನ್ತಿ ಸುಪ್ಪಮಾಣಂ ಚೀವರಂ ಪಾರುಪನ್ತೇನ ಸಂಹರಿತ್ವಾ ಬಾಹಾಯ ಉಪರಿ ಠಪಿತಾ ಉಭೋ ಅನ್ತಾ ಬಹಿಮುಖಾ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ, ತೇಸಂ ಏತಂ ನಾಮಂ. ಅಯಮೇವ ಹಿ ನಯೋ ಮಹಾಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ವುತ್ತೋತಿ.

ತಿಚೀವರಾನುಜಾನನಕಥಾ

೩೪೬. ಚೀವರೇಹಿ ಉಬ್ಭಣ್ಡಿಕೇತಿ ಚೀವರೇಹಿ ಉಬ್ಭಣ್ಡೇ ಕತೇ; ಯಥಾ ಉಕ್ಖಿತ್ತಭಣ್ಡಾ ಹೋನ್ತಿ ಏವಂ ಕತೇ; ಉಕ್ಖಿತ್ತಭಣ್ಡಿಕಭಾವಂ ಆಪಾದಿತೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಚೀವರಭಿಸಿನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಭಿಸೀತಿ ದ್ವೇ ತೀಣಿ ಏಕತೋ ಕತ್ವಾ ಭಿಸಿಸಙ್ಖೇಪೇನ ಸಂಹರಿತಚೀವರಾನಿ ವುತ್ತಾನಿ. ತೇ ಕಿರ ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ದಕ್ಖಿಣಾಗಿರಿತೋ ಭಗವಾ ಲಹುಂ ಪಟಿನಿವತ್ತಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ತತ್ಥ ಗಚ್ಛನ್ತಾ ಜೀವಕವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ಲದ್ಧಚೀವರಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಗಮಂಸು. ಇದಾನಿ ಪನ ಚಿರೇನ ಆಗಮಿಸ್ಸತೀತಿ ಮಞ್ಞಮಾನಾ ಆದಾಯ ಪಕ್ಕಮಿಂಸು. ಅನ್ತರಟ್ಠಕಾಸೂತಿ ಮಾಘಸ್ಸ ಚ ಫಗ್ಗುಣಸ್ಸ ಚ ಅನ್ತರಾ ಅಟ್ಠಸು. ನ ಭಗವನ್ತಂ ಸೀತಂ ಅಹೋಸೀತಿ ಭಗವತೋ ಸೀತಂ ನಾಹೋಸಿ. ಏತದಹೋಸಿ ಯೇಪಿ ಖೋ ತೇ ಕುಲಪುತ್ತಾತಿ ನ ಭಗವಾ ಅಜ್ಝೋಕಾಸೇ ಅನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಏತಮತ್ಥಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಮಹಾಜನಸಞ್ಞಾಪನತ್ಥಂ ಪನ ಏವಮಕಾಸಿ. ಸೀತಾಲುಕಾತಿ ಸೀತಪಕತಿಕಾ; ಯೇ ಪಕತಿಯಾವ ಸೀತೇನ ಕಿಲಮನ್ತಿ. ದಿಗುಣಂ ಸಙ್ಘಾಟಿನ್ತಿ ದುಪಟ್ಟಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ. ಏಕಚ್ಚಿಯನ್ತಿ ಏಕಪಟ್ಟಂ. ಇತಿ ‘‘ಭಗವಾ ಅತ್ತನಾ ಚತೂಹಿ ಚೀವರೇಹಿ ಯಾಪೇತಿ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪನ ತಿಚೀವರಂ ಅನುಜಾನಾತೀ’’ತಿ ವಚನಸ್ಸ ಓಕಾಸಂ ಉಪಚ್ಛಿನ್ದಿತುಂ ದಿಗುಣಂ ಸಙ್ಘಾಟಿಂ ಅನುಜಾನಾತಿ, ಏಕಚ್ಚಿಕೇ ಇತರೇ. ಏವಞ್ಹಿ ನೇಸಂ ಚತ್ತಾರಿ ಭವಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ.

ಅತಿರೇಕಚೀವರಾದಿಕಥಾ

೩೪೮. ಅಗ್ಗಳಂ ಅಚ್ಛುಪೇಯ್ಯನ್ತಿ ಛಿದ್ದಟ್ಠಾನೇ ಪಿಲೋತಿಕಖಣ್ಡಂ ಲಗ್ಗಾಪೇಯ್ಯಂ. ಅಹತಕಪ್ಪಾನನ್ತಿ ಏಕವಾರಂ ಧೋತಾನಂ. ಉತುದ್ಧಟಾನನ್ತಿ ಉತುತೋ ದೀಘಕಾಲತೋ ಉದ್ಧಟಾನಂ ಹತವತ್ಥಕಾನಂ, ಪಿಲೋತಿಕಾನನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಪಾಪಣಿಕೇತಿ ಅನ್ತರಾಪಣತೋ ಪತಿತಪಿಲೋತಿಕಚೀವರೇ. ಉಸ್ಸಾಹೋ ಕರಣೀಯೋತಿ ಪರಿಯೇಸನಾ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಪರಿಚ್ಛೇದೋ ಪನೇತ್ಥ ನತ್ಥಿ, ಪಟ್ಟಸತಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ. ಸಬ್ಬಮಿದಂ ಸಾದಿಯನ್ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ವಸೇನ ವುತ್ತಂ. ಅಗ್ಗಳಂ ತುನ್ನನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ಅಲ್ಲೀಯಾಪನಖಣ್ಡಂ ಅಗ್ಗಳಂ, ಸುತ್ತೇನ ಸಂಸಿಬ್ಬಿತಂ ತುನ್ನಂ; ವಟ್ಟೇತ್ವಾ ಕರಣಂ ಓವಟ್ಟಿಕಂ . ಕಣ್ಡುಸಕಂ ವುಚ್ಚತಿ ಮುದ್ದಿಕಾ. ದಳ್ಹೀಕಮ್ಮನ್ತಿ ಅನುದ್ಧರಿತ್ವಾವ ಉಪಸ್ಸಯಂ ಕತ್ವಾ ಅಲ್ಲೀಯಾಪನಕಂ ವತ್ಥಖಣ್ಡಂ.

೩೪೯-೩೫೧. ವಿಸಾಖಾವತ್ಥು ಉತ್ತಾನತ್ಥಂ. ತತೋ ಪರಂ ಪುಬ್ಬೇ ವಿನಿಚ್ಛಿತಮೇವ. ಸೋವಗ್ಗಿಕನ್ತಿ ಸಗ್ಗಪ್ಪತ್ತಹೇತುಕಂ. ತೇನೇವಾಹ ‘‘ಸೋವಗ್ಗಿಕ’’ನ್ತಿ. ಸೋಕಂ ಅಪನೇತೀತಿ ಸೋಕನುದಂ. ಅನಾಮಯಾತಿ ಅರೋಗಾ. ಸಗ್ಗಮ್ಹಿ ಕಾಯಮ್ಹೀತಿ ಸಗ್ಗೋಪಪನ್ನಾ.

೩೫೩. ಪುಥುಜ್ಜನಾ ಕಾಮೇಸು ವೀತರಾಗಾತಿ ಝಾನಲಾಭಿನೋ.

೩೫೬. ಸನ್ದಿಟ್ಠೋತಿ ದಿಟ್ಠಮತ್ತಕಮಿತ್ತೋ. ಸಮ್ಭತ್ತೋತಿ ಏಕಸಮ್ಭೋಗೋ ದಳ್ಹಮಿತ್ತೋ. ಆಲಪಿತೋತಿ ‘‘ಮಮ ಸನ್ತಕಂ ಯಂ ಇಚ್ಛೇಯ್ಯಾಸಿ, ತಂ ಗಣ್ಹಾಹೀ’’ತಿ ಏವಂ ವುತ್ತೋ. ಏತೇಸು ತೀಸು ಅಞ್ಞತರನಾಮೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಜೀವತಿ, ಗಹಿತೇ ಅತ್ತಮನೋ ಹೋತೀತಿ ಇಮೇಹಿ ಗಹಿತವಿಸ್ಸಾಸೋ ರುಹತಿ.

ಪಚ್ಛಿಮವಿಕಪ್ಪನುಪಗಚೀವರಾದಿಕಥಾ

೩೫೯. ಪಂಸುಕೂಲಕತೋತಿ ಕತಪಂಸುಕೂಲೋ. ಗರುಕೋ ಹೋತೀತಿ ಜಿಣ್ಣಜಿಣ್ಣಟ್ಠಾನೇ ಅಗ್ಗಳಾರೋಪನೇನ ಗರುಕೋ ಹೋತಿ. ಸುತ್ತಲೂಖಂ ಕಾತುನ್ತಿ ಸುತ್ತೇನೇವ ಅಗ್ಗಳಂ ಕಾತುನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಿಕಣ್ಣೋ ಹೋತೀತಿ ಸುತ್ತಂ ಅಚ್ಛೇತ್ವಾ ಅಚ್ಛೇತ್ವಾ ಸಿಬ್ಬನ್ತಾನಂ ಏಕೋ ಸಙ್ಘಾಟಿಕೋಣೋ ದೀಘೋ ಹೋತಿ. ವಿಕಣ್ಣಂ ಉದ್ಧರಿತುನ್ತಿ ದೀಘಕೋಣಂ ಛಿನ್ದಿತುಂ. ಓಕಿರಿಯನ್ತೀತಿ ಛಿನ್ನಕೋಣತೋ ಗಳನ್ತಿ. ಅನುವಾತಂ ಪರಿಭಣ್ಡನ್ತಿ ಅನುವಾತಞ್ಚೇವ ಪರಿಭಣ್ಡಞ್ಚ. ಪತ್ತಾ ಲುಜ್ಜನ್ತೀತಿ ಮಹನ್ತೇಸು ಪತ್ತಮುಖೇಸು ದಿನ್ನಾನಿ ಸುತ್ತಾನಿ ಗಳನ್ತಿ, ತತೋ ಪತ್ತಾ ಲುಜ್ಜನ್ತಿ. ಅಟ್ಠಪದಕಂ ಕಾತುನ್ತಿ ಅಟ್ಠಪದಕಚ್ಛನ್ನೇನ ಪತ್ತಮುಖಂ ಸಿಬ್ಬಿತುಂ.

೩೬೦. ಅನ್ವಾಧಿಕಮ್ಪಿ ಆರೋಪೇತುನ್ತಿ ಆಗನ್ತುಕಪತ್ತಮ್ಪಿ ದಾತುಂ. ಇದಂ ಪನ ಅಪ್ಪಹೋನಕೇ ಆರೋಪೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪಹೋತಿ, ಆಗನ್ತುಕಪತ್ತಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಛಿನ್ದಿತಬ್ಬಮೇವ.

೩೬೧. ನ ಚ ಭಿಕ್ಖವೇ ಸದ್ಧಾದೇಯ್ಯನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಸೇಸಞಾತೀನಂ ದೇನ್ತೋ ವಿನಿಪಾತೇತಿಯೇವ. ಮಾತಾಪಿತರೋ ಪನ ಸಚೇ ರಜ್ಜೇ ಠಿತಾ ಪತ್ಥಯನ್ತಿ, ದಾತಬ್ಬಂ.

೩೬೨. ಗಿಲಾನೋತಿ ಗಿಲಾನತಾಯ ಗಹೇತ್ವಾ ಗನ್ತುಂ ಅಸಮತ್ಥೋ. ವಸ್ಸಿಕಸಙ್ಕೇತನ್ತಿ ವಸ್ಸಿಕೇ ಚತ್ತಾರೋ ಮಾಸೇ. ನದೀಪಾರನ್ತಿ ನದಿಯಾ ಪಾರೇ ಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಂ ಹೋತಿ. ಅಗ್ಗಳಗುತ್ತಿವಿಹಾರೋತಿ ಸಬ್ಬೇಸ್ವೇವ ಚೇತೇಸು ಗಿಲಾನವಸ್ಸಿಕಸಙ್ಕೇತನದೀಪಾರಗಮನಅತ್ಥತಕಥಿನಭಾವೇಸು ಅಗ್ಗಳಗುತ್ತಿಯೇವ ಪಮಾಣಂ. ಗುತ್ತೇ ಏವ ಹಿ ವಿಹಾರೇ ಏತೇಸು ಕಾರಣೇಸು ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಬಹಿ ಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ನ ಅಗುತ್ತೇ. ಆರಞ್ಞಕಸ್ಸ ಪನ ವಿಹಾರೋ ನ ಸುಗುತ್ತೋ ಹೋತಿ, ತೇನ ಭಣ್ಡುಕ್ಖಲಿಕಾಯ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪಾಸಾಣಸುಸಿರ ರುಕ್ಖಸುಸಿರಾದೀಸು ಸುಪ್ಪಟಿಚ್ಛನ್ನೇಸು ಠಪೇತ್ವಾ ಗನ್ತಬ್ಬಂ.

ಸಙ್ಘಿಕಚೀವರುಪ್ಪಾದಕಥಾ

೩೬೩. ತುಯ್ಹೇವ ಭಿಕ್ಖು ತಾನಿ ಚೀವರಾನೀತಿ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಗಹೇತ್ವಾ ಹಟಾನಿಪಿ ತುಯ್ಹೇವ; ನ ತೇಸಂ ಅಞ್ಞೋ ಕೋಚಿ ಇಸ್ಸರೋತಿ. ಏವಞ್ಚ ಪನ ವತ್ವಾ ಅನಾಗತೇಪಿ ನಿಕ್ಕುಕ್ಕುಚ್ಚಾ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ ದಸ್ಸೇತುಂ ಇಧ ಪನಾತಿಆದಿಮಾಹ. ತಸ್ಸೇವ ತಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಯಾವ ಕಥಿನಸ್ಸ ಉಬ್ಭಾರಾತಿ ಸಚೇ ಗಣಪೂರಕೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಲಭಿತ್ವಾ ಕಥಿನಂ ಅತ್ಥತಂ ಹೋತಿ, ಪಞ್ಚಮಾಸೇ; ನೋ ಚೇ ಅತ್ಥತಂ ಹೋತಿ, ಏಕಂ ಚೀವರಮಾಸಮೇವ. ಯಂ ‘‘ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮಾ’’ತಿ ವಾ ದೇನ್ತಿ, ‘‘ಸಙ್ಘಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ದೇಮಾ’’ತಿ ವಾ ದೇನ್ತಿ, ‘‘ವಸ್ಸಂವುತ್ಥಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮಾ’’ತಿ ವಾ ದೇನ್ತಿ, ‘‘ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ದೇಮಾ’’ತಿ ವಾ ದೇನ್ತಿ, ಸಚೇಪಿ ಮತಕಚೀವರಂ ಅವಿಭಜಿತ್ವಾ ತಂ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸನ್ತಿ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ತಸ್ಸೇವ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಹೋತಿ. ಯಮ್ಪಿ ಸೋ ವಸ್ಸಾವಾಸತ್ಥಾಯ ವಡ್ಢಿಂ ಪಯೋಜೇತ್ವಾ ಠಪಿತಉಪನಿಕ್ಖೇಪತೋ ವಾ ತತ್ರುಪ್ಪಾದತೋ ವಾ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಸಬ್ಬಂ ಸುಗ್ಗಹಿತಮೇವ ಹೋತಿ. ಇದಮೇತ್ಥ ಲಕ್ಖಣಂ, ಯೇನ ತೇನಾಕಾರೇನ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ವತ್ಥಂ ಅತ್ಥತಕಥಿನಸ್ಸ ಪಞ್ಚಮಾಸೇ, ಅನತ್ಥತಕಥಿನಸ್ಸ ಏಕಂ ಚೀವರಮಾಸಂ ಪಾಪುಣಾತೀತಿ. ಯಂ ಪನ ‘‘ಇದಂ ಇಧ ವಸ್ಸಂವುತ್ಥಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮಾ’’ತಿ ವಾ ‘‘ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ದೇಮಾ’’ತಿ ವಾ ವತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ, ತಂ ಅನತ್ಥತಕಥಿನಸ್ಸಾಪಿ ಪಞ್ಚಮಾಸೇ ಪಾಪುಣಾತಿ. ತತೋ ಪರಂ ಪನ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ – ‘‘ಕಿಂ ಅತೀತವಸ್ಸೇ ಇದಂ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ, ಉದಾಹು ಅನಾಗತವಸ್ಸೇ’’ತಿ! ಕಸ್ಮಾ? ಪಿಟ್ಠಿಸಮಯೇ ಉಪ್ಪನ್ನತ್ತಾ.

ಉತುಕಾಲನ್ತಿ ವಸ್ಸಾನತೋ ಅಞ್ಞಂ ಕಾಲಂ. ತಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಆದಾಯ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗನ್ತ್ವಾತಿ ಏತ್ಥ ತಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಗತಗತಟ್ಠಾನೇ ಸಙ್ಘಿಕಾನೇವ ಹೋನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ದಿಟ್ಠಮತ್ತಮೇವೇತ್ಥ ಪಮಾಣಂ. ತಸ್ಮಾ ಸಚೇ ಕೇಚಿ ಪಟಿಪಥಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಾ ‘‘ಕುಹಿಂ ಆವುಸೋ ಗಚ್ಛಸೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ತಮತ್ಥಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ಆವುಸೋ ಮಯಂ ಸಙ್ಘೋ ನ ಹೋಮಾ’’ತಿ ತತ್ಥೇವ ಭಾಜೇತ್ವಾ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಸುಗ್ಗಹಿತಾನಿ. ಸಚೇಪಿ ಏಸ ಮಗ್ಗಾ ಓಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಕಞ್ಚಿ ವಿಹಾರಂ ವಾ ಆಸನಸಾಲಂ ವಾ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತೋ ಏಕಂ ಗೇಹಮೇವ ವಾ ಪವಿಸತಿ, ತತ್ರ ಚ ನಂ ಭಿಕ್ಖೂ ದಿಸ್ವಾ ತಮತ್ಥಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಭಾಜೇತ್ವಾ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಸುಗ್ಗಹಿತಾನೇವ.

ಅಧಿಟ್ಠಾತುನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಅಧಿಟ್ಠಹನ್ತೇನ ವತ್ತಂ ಜಾನಿತಬ್ಬಂ. ತೇನ ಹಿ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಘಣ್ಟಿಂ ಪಹರಿತ್ವಾ ಕಾಲಂ ಘೋಸೇತ್ವಾ ಥೋಕಂ ಆಗಮೇತ್ವಾ ಸಚೇ ಘಣ್ಟಿಸಞ್ಞಾಯ ವಾ ಕಾಲಸಞ್ಞಾಯ ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಭಾಜೇತಬ್ಬಾನಿ. ನೋ ಚೇ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ‘‘ಮಯ್ಹಿಮಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಪಾಪುಣನ್ತೀ’’ತಿ ಅಧಿಟ್ಠಾತಬ್ಬಾನಿ. ಏವಂ ಅಧಿಟ್ಠಿತೇ ಸಬ್ಬಾನಿ ತಸ್ಸೇವ ಹೋನ್ತಿ, ಠಿತಿಕಾ ಪನ ನ ತಿಟ್ಠತಿ.

ಸಚೇ ಏಕೇಕಂ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ ಪಠಮಭಾಗೋ ಮಯ್ಹಂ ಪಾಪುಣಾತಿ, ಅಯಂ ದುತಿಯಭಾಗೋ’’ತಿ ಏವಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಗಹಿತಾನಿ ಚ ಸುಗ್ಗಹಿತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ಠಿತಿಕಾ ಚ ತಿಟ್ಠತಿ. ಏವಂ ಪಾಪೇತ್ವಾ ಗಣ್ಹನ್ತೇನಾಪಿ ಅಧಿಟ್ಠಿತಮೇವ ಹೋತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಘಣ್ಟಿಂ ಪಹರಿತ್ವಾ ವಾ ಅಪ್ಪಹರಿತ್ವಾ ವಾ ಕಾಲಮ್ಪಿ ಘೋಸೇತ್ವಾ ವಾ ಅಘೋಸೇತ್ವಾ ವಾ ‘‘ಅಹಮೇವೇತ್ಥ ಮಯ್ಹಮೇವ ಇಮಾನಿ ಚೀವರಾನೀ’’ತಿ ಗಣ್ಹಾತಿ, ದುಗ್ಗಹಿತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ. ಅಥ ‘‘ಅಞ್ಞೋ ಕೋಚಿ ಇಧ ನತ್ಥಿ, ಮಯ್ಹಂ ಏತಾನಿ ಪಾಪುಣನ್ತೀ’’ತಿ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಸುಗ್ಗಹಿತಾನಿ.

ಪಾತಿತೇ ಕುಸೇತಿ ಏಕಕೋಟ್ಠಾಸೇ ಕುಸದಣ್ಡಕೇ ಪಾತಿತಮತ್ತೇ ಸಚೇಪಿ ಭಿಕ್ಖುಸಹಸ್ಸಂ ಹೋತಿ, ಗಹಿತಮೇವ ನಾಮ ಚೀವರಂ. ನಾಕಾಮಾ ಭಾಗೋ ದಾತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಪನ ಅತ್ತನೋ ರುಚಿಯಾ ದಾತುಕಾಮಾ ಹೋನ್ತಿ, ದೇನ್ತು. ಅನುಭಾಗೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

ಸಚೀವರಾನೀತಿ ‘‘ಕಾಲಚೀವರಮ್ಪಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಇತೋವ ದಸ್ಸಾಮ, ವಿಸುಂ ಸಜ್ಜಿಯಮಾನೇ ಅತಿಚಿರಂ ಹೋತೀ’’ತಿ ಖಿಪ್ಪಂಯೇವ ಸಚೀವರಾನಿ ಭತ್ತಾನಿ ಅಕಂಸು. ಥೇರೇ ಆಗಮ್ಮ ಉಪ್ಪನ್ನಾನೀತಿ ತುಮ್ಹೇಸು ಪಸಾದೇನ ಖಿಪ್ಪಂ ಉಪ್ಪನ್ನಾನಿ.

ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮಾತಿ ಚೀವರಾನಿ ದೇನ್ತೀತಿ ಸಕಲಮ್ಪಿ ಚೀವರಕಾಲಂ ಸಣಿಕಂ ಸಣಿಕಂ ದೇನ್ತಿಯೇವ. ಪುರಿಮೇಸು ಪನ ದ್ವೀಸು ವತ್ಥೂಸು ಪಚ್ಛಿನ್ನದಾನತ್ತಾ ಅದಂಸೂತಿ ವುತ್ತಂ. ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಥೇರಾತಿ ವಿನಯಧರಪಾಮೋಕ್ಖಥೇರಾ. ಇದಂ ಪನ ವತ್ಥುಂ ಸದ್ಧಿಂ ಪುರಿಮೇನ ದ್ವೇಭಾತಿಕವತ್ಥುನಾ ಪರಿನಿಬ್ಬುತೇ ಭಗವತಿ ಉಪ್ಪನ್ನಂ, ಇಮೇ ಚ ಥೇರಾ ದಿಟ್ಠಪುಬ್ಬಾ ತಥಾಗತಂ, ತಸ್ಮಾ ಪುರಿಮೇಸು ವತ್ಥೂಸು ತಥಾಗತೇನ ಪಞ್ಞತ್ತನಯೇನೇವ ಕಥೇಸುಂ.

ಉಪನನ್ದಸಕ್ಯಪುತ್ತವತ್ಥುಕಥಾ

೩೬೪. ಗಾಮಕಾವಾಸಂ ಅಗಮಾಸೀತಿ ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಚೀವರಾನಿ ಭಾಜೇನ್ತಾ ಮಯ್ಹಮ್ಪಿ ಸಙ್ಗಹಂ ಕರೇಯ್ಯುನ್ತಿ ಚೀವರಭಾಜನಕಾಲಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾವ ಅಗಮಾಸಿ. ಸಾದಿಯಿಸ್ಸಸೀತಿ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಸಿ. ಏತ್ಥ ಚ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ತಸ್ಸ ಭಾಗೋ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಅಥ ಖೋ ‘‘ನಗರವಾಸಿಕೋ ಅಯಂ ಮುಖರೋ ಧಮ್ಮಕಥಿಕೋ’’ತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ಸಾದಿಯಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ ಆಹಂಸು. ಯೋ ಸಾದಿಯೇಯ್ಯ ಆಪತ್ತಿ ದುಕ್ಕಟಸ್ಸಾತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಲಹುಕಾ ಆಪತ್ತಿ, ಅಥ ಖೋ ಗಹಿತಾನಿ ಗಹಿತಟ್ಠಾನೇ ದಾತಬ್ಬಾನಿ. ಸಚೇಪಿ ನಟ್ಠಾನಿ ವಾ ಜಿಣ್ಣಾನಿ ವಾ ಹೋನ್ತಿ, ತಸ್ಸೇವ ಗೀವಾ. ದೇಹೀತಿ ವುತ್ತೇ ಅದೇನ್ತೋ ಧುರನಿಕ್ಖೇಪೇ ಭಣ್ಡಗ್ಘೇನ ಕಾರೇತಬ್ಬೋ.

ಏಕಾಧಿಪ್ಪಾಯನ್ತಿ ಏಕಂ ಅಧಿಪ್ಪಾಯಂ; ಏಕಂ ಪುಗ್ಗಲಪಟಿವೀಸಮೇವ ದೇಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಇದಾನಿ ಯಥಾ ಸೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ತನ್ತಿಂ ಠಪೇನ್ತೋ ಇಧ ಪನಾತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಸಚೇ ಅಮುತ್ರ ಉಪಡ್ಢಂ ಅಮುತ್ರ ಉಪಡ್ಢನ್ತಿ ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ಏಕಾಹಮೇಕಾಹಂ ವಾ ಸತ್ತಾಹಂ ಸತ್ತಾಹಂ ವಾ ಸಚೇ ವಸತಿ, ಏಕೇಕಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಯಂ ಏಕೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಲಭತಿ, ತತೋ ತತೋ ಉಪಡ್ಢಂ ಉಪಡ್ಢಂ ದಾತಬ್ಬಂ. ಏವಂ ಏಕಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ದಿನ್ನೋ ಹೋತಿ. ಯತ್ಥ ವಾ ಪನ ಬಹುತರನ್ತಿ ಸಚೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ವಸನ್ತೋ ಇತರಸ್ಮಿಂ ಸತ್ತಾಹವಾರೇನ ಅರುಣಮೇವ ಉಟ್ಠಾಪೇತಿ, ಏವಂ ಪುರಿಮಸ್ಮಿಂ ಬಹುತರಂ ವಸತಿ ನಾಮ. ತಸ್ಮಾ ತತೋ ಬಹುತರಂ ವಸಿತವಿಹಾರತೋ ತಸ್ಸ ಪಟಿವೀಸೋ ದಾತಬ್ಬೋ. ಏವಮ್ಪಿ ಏಕಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ದಿನ್ನೋ ಹೋತಿ. ಇದಞ್ಚ ನಾನಾಲಾಭೇಹಿ ನಾನೂಪಚಾರೇಹಿ ಏಕಸೀಮವಿಹಾರೇಹಿ ಕಥಿತಂ, ನಾನಾಸೀಮವಿಹಾರೇ ಪನ ಸೇನಾಸನಗ್ಗಾಹೋ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭತಿ. ತಸ್ಮಾ ತತ್ಥ ಚೀವರಪಟಿವೀಸೋ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಸೇಸಂ ಪನ ಆಮಿಸಭೇಸಜ್ಜಾದಿ ಸಬ್ಬಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅನ್ತೋಸೀಮಗತಸ್ಸ ಪಾಪುಣಾತಿ.

ಗಿಲಾನವತ್ಥುಕಥಾ

೩೬೫. ಮಞ್ಚಕೇ ನಿಪಾತೇಸುನ್ತಿ ಏವಂ ಧೋವಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಕಾಸಾವಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಮಞ್ಚಕೇ ನಿಪಜ್ಜಾಪೇಸುಂ; ನಿಪಜ್ಜಾಪೇತ್ವಾ ಚ ಪನಾಯಸ್ಮಾ ಆನನ್ದೋ ಮುತ್ತಕರೀಸಕಿಲಿಟ್ಠಂ ಕಾಸಾವಂ ಧೋವಿತ್ವಾ ಭೂಮಿಯಂ ಪರಿಭಣ್ಡಂ ಅಕಾಸಿ. ಯೋ ಭಿಕ್ಖವೇ ಮಂ ಉಪಟ್ಠಹೇಯ್ಯ, ಸೋ ಗಿಲಾನಂ ಉಪಟ್ಠಹೇಯ್ಯಾತಿ ಯೋ ಮಂ ಓವಾದಾನುಸಾಸನೀಕರಣೇನ ಉಪಟ್ಠಹೇಯ್ಯ, ಸೋ ಗಿಲಾನಂ ಉಪಟ್ಠಹೇಯ್ಯ; ಮಮ ಓವಾದಕಾರಕೇನ ಗಿಲಾನೋ ಉಪಟ್ಠಾತಬ್ಬೋತಿ ಅಯಮೇವೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ. ಭಗವತೋ ಚ ಗಿಲಾನಸ್ಸ ಚ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಏಕಸದಿಸನ್ತಿ ಏವಂ ಪನೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ನ ಗಹೇತಬ್ಬೋ. ಸಙ್ಘೇನ ಉಪಟ್ಠಾತಬ್ಬೋತಿ ಯಸ್ಸೇತೇ ಉಪಜ್ಝಾದಯೋ ತಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ನತ್ಥಿ, ಆಗನ್ತುಕೋ ಹೋತಿ ಏಕಚಾರಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು, ಸೋ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಭಾರೋ, ತಸ್ಮಾ ಸಙ್ಘೇನ ಉಪಟ್ಠಾತಬ್ಬೋ. ನೋ ಚೇ ಉಪಟ್ಠಹೇಯ್ಯ, ಸಕಲಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ. ವಾರಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಜಗ್ಗನ್ತೇಸು ಪನ ಯೋ ಅತ್ತನೋ ವಾರೇ ನ ಜಗ್ಗತಿ, ತಸ್ಸೇವ ಆಪತ್ತಿ. ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೋಪಿ ವಾರಕೋ ನ ಮುಚ್ಚತಿ. ಸಚೇ ಸಕಲೋ ಸಙ್ಘೋ ಏಕಸ್ಸ ಭಾರಂ ಕರೋತಿ, ಏಕೋ ವಾ ವತ್ತಸಮ್ಪನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಹಮೇವ ಜಗ್ಗಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಪಟಿಜಗ್ಗತಿ, ಸಙ್ಘೋ ಆಪತ್ತಿತೋ ಮುಚ್ಚತಿ.

೩೬೬. ಅಭಿಕ್ಕಮನ್ತಂ ವಾ ಅಭಿಕ್ಕಮತೀತಿಆದೀಸು ವಡ್ಢನ್ತಂ ವಾ ಆಬಾಧಂ ‘‘ಇದಂ ನಾಮ ಮೇ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ವಡ್ಢತಿ, ಇದಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ಪರಿಹಾಯತಿ, ಇದಂ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಸ್ಸ ತಿಟ್ಠತೀ’’ತಿ ಯಥಾಭೂತಂ ನಾವಿಕರೋತೀತಿ ಏವಮತ್ಥೋ ದಟ್ಠಬ್ಬೋ. ನಾಲನ್ತಿ ನ ಪತಿರೂಪೋ, ನ ಯುತ್ತೋ ಉಪಟ್ಠಾತುಂ. ಭೇಸಜ್ಜಂ ಸಂವಿಧಾತುನ್ತಿ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಯೋಜೇತುಂ ಅಸಮತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಆಮಿಸನ್ತರೋತಿ ಆಮಿಸಂ ಅಸ್ಸ ಅನ್ತರನ್ತಿ ಆಮಿಸನ್ತರೋ. ಅನ್ತರನ್ತಿ ಕಾರಣಂ ವುಚ್ಚತಿ; ಆಮಿಸಕಾರಣಾ ಯಾಗುಭತ್ತಪತ್ತಚೀವರಾನಿ ಪತ್ಥೇನ್ತೋ ಉಪಟ್ಠಾತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಮತಸನ್ತಕಕಥಾ

೩೬೭. ಕಾಲಙ್ಕತೇತಿ ಕಾಲಕಿರಿಯಾಯ. ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕಾನಂ ದಾತುನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಅನನ್ತರಂ ವುತ್ತಾಯ ಕಮ್ಮವಾಚಾಯ ದಿನ್ನಮ್ಪಿ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ದಿನ್ನಮ್ಪಿ ದಿನ್ನಮೇವ ಹೋತಿ, ವಟ್ಟತಿ.

೩೬೯. ಯಂ ತತ್ಥ ಲಹುಭಣ್ಡಂ ಯಂ ತತ್ಥ ಗರುಭಣ್ಡನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಲಹುಭಣ್ಡಗರುಭಣ್ಡಾನಂ ನಾನಾಕರಣಂ ಪರತೋ ವಣ್ಣಯಿಸ್ಸಾಮ. ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕಲಾಭೇ ಪನ ಅಯಂ ಆದಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ –

ಸಚೇ ಸಕಲೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇ ಉಪಟ್ಠಹನ್ತೇ ಕಾಲಂ ಕರೋತಿ, ಸಬ್ಬೇಪಿ ಸಾಮಿಕಾ. ಅಥ ಏಕಚ್ಚೇಹಿ ವಾರೇ ಕತೇ ಏಕಚ್ಚೇಹಿ ಅಕತೇಯೇವ ಕಾಲಂ ಕರೋತಿ, ತತ್ಥ ಏಕಚ್ಚೇ ಆಚರಿಯಾ ವದನ್ತಿ – ‘‘ಸಬ್ಬೇಪಿ ಅತ್ತನೋ ವಾರೇ ಸಮ್ಪತ್ತೇ ಕರೇಯ್ಯುಂ, ತಸ್ಮಾ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಸಾಮಿನೋ’’ತಿ. ಏಕಚ್ಚೇ ವದನ್ತಿ – ‘‘ಯೇಹಿ ಜಗ್ಗಿತೋ ತೇ ಏವ ಲಭನ್ತಿ, ಇತರೇ ನ ಲಭನ್ತೀ’’ತಿ. ಸಾಮಣೇರೇ ಕಾಲಙ್ಕತೇ ಸಚೇ ಚೀವರಂ ಅತ್ಥಿ, ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕಾನಂ ದಾತಬ್ಬಂ. ನೋ ಚೇ ಅತ್ಥಿ ಯಂ ಅತ್ಥಿ, ತಂ ದಾತಬ್ಬಂ. ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಪರಿಕ್ಖಾರೇ ಸತಿ ಚೀವರಭಾಗಂ ಕತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ.

ಭಿಕ್ಖು ಚ ಸಾಮಣೇರೋ ಚ ಸಚೇ ಸಮಂ ಉಪಟ್ಠಹಿಂಸು, ಸಮಕೋ ಭಾಗೋ ದಾತಬ್ಬೋ. ಅಥ ಸಾಮಣೇರೋವ ಉಪಟ್ಠಹತಿ, ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಸಂವಿದಹನಮತ್ತಮೇವ ಹೋತಿ, ಸಾಮಣೇರಸ್ಸ ಜೇಟ್ಠಕಭಾಗೋ ದಾತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಸಾಮಣೇರೋ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಆನೀತಉದಕೇನ ಯಾಗುಂ ಪಚಿತ್ವಾ ಪಟಿಗ್ಗಾಹಾಪನಮತ್ತಮೇವ ಕರೋತಿ, ಭಿಕ್ಖು ಉಪಟ್ಠಹತಿ, ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಜೇಟ್ಠಕಭಾಗೋ ದಾತಬ್ಬೋ.

ಬಹೂ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಮಗ್ಗಾ ಹುತ್ವಾ ಉಪಟ್ಠಹನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸಮಕೋ ಭಾಗೋ ದಾತಬ್ಬೋ. ಯೋ ಪನೇತ್ಥ ವಿಸೇಸೇನ ಉಪಟ್ಠಹತಿ, ತಸ್ಸ ವಿಸೇಸೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ಯೇನ ಪನ ಏಕದಿವಸಮ್ಪಿ ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕವಸೇನ ಯಾಗುಭತ್ತಂ ವಾ ಪಚಿತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ, ನಹಾನಂ ವಾ ಪಟಿಯಾದಿತಂ, ಸೋಪಿ ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕೋವ. ಯೋ ಸಮೀಪಂ ಅನಾಗನ್ತ್ವಾ ಭೇಸಜ್ಜತಣ್ಡುಲಾದೀನಿ ಪೇಸೇತಿ, ಅಯಂ ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕೋ ನ ಹೋತಿ. ಯೋ ಪರಿಯೇಸಿತ್ವಾ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಅಯಂ ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕೋವ.

ಏಕೋ ವತ್ತಸೀಸೇನ ಜಗ್ಗತಿ; ಏಕೋ ಪಚ್ಚಾಸಾಯ, ಮತಕಾಲೇ ಉಭೋಪಿ ಪಚ್ಚಾಸೀಸನ್ತಿ, ಉಭಿನ್ನಮ್ಪಿ ದಾತಬ್ಬಂ. ಏಕೋ ಉಪಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಗಿಲಾನಸ್ಸ ವಾ ಕಮ್ಮೇನ ಅತ್ತನೋ ವಾ ಕಮ್ಮೇನ ಕತ್ಥಚಿ ಗತೋ ‘‘ಪುನ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಜಗ್ಗಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ, ಏತಸ್ಸಪಿ ದಾತಬ್ಬಂ. ಏಕೋ ಚಿರಂ ಉಪಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ‘‘ಇದಾನಿ ನ ಸಕ್ಕೋಮೀ’’ತಿ ಧುರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛತಿ, ಸಚೇಪಿ ತಂದಿವಸಮೇವ ಗಿಲಾನೋ ಕಾಲಂಕರೋತಿ, ಉಪಟ್ಠಾಕಭಾಗೋ ನ ದಾತಬ್ಬೋ.

ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕೋ ನಾಮ ಗಿಹಿ ವಾ ಹೋತು ಪಬ್ಬಜಿತೋ ವಾ, ಅನ್ತಮಸೋ ಮಾತುಗಾಮೋಪಿ, ಸಬ್ಬೇ ಭಾಗಂ ಲಭನ್ತಿ. ಸಚೇ ತಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಪತ್ತಚೀವರಮತ್ತಮೇವ ಹೋತಿ, ಅಞ್ಞಂ ನತ್ಥಿ; ಸಬ್ಬಂ ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕಾನಂಯೇವ ದಾತಬ್ಬಂ. ಸಚೇಪಿ ಸಹಸ್ಸಂ ಅಗ್ಘತಿ, ಅಞ್ಞಂ ಪನ ಬಹುಮ್ಪಿ ಪರಿಕ್ಖಾರಂ ತೇ ನ ಲಭನ್ತಿ; ಸಙ್ಘಸ್ಸೇವ ಹೋತಿ. ಅವಸೇಸಂ ಭಣ್ಡಂ ಬಹುಕಞ್ಚೇವ ಮಹಗ್ಘಞ್ಚ, ತಿಚೀವರಂ ಅಪ್ಪಗ್ಘಂ; ತತೋ ಗಹೇತ್ವಾ ತಿಚೀವರಪರಿಕ್ಖಾರೋ ದಾತಬ್ಬೋ. ಸಬ್ಬಞ್ಚೇತಂ ಸಙ್ಘಿಕತೋವ ಲಬ್ಭತಿ.

ಸಚೇ ಪನ ಸೋ ಜೀವಮಾನೋಯೇವ ಸಬ್ಬಂ ಅತ್ತನೋ ಪರಿಕ್ಖಾರಂ ನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತ್ವಾ ಕಸ್ಸಚಿ ಅದಾಸಿ, ಕೋಚಿ ವಾ ವಿಸ್ಸಾಸಂ ಅಗ್ಗಹೇಸಿ, ಯಸ್ಸ ದಿನ್ನಂ, ಯೇನ ಚ ಗಹಿತಂ, ತಸ್ಸೇವ ಹೋತಿ. ತಸ್ಸ ರುಚಿಯಾ ಏವ ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕಾ ಲಭನ್ತಿ, ಅಞ್ಞೇಸಂ ಅದತ್ವಾ ದೂರೇ ಠಪಿತಪರಿಕ್ಖಾರಾಪಿ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಸಙ್ಘಸ್ಸೇವ ಹೋನ್ತಿ. ದ್ವಿನ್ನಂ ಸನ್ತಕಂ ಹೋತಿ ಅವಿಭತ್ತಂ, ಏಕಸ್ಮಿಂ ಕಾಲಙ್ಕತೇ ಇತರೋ ಸಾಮೀ. ಬಹೂನಮ್ಪಿ ಸನ್ತಕೇ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಸಬ್ಬೇಸು ಮತೇಸು ಸಙ್ಘಿಕಂ ಹೋತಿ. ಸಚೇಪಿ ಅವಿಭಜಿತ್ವಾ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಾದೀನಂ ದೇನ್ತಿ ಅದಿನ್ನಮೇವ ಹೋತಿ. ವಿಭಜಿತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ ಪನ ಸುದಿನ್ನಂ. ತಂ ತೇಸು ಮತೇಸುಪಿ ಸದ್ಧಿವಿಹಾರಿಕಾದೀನಂಯೇವ ಹೋತಿ, ನ ಸಙ್ಘಸ್ಸ.

ಕುಸಚೀರಾದಿಪಟಿಕ್ಖೇಪಕಥಾ

೩೭೧. ಕುಸಚೀರಾದೀಸು ಅಕ್ಕನಾಳನ್ತಿ ಅಕ್ಕನಾಳಮಯಂ. ಪೋತ್ಥಕೋತಿ ಮಕಚಿಮಯೋ ವುಚ್ಚತಿ. ಸೇಸಾನಿ ಪಠಮಪಾರಾಜಿಕವಣ್ಣನಾಯಂ ವುತ್ತಾನಿ. ತೇಸು ಪೋತ್ಥಕೇ ಏವ ದುಕ್ಕಟಂ. ಸೇಸೇಸು ಥುಲ್ಲಚ್ಚಯಾನೀತಿ. ಅಕ್ಕದುಸ್ಸಕದಲಿದುಸ್ಸಏರಕದುಸ್ಸಾನಿ ಪನ ಪೋತ್ಥಕಗತಿಕಾನೇವ.

೩೭೨. ಸಬ್ಬನೀಲಕಾದೀನಿ ರಜನಂ ಧೋವಿತ್ವಾ ಪುನ ರಜಿತ್ವಾ ಧಾರೇತಬ್ಬಾನಿ. ನ ಸಕ್ಕಾ ಚೇ ಹೋನ್ತಿ ಧೋವಿತುಂ, ಪಚ್ಚತ್ಥರಣಾನಿ ವಾ ಕಾತಬ್ಬಾನಿ. ದುಪಟ್ಟಚೀವರಸ್ಸ ವಾ ಮಜ್ಝೇ ದಾತಬ್ಬಾನಿ. ತೇಸಂ ವಣ್ಣನಾನತ್ತಂ ಉಪಾಹನಾಸು ವುತ್ತನಯಮೇವ. ಅಚ್ಛಿನ್ನದಸದೀಘದಸಾನಿ ದಸಾ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಧಾರೇತಬ್ಬಾನಿ. ಕಞ್ಚುಕಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಫಾಲೇತ್ವಾ ರಜಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ವೇಠನೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ತಿರೀಟಕಂ ಪನ ರುಕ್ಖಛಲ್ಲಿಮಯಂ; ತಂ ಪಾದಪುಞ್ಛನಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

೩೭೪. ಪತಿರೂಪೇ ಗಾಹಕೇತಿ ಸಚೇ ಕೋಚಿ ಭಿಕ್ಖು ‘‘ಅಹಂ ತಸ್ಸ ಗಣ್ಹಾಮೀ’’ತಿ ಗಣ್ಹಾತಿ, ದಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏವಮೇತೇಸು ತೇವೀಸತಿಯಾ ಪುಗ್ಗಲೇಸು ಸೋಳಸ ಜನಾ ನ ಲಭನ್ತಿ, ಸತ್ತ ಜನಾ ಲಭನ್ತೀತಿ.

ಸಙ್ಘೇಭಿನ್ನೇಚೀವರುಪ್ಪಾದಕಥಾ

೩೭೬. ಸಙ್ಘೋ ಭಿಜ್ಜತೀತಿ ಭಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ಕೋಸಮ್ಬಕಭಿಕ್ಖೂ ವಿಯ ದ್ವೇ ಕೋಟ್ಠಾಸಾ ಹೋನ್ತಿ. ಏಕಸ್ಮಿಂ ಪಕ್ಖೇತಿ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಕೋಟ್ಠಾಸೇ ದಕ್ಖಿಣೋದಕಞ್ಚ ಗನ್ಧಾದೀನಿ ಚ ದೇನ್ತಿ, ಏಕಸ್ಮಿಂ ಚೀವರಾನಿ. ಸಙ್ಘಸ್ಸೇವೇತನ್ತಿ ಸಕಲಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ಕೋಟ್ಠಾಸಾನಂ ಏತಂ ಹೋತಿ, ಘಣ್ಟಿಂ ಪಹರಿತ್ವಾ ದ್ವೀಹಿಪಿ ಪಕ್ಖೇಹಿ ಏಕತೋ ಭಾಜೇತಬ್ಬಂ. ಪಕ್ಖಸ್ಸೇವೇತನ್ತಿ ಏವಂ ದಿನ್ನೇ ಯಸ್ಸ ಕೋಟ್ಠಾಸಸ್ಸ ಉದಕಂ ದಿನ್ನಂ, ತಸ್ಸ ಉದಕಮೇವ ಹೋತಿ; ಯಸ್ಸ ಚೀವರಂ ದಿನ್ನಂ, ತಸ್ಸೇವ ಚೀವರಂ. ಯತ್ಥ ಪನ ದಕ್ಖಿಣೋದಕಂ ಪಮಾಣಂ ಹೋತಿ, ತತ್ಥ ಏಕೋ ಪಕ್ಖೋ ದಕ್ಖಿಣೋದಕಸ್ಸ ಲದ್ಧತ್ತಾ ಚೀವರಾನಿ ಲಭತಿ, ಏಕೋ ಚೀವರಾನಮೇವ ಲದ್ಧತ್ತಾತಿ ಉಭೋಹಿಪಿ ಏಕತೋ ಹುತ್ವಾ ಯಥಾವುಡ್ಢಂ ಭಾಜೇತಬ್ಬಂ. ಇದಂ ಕಿರ ಪರಸಮುದ್ದೇ ಲಕ್ಖಣನ್ತಿ ಮಹಾಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ವುತ್ತಂ. ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಪಕ್ಖೇತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ಇತರೋ ಪಕ್ಖೋ ಅನಿಸ್ಸರೋಯೇವ. ಚೀವರಪೇಸನವತ್ಥೂನಿ ಪಾಕಟಾನೇವ.

ಅಟ್ಠಚೀವರಮಾತಿಕಾಕಥಾ

೩೭೯. ಇದಾನಿ ಆದಿತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ವುತ್ತಚೀವರಾನಂ ಪಟಿಲಾಭಖೇತ್ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಅಟ್ಠಿಮಾ ಭಿಕ್ಖವೇ ಮಾತಿಕಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಸೀಮಾಯ ದೇತೀತಿಆದಿ ಪುಗ್ಗಲಾಧಿಟ್ಠಾನನಯೇನ ವುತ್ತಂ. ಏತ್ಥ ಪನ ಸೀಮಾಯ ದಾನಂ ಏಕಾ ಮಾತಿಕಾ, ಕತಿಕಾಯ ದಾನಂ ದುತಿಯಾ…ಪೇ… ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ದಾನಂ ಅಟ್ಠಮಾ. ತತ್ಥ ಸೀಮಾಯ ದಮ್ಮೀತಿ ಏವಂ ಸೀಮಂ ಪರಾಮಸಿತ್ವಾ ದೇನ್ತೋ ಸೀಮಾಯ ದೇತಿ ನಾಮ. ಏಸ ನಯೋ ಸಬ್ಬತ್ಥ.

ಸೀಮಾಯ ದೇತಿ, ಯಾವತಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನ್ತೋಸೀಮಗತಾ ತೇಹಿ ಭಾಜೇತಬ್ಬನ್ತಿಆದಿಮ್ಹಿ ಪನ ಮಾತಿಕಾನಿದ್ದೇಸೇ ಸೀಮಾಯ ದೇತೀತಿ ಏತ್ಥ ತಾವ ಖಣ್ಡಸೀಮಾ, ಉಪಚಾರಸೀಮಾ, ಸಮಾನಸಂವಾಸಸೀಮಾ, ಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಾ, ಲಾಭಸೀಮಾ, ಗಾಮಸೀಮಾ, ನಿಗಮಸೀಮಾ, ನಗರಸೀಮಾ, ಅಬ್ಭನ್ತರಸೀಮಾ, ಉದಕುಕ್ಖೇಪಸೀಮಾ, ಜನಪದಸೀಮಾ, ರಟ್ಠಸೀಮಾ, ರಜ್ಜಸೀಮಾ, ದೀಪಸೀಮಾ, ಚಕ್ಕವಾಳಸೀಮಾತಿ ಪನ್ನರಸ ಸೀಮಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

ತತ್ಥ ಖಣ್ಡಸೀಮಾ ಸೀಮಾಕಥಾಯಂ ವುತ್ತಾವ. ಉಪಚಾರಸೀಮಾ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖೇಪೇನ ಅಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಸ್ಸ ಪರಿಕ್ಖೇಪಾರಹಟ್ಠಾನೇನ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಾ ಹೋತಿ. ಅಪಿಚ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಧುವಸನ್ನಿಪಾತಟ್ಠಾನತೋ ವಾ ಪರಿಯನ್ತೇ ಠಿತಭೋಜನಸಾಲತೋ ವಾ ನಿಬದ್ಧವಸನಕಆವಾಸತೋ ವಾ ಥಾಮಮಜ್ಝಿಮಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ದ್ವಿನ್ನಂ ಲೇಡ್ಡುಪಾತಾನಂ ಅನ್ತೋ ಉಪಚಾರಸೀಮಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ಸಾ ಪನ ಆವಾಸೇಸು ವಡ್ಢನ್ತೇಸು ವಡ್ಢತಿ, ಪರಿಹಾಯನ್ತೇಸು ಪರಿಹಾಯತಿ. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ಪನ ‘‘ಭಿಕ್ಖೂಸುಪಿ ವಡ್ಢನ್ತೇಸು ವಡ್ಢತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ತಸ್ಮಾ ಸಚೇ ವಿಹಾರೇ ಸನ್ನಿಪತಿತಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಾಬದ್ಧಾ ಹುತ್ವಾ ಯೋಜನಸತಮ್ಪಿ ಪೂರೇತ್ವಾ ನಿಸೀದನ್ತಿ, ಯೋಜನಸತಮ್ಪಿ ಉಪಚಾರಸೀಮಾವ ಹೋತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಲಾಭೋ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಸಮಾನಸಂವಾಸಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಾದ್ವಯಮ್ಪಿ ವುತ್ತಮೇವ.

ಲಾಭಸೀಮಾ ನಾಮ ನೇವ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಅನುಞ್ಞಾತಾ, ನ ಧಮ್ಮಸಙ್ಗಾಹಕತ್ಥೇರೇಹಿ ಠಪಿತಾ; ಅಪಿಚ ಖೋ ರಾಜರಾಜಮಹಾಮತ್ತಾ ವಿಹಾರಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಗಾವುತಂ ವಾ ಅಡ್ಢಯೋಜನಂ ವಾ ಯೋಜನಂ ವಾ ಸಮನ್ತತೋ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಲಾಭಸೀಮಾ’’ತಿ ನಾಮಲಿಖಿತಕೇ ಥಮ್ಭೇ ನಿಖಣಿತ್ವಾ ‘‘ಯಂ ಏತ್ಥನ್ತರೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ವಿಹಾರಸ್ಸ ದೇಮಾ’’ತಿ ಸೀಮಂ ಠಪೇನ್ತಿ, ಅಯಂ ಲಾಭಸೀಮಾ ನಾಮ. ಗಾಮನಿಗಮನಗರಅಬ್ಭನ್ತರಉದಕುಕ್ಖೇಪಸೀಮಾಪಿ ವುತ್ತಾ ಏವ. ಜನಪದಸೀಮಾ ನಾಮ – ಕಾಸಿಕೋಸಲರಟ್ಠಾದೀನಂ ಅನ್ತೋ ಬಹೂ ಜನಪದಾ ಹೋನ್ತಿ, ತತ್ಥ ಏಕೇಕೋ ಜನಪದಪರಿಚ್ಛೇದೋ ಜನಪದಸೀಮಾ. ರಟ್ಠಸೀಮಾ ನಾಮ ಕಾಸಿಕೋಸಲಾದಿರಟ್ಠಪರಿಚ್ಛೇದೋ. ರಜ್ಜಸೀಮಾ ನಾಮ ‘‘ಚೋಳಭೋಗೋ ಕೇರಳಭೋಗೋ’’ತಿ ಏವಂ ಏಕೇಕಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ಆಣಾಪವತ್ತಿಟ್ಠಾನಂ. ದೀಪಸೀಮಾ ನಾಮ ಸಮುದ್ದನ್ತೇನ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಮಹಾದೀಪಾ ಚ ಅನ್ತರದೀಪಾ ಚ. ಚಕ್ಕವಾಳಸೀಮಾ ನಾಮ ಚಕ್ಕವಾಳಪಬ್ಬತೇನೇವ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಾ.

ಏವಮೇತಾಸು ಸೀಮಾಸು ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯ ಕೇನಚಿ ಕಮ್ಮೇನ ಸನ್ನಿಪತಿತಂ ಸಙ್ಘಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಏತ್ಥೇವ ಸೀಮಾಯ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಯಾವತಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನ್ತೋಖಣ್ಡಸೀಮಗತಾ, ತೇಹಿ ಭಾಜೇತಬ್ಬಂ. ತೇಸಂಯೇವ ಹಿ ತಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಅಞ್ಞೇಸಂ ಸೀಮನ್ತರಿಕಾಯ ವಾ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಯ ವಾ ಠಿತಾನಮ್ಪಿ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಖಣ್ಡಸೀಮಾಯ ಠಿತೇ ಪನ ರುಕ್ಖೇ ವಾ ಪಬ್ಬತೇ ವಾ ಠಿತಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಾ ವಾ ಪಥವೀವೇಮಜ್ಝಗತಸ್ಸ ಪಾಪುಣಾತಿಯೇವ. ‘‘ಇಮಿಸ್ಸಾ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಯ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದಿನ್ನಂ ಪನ ಖಣ್ಡಸೀಮಾಸೀಮನ್ತರಿಕಾಸು ಠಿತಾನಮ್ಪಿ ಪಾಪುಣಾತಿ. ‘‘ಸಮಾನಸಂವಾಸಸೀಮಾಯ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದಿನ್ನಂ ಪನ ಖಣ್ಡಸೀಮಾಸೀಮನ್ತರಿಕಾಸು ಠಿತಾನಂ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಾಲಾಭಸೀಮಾಸು ದಿನ್ನಂ ತಾಸು ಸೀಮಾಸು ಅನ್ತೋಗತಾನಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಗಾಮಸೀಮಾದೀಸು ದಿನ್ನಂ ತಾಸಂ ಸೀಮಾನಂ ಅಬ್ಭನ್ತರೇ ಬದ್ಧಸೀಮಾಯ ಠಿತಾನಮ್ಪಿ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಅಬ್ಭನ್ತರಸೀಮಾಉದಕುಕ್ಖೇಪಸೀಮಾಸು ದಿನ್ನಂ ತತ್ಥ ಅನ್ತೋಗತಾನಂಯೇವ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಜನಪದರಟ್ಠರಜ್ಜದೀಪಚಕ್ಕವಾಳಸೀಮಾಸುಪಿ ಗಾಮಸೀಮಾದೀಸು ವುತ್ತಸದಿಸೋಯೇವ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ.

ಸಚೇ ಪನ ಜಮ್ಬುದೀಪೇ ಠಿತೋ ‘‘ತಮ್ಬಪಣ್ಣಿದೀಪೇ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದೇತಿ, ತಮ್ಬಪಣ್ಣಿದೀಪತೋ ಏಕೋಪಿ ಗನ್ತ್ವಾ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಗಣ್ಹಿತುಂ ಲಭತಿ. ಸಚೇಪಿ ತತ್ರೇವ ಏಕೋ ಸಭಾಗಭಿಕ್ಖು ಸಭಾಗಾನಂ ಭಾಗಂ ಗಣ್ಹಾತಿ, ನ ವಾರೇತಬ್ಬೋ. ಏವಂ ತಾವ ಯೋ ಸೀಮಂ ಪರಾಮಸಿತ್ವಾ ದೇತಿ, ತಸ್ಸ ದಾನೇ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ಯೋ ಪನ ಅಸುಕಸೀಮಾಯಾತಿ ವತ್ತುಂ ನ ಜಾನಾತಿ, ಕೇವಲಂ ಸೀಮಾತಿ ವಚನಮತ್ತಮೇವ ಜಾನನ್ತೋ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಸೀಮಾಯ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಸೀಮಟ್ಠಕಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವಾ ಭಣತಿ, ಸೋ ಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ – ‘‘ಸೀಮಾ ನಾಮ ಬಹುವಿಧಾ, ಕತರಸೀಮಂ ಸನ್ಧಾಯ ಭಣಸೀ’’ತಿ? ಸಚೇ ವದತಿ – ‘‘ಅಹಂ ಅಸುಕಸೀಮಾತಿ ನ ಜಾನಾಮಿ, ಸೀಮಟ್ಠಕಸಙ್ಘೋ ಭಾಜೇತ್ವಾ ಗಣ್ಹಾತೂ’’ತಿ ಕತರಸೀಮಾಯ ಭಾಜೇತಬ್ಬಂ? ಮಹಾಸೀವತ್ಥೇರೋ ಕಿರಾಹ – ‘‘ಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಾಯಾ’’ತಿ. ತತೋ ನಂ ಆಹಂಸು – ‘‘ಅವಿಪ್ಪವಾಸಸೀಮಾ ನಾಮ ತಿಯೋಜನಾಪಿ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಸನ್ತೇ ತಿಯೋಜನೇ ಠಿತಾ ಲಾಭಂ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸನ್ತಿ, ತಿಯೋಜನೇ ಠತ್ವಾ ಆಗನ್ತುಕವತ್ತಂ ಪೂರೇತ್ವಾ ಆರಾಮಂ ಪವಿಸಿತಬ್ಬಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಗಮಿಕೋ ತಿಯೋಜನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸೇನಾಸನಂ ಆಪುಚ್ಛಿಸ್ಸತಿ, ನಿಸ್ಸಯಪಟಿಪನ್ನಸ್ಸ ತಿಯೋಜನಾತಿಕ್ಕಮೇ ನಿಸ್ಸಯೋ ಪಟಿಪ್ಪಸ್ಸಮ್ಭಿಸ್ಸತಿ, ಪಾರಿವಾಸಿಕೇನ ತಿಯೋಜನಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಅರುಣಂ ಉಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಭಿಕ್ಖುನಿಯಾ ತಿಯೋಜನೇ ಠತ್ವಾ ಆರಾಮಪ್ಪವೇಸನಂ ಆಪುಚ್ಛಿತಬ್ಬಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಸಬ್ಬಮ್ಪೇತಂ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಯ ಪರಿಚ್ಛೇದವಸೇನೇವ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ತಸ್ಮಾ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಯಮೇವ ಭಾಜೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ.

ಕತಿಕಾಯಾತಿ ಸಮಾನಲಾಭಕತಿಕಾಯ. ತೇನೇವಾಹ – ‘‘ಸಮ್ಬಹುಲಾ ಆವಾಸಾ ಸಮಾನಲಾಭಾ ಹೋನ್ತೀ’’ತಿ. ತತ್ರೇವಂ ಕತಿಕಾ ಕಾತಬ್ಬಾ, ಏಕಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಸನ್ನಿಪತಿತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಯಂ ವಿಹಾರಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಿತುಕಾಮಾ ಸಮಾನಲಾಭಂ ಕಾತುಂ ಇಚ್ಛನ್ತಿ, ತಸ್ಸ ನಾಮಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಸುಕೋ ನಾಮ ವಿಹಾರೋ ಪೋರಾಣಕೋತಿ ವಾ ಬುದ್ಧಾಧಿವುತ್ಥೋತಿ ವಾ ಅಪ್ಪಲಾಭೋತಿ ವಾ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಕಾರಣಂ ವತ್ವಾ ತಂ ವಿಹಾರಂ ಇಮಿನಾ ವಿಹಾರೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕಲಾಭಂ ಕಾತುಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ರುಚ್ಚತೀತಿ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಸಾವೇತಬ್ಬಂ. ಏತ್ತಾವತಾ ತಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ನಿಸಿನ್ನೋಪಿ ಇಧ ನಿಸಿನ್ನೋವ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇಪಿ ಸಙ್ಘೇನ ಏವಮೇವ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಏತ್ತಾವತಾ ಇಧ ನಿಸಿನ್ನೋಪಿ ತಸ್ಮಿಂ ನಿಸಿನ್ನೋವ ಹೋತಿ. ಏಕಸ್ಮಿಂ ಲಾಭೇ ಭಾಜಿಯಮಾನೇ ಇತರಸ್ಮಿಂ ಠಿತಸ್ಸ ಭಾಗಂ ಗಹೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಏವಂ ಏಕೇನ ವಿಹಾರೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಬಹೂಪಿ ಆವಾಸಾ ಏಕಲಾಭಾ ಕಾತಬ್ಬಾ.

ಭಿಕ್ಖಾಪಞ್ಞತ್ತಿಯಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಪರಿಚ್ಚಾಗಪಞ್ಞಾಪನಟ್ಠಾನೇ. ತೇನೇವಾಹ – ‘‘ಯತ್ಥ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಧುವಕಾರಾ ಕರಿಯನ್ತೀ’’ತಿ. ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಯಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಇಮಸ್ಸ ಚೀವರದಾಯಕಸ್ಸ ಸನ್ತಕಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪಾಕವಟ್ಟಂ ವಾ ವತ್ತತಿ, ಯಸ್ಮಿಂ ವಾ ವಿಹಾರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅತ್ತನೋ ಭಾರಂ ಕತ್ವಾ ಸದಾ ಗೇಹೇ ಭೋಜೇತಿ, ಯತ್ಥ ವಾ ಅನೇನ ಆವಾಸೋ ಕಾರಿತೋ, ಸಲಾಕಭತ್ತಾದೀನಿ ವಾ ನಿಬದ್ಧಾನಿ, ಯೇನ ಪನ ಸಕಲೋಪಿ ವಿಹಾರೋ ಪತಿಟ್ಠಾಪಿತೋ, ತತ್ಥ ವತ್ತಬ್ಬಮೇವ ನತ್ಥಿ, ಇಮೇ ಧುವಕಾರಾ ನಾಮ. ತಸ್ಮಾ ಸಚೇ ಸೋ ‘‘ಯತ್ಥ ಮಯ್ಹಂ ಧುವಕಾರಾ ಕರೀಯನ್ತಿ, ತತ್ಥ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವಾ ‘‘ತತ್ಥ ದೇಥಾ’’ತಿ ವಾ ಭಣತಿ, ಬಹೂಸು ಚೇಪಿ ಠಾನೇಸು ಧುವಕಾರಾ ಹೋನ್ತಿ, ಸಬ್ಬತ್ಥ ದಿನ್ನಮೇವ ಹೋತಿ.

ಸಚೇ ಪನ ಏಕಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಬಹುತರಾ ಹೋನ್ತಿ, ತೇಹಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ – ‘‘ತುಮ್ಹಾಕಂ ಧುವಕಾರೇ ಏಕತ್ಥ ಭಿಕ್ಖೂ ಬಹೂ ಏಕತ್ಥ ಅಪ್ಪಕಾ’’ತಿ. ಸಚೇ ‘‘ಭಿಕ್ಖುಗಣನಾಯ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ಭಣತಿ, ತಥಾ ಭಾಜೇತ್ವಾ ಗಣ್ಹಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಏತ್ಥ ಚ ವತ್ಥಭೇಸಜ್ಜಾದಿ ಅಪ್ಪಕಮ್ಪಿ ಸುಖೇನ ಭಾಜಿಯತಿ. ಯದಿ ಪನ ಮಞ್ಚೋ ವಾ ಪೀಠಕಂ ವಾ ಏಕಮೇವ ಹೋತಿ, ತಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಯಸ್ಸ ವಾ ವಿಹಾರಸ್ಸ ಏಕವಿಹಾರೇಪಿ ವಾ ಯಸ್ಸ ಸೇನಾಸನಸ್ಸ ಸೋ ವಿಚಾರೇತಿ, ತತ್ಥ ದಾತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ‘‘ಅಸುಕಭಿಕ್ಖು ಗಣ್ಹಾತೂ’’ತಿ ವದತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ಅಥ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಧುವಕಾರೇ ದೇಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅವಿಚಾರೇತ್ವಾವ ಗಚ್ಛತಿ, ಸಙ್ಘಸ್ಸಾಪಿ ವಿಚಾರೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಏವಂ ಪನ ವಿಚಾರೇತಬ್ಬಂ – ‘‘ಸಙ್ಘತ್ಥೇರಸ್ಸ ವಸನಟ್ಠಾನೇ ದೇಥಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ತಸ್ಸ ಸೇನಾಸನಂ ಪರಿಪುಣ್ಣಂ ಹೋತಿ, ಯತ್ಥ ನಪ್ಪಹೋತಿ, ತತ್ಥ ದಾತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಏಕೋ ಭಿಕ್ಖು ‘‘ಮಯ್ಹಂ ವಸನಟ್ಠಾನೇ ಸೇನಾಸನಪರಿಭೋಗಭಣ್ಡಂ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ವದತಿ, ತತ್ಥ ದಾತಬ್ಬಂ.

ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇತೀತಿ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದೇತಿ. ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇನಾತಿ ಉಪಚಾರಸೀಮಾಯ ಠಿತೇನ ಸಙ್ಘೇನ ಘಣ್ಟಿಂ ಪಹರಿತ್ವಾ ಕಾಲಂ ಘೋಸೇತ್ವಾ ಭಾಜೇತಬ್ಬಂ. ಸೀಮಟ್ಠಸ್ಸ ಅಸಮ್ಪತ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಭಾಗಂ ಗಣ್ಹನ್ತೋ ನ ವಾರೇತಬ್ಬೋ. ವಿಹಾರೋ ಮಹಾ ಹೋತಿ, ಥೇರಾಸನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ವತ್ಥೇಸು ದಿಯ್ಯಮಾನೇಸು ಅಲಸಜಾತಿಕಾ ಮಹಾಥೇರಾ ಪಚ್ಛಾ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ‘‘ಭನ್ತೇ ವೀಸತಿವಸ್ಸಾನಂ ದಿಯ್ಯತಿ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಠಿತಿಕಾ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಾ’’ತಿ ನ ವತ್ತಬ್ಬಾ, ಠಿತಿಕಂ ಠಪೇತ್ವಾ ತೇಸಂ ದತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಠಿತಿಕಾಯ ದಾತಬ್ಬಂ.

ಅಸುಕವಿಹಾರೇ ಕಿರ ಬಹುಂ ಚೀವರಂ ಉಪ್ಪನ್ನನ್ತಿ ಸುತ್ವಾ ಯೋಜನನ್ತರಿಕವಿಹಾರತೋಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಸಮ್ಪತ್ತಸಮ್ಪತ್ತಾನಂ ಠಿತಟ್ಠಾನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ದಾತಬ್ಬಂ. ಅಸಮ್ಪತ್ತಾನಮ್ಪಿ ಉಪಚಾರಸೀಮಂ ಪವಿಟ್ಠಾನಂ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾದೀಸು ಗಣ್ಹನ್ತೇಸು ದಾತಬ್ಬಮೇವ. ‘‘ಬಹಿಉಪಚಾರಸೀಮಾಯ ಠಿತಾನಂ ದೇಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ, ನ ದಾತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪನ ಉಪಚಾರಸೀಮಂ ಓಕ್ಕನ್ತೇಹಿ ಏಕಾಬದ್ಧಾ ಹುತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ವಿಹಾರದ್ವಾರೇ ವಾ ಅನ್ತೋವಿಹಾರೇಯೇವ ವಾ ಹೋನ್ತಿ, ಪರಿಸವಸೇನ ವಡ್ಢಿತಾ ನಾಮ ಹೋತಿ ಸೀಮಾ, ತಸ್ಮಾ ದಾತಬ್ಬಂ. ಸಙ್ಘನವಕಸ್ಸ ದಿನ್ನೇಪಿ ಪಚ್ಛಾ ಆಗತಾನಂ ದಾತಬ್ಬಮೇವ. ದುತಿಯಭಾಗೇ ಪನ ಥೇರಾಸನಂ ಆರುಳ್ಹೇ ಆಗತಾನಂ ಪಠಮಭಾಗೋ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ, ದುತಿಯಭಾಗತೋ ವಸ್ಸಗ್ಗೇನ ದಾತಬ್ಬಂ.

ಏಕಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ದಸ ಭಿಕ್ಖೂ ಹೋನ್ತಿ, ‘‘ದಸ ವತ್ಥಾನಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮಾ’’ತಿ ದೇನ್ತಿ, ಪಾಟೇಕ್ಕಂ ಭಾಜೇತಬ್ಬಾನಿ. ಸಚೇ ‘‘ಸಬ್ಬಾನೇವ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪಾಪುಣನ್ತೀ’’ತಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ದುಪ್ಪಾಪಿತಾನಿ ಚೇವ ದುಗ್ಗಹಿತಾನಿ ಚ ಗತಗತಟ್ಠಾನೇ ಸಙ್ಘಿಕಾನೇವ ಹೋನ್ತಿ. ಏಕಂ ಪನ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಪಾಪುಣಾತೀ’’ತಿ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರಸ್ಸ ದತ್ವಾ ‘‘ಸೇಸಾನಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪಾಪುಣನ್ತೀ’’ತಿ ಗಹೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ಏಕಮೇವ ವತ್ಥಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮಾತಿ ಆಹರನ್ತಿ, ಅಭಾಜೇತ್ವಾವ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪಾಪುಣನ್ತೀತಿ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ದುಪ್ಪಾಪಿತಞ್ಚೇವ ದುಗ್ಗಹಿತಞ್ಚ. ಸತ್ಥಕೇನ ಪನ ಹಲಿದ್ದಿಆದಿನಾ ವಾ ಲೇಖಂ ಕತ್ವಾ ಏಕಂ ಕೋಟ್ಠಾಸಂ ‘‘ಇಮಂ ಠಾನಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಪಾಪುಣಾತೀ’’ತಿ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರಸ್ಸ ಪಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಸೇಸಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪಾಪುಣಾತೀ’’ತಿ ಗಹೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಯಂ ಪನ ವತ್ಥಸ್ಸೇವ ಪುಪ್ಫಂ ವಾ ವಲಿ ವಾ, ತೇನ ಪರಿಚ್ಛೇದಂ ಕಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಏಕಂ ತನ್ತಂ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ ಠಾನಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಪಾಪುಣಾತೀ’’ತಿ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರಸ್ಸ ದತ್ವಾ ‘‘ಸೇಸಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪಾಪುಣಾತೀ’’ತಿ ಗಣ್ಹನ್ತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ಖಣ್ಡಂ ಖಣ್ಡಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಭಾಜಿಯಮಾನಂ ವಟ್ಟತಿಯೇವ.

ಏಕಭಿಕ್ಖುಕೇ ವಿಹಾರೇ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚೀವರೇಸು ಉಪ್ಪನ್ನೇಸು ಸಚೇ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ‘‘ಸಬ್ಬಾನಿ ಮಯ್ಹಂ ಪಾಪುಣನ್ತೀ’’ತಿ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಸುಗ್ಗಹಿತಾನಿ, ಠಿತಿಕಾ ಪನ ನ ತಿಟ್ಠತಿ. ಸಚೇ ಏಕೇಕಂ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ‘‘ಇದಂ ಮಯ್ಹಂ ಪಾಪುಣಾತೀ’’ತಿ ಗಣ್ಹಾತಿ, ಠಿತಿಕಾ ತಿಟ್ಠತಿ. ತತ್ಥ ಅಟ್ಠಿತಾಯ ಠಿತಿಕಾಯ ಪುನ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಚೀವರೇ ಉಪ್ಪನ್ನೇ ಸಚೇ ಏಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಆಗಚ್ಛತಿ, ಮಜ್ಝೇ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ದ್ವೀಹಿಪಿ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಠಿತಾಯ ಠಿತಿಕಾಯ ಪುನ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಚೀವರೇ ಉಪ್ಪನ್ನೇ ಸಚೇ ನವಕತರೋ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಠಿತಿಕಾ ಹೇಟ್ಠಾ ಓರೋಹತಿ. ಸಚೇ ವುಡ್ಢತರೋ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಠಿತಿಕಾ ಉದ್ಧಂ ಆರೋಹತಿ. ಅಥಞ್ಞೋ ನತ್ಥಿ, ಪುನ ಅತ್ತನೋ ಪಾಪೇತ್ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮಾ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮಾ’’ತಿ ವಾ ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಆಕಾರೇನ ಸಙ್ಘಂ ಆಮಸಿತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ ಪನ ಪಂಸುಕೂಲಿಕಾನಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ‘‘ಗಹಪತಿಚೀವರಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಾಮಿ ಪಂಸುಕೂಲಿಕಙ್ಗಂ ಸಮಾದಿಯಾಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ, ನ ಪನ ಅಕಪ್ಪಿಯತ್ತಾ. ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ದಿನ್ನಮ್ಪಿ ನ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಯಂ ಪನ ಭಿಕ್ಖು ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕಂ ದೇತಿ, ತಂ ಭಿಕ್ಖುದತ್ತಿಯಂ ನಾಮ ವಟ್ಟತಿ, ಪಂಸುಕೂಲಂ ಪನ ನ ಹೋತಿ. ಏವಂ ಸನ್ತೇಪಿ ಧುತಙ್ಗಂ ನ ಭಿಜ್ಜತಿ. ‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಂ ದೇಮ, ಥೇರಾನಂ ದೇಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಪಂಸುಕೂಲಿಕಾನಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ. ‘‘ಇದಂ ವತ್ಥಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇಮ, ಇಮಿನಾ ಉಪಾಹನತ್ಥವಿಕಪತ್ತತ್ಥವಿಕಆಯೋಗಅಂಸಬದ್ಧಕಾದೀನಿ ಕರೋನ್ತೂ’’ತಿ ದಿನ್ನಮ್ಪಿ ವಟ್ಟತಿ.

ಪತ್ತತ್ಥವಿಕಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ದಿನ್ನಾನಿ ಬಹೂನಿಪಿ ಹೋನ್ತಿ, ಚೀವರತ್ಥಾಯಪಿ ಪಹೋನ್ತಿ, ತತೋ ಚೀವರಂ ಕತ್ವಾ ಪಾರುಪಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಸಙ್ಘೋ ಭಾಜಿತಾತಿರಿತ್ತಾನಿ ವತ್ಥಾನಿ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಉಪಾಹನತ್ಥವಿಕಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ಭಾಜೇತಿ, ತತೋ ಗಹೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಸಾಮಿಕೇಹಿ ವಿಚಾರಿತಮೇವ ಹಿ ವಟ್ಟತಿ, ನ ಇತರಂ.

‘‘ಪಂಸುಕೂಲಿಕಸಙ್ಘಸ್ಸ ಧಮಕರಣಪಟಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ದೇಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಗಹೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಪರಿಕ್ಖಾರೋ ನಾಮ ಪಂಸುಕೂಲಿಕಾನಮ್ಪಿ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬೋ. ಯಂ ತತ್ಥ ಅತಿರೇಕಂ ಹೋತಿ, ತಂ ಚೀವರೇಪಿ ಉಪನೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಸುತ್ತಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇನ್ತಿ, ಪಂಸುಕೂಲಿಕೇಹಿಪಿ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಅಯಂ ತಾವ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದಿನ್ನೇಸು ವಿನಿಚ್ಛಯೋ.

ಸಚೇ ಪನ ಬಹಿಉಪಚಾರಸೀಮಾಯಂ ಅದ್ಧಾನಪ್ಪಟಿಪನ್ನೇ ಭಿಕ್ಖೂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರಸ್ಸ ವಾ ಸಙ್ಘನವಕಸ್ಸ ವಾ ಆರೋಚೇತಿ, ಸಚೇಪಿ ಯೋಜನಂ ಫರಿತ್ವಾ ಪರಿಸಾ ಠಿತಾ ಹೋತಿ, ಏಕಬದ್ಧಾ ಚೇ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಯೇ ಪನ ದ್ವಾದಸಹಿ ಹತ್ಥೇಹಿ ಪರಿಸಂ ಅಸಮ್ಪತ್ತಾ, ತೇಸಂ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ.

ಉಭತೋಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇತೀತಿ ಏತ್ಥ ‘‘ಉಭತೋಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ‘‘ದ್ವಿಧಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮಿ, ದ್ವಿನ್ನಂ ಸಙ್ಘಾನಂ ದಮ್ಮಿ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಉಭತೋಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಿನ್ನಮೇವ ಹೋತಿ. ಉಪಡ್ಢಂ ದಾತಬ್ಬನ್ತಿ ದ್ವೇಭಾಗೇ ಸಮೇ ಕತ್ವಾ ಏಕೋ ದಾತಬ್ಬೋ. ‘‘ಉಭತೋಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಸಚೇ ದಸ ದಸ ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಹೋನ್ತಿ, ಏಕವೀಸತಿ ಪಟಿವೀಸೇ ಕತ್ವಾ ಏಕೋ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬೋ, ದಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ, ದಸ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಸ್ಸ ಯೇನ ಪುಗ್ಗಲಿಕೋ ಲದ್ಧೋ ಸೋ ಸಙ್ಘತೋಪಿ ಅತ್ತನೋ ವಸ್ಸಗ್ಗೇನ ಗಹೇತುಂ ಲಭತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಉಭತೋಸಙ್ಘಗ್ಗಹಣೇನ ಗಹಿತತ್ತಾ.

‘‘ಉಭತೋಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಇಧ ಪನ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಸಙ್ಘತೋ ಪಾಪುಣನಕೋಟ್ಠಾಸೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಏಕಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಪತ್ತಕೋಟ್ಠಾಸಸಮೋವ ಕೋಟ್ಠಾಸೋ ಹೋತಿ.

‘‘ಉಭತೋಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ದ್ವಾವೀಸತಿ ಕೋಟ್ಠಾಸೇ ಕತ್ವಾ ದಸ ಭಿಕ್ಖೂನಂ, ದಸ ಭಿಕ್ಖುನೀನಂ, ಏಕೋ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ, ಏಕೋ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬೋ. ತತ್ಥ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸಙ್ಘತೋಪಿ ಅತ್ತನೋ ವಸ್ಸಗ್ಗೇನ ಪುನ ಗಹೇತುಂ ಲಭತಿ, ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಏಕೋಯೇವ.

‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀನಞ್ಚ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ನ ಮಜ್ಝೇ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ, ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಗಣೇತ್ವಾ ದಾತಬ್ಬಂ. ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀನಞ್ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಪುಗ್ಗಲೋ ವಿಸುಂ ನ ಲಭತಿ, ಪಾಪುಣನಟ್ಠಾನತೋ ಏಕಮೇವ ಲಭತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಗ್ಗಹಣೇನ ಗಹಿತತ್ತಾ. ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀನಞ್ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಏಕಪುಗ್ಗಲಪಟಿವೀಸೋ ಲಬ್ಭತಿ, ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಿಸುಂ ನ ಲಬ್ಭತಿ, ತಸ್ಮಾ ಏಕಂ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ದತ್ವಾ ಅವಸೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಗಣೇತ್ವಾ ಭಾಜೇತಬ್ಬಂ.

‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀನಞ್ಚ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಮಜ್ಝೇ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ನ ದಾತಬ್ಬಂ, ಪುಗ್ಗಲಗಣನಾಯ ಏವ ವಿಭಜಿತಬ್ಬಂ. ‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖುನೀನಞ್ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ಏವಂ ವುತ್ತೇಪಿ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಏಕಪುಗ್ಗಲಪಟಿವೀಸೋ ಲಬ್ಭತಿ, ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಿಸುಂ ನತ್ಥಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ಚ ಗಣೇತ್ವಾ ಏವ ಭಾಜೇತಬ್ಬಂ. ಯಥಾ ಚ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ನಯೋ ನೀತೋ, ಏವಂ ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾಪಿ ನೇತಬ್ಬೋ. ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ವಿಸುಂ ನ ಲಬ್ಭತಿ, ವಸ್ಸಗ್ಗೇನೇವ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ವಿಸುಂ ಪಟಿವೀಸೋ ಲಬ್ಭತಿ. ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಚೇತಿಯಸ್ಸೇವ ಲಬ್ಭತಿ, ನ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ.

‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಞ್ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ವಿಸುಂ ನ ಲಬ್ಭತಿ. ‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಞ್ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಲಬ್ಭತಿ. ‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಞ್ಚ ತುಯ್ಹಞ್ಚ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಚೇತಿಯಸ್ಸೇವ ವಿಸುಂ ಲಬ್ಭತಿ, ನ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ. ಭಿಕ್ಖುನಿಸಙ್ಘಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾಪಿ ಏವಮೇವ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ.

ಪುಬ್ಬೇ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಉಭತೋಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾನಂ ದೇನ್ತಿ, ಭಗವಾ ಮಜ್ಝೇ ನಿಸೀದತಿ, ದಕ್ಖಿಣತೋ ಭಿಕ್ಖೂ ವಾಮತೋ ಭಿಕ್ಖುನಿಯೋ ನಿಸೀದನ್ತಿ, ಭಗವಾ ಉಭಿನ್ನಂ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರೋ, ತದಾ ಭಗವಾ ಅತ್ತನಾ ಲದ್ಧಪಚ್ಚಯೇ ಅತ್ತನಾಪಿ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ಭಿಕ್ಖೂನಮ್ಪಿ ದಾಪೇತಿ. ಏತರಹಿ ಪನ ಪಣ್ಡಿತಮನುಸ್ಸಾ ಸಧಾತುಕಂ ಪಟಿಮಂ ವಾ ಚೇತಿಯಂ ವಾ ಠಪೇತ್ವಾ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಉಭತೋಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾನಂ ದೇನ್ತಿ. ಪಟಿಮಾಯ ವಾ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ವಾ ಪುರತೋ ಆಧಾರಕೇ ಪತ್ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣೋದಕಂ ದತ್ವಾ ಬುದ್ಧಾನಂ ದೇಮಾತಿ, ತತ್ಥ ಯಂ ಪಠಮಂ ಖಾದನೀಯಂ ಭೋಜನೀಯಂ ದೇನ್ತಿ, ವಿಹಾರಂ ವಾ ಆಹರಿತ್ವಾ ಇದಂ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ದೇಮಾತಿ ಪಿಣ್ಡಪಾತಞ್ಚ ಮಾಲಾಗನ್ಧಾದೀನಿ ಚ ದೇನ್ತಿ, ತತ್ಥ ಕಥಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿತಬ್ಬನ್ತಿ? ಮಾಲಾಗನ್ಧಾದೀನಿ ತಾವ ಚೇತಿಯೇ ಆರೋಪೇತಬ್ಬಾನಿ, ವತ್ಥೇಹಿ ಪಟಾಕಾ, ತೇಲೇನ ಪದೀಪಾ ಕಾತಬ್ಬಾ, ಪಿಣ್ಡಪಾತಮಧುಫಾಣಿತಾದೀನಿ ಪನ ಯೋ ನಿಬದ್ಧಚೇತಿಯಜಗ್ಗಕೋ ಹೋತಿ ಪಬ್ಬಜಿತೋ ವಾ ಗಹಟ್ಠೋ ವಾ, ತಸ್ಸೇವ ದಾತಬ್ಬಾನಿ. ನಿಬದ್ಧಜಗ್ಗಕೇ ಅಸತಿ ಆಹಟಭತ್ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ವತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಉಪಕಟ್ಠೇ ಕಾಲೇ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾಪಿ ವತ್ತಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿಯೇವ.

ಮಾಲಾಗನ್ಧಾದೀಸು ಚ ಯಂ ಕಿಞ್ಚಿ ‘‘ಇದಂ ಹರಿತ್ವಾ ಚೇತಿಯಸ್ಸಪೂಜಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ದೂರಮ್ಪಿ ಹರಿತ್ವಾ ಪೂಜೇತಬ್ಬಂ. ‘‘ಭಿಕ್ಖಂ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಹರಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ಹರಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪನ ‘‘ಅಹಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಾಮಿ, ಆಸನಸಾಲಾಯ ಭಿಕ್ಖೂ ಅತ್ಥಿ, ತೇ ಆಹರಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಭನ್ತೇ ತುಯ್ಹಂಯೇವ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವದತಿ, ಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಅಥ ಪನ ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಹರನ್ತಸ್ಸ ಗಚ್ಛತೋ ಅನ್ತರಾವ ಕಾಲೋ ಉಪಕಟ್ಠೋ ಹೋತಿ, ಅತ್ತನೋ ಪಾಪೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ವಟ್ಟತಿ.

ವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಸಙ್ಘಸ್ಸ ದೇತೀತಿ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾನಿ ಚೀವರಾನಿ ವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದೇತಿ. ಯಾವತಿಕಾ ಭಿಕ್ಖೂ ತಸ್ಮಿಂ ಆವಾಸೇ ವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಾತಿ ಯತ್ತಕಾ ವಸ್ಸಚ್ಛೇದಂ ಅಕತ್ವಾ ಪುರಿಮವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಾ, ತೇಹಿ ಭಾಜೇತಬ್ಬಂ, ಅಞ್ಞೇಸಂ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ. ದಿಸಾಪಕ್ಕನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ಸತಿ ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕೇ ಯಾವ ಕಥಿನಸ್ಸುಬ್ಭಾರಾ ದಾತಬ್ಬಂ, ಅನತ್ಥತೇ ಪನ ಕಥಿನೇ ಅನ್ತೋಹೇಮನ್ತೇ ಏವಞ್ಚ ವತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ, ಪಚ್ಛಿಮವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಾನಮ್ಪಿ ಪಾಪುಣಾತೀತಿ ಲಕ್ಖಣಞ್ಞೂ ವದನ್ತಿ. ಅಟ್ಠಕಥಾಸು ಪನೇತಂ ನ ವಿಚಾರಿತಂ.

ಸಚೇ ಪನ ಬಹಿಉಪಚಾರಸೀಮಾಯಂ ಠಿತೋ ‘‘ವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವದತಿ, ಸಮ್ಪತ್ತಾನಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಅಥ ‘‘ಅಸುಕವಿಹಾರೇ ವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಸಙ್ಘಸ್ಸಾ’’ತಿ ವದತಿ, ತತ್ರ ವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಾನಮೇವ ಯಾವ ಕಥಿನಸ್ಸುಬ್ಭಾರಾ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಸಚೇ ಪನ ಗಿಮ್ಹಾನಂ ಪಠಮದಿವಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಏವಂ ವದತಿ, ತತ್ರ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತಾನಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಪಿಟ್ಠಿಸಮಯೇ ಉಪ್ಪನ್ನತ್ತಾ. ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇಯೇವ ‘‘ವಸ್ಸಂ ವಸನ್ತಾನಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಛಿನ್ನವಸ್ಸಾ ನ ಲಭನ್ತಿ, ವಸ್ಸಂ ವಸನ್ತಾವ ಲಭನ್ತಿ. ಚೀವರಮಾಸೇ ಪನ ‘‘ವಸ್ಸಂ ವಸನ್ತಾನಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾಯ ವಸ್ಸೂಪಗತಾನಂಯೇವ ಪಾಪುಣಾತಿ, ಪುರಿಮಿಕಾಯ ವಸ್ಸೂಪಗತಾನಞ್ಚ ಛಿನ್ನವಸ್ಸಾನಞ್ಚ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ.

ಚೀವರಮಾಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಹೇಮನ್ತಸ್ಸ ಪಚ್ಛಿಮೋ ದಿವಸೋ, ತಾವ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ದೇಮಾತಿ ವುತ್ತೇ ಕಥಿನಂ ಅತ್ಥತಂ ವಾ ಹೋತು ಅನತ್ಥತಂ ವಾ ಅತೀತವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಾನಮೇವ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಗಿಮ್ಹಾನಂ ಪಠಮದಿವಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ವುತ್ತೇ ಪನ ಮಾತಿಕಾ ಆರೋಪೇತಬ್ಬಾ – ‘‘ಅತೀತವಸ್ಸಾವಾಸಸ್ಸ ಪಞ್ಚ ಮಾಸಾ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಾ, ಅನಾಗತೋ ಚತುಮಾಸಚ್ಚಯೇನ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಕತರವಸ್ಸಾವಾಸಸ್ಸ ದೇತೀ’’ತಿ? ಸಚೇ ‘‘ಅತೀತವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಾನಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವದತಿ, ತಂಅನ್ತೋವಸ್ಸಂವುಟ್ಠಾನಮೇವ ಪಾಪುಣಾತಿ, ದಿಸಾಪಕ್ಕನ್ತಾನಮ್ಪಿ ಸಭಾಗಾ ಗಣ್ಹಿತುಂ ಲಭನ್ತಿ.

ಸಚೇ ‘‘ಅನಾಗತೇ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವದತಿ, ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕದಿವಸೇ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಅಥ ‘‘ಅಗುತ್ತೋ ವಿಹಾರೋ, ಚೋರಭಯಂ ಅತ್ಥಿ, ನ ಸಕ್ಕಾ ಠಪೇತುಂ, ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ವಾ ಆಹಿಣ್ಡಿತು’’ನ್ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಸಮ್ಪತ್ತಾನಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವದತಿ, ಭಾಜೇತ್ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ವದತಿ ‘‘ಇತೋ ಮೇ ಭನ್ತೇ ತತಿಯೇ ವಸ್ಸೇ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಂ ನ ದಿನ್ನಂ, ತಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇ ವುಟ್ಠಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಸಚೇ ತೇ ದಿಸಾ ಪಕ್ಕನ್ತಾ, ಅಞ್ಞೋ ವಿಸ್ಸಾಸಿಕೋ ಗಣ್ಹಾತಿ, ದಾತಬ್ಬಂ. ಅಥ ಏಕೋಯೇವ ಅವಸಿಟ್ಠೋ, ಸೇಸಾ ಕಾಲಙ್ಕತಾ, ಸಬ್ಬಂ ಏಕಸ್ಸೇವ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಸಚೇ ಏಕೋಪಿ ನತ್ಥಿ, ಸಙ್ಘಿಕಂ ಹೋತಿ, ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೇಹಿ ಭಾಜೇತಬ್ಬಂ.

ಆದಿಸ್ಸ ದೇತೀತಿ ಆದಿಸಿತ್ವಾ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ದೇತಿ; ಯಾಗುಯಾ ವಾತಿಆದೀಸು ಅಯಮತ್ಥೋ – ಯಾಗುಯಾ ವಾ…ಪೇ… ಭೇಸಜ್ಜೇ ವಾ ಆದಿಸ್ಸ ದೇತಿ. ತತ್ರಾಯಂ ಯೋಜನಾ – ಭಿಕ್ಖೂ ಅಜ್ಜತನಾಯ ವಾ ಸ್ವಾತನಾಯ ವಾ ಯಾಗುಯಾ ನಿಮನ್ತೇತ್ವಾ ತೇಸಂ ಘರಂ ಪವಿಟ್ಠಾನಂ ಯಾಗುಂ ದೇತಿ, ಯಾಗುಂ ದತ್ವಾ ಪೀತಾಯ ಯಾಗುಯಾ ‘‘ಇಮಾನಿ ಚೀವರಾನಿ, ಯೇಹಿ ಮಯ್ಹಂ ಯಾಗು ಪೀತಾ, ತೇಸಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ದೇತಿ, ಯೇಹಿ ನಿಮನ್ತಿತೇಹಿ ಯಾಗು ಪೀತಾ, ತೇಸಂಯೇವ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಯೇಹಿ ಪನ ಭಿಕ್ಖಾಚಾರವತ್ತೇನ ಘರದ್ವಾರೇನ ಗಚ್ಛನ್ತೇಹಿ ವಾ ಘರಂ ಪವಿಟ್ಠೇಹಿ ವಾ ಯಾಗು ಲದ್ಧಾ, ಯೇಸಂ ವಾ ಆಸನಸಾಲತೋ ಪತ್ತಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸೇಹಿ ನೀತಾ, ಯೇಸಂ ವಾ ಥೇರೇಹಿ ಪೇಸಿತಾ, ತೇಸಂ ನ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಸಚೇ ಪನ ನಿಮನ್ತಿತಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಅಞ್ಞೇಪಿ ಬಹೂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಅನ್ತೋಗೇಹಞ್ಚ ಬಹಿಗೇಹಞ್ಚ ಪೂರೇತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನಾ, ದಾಯಕೋ ಚ ಏವಂ ವದತಿ – ‘‘ನಿಮನ್ತಿತಾ ವಾ ಹೋನ್ತು ಅನಿಮನ್ತಿತಾ ವಾ, ಯೇಸಂ ಮಯಾ ಯಾಗು ದಿನ್ನಾ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಇಮಾನಿ ವತ್ಥಾನಿ ಹೋನ್ತೂ’’ತಿ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾಪುಣನ್ತಿ. ಯೇಹಿ ಪನ ಥೇರಾನಂ ಹತ್ಥತೋ ಯಾಗು ಲದ್ಧಾ, ತೇಸಂ ನ ಪಾಪುಣನ್ತಿ. ಅಥ ಸೋ ‘‘ಯೇಹಿ ಮಯ್ಹಂ ಯಾಗು ಪೀತಾ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಹೋನ್ತೂ’’ತಿ ವದತಿ, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾಪುಣನ್ತಿ. ಭತ್ತಖಾದನೀಯೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

ಚೀವರೇ ವಾತಿ ಪುಬ್ಬೇಪಿ ಯೇನ ವಸ್ಸಂ ವಾಸೇತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಚೀವರಂ ದಿನ್ನಪುಬ್ಬಂ ಹೋತಿ, ಸೋ ಚೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಭೋಜೇತ್ವಾ ವದತಿ – ‘‘ಯೇಸಂ ಮಯಾ ಪುಬ್ಬೇ ಚೀವರಂ ದಿನ್ನಂ, ತೇಸಂಯೇವ ಇಮಂ ಚೀವರಂ ವಾ ಸುತ್ತಂ ವಾ ಸಪ್ಪಿಮಧುಫಾಣಿತಾದೀನಿ ವಾ ಹೋನ್ತೂ’’ತಿ, ಸಬ್ಬಂ ತೇಸಂಯೇವ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಸೇನಾಸನೇ ವಾತಿ ಯೋ ಮಯಾ ಕಾರಿತೇ ವಿಹಾರೇ ವಾ ಪರಿವೇಣೇ ವಾ ವಸತಿ, ತಸ್ಸಿದಂ ಹೋತೂ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ತಸ್ಸೇವ ಹೋತಿ. ಭೇಸಜ್ಜೇ ವಾತಿ ‘‘ಮಯಂ ಕಾಲೇನ ಕಾಲಂ ಥೇರಾನಂ ಸಪ್ಪಿಆದೀನಿ ಭೇಸಜ್ಜಾನಿ ದೇಮ, ಯೇಹಿ ತಾನಿ ಲದ್ಧಾನಿ, ತೇಸಂಯೇವಿದಂ ಹೋತೂ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ತೇಸಂಯೇವ ಹೋತಿ.

ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ದೇತೀತಿ ‘‘ಇಮಂ ಚೀವರಂ ಇತ್ಥನ್ನಾಮಸ್ಸ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ಏವಂ ಪರಮ್ಮುಖಾ ವಾ ಪಾದಮೂಲೇ ಠಪೇತ್ವಾ ‘‘ಇಮಂ ಭನ್ತೇ ತುಮ್ಹಾಕಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ಏವಂ ಸಮ್ಮುಖಾ ವಾ ದೇತಿ. ಸಚೇ ಪನ ‘‘ಇದಂ ತುಮ್ಹಾಕಞ್ಚ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾನಞ್ಚ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ಏವಂ ವದತಿ, ಥೇರಸ್ಸ ಚ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾನಞ್ಚ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಉದ್ದೇಸಂ ಗಹೇತುಂ ಆಗತೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಚ ಅತ್ಥಿ, ತಸ್ಸಾಪಿ ಪಾಪುಣಾತಿ. ‘‘ತುಮ್ಹೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ನಿಬದ್ಧಚಾರಿಕಭಿಕ್ಖೂನಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಉದ್ದೇಸನ್ತೇವಾಸಿಕಾನಂ ವತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಉದ್ದೇಸಪರಿಪುಚ್ಛಾದೀನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಚರನ್ತಾನಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ಅಯಂ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ದೇತೀತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪದೇ ವಿನಿಚ್ಛಯೋ. ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವಾತಿ.

ಚೀವರಕ್ಖನ್ಧಕವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.