೭. ಕಥಿನಕ್ಖನ್ಧಕಂ

ಕಥಿನಾನುಜಾನನಕಥಾ

೩೦೬. ಕಥಿನಕ್ಖನ್ಧಕೇ – ಪಾವೇಯ್ಯಕಾತಿ ಪಾವೇಯ್ಯರಟ್ಠವಾಸಿನೋ. ಪಾವೇಯ್ಯಂ ನಾಮ ಕೋಸಲೇಸು ಪಚ್ಛಿಮದಿಸಾಭಾಗೇ ರಟ್ಠಂ; ತತ್ಥ ವಾಸಿನೋತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಕೋಸಲರಞ್ಞೋ ಏಕಪಿತುಕಭಾತೂನಂ ಭದ್ದವಗ್ಗಿಯತ್ಥೇರಾನಂ ಏತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ತೇಸು ಸಬ್ಬಜೇಟ್ಠಕೋ ಅನಾಗಾಮೀ, ಸಬ್ಬಪಚ್ಛಿಮಕೋ ಸೋತಾಪನ್ನೋ, ಏಕೋಪಿ ಅರಹಾ ವಾ ಪುಥುಜ್ಜನೋ ವಾ ನತ್ಥಿ. ಆರಞ್ಞಿಕಾತಿ ಧುತಙ್ಗಸಮಾದಾನವಸೇನ ಆರಞ್ಞಿಕಾ; ನ ಅರಞ್ಞವಾಸಮತ್ತೇನ. ಪಿಣ್ಡಪಾತಿಕಾದಿಭಾವೇಪಿ ತೇಸಂ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಸೀಸವಸೇನ ಚೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಇಮೇ ಪನ ತೇರಸಾಪಿ ಧುತಙ್ಗಾನಿ ಸಮಾದಾಯೇವ ವತ್ತನ್ತಿ. ಉದಕಸಙ್ಗಹೇತಿ ಉದಕೇನ ಸಙ್ಗಹಿತೇ ಘಟಿತೇ ಸಂಸಟ್ಠೇ; ಥಲೇ ಚ ನಿನ್ನೇ ಚ ಏಕೋದಕೀಭೂತೇತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಉದಕಚಿಕ್ಖಲ್ಲೇತಿ ಅಕ್ಕನ್ತಅಕ್ಕನ್ತಟ್ಠಾನೇ ಉದಕಚಿಕ್ಖಲ್ಲೋ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಯಾವ ಆನಿಸದಾ ಪಹರತಿ, ಈದಿಸೇ ಚಿಕ್ಖಲ್ಲೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ಓಕಪುಣ್ಣೇಹೀತಿ ಉದಕಪುಣ್ಣೇಹಿ. ತೇಸಂ ಕಿರ ಚೀವರಾನಿ ಘನಾನಿ, ತೇಸು ಪತಿತಂ ಉದಕಂ ನ ಪಗ್ಘರತಿ ಘನತ್ತಾ ಪುಟಬದ್ಧಂ ವಿಯ ತಿಟ್ಠತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಓಕಪುಣ್ಣೇಹಿ ಚೀವರೇಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಓಘಪುಣ್ಣೇಹೀ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ.

ಅವಿವದಮಾನಾ ವಸ್ಸಂ ವಸಿಮ್ಹಾತಿ ಏತ್ಥ ಆಗನ್ತುಕಟ್ಠಾನೇ ಸೇನಾಸನಫಾಸುತಾಯ ಅಭಾವೇನ ಚ ಭಗವತೋ ದಸ್ಸನಾಲಾಭೇನ ಉಕ್ಕಣ್ಠಿತತಾಯ ಚ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಫಾಸುಂ ನ ವಸಿಂಸು, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಅವಿವದಮಾನಾ ಫಾಸುಕಂ ವಸ್ಸಂ ವಸಿಮ್ಹಾ’’ತಿ ನಾವೋಚುಂ. ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾತಿ ಭಗವಾ ತೇಸಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅನಮತಗ್ಗಿಯಕಥಂ ಕಥೇಸಿ. ತೇ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಕಥಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನಟ್ಠಾನತೋಯೇವ ಆಕಾಸೇ ಉಪ್ಪತಿತ್ವಾ ಅಗಮಂಸು, ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಧಮ್ಮಿಂ ಕಥಂ ಕತ್ವಾ’’ತಿ. ತತೋ ಭಗವಾ ‘‘ಸಚೇ ಕಥಿನತ್ಥಾರೋ ಪಞ್ಞತ್ತೋ ಅಭವಿಸ್ಸ, ಏತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಏಕಂ ಚೀವರಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸನ್ತರುತ್ತರೇನ ಆಗಚ್ಛನ್ತಾ ನ ಏವಂ ಕಿಲನ್ತಾ ಅಸ್ಸು, ಕಥಿನತ್ಥಾರೋ ಚ ನಾಮೇಸ ಸಬ್ಬಬುದ್ಧೇಹಿ ಅನುಞ್ಞಾತೋ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಕಥಿನತ್ಥಾರಂ ಅನುಜಾನಿತುಕಾಮೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಆಮನ್ತೇಸಿ, ಆಮನ್ತೇತ್ವಾ ಚ ಪನ ‘‘ಅನುಜಾನಾಮಿ ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿಆದಿಮಾಹ.

ತತ್ಥ ಅತ್ಥತಕಥಿನಾನಂ ವೋತಿ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ ವೋಕಾರೋ; ಅತ್ಥತಕಥಿನಾನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏವಞ್ಹಿ ಸತಿ ಪರತೋ ‘‘ಸೋ ನೇಸಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಯುಜ್ಜತಿ. ಅಥ ವಾ ವೋತಿ ಸಾಮಿವಚನಮೇವೇತಂ. ಸೋ ನೇಸನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ಸೋ ಚೀವರುಪ್ಪಾದೋ ಯೇ ಅತ್ಥತಕಥಿನಾ, ತೇಸಂ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ತತ್ಥ ಅನಾಮನ್ತಚಾರೋತಿ ಯಾವ ಕಥಿನಂ ನ ಉದ್ಧರಿಯತಿ, ತಾವ ಅನಾಮನ್ತೇತ್ವಾ ಚರಣಂ ಕಪ್ಪಿಸ್ಸತಿ, ಚಾರಿತ್ತಸಿಕ್ಖಾಪದೇನ ಅನಾಪತ್ತಿ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಸಮಾದಾನಚಾರೋತಿ ತಿಚೀವರಂ ಅಸಮಾದಾಯ ಚರಣಂ; ಚೀವರವಿಪ್ಪವಾಸೋ ಕಪ್ಪಿಸ್ಸತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಗಣಭೋಜನನ್ತಿ ಗಣಭೋಜನಮ್ಪಿ ಕಪ್ಪಿಸ್ಸತಿ. ಯಾವದತ್ಥಚೀವರನ್ತಿ ಯಾವತ್ತಕೇನ ಚೀವರೇನ ಅತ್ಥೋ, ತಾವತ್ತಕಂ ಅನಧಿಟ್ಠಿತಂ ಅವಿಕಪ್ಪಿತಂ ಕಪ್ಪಿಸ್ಸತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯೋ ಚ ತತ್ಥ ಚೀವರುಪ್ಪಾದೋತಿ ತತ್ಥ ಕಥಿನತ್ಥತಸೀಮಾಯಂ ಮತಕಚೀವರಂ ವಾ ಹೋತು ಸಙ್ಘಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ದಿನ್ನಂ ವಾ ಸಙ್ಘಿಕೇನ ತತ್ರುಪ್ಪಾದೇನ ಆಭತಂ ವಾ, ಯೇನ ಕೇನಚಿ ಆಕಾರೇನ ಯಂ ಸಙ್ಘಿಕಚೀವರಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ತಂ ತೇಸಂ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಏವಞ್ಚ ಪನ ಭಿಕ್ಖವೇ ಕಥಿನಂ ಅತ್ಥರಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಕಥಿನತ್ಥಾರಂ ಕೇ ಲಭನ್ತಿ, ಕೇ ನ ಲಭನ್ತೀತಿ? ಗಣನವಸೇನ ತಾವ ಪಚ್ಛಿಮಕೋಟಿಯಾ ಪಞ್ಚ ಜನಾ ಲಭನ್ತಿ, ಉದ್ಧಂ ಸತಸಹಸ್ಸಮ್ಪಿ, ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಹೇಟ್ಠಾ ನ ಲಭನ್ತಿ. ವುತ್ಥವಸ್ಸವಸೇನ ಪುರಿಮಿಕಾಯ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಪಠಮಪವಾರಣಾಯ ಪವಾರಿತಾ ಲಭನ್ತಿ, ಛಿನ್ನವಸ್ಸಾ ವಾ ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾಯ ಉಪಗತಾ ವಾ ನ ಲಭನ್ತಿ, ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ವುತ್ಥವಸ್ಸಾಪಿ ನ ಲಭನ್ತೀತಿ ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ವುತ್ತಂ. ಪುರಿಮಿಕಾಯ ಉಪಗತಾನಂ ಪನ ಸಬ್ಬೇ ಗಣಪೂರಕಾ ಹೋನ್ತಿ, ಆನಿಸಂಸಂ ನ ಲಭನ್ತಿ, ಆನಿಸಂಸೋ ಇತರೇಸಂಯೇವ ಹೋತಿ. ಸಚೇ ಪುರಿಮಿಕಾಯ ಉಪಗತಾ ಚತ್ತಾರೋ ವಾ ಹೋನ್ತಿ ತಯೋ ವಾ ದ್ವೇ ವಾ ಏಕೋ ವಾ, ಇತರೇ ಗಣಪೂರಕೇ ಕತ್ವಾ ಕಥಿನಂ ಅತ್ಥರಿತಬ್ಬಂ. ಅಥ ಚತ್ತಾರೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಪಗತಾ, ಏಕೋ ಪರಿಪುಣ್ಣವಸ್ಸೋ ಸಾಮಣೇರೋ, ಸೋ ಚೇ ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾಯ ಉಪಸಮ್ಪಜ್ಜತಿ, ಗಣಪೂರಕೋ ಚೇವ ಹೋತಿ, ಆನಿಸಂಸಞ್ಚ ಲಭತಿ. ತಯೋ ಭಿಕ್ಖೂ ದ್ವೇ ಸಾಮಣೇರಾ, ದ್ವೇ ಭಿಕ್ಖೂ ತಯೋ ಸಾಮಣೇರಾ, ಏಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಚತ್ತಾರೋ ಸಾಮಣೇರಾತಿ ಏತ್ಥಾಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಸಚೇ ಪುರಿಮಿಕಾಯ ಉಪಗತಾ ಕಥಿನತ್ಥಾರಕುಸಲಾ ನ ಹೋನ್ತಿ, ಅತ್ಥಾರಕುಸಲಾ ಖನ್ಧಕಭಾಣಕಥೇರಾ ಪರಿಯೇಸಿತ್ವಾ ಆನೇತಬ್ಬಾ. ಕಮ್ಮವಾಚಂ ಸಾವೇತ್ವಾ ಕಥಿನಂ ಅತ್ಥರಾಪೇತ್ವಾ ದಾನಞ್ಚ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಗಮಿಸ್ಸನ್ತಿ. ಆನಿಸಂಸೋ ಪನ ಇತರೇಸಂಯೇವ ಹೋತಿ.

ಕಥಿನಂ ಕೇನ ದಿನ್ನಂ ವಟ್ಟತಿ? ಯೇನ ಕೇನಚಿ ದೇವೇನ ವಾ ಮನುಸ್ಸೇನ ವಾ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ವಾ ಸಹಧಮ್ಮಿಕಾನಂ ಅಞ್ಞತರೇನ ದಿನ್ನಂ ವಟ್ಟತಿ. ಕಥಿನದಾಯಕಸ್ಸ ವತ್ತಂ ಅತ್ಥಿ, ಸಚೇ ಸೋ ತಂ ಅಜಾನನ್ತೋ ಪುಚ್ಛತಿ – ‘‘ಭನ್ತೇ ಕಥಂ ಕಥಿನಂ ದಾತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ತಸ್ಸ ಏವಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ – ‘‘ತಿಣ್ಣಂ ಚೀವರಾನಂ ಅಞ್ಞತರಪ್ಪಹೋನಕಂ ಸೂರಿಯುಗ್ಗಮನಸಮಯೇ ವತ್ಥಂ ‘ಕಥಿನಚೀವರಂ ದೇಮಾ’ತಿ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ತಸ್ಸ ಪರಿಕಮ್ಮತ್ಥಂ ಏತ್ತಕಾ ನಾಮ ಸೂಚಿಯೋ, ಏತ್ತಕಂ ಸುತ್ತಂ, ಏತ್ತಕಂ ರಜನಂ, ಪರಿಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತಾನಂ ಏತ್ತಕಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಯಾಗುಭತ್ತಞ್ಚ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ.

ಕಥಿನತ್ಥಾರಕೇನಾಪಿ ಧಮ್ಮೇನ ಸಮೇನ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಕಥಿನಂ ಅತ್ಥರನ್ತೇನ ವತ್ತಂ ಜಾನಿತಬ್ಬಂ. ತನ್ತವಾಯಗೇಹತೋ ಹಿ ಆಭತಸನ್ತಾನೇನೇವ ಖಲಿಮಕ್ಖಿತಸಾಟಕೋ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಮಲೀನಸಾಟಕೋಪಿ ನ ವಟ್ಟತಿ, ತಸ್ಮಾ ಕಥಿನತ್ಥಾರಸಾಟಕಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಸುಟ್ಠು ಧೋವಿತ್ವಾ ಸೂಚಿಆದೀನಿ ಚೀವರಕಮ್ಮೂಪಕರಣಾನಿ ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಬಹೂಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ತದಹೇವ ಸಿಬ್ಬಿತ್ವಾ ನಿಟ್ಠಿತಸೂಚಿಕಮ್ಮಂ ರಜಿತ್ವಾ ಕಪ್ಪಬಿನ್ದುಂ ದತ್ವಾ ಕಥಿನಂ ಅತ್ಥರಿತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ತಸ್ಮಿಂ ಅನತ್ಥತೇಯೇವ ಅಞ್ಞಂ ಕಥಿನಸಾಟಕಂ ಆಹರತಿ, ಅಞ್ಞಾನಿ ಚ ಬಹೂನಿ ಕಥಿನಾನಿಸಂಸವತ್ಥಾನಿ ದೇತಿ, ಯೋ ಆನಿಸಂಸಂ ಬಹುಂ ದೇತಿ, ತಸ್ಸ ಸನ್ತಕೇನೇವ ಅತ್ಥರಿತಬ್ಬಂ. ಇತರೋ ಯಥಾ ತಥಾ ಓವದಿತ್ವಾ ಸಞ್ಞಾಪೇತಬ್ಬೋ.

ಕಥಿನಂ ಪನ ಕೇನ ಅತ್ಥರಿತಬ್ಬಂ? ಯಸ್ಸ ಸಙ್ಘೋ ಕಥಿನಚೀವರಂ ದೇತಿ. ಸಙ್ಘೇನ ಪನ ಕಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬಂ? ಯೋ ಜಿಣ್ಣಚೀವರೋ ಹೋತಿ. ಸಚೇ ಬಹೂ ಜಿಣ್ಣಚೀವರಾ ಹೋನ್ತಿ, ವುಡ್ಢಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬಂ. ವುಡ್ಢೇಸುಪಿ ಯೋ ಮಹಾಪರಿಸೋ ತದಹೇವ ಚೀವರಂ ಕತ್ವಾ ಅತ್ಥರಿತುಂ ಸಕ್ಕೋತಿ, ತಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ವುಡ್ಢೋ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ ನವಕತರೋ ಸಕ್ಕೋತಿ, ತಸ್ಸ ದಾತಬ್ಬಂ. ಅಪಿಚ ಸಙ್ಘೇನ ಮಹಾಥೇರಸ್ಸ ಸಙ್ಗಹಂ ಕಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಭನ್ತೇ ಗಣ್ಹಥ, ಮಯಂ ಕತ್ವಾ ದಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ. ತೀಸು ಚೀವರೇಸು ಯಂ ಜಿಣ್ಣಂ ಹೋತಿ, ತದತ್ಥಾಯ ದಾತಬ್ಬಂ. ಪಕತಿಯಾ ದುಪಟ್ಟಚೀವರಸ್ಸ ದುಪಟ್ಟತ್ಥಾಯೇವ ದಾತಬ್ಬಂ. ಸಚೇಪಿಸ್ಸ ಏಕಪಟ್ಟಚೀವರಂ ಘನಂ ಹೋತಿ, ಕಥಿನಸಾಟಕೋ ಚ ಪೇಲವೋ, ಸಾರುಪ್ಪತ್ಥಾಯ ದುಪಟ್ಟಪ್ಪಹೋನಕಮೇವ ದಾತಬ್ಬಂ, ‘‘ಅಹಂ ಅಲಭನ್ತೋ ಏಕಪಟ್ಟಂ ಪಾರುಪಾಮೀ’’ತಿ ವದನ್ತಸ್ಸಾಪಿ ದುಪಟ್ಟಂ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಯೋ ಪನ ಲೋಭಪಕತಿಕೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ನ ದಾತಬ್ಬಂ. ತೇನಾಪಿ ‘‘ಕಥಿನಂ ಅತ್ಥರಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಸಿಬ್ಬಿತ್ವಾ ದ್ವೇ ಚೀವರಾನಿ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ನ ಗಹೇತಬ್ಬಂ. ಯಸ್ಸ ಪನ ದೀಯತಿ, ತಸ್ಸ ಯೇನ ವಿಧಿನಾ ದಾತಬ್ಬಂ, ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಏವಞ್ಚ ಪನ ಭಿಕ್ಖವೇ ಕಥಿನಂ ಅತ್ಥರಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಆರಭಿತ್ವಾ ಸುಣಾತು ಮೇ ಭನ್ತೇತಿಆದಿಕಾ ದಾನಕಮ್ಮವಾಚಾ ತಾವ ವುತ್ತಾ.

ಏವಂ ದಿನ್ನೇ ಪನ ಕಥಿನೇ ಸಚೇ ತಂ ಕಥಿನದುಸ್ಸಂ ನಿಟ್ಠಿತಪರಿಕಮ್ಮಮೇವ ಹೋತಿ, ಇಚ್ಚೇತಂ ಕುಸಲಂ. ನೋ ಚೇ ನಿಟ್ಠಿತಪರಿಕಮ್ಮಂ ಹೋತಿ, ‘‘ಅಹಂ ಥೇರೋ’’ತಿ ವಾ ‘‘ಬಹುಸ್ಸುತೋ’’ತಿ ವಾ ಏಕೇನಾಪಿ ಅಕಾತುಂ ನ ಲಬ್ಭತಿ, ಸಬ್ಬೇಹೇವ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಧೋವನಸಿಬ್ಬನರಜನಾನಿ ನಿಟ್ಠಾಪೇತಬ್ಬಾನಿ. ಇದಞ್ಹಿ ಕಥಿನವತ್ತಂ ನಾಮ ಬುದ್ಧಪ್ಪಸತ್ಥಂ. ಅತೀತೇ ಪದುಮುತ್ತರೋಪಿ ಭಗವಾ ಕಥಿನವತ್ತಂ ಅಕಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕಿರ ಅಗ್ಗಸಾವಕೋ ಸುಜಾತತ್ಥೇರೋ ನಾಮ ಕಥಿನಂ ಗಣ್ಹಿ, ತಂ ಸತ್ಥಾ ಅಟ್ಠಸಟ್ಠಿಯಾ ಭಿಕ್ಖುಸತಸಹಸ್ಸೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಅಕಾಸಿ.

ಕತಪರಿಯೋಸಿತಂ ಪನ ಕಥಿನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅತ್ಥಾರಕೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ‘‘ಸಚೇ ಸಙ್ಘಾಟಿಯಾ ಕಥಿನಂ ಅತ್ಥರಿತುಕಾಮೋ ಹೋತಿ, ಪೋರಾಣಿಕಾ ಸಙ್ಘಾಟಿ ಪಚ್ಚುದ್ಧರಿತಬ್ಬಾ, ನವಾ ಸಙ್ಘಾಟಿ ಅಧಿಟ್ಠಾತಬ್ಬಾ. ‘ಇಮಾಯ ಸಙ್ಘಾಟಿಯಾ ಕಥಿನಂ ಅತ್ಥರಾಮೀ’ತಿ ವಾಚಾ ಭಿನ್ದಿತಬ್ಬಾ’’ತಿಆದಿನಾ ಪರಿವಾರೇ ವುತ್ತವಿಧಾನೇನ ಕಥಿನಂ ಅತ್ಥರಿತಬ್ಬಂ. ಅತ್ಥರಿತ್ವಾ ಚ ಪನ ‘‘ತೇನ ಕಥಿನತ್ಥಾರಕೇನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಅತ್ಥತಂ ಭನ್ತೇ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಥಿನಂ, ಧಮ್ಮಿಕೋ ಕಥಿನತ್ಥಾರೋ, ಅನುಮೋದಥಾ’ತಿ ತೇಹಿ ಅನುಮೋದಕೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಏಕಂಸಂ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಕರಿತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಏವಮಸ್ಸ ವಚನೀಯೋ – ‘ಅತ್ಥತಂ ಆವುಸೋ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಕಥಿನಂ, ಧಮ್ಮಿಕೋ ಕಥಿನತ್ಥಾರೋ, ಅನುಮೋದಾಮಾ’’ತಿ ಏವಮಾದಿನಾ ಪರಿವಾರೇ ವುತ್ತವಿಧಾನೇನೇವ ಅನುಮೋದಾಪೇತಬ್ಬಂ, ಇತರೇಹಿ ಚ ಅನುಮೋದಿತಬ್ಬಂ. ಏವಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಅತ್ಥತಂ ಹೋತಿ ಕಥಿನಂ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ ಪರಿವಾರೇ ‘‘ದ್ವಿನ್ನಂ ಪುಗ್ಗಲಾನಂ ಅತ್ಥತಂ ಹೋತಿ ಕಥಿನಂ – ಅತ್ಥಾರಕಸ್ಸ ಚ ಅನುಮೋದಕಸ್ಸ ಚಾ’’ತಿ (ಪರಿ. ೪೦೩). ಪುನಪಿ ವುತ್ತಂ – ‘‘ನ ಸಙ್ಘೋ ಕಥಿನಂ ಅತ್ಥರತಿ, ನ ಗಣೋ ಕಥಿನಂ ಅತ್ಥರತಿ, ಪುಗ್ಗಲೋ ಕಥಿನಂ ಅತ್ಥರತಿ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅನುಮೋದನಾ ಗಣಸ್ಸ ಅನುಮೋದನಾ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಅತ್ಥಾರಾ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅತ್ಥತಂ ಹೋತಿ ಕಥಿನಂ, ಗಣಸ್ಸ ಅತ್ಥತಂ ಹೋತಿ ಕಥಿನಂ, ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಅತ್ಥತಂ ಹೋತಿ ಕಥಿನಂ’’ತಿ (ಪರಿ. ೪೧೪).

ಏವಂ ಅತ್ಥತೇ ಪನ ಕಥಿನೇ ಸಚೇ ಕಥಿನಚೀವರೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಆಭತಂ ಆನಿಸಂಸಂ ದಾಯಕಾ ‘‘ಯೇನ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಕಥಿನಂ ಗಹಿತಂ, ತಸ್ಸೇವ ದೇಮಾ’’ತಿ ದೇನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಅನಿಸ್ಸರೋ. ಅಥ ಅವಿಚಾರೇತ್ವಾವ ದತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ ಇಸ್ಸರೋ. ತಸ್ಮಾ ಸಚೇ ಕಥಿನತ್ಥಾರಕಸ್ಸ ಸೇಸಚೀವರಾನಿಪಿ ದುಬ್ಬಲಾನಿ ಹೋನ್ತಿ, ಸಙ್ಘೇನ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ತೇಸಮ್ಪಿ ಅತ್ಥಾಯ ವತ್ಥಾನಿ ದಾತಬ್ಬಾನಿ. ಕಮ್ಮವಾಚಾ ಪನ ಏಕಾಯೇವ ವಟ್ಟತಿ. ಅವಸೇಸೇ ಕಥಿನಾನಿಸಂಸೇ ಬಲವವತ್ಥಾನಿ ವಸ್ಸಾವಾಸಿಕಟ್ಠಿತಿಕಾಯ ದಾತಬ್ಬಾನಿ, ಠಿತಿಕಾಯ ಅಭಾವೇ ಥೇರಾಸನತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ದಾತಬ್ಬಾನಿ, ಗರುಭಣ್ಡಂ ನ ಭಾಜೇತಬ್ಬಂ. ಸಚೇ ಪನ ಏಕಸೀಮಾಯ ಬಹೂ ವಿಹಾರಾ ಹೋನ್ತಿ, ಸಬ್ಬೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸನ್ನಿಪಾತೇತ್ವಾ ಏಕತ್ಥ ಕಥಿನಂ ಅತ್ಥರಿತಬ್ಬಂ, ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ಅತ್ಥರಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ.

೩೦೮. ಇದಾನಿ ಯಥಾ ಚ ಕಥಿನಂ ಅತ್ಥತಂ ಹೋತಿ, ಯಥಾ ಚ ಅನತ್ಥತಂ, ತಂ ವಿಧಿಂ ವಿತ್ಥಾರತೋ ದಸ್ಸೇತುಂ ಏವಞ್ಚ ಪನ ಭಿಕ್ಖವೇ ಅತ್ಥತಂ ಹೋತಿ ಕಥಿನಂ ಏವಂ ಅನತ್ಥತನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಅಕರಣೀಯಞ್ಚೇವ ಮಹಾಭೂಮಿಕಞ್ಚ ಅನತ್ಥತಲಕ್ಖಣಂ ತಾವ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ನ ಉಲ್ಲಿಖಿತಮತ್ತೇನಾತಿಆದಿಕೇ ಚತುವೀಸತಿ ಆಕಾರೇ ದಸ್ಸೇಸಿ. ತತೋ ಪರಂ ಅತ್ಥತಲಕ್ಖಣಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಅಹತೇನ ಅತ್ಥತನ್ತಿಆದಿಕೇ ಸತ್ತರಸ ಆಕಾರೇ ದಸ್ಸೇಸಿ. ಪರಿವಾರೇಪಿ ಹಿ ‘‘ಚತುವೀಸತಿಯಾ ಆಕಾರೇಹಿ ಅನತ್ಥತಂ ಹೋತಿ ಕಥಿನಂ, ಸತ್ತರಸಹಿ ಆಕಾರೇಹಿ ಅತ್ಥತಂ ಹೋತಿ ಕಥಿನ’’ನ್ತಿ ಇದಮೇವ ಲಕ್ಖಣಂ ವುತ್ತಂ.

ತತ್ಥ ಉಲ್ಲಿಖಿತಮತ್ತೇನಾತಿ ದೀಘತೋ ಚ ಪುಥುಲತೋ ಚ ಪಮಾಣಗ್ಗಹಣಮತ್ತೇನ. ಪಮಾಣಞ್ಹಿ ಗಣ್ಹನ್ತೋ ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಪದೇಸಸ್ಸ ಸಞ್ಜಾನನತ್ಥಂ ನಖಾದೀಹಿ ವಾ ಪರಿಚ್ಛೇದಂ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಉಲ್ಲಿಖತಿ, ನಲಾಟಾದೀಸು ವಾ ಘಂಸತಿ, ತಸ್ಮಾ ತಂ ಪಮಾಣಗ್ಗಹಣಂ ‘‘ಉಲ್ಲಿಖಿತಮತ್ತ’’ನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಧೋವನಮತ್ತೇನಾತಿ ಕಥಿನದುಸ್ಸಧೋವನಮತ್ತೇನ. ಚೀವರವಿಚಾರಣಮತ್ತೇನಾತಿ ‘‘ಪಞ್ಚಕಂ ವಾ ಸತ್ತಕಂ ವಾ ನವಕಂ ವಾ ಏಕಾದಸಕಂ ವಾ ಹೋತೂ’’ತಿ ಏವಂ ವಿಚಾರಿತಮತ್ತೇನ. ಛೇದನಮತ್ತೇನಾತಿ ಯಥಾವಿಚಾರಿತಸ್ಸ ವತ್ಥಸ್ಸ ಛೇದನಮತ್ತೇನ. ಬನ್ಧನಮತ್ತೇನಾತಿ ಮೋಘಸುತ್ತಕಾರೋಪನಮತ್ತೇನ. ಓವಟ್ಟಿಯಕರಣಮತ್ತೇನಾತಿ ಮೋಘಸುತ್ತಕಾನುಸಾರೇನ ದೀಘಸಿಬ್ಬಿತಮತ್ತೇನ. ಕಣ್ಡುಸಕರಣಮತ್ತೇನಾತಿ ಮುದ್ಧಿಯಪತ್ತಬನ್ಧನಮತ್ತೇನ. ದಳ್ಹೀಕಮ್ಮಕರಣಮತ್ತೇನಾತಿ ದ್ವೇ ಚಿಮಿಲಿಕಾಯೋ ಏಕತೋ ಕತ್ವಾ ಸಿಬ್ಬಿತಮತ್ತೇನ. ಅಥ ವಾ ಪಠಮಚಿಮಿಲಿಕಾ ಘಟೇತ್ವಾ ಠಪಿತಾ ಹೋತಿ, ಕಥಿನಸಾಟಕಂ ತಸ್ಸಾ ಕುಚ್ಛಿಚಿಮಿಲಿಕಂ ಕತ್ವಾ ಸಿಬ್ಬಿತಮತ್ತೇನಾತಿಪಿ ಅತ್ಥೋ. ಮಹಾಪಚ್ಚರಿಯಂ ‘‘ಪಕತಿಚೀವರಸ್ಸ ಉಪಸ್ಸಯದಾನೇನಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಕುರುನ್ದಿಯಂ ಪನ ‘‘ಪಕತಿಪತ್ತಬದ್ಧಚೀವರಂ ದುಪಟ್ಟಂ ಕಾತುಂ ಕುಚ್ಛಿಚಿಮಿಲಿಕಂ ಅಲ್ಲಿಯಾಪನಮತ್ತೇನಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಅನುವಾತಕರಣಮತ್ತೇನಾತಿ ಪಿಟ್ಠಿಅನುವಾತಾರೋಪನಮತ್ತೇನ. ಪರಿಭಣ್ಡಕರಣಮತ್ತೇನಾತಿ ಕುಚ್ಛಿಅನಉವಾತಾರೋಪನಮತ್ತೇನ. ಓವದ್ಧೇಯ್ಯಕರಣಮತ್ತೇನಾತಿ ಆಗನ್ತುಕಪತ್ತಾರೋಪನಮತ್ತೇನ. ಕಥಿನಚೀವರತೋ ವಾ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಮಿಂ ಅಕಥಿನಚೀವರೇ ಪತ್ತಾರೋಪನಮತ್ತೇನ.

ಕಮ್ಬಲಮದ್ದನಮತ್ತೇನಾತಿ ಏಕವಾರಂಯೇವ ರಜನೇ ಪಕ್ಖಿತ್ತೇನ ದನ್ತವಣ್ಣೇನ ಪಣ್ಡುಪಲಾಸವಣ್ಣೇನ ವಾ. ಸಚೇ ಪನ ಸಕಿಂ ವಾ ದ್ವಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವಾ ರತ್ತಮ್ಪಿ ಸಾರುಪ್ಪಂ ಹೋತಿ, ವಟ್ಟತಿ. ನಿಮಿತ್ತಕತೇನಾತಿ ‘‘ಇಮಿನಾ ದುಸ್ಸೇನ ಕಥಿನಂ ಅತ್ಥರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಏವಂ ನಿಮಿತ್ತಕತೇನ. ಏತ್ತಕಮೇವ ಹಿ ಪರಿವಾರೇ ವುತ್ತಂ. ಅಟ್ಠಕಥಾಸು ಪನ ‘‘ಅಯಂ ಸಾಟಕೋ ಸುನ್ದರೋ, ಸಕ್ಕಾ ಇಮಿನಾ ಕಥಿನಂ ಅತ್ಥರಿತು’ನ್ತಿ ಏವಂ ನಿಮಿತ್ತಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ಲದ್ಧೇನಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಪರಿಕಥಾಕತೇನಾತಿ ‘‘ಕಥಿನಂ ನಾಮ ದಾತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಕಥಿನದಾಯಕೋ ಬಹುಂ ಪುಞ್ಞಂ ಪಸವತೀ’’ತಿ ಏವಂ ಪರಿಕಥಾಯ ಉಪ್ಪಾದಿತೇನ. ಕಥಿನಂ ನಾಮ ಅತಿಉಕ್ಕಟ್ಠಂ ವಟ್ಟತಿ, ಮಾತರಮ್ಪಿ ವಿಞ್ಞಾಪೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಆಕಾಸತೋ ಓತಿಣ್ಣಸದಿಸಮೇವ ವಟ್ಟತೀತಿ. ಕುಕ್ಕುಕತೇನಾತಿ ತಾವಕಾಲಿಕೇನ. ಸನ್ನಿಧಿಕತೇನಾತಿ ಏತ್ಥ ದುವಿಧೋ ಸನ್ನಿಧಿ ಕರಣಸನ್ನಿಧಿ ಚ ನಿಚಯಸನ್ನಿಧಿ ಚ. ತತ್ಥ ತದಹೇವ ಅಕತ್ವಾ ಠಪೇತ್ವಾ ಕರಣಂ ಕರಣಸನ್ನಿಧಿ. ಸಙ್ಘೋ ಅಜ್ಜ ಕಥಿನದುಸ್ಸಂ ಲಭಿತ್ವಾ ಪುನದಿವಸೇ ದೇತಿ, ಅಯಂ ನಿಚಯಸನ್ನಿಧಿ.

ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯೇನಾತಿ ರತ್ತಿನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯೇನ. ಪರಿವಾರೇಪಿ ವುತ್ತಂ – ‘‘ನಿಸ್ಸಗ್ಗಿಯಂ ನಾಮ ಕರಿಯಮಾನೇ ಅರುಣಂ ಉಟ್ಠಹತೀ’’ತಿ. ಅಕಪ್ಪಕತೇನಾತಿ ಅನಾದಿನ್ನಕಪ್ಪಬಿನ್ದುನಾ. ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಙ್ಘಾಟಿಯಾತಿಆದೀಸು ಠಪೇತ್ವಾ ಸಙ್ಘಾಟಿಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಅನ್ತರವಾಸಕೇ ಅಞ್ಞೇನ ಪಚ್ಚತ್ಥರಣಾದಿನಾ ಅತ್ಥತಂ ಅನತ್ಥತಂ ಹೋತೀತಿ. ಅಞ್ಞತ್ರ ಪಞ್ಚಕೇನ ವಾ ಅತಿರೇಕಪಞ್ಚಕೇನ ವಾತಿ ಪಞ್ಚ ವಾ ಅತಿರೇಕಾನಿ ವಾ ಖಣ್ಡಾನಿ ಕತ್ವಾ ಮಹಾಮಣ್ಡಲಅಡ್ಢಮಣ್ಡಲಾನಿ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಕತೇನೇವ ವಟ್ಟತಿ. ಏವಞ್ಹಿ ಸಮಣ್ಡಲಿಕತಂ ಹೋತಿ, ತಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞೇನ ಅಚ್ಛಿನ್ನಕೇನ ವಾ ದ್ವತ್ತಿಚತುಖಣ್ಡೇನ ವಾ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಅಞ್ಞತ್ರ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಅತ್ಥಾರಾತಿ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಅತ್ಥಾರಂ ಠಪೇತ್ವಾ ನ ಅಞ್ಞೇನ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ವಾ ಗಣಸ್ಸ ವಾ ಅತ್ಥಾರೇನ ಅತ್ಥತಂ ಹೋತಿ. ನಿಸ್ಸೀಮಟ್ಠೋ ಅನುಮೋದತೀತಿ ಬಹಿಉಪಚಾರಸೀಮಾಯ ಠಿತೋ ಅನುಮೋದತಿ.

೩೦೯. ಅಹತೇನಾತಿ ಅಪರಿಭುತ್ತೇನ. ಅಹತಕಪ್ಪೇನಾತಿ ಅಹತಸದಿಸೇನ ಏಕವಾರಂ ವಾ ದ್ವಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವಾ ಧೋತೇನ. ಪಿಲೋತಿಕಾಯಾತಿ ಹತವತ್ಥಕಸಾಟಕೇನ. ಪಂಸುಕೂಲೇನಾತಿ ತೇವೀಸತಿಯಾ ಖೇತ್ತೇಸು ಉಪ್ಪನ್ನಪಂಸುಕೂಲೇನ. ಪಂಸುಕೂಲಿಕಭಿಕ್ಖುನಾ ಚೋಳಕಭಿಕ್ಖಂ ಆಹಿಣ್ಡಿತ್ವಾ ಲದ್ಧಚೋಳಕೇಹಿ ಕತಚೀವರೇನಾತಿಪಿ ಕುರುನ್ದಿಮಹಾಪಚ್ಚರೀಸು ವುತ್ತಂ. ಪಾಪಣಿಕೇನಾತಿ ಆಪಣದ್ವಾರೇ ಪತಿತಪಿಲೋತಿಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಕಥಿನತ್ಥಾಯ ದೇತಿ, ತೇನಾಪಿ ವಟ್ಟತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತವಿಪಲ್ಲಾಸೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪನ ಠಾನೇ ‘‘ಸಹ ಕಥಿನಸ್ಸ ಅತ್ಥಾರಾ ಕತಿ ಧಮ್ಮಾ ಜಾಯನ್ತೀ’’ತಿಆದಿ ಬಹುಅಟ್ಠಕಥಾಸು ವುತ್ತಂ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಪರಿವಾರೇ ಪಾಳಿಆರೂಳ್ಹಮೇವ, ತಸ್ಮಾ ತತ್ಥ ಆಗತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ನ ಹಿ ತೇನ ಇಧ ಅವುಚ್ಚಮಾನೇನ ಕಥಿನತ್ಥಾರಕಸ್ಸ ಕಿಞ್ಚಿ ಪರಿಹಾಯತಿ.

೩೧೦. ಏವಂ ಕಥಿನತ್ಥಾರಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಉಬ್ಭಾರಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ಕಥಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖವೇ ಉಬ್ಭತಂ ಹೋತಿ ಕಥಿನನ್ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಮಾತಿಕಾತಿ ಮಾತರೋ; ಜನೇತ್ತಿಯೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕಥಿನುಬ್ಭಾರಞ್ಹಿ ಏತಾ ಅಟ್ಠ ಜನೇತ್ತಿಯೋ. ತಾಸು ಪಕ್ಕಮನಂ ಅನ್ತೋ ಅಸ್ಸಾತಿ ಪಕ್ಕಮನನ್ತಿಕಾ. ಏವಂ ಸೇಸಾಪಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ.

ಆದಾಯಸತ್ತಕಕಥಾ

೩೧೧. ನ ಪಚ್ಚೇಸ್ಸನ್ತಿ ನ ಪುನ ಆಗಮಿಸ್ಸಂ. ಏತಸ್ಮಿಂ ಪನ ಪಕ್ಕಮನನ್ತಿಕೇ ಕಥಿನುದ್ಧಾರೇ ಪಠಮಂ ಚೀವರಪಲಿಬೋಧೋ ಛಿಜ್ಜತಿ, ಪಚ್ಛಾ ಆವಾಸಪಲಿಬೋಧೋ. ಏವಂ ಪಕ್ಕಮತೋ ಹಿ ಚೀವರಪಲಿಬೋಧೋ ಅನ್ತೋಸೀಮಾಯಮೇವ ಛಿಜ್ಜತಿ, ಆವಾಸಪಲಿಬೋಧೋ ಸೀಮಾತಿಕ್ಕಮೇ. ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ ಪರಿವಾರೇ –

‘‘ಪಕ್ಕಮನನ್ತಿಕೋ ಕಥಿನುದ್ಧಾರೋ, ವುತ್ತೋ ಆದಿಚ್ಚಬನ್ಧುನಾ;

ಏತಞ್ಚ ತಾಹಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಿಸ್ಸಂ, ಚೀವರಪಲಿಬೋಧೋ ಪಠಮಂ ಛಿಜ್ಜತಿ;

ಪಚ್ಛಾ ಆವಾಸಪಲಿಬೋಧೋ ಛಿಜ್ಜತೀ’’ತಿ. (ಪರಿ. ೪೧೫);

ಚೀವರಂ ಆದಾಯಾತಿ ಅಕತಚೀವರಂ ಆದಾಯ. ಬಹಿಸೀಮಗತಸ್ಸಾತಿ ಅಞ್ಞಂ ಸಾಮನ್ತವಿಹಾರಂ ಗತಸ್ಸ. ಏವಂ ಹೋತೀತಿ ತಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಸೇನಾಸನಫಾಸುಕಂ ವಾ ಸಹಾಯಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ವಾ ದಿಸ್ವಾ ಏವಂ ಹೋತಿ. ಏತಸ್ಮಿಂ ಪನ ನಿಟ್ಠಾನನ್ತಿಕೇ ಕಥಿನುದ್ಧಾರೇ ಆವಾಸಪಲಿಬೋಧೋ ಪಠಮಂ ಛಿಜ್ಜತಿ, ಸೋ ಹಿ ‘‘ನ ಪಚ್ಚೇಸ್ಸ’’ನ್ತಿ ಚಿತ್ತೇ ಉಪ್ಪನ್ನಮತ್ತೇಯೇವ ಛಿಜ್ಜತಿ. ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ –

‘‘ನಿಟ್ಠಾನನ್ತಿಕೋ ಕಥಿನುದ್ಧಾರೋ, ವುತ್ತೋ ಆದಿಚ್ಚಬನ್ಧುನಾ;

ಏತಞ್ಚ ತಾಹಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಿಸ್ಸಂ, ಆವಾಸಪಲಿಬೋಧೋ ಪಠಮಂ ಛಿಜ್ಜತಿ;

ಚೀವರೇ ನಿಟ್ಠಿತೇ ಚೀವರಪಲಿಬೋಧೋ ಛಿಜ್ಜತೀ’’ತಿ.

ಏತೇನ ನಯೇನ ಸೇಸಮಾತಿಕಾವಿಭಜನೇಪಿ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಅಯಂ ಪನ ವಿಸೇಸೋ – ‘‘ಸನ್ನಿಟ್ಠಾನನ್ತಿಕೇ ದ್ವೇಪಿ ಪಲಿಬೋಧಾ ನೇವಿಮಂ ಚೀವರಂ ಕಾರೇಸ್ಸಂ, ನ ಪಚ್ಚೇಸ್ಸನ್ತಿ ಚಿತ್ತೇ ಉಪ್ಪನ್ನಮತ್ತೇಯೇವ ಏಕತೋ ಛಿಜ್ಜನ್ತೀತಿ. ವುತ್ತಞ್ಹೇತಂ –

‘‘ಸನ್ನಿಟ್ಠಾನನ್ತಿಕೋ ಕಥಿನುದ್ಧಾರೋ, ವುತ್ತೋ ಆದಿಚ್ಚಬನ್ಧುನಾ;

ಏತಞ್ಚ ತಾಹಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜಿಸ್ಸಂ, ದ್ವೇ ಪಲಿಬೋಧಾ ಅಪುಬ್ಬಂ ಅಚರಿಮಂ ಛಿಜ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ.

ಏವಂ ಸಬ್ಬಕಥಿನುದ್ಧಾರೇಸು ಪಲಿಬೋಧುಪಚ್ಛೇದೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಸೋ ಪನ ಯಸ್ಮಾ ಇಮಿನಾ ಚ ವುತ್ತನಯೇನ ಪರಿವಾರೇ ಚ ಆಗತಭಾವೇನ ಸಕ್ಕಾ ಜಾನಿತುಂ, ತಸ್ಮಾ ವಿತ್ಥಾರತೋ ನ ವುತ್ತೋ. ಅಯಂ ಪನೇತ್ಥ ಸಙ್ಖೇಪೋ – ನಾಸನನ್ತಿಕೇ ಆವಾಸಪಲಿಬೋಧೋ ಪಠಮಂ ಛಿಜ್ಜತಿ, ಚೀವರೇ ನಟ್ಠೇ ಚೀವರಪಲಿಬೋಧೋ ಛಿಜ್ಜತಿ. ಯಸ್ಮಾ ಚೀವರೇ ನಟ್ಠೇ ಚೀವರಪಲಿಬೋಧೋ ಛಿಜ್ಜತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ನಾಸನನ್ತಿಕೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ.

ಸವನನ್ತಿಕೇ ಚೀವರಪಲಿಬೋಧೋ ಪಠಮಂ ಛಿಜ್ಜತಿ, ತಸ್ಮಾ ತಸ್ಸ ಸಹ ಸವನೇನ ಆವಾಸಪಲಿಬೋಧೋ ಛಿಜ್ಜತಿ.

ಆಸಾವಚ್ಛೇದಿಕೇ ಆವಾಸಪಲಿಬೋಧೋ ಪಠಮಂ ಛಿಜ್ಜತಿ. ಚೀವರಾಸಾಯ ಉಪಚ್ಛಿನ್ನಾಯ ಚೀವರಪಲಿಬೋಧೋ ಛಿಜ್ಜತಿ. ಅಯಂ ಪನ ಯಸ್ಮಾ ‘‘ಅನಾಸಾಯ ಲಭತಿ; ಆಸಾಯ ನ ಲಭತಿ; ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ ‘ಇಧೇವಿಮಂ ಚೀವರಂ ಕಾರೇಸ್ಸಂ, ನ ಪಚ್ಚೇಸ್ಸ’’’ನ್ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಇತರೇಹಿ ಉದ್ಧಾರೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ವೋಮಿಸ್ಸಕದೇಸನೋ ಅನೇಕಪ್ಪಭೇದೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಪರತೋ ವಿಸುಂ ವಿತ್ಥಾರೇತ್ವಾ ವುತ್ತೋ, ಇಧ ನ ವುತ್ತೋ. ಇಧ ಪನ ಸವನನ್ತಿಕಸ್ಸ ಅನನ್ತರಂ ಸೀಮಾತಿಕ್ಕನ್ತಿಕೋ ವುತ್ತೋ. ತತ್ಥ ಚೀವರಪಲಿಬೋಧೋ ಪಠಮಂ ಛಿಜ್ಜತಿ, ತಸ್ಸ ಬಹಿಸೀಮೇ ಆವಾಸಪಲಿಬೋಧೋ ಛಿಜ್ಜತಿ. ಸಹುಬ್ಭಾರೇ ದ್ವೇ ಪಲಿಬೋಧಾ ಅಪುಬ್ಬಂ ಅಚರಿಮಂ ಛಿಜ್ಜನ್ತೀತಿ.

೩೧೬-೩೨೫. ಏವಂ ಆದಾಯವಾರೇ ಸತ್ತಕಥಿನುದ್ಧಾರೇ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಪುನ ಸಮಾದಾಯವಾರೇಪಿ ವಿಪ್ಪಕತಚೀವರಸ್ಸ ಆದಾಯಸಮಾದಾಯವಾರೇಸುಪಿ ಯಥಾಸಮ್ಭವಂ ತೇಯೇವ ದಸ್ಸಿತಾ. ತತೋ ಪರಂ ಅನ್ತೋಸೀಮಾಯಂ ‘‘ಪಚ್ಚೇಸ್ಸಂ ನ ಪಚ್ಚೇಸ್ಸ’’ನ್ತಿ ಇಮಂ ವಿಧಿಂ ಅನಾಮಸಿತ್ವಾವ ‘‘ನ ಪಚ್ಚೇಸ್ಸ’’ನ್ತಿ ಇಮಮೇವ ಆಮಸಿತ್ವಾ ಅನಧಿಟ್ಠಿತೇನಾ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಚ ಯೇ ಯೇ ಯುಜ್ಜನ್ತಿ, ತೇ ತೇ ದಸ್ಸಿತಾ. ತತೋ ಪರಂ ‘‘ಚೀವರಾಸಾಯ ಪಕ್ಕಮತೀ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಇತರೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ವೋಮಿಸ್ಸಕನಯೇನ ಅನೇಕಕ್ಖತ್ತುಂ ಆಸಾವಚ್ಛೇದಿಕಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಪುನ ದಿಸಂಗಮಿಯವಸೇನ ಚ ಫಾಸುವಿಹಾರಿಕವಸೇನ ಚ ನಿಟ್ಠಾನನ್ತಿಕೇಸು ಯುಜ್ಜಮಾನಾ ಕಥಿನುದ್ಧಾರಾ ದಸ್ಸಿತಾ. ಏವಂ ಪಭೇದತೋ ಕಥಿನುದ್ಧಾರಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಯೇ ತೇನ ತೇನ ಕಥಿನುದ್ಧಾರೇನ ಪಲಿಬೋಧಾ ಛಿಜ್ಜನ್ತೀತಿ ವುತ್ತಾ, ತೇಸಂ ಪಟಿಪಕ್ಖೇ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ದ್ವೇಮೇ ಭಿಕ್ಖವೇ ಕಥಿನಸ್ಸ ಪಲಿಬೋಧಾತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಚತ್ತೇನಾತಿ ಯೇನ ಚಿತ್ತೇನ ಸೋ ಆವಾಸೋ ಚತ್ತೋ ಹೋತಿ, ತಂ ಚತ್ತಂ ನಾಮ, ತೇನ ಚತ್ತೇನ. ವನ್ತಮುತ್ತೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವಾತಿ.

ಕಥಿನಕ್ಖನ್ಧಕವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.