೪. ಪವಾರಣಾಕ್ಖನ್ಧಕಂ

ಅಫಾಸುಕವಿಹಾರಕಥಾ

೨೦೯. ಪವಾರಣಾಕ್ಖನ್ಧಕೇ – ನೇವ ಆಲಪೇಯ್ಯಾಮ ನ ಸಲ್ಲಪೇಯ್ಯಾಮಾತಿ ಏತ್ಥ ಆಲಾಪೋ ನಾಮ ಪಠಮವಚನಂ; ಸಲ್ಲಾಪೋ ಪಚ್ಛಿಮವಚನಂ. ಹತ್ಥವಿಲಙ್ಘಕೇನಾತಿ ಹತ್ಥುಕ್ಖೇಪಕೇನ. ಪಸುಸಂವಾಸನ್ತಿ ಪಸೂನಂ ವಿಯ ಸಂವಾಸಂ. ಪಸವೋಪಿ ಹಿ ಅತ್ತನೋ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಸುಖದುಕ್ಖಂ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸ್ಸ ನ ಆರೋಚೇನ್ತಿ, ಪಟಿಸನ್ಥಾರಂ ನ ಕರೋನ್ತಿ, ತಥಾ ಏತೇಪಿ ನ ಅಕಂಸು; ತಸ್ಮಾ ನೇಸಂ ಸಂವಾಸೋ ‘‘ಪಸುಸಂವಾಸೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಏಸ ನಯೋ ಸಬ್ಬತ್ಥ. ನ ಭಿಕ್ಖವೇ ಮೂಗಬ್ಬತಂ ತಿತ್ಥಿಯಸಮಾದಾನನ್ತಿ ‘‘ಇಮಂ ತೇಮಾಸಂ ನ ಕಥೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಏವರೂಪಂ ವತಸಮಾದಾನಂ ನ ಕಾತಬ್ಬಂ; ಅಧಮ್ಮಕತಿಕಾ ಹೇಸಾ. ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಾನುಲೋಮತಾತಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ವತ್ತುಂ ಅನುಲೋಮಭಾವೋ. ‘‘ವದನ್ತು ಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ’’ತಿ ಹಿ ವದನ್ತಂ ಸಕ್ಕಾ ಹೋತಿ ಕಿಞ್ಚಿ ವತ್ತುಂ; ನ ಇತರಂ. ಆಪತ್ತಿವುಟ್ಠಾನತಾ ವಿನಯಪುರೇಕ್ಖಾರತಾತಿ ಆಪತ್ತೀಹಿ ವುಟ್ಠಾನಭಾವೋ ವಿನಯಂ ಪುರತೋ ಕತ್ವಾ ಚರಣಭಾವೋ. ‘‘ವದನ್ತು ಮಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತೋ’’ತಿ ಹಿ ಏವಂ ವದನ್ತೋ ಆಪತ್ತೀಹಿ ವುಟ್ಠಹಿಸ್ಸತಿ, ವಿನಯಞ್ಚ ಪುರಕ್ಖತ್ವಾ ವಿಹರಿಸ್ಸತೀತಿ ವುಚ್ಚತಿ.

೨೧೦. ಸುಣಾತು ಮೇ ಭನ್ತೇ ಸಙ್ಘೋ ಅಜ್ಜ ಪವಾರಣಾ, ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ, ಸಙ್ಘೋ ಪವಾರೇಯ್ಯಾತಿ ಅಯಂ ಸಬ್ಬಸಙ್ಗಾಹಿಕಾ ನಾಮ ಞತ್ತಿ; ಏವಞ್ಹಿ ವುತ್ತೇ ತೇವಾಚಿಕಂ ದ್ವೇವಾಚಿಕಂ ಏಕವಾಚಿಕಞ್ಚ ಪವಾರೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ. ಸಮಾನವಸ್ಸಿಕಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ‘‘ತೇವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ತೇವಾಚಿಕಮೇವ ವಟ್ಟತಿ, ಅಞ್ಞಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ‘‘ದ್ವೇವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ದ್ವೇವಾಚಿಕಞ್ಚ ತೇವಾಚಿಕಞ್ಚ ವಟ್ಟತಿ, ಏಕವಾಚಿಕಞ್ಚ ಸಮಾನವಸ್ಸಿಕಞ್ಚ ನ ವಟ್ಟತಿ. ‘‘ಏಕವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಏಕವಾಚಿಕ-ದ್ವೇವಾಚಿಕ-ತೇವಾಚಿಕಾನಿ ವಟ್ಟನ್ತಿ, ಸಮಾನವಸ್ಸಿಕಮೇವ ನ ವಟ್ಟತಿ. ‘‘ಸಮಾನವಸ್ಸಿಕ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತೇ ಸಬ್ಬಂ ವಟ್ಟತಿ.

೨೧೧. ಅಚ್ಛನ್ತೀತಿ ನಿಸಿನ್ನಾವ ಹೋನ್ತಿ, ನ ಉಟ್ಠಹನ್ತಿ. ತದಮನ್ತರಾತಿ ತದನ್ತರಾ; ತಾವತಕಂ ಕಾಲನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಪವಾರಣಾಭೇದಕಥಾ

೨೧೨. ಚಾತುದ್ದಸಿಕಾ ಚ ಪನ್ನರಸಿಕಾ ಚಾತಿ ಏತ್ಥ ಚಾತುದ್ದಸಿಕಾಯ ‘‘ಅಜ್ಜ ಪವಾರಣಾ ಚಾತುದ್ದಸೀ’’ತಿ ಏವಂ ಪುಬ್ಬಕಿಚ್ಚಂ ಕಾತಬ್ಬಂ, ಪನ್ನರಸಿಕಾಯ ‘‘ಅಜ್ಜ ಪವಾರಣಾ ಪನ್ನರಸೀ’’ತಿ.

ಪವಾರಣಕಮ್ಮೇಸು ಸಚೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ವಿಹಾರೇ ಪಞ್ಚಸು ಭಿಕ್ಖೂಸು ವಸನ್ತೇಸು ಏಕಸ್ಸ ಪವಾರಣಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಚತ್ತಾರೋ ಗಣಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಪವಾರೇನ್ತಿ, ಚತೂಸು ತೀಸು ವಾ ವಸನ್ತೇಸು ಏಕಸ್ಸ ಪವಾರಣಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ತಯೋ ವಾ ದ್ವೇ ವಾ ಸಙ್ಘಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಪವಾರೇನ್ತಿ, ಸಬ್ಬಮೇತಂ ಅಧಮ್ಮೇನವಗ್ಗಂ ಪವಾರಣಕಮ್ಮಂ.

ಸಚೇ ಪನ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಪಞ್ಚ ಜನಾ ಏಕತೋ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಗಣಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಪವಾರೇನ್ತಿ, ಚತ್ತಾರೋ ತಯೋ ವಾ ದ್ವೇ ವಾ ವಸನ್ತಾ ಏಕತೋ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಸಙ್ಘಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಪವಾರೇನ್ತಿ, ಸಬ್ಬಮೇತಂ ಅಧಮ್ಮೇನಸಮಗ್ಗಂ ಪವಾರಣಕಮ್ಮಂ.

ಸಚೇ ಪಞ್ಚಸು ಜನೇಸು ಏಕಸ್ಸ ಪವಾರಣಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಚತ್ತಾರೋ ಸಙ್ಘಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಪವಾರೇನ್ತಿ, ಚತೂಸು ತೀಸು ವಾ ಏಕಸ್ಸ ಪವಾರಣಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ತಯೋ ವಾ ದ್ವೇ ವಾ ಗಣಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಪವಾರೇನ್ತಿ, ಸಬ್ಬಮೇತಂ ಧಮ್ಮೇನವಗ್ಗಂ ಪವಾರಣಕಮ್ಮಂ.

ಸಚೇ ಪನ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಪಞ್ಚ ಜನಾ ಏಕತೋ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಸಙ್ಘಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಪವಾರೇನ್ತಿ, ಚತ್ತಾರೋ ವಾ ತಯೋ ವಾ ಏಕತೋ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಗಣಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಪವಾರೇನ್ತಿ, ದ್ವೇ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಪವಾರೇನ್ತಿ, ಏಕಕೋ ವಸನ್ತೋ ಅಧಿಟ್ಠಾನಪವಾರಣಂ ಕರೋತಿ, ಸಬ್ಬಮೇತಂ ಧಮ್ಮೇನಸಮಗ್ಗಂ ನಾಮ ಪವಾರಣಕಮ್ಮನ್ತಿ.

ಪವಾರಣಾದಾನಾನುಜಾನನಕಥಾ

೨೧೩. ದಿನ್ನಾ ಹೋತಿ ಪವಾರಣಾತಿ ಏತ್ಥ ಏವಂ ದಿನ್ನಾಯ ಪವಾರಣಾಯ ಪವಾರಣಾಹಾರಕೇನ ಸಙ್ಘಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಏವಂ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ – ‘‘ತಿಸ್ಸೋ ಭನ್ತೇ ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘಂ ಪವಾರೇತಿ ದಿಟ್ಠೇನ ವಾ ಸುತೇನ ವಾ ಪರಿಸಙ್ಕಾಯ ವಾ, ವದತು ತಂ ಭನ್ತೇ ಸಙ್ಘೋ ಅನುಕಮ್ಪಂ ಉಪಾದಾಯ, ಪಸ್ಸನ್ತೋ ಪಟಿಕರಿಸ್ಸತಿ. ದುತಿಯಮ್ಪಿ…ಪೇ… ತತಿಯಮ್ಪಿ ಭನ್ತೇ ತಿಸ್ಸೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಙ್ಘಂ ಪವಾರೇತಿ…ಪೇ… ಪಟಿಕರಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಸಚೇ ಪನ ವುಡ್ಢತರೋ ಹೋತಿ, ‘‘ಆಯಸ್ಮಾ ಭನ್ತೇ ತಿಸ್ಸೋ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ; ಏವಞ್ಹಿ ತೇನ ತಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಪವಾರಿತಂ ಹೋತೀತಿ.

ಪವಾರಣಂ ದೇನ್ತೇನ ಛನ್ದಮ್ಪಿ ದಾತುನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಛನ್ದದಾನಂ ಉಪೋಸಥಕ್ಖನ್ಧಕೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಇಧಾಪಿ ಚ ಛನ್ದದಾನಂ ಅವಸೇಸಕಮ್ಮತ್ಥಾಯ. ತಸ್ಮಾ ಸಚೇ ಪವಾರಣಂ ದೇನ್ತೋ ಛನ್ದಂ ದೇತಿ, ವುತ್ತನಯೇನ ಆಹಟಾಯ ಪವಾರಣಾಯ ತೇನ ಚ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಸಙ್ಘೇನ ಚ ಪವಾರಿತಮೇವ ಹೋತಿ. ಅಥ ಪವಾರಣಮೇವ ದೇತಿ, ನ ಛನ್ದಂ, ತಸ್ಸ ಚ ಪವಾರಣಾಯ ಆರೋಚಿತಾಯ ಸಙ್ಘೇನ ಚ ಪವಾರಿತೇ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸುಪ್ಪವಾರಿತಂ ಹೋತಿ, ಅಞ್ಞಂ ಪನ ಕಮ್ಮಂ ಕುಪ್ಪತಿ. ಸಚೇ ಛನ್ದಮೇವ ದೇತಿ ನ ಪವಾರಣಂ, ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪವಾರಣಾ ಚ ಸೇಸಕಮ್ಮಾನಿ ಚ ನ ಕುಪ್ಪನ್ತಿ, ತೇನ ಪನ ಭಿಕ್ಖುನಾ ಅಪ್ಪವಾರಿತಂ ಹೋತಿ. ಪವಾರಣದಿವಸೇ ಪನ ಬಹಿಸೀಮಾಯಂ ಪವಾರಣಂ ಅಧಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಆಗತೇನಪಿ ಛನ್ದೋ ದಾತಬ್ಬೋ, ತೇನ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪವಾರಣಕಮ್ಮಂ ನ ಕುಪ್ಪತಿ.

೨೧೮. ಅಜ್ಜ ಮೇ ಪವಾರಣಾತಿ ಏತ್ಥ ಸಚೇ ಚಾತುದ್ದಸಿಕಾ ಹೋತಿ, ‘‘ಅಜ್ಜ ಮೇ ಪವಾರಣಾ ಚಾತುದ್ದಸೀ’’ತಿ ಸಚೇ ಪನ್ನರಸಿಕಾ ‘‘ಅಜ್ಜ ಮೇ ಪವಾರಣಾ ಪನ್ನರಸೀ’’ತಿ ಏವಂ ಅಧಿಟ್ಠಾತಬ್ಬಂ.

೨೧೯. ತದಹುಪವಾರಣಾಯ ಆಪತ್ತಿನ್ತಿಆದಿ ವುತ್ತನಯಮೇವ.

ಅನಾಪತ್ತಿಪನ್ನರಸಕಾದಿಕಥಾ

೨೨೨. ಪುನ ಪವಾರೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಪುನ ಪುಬ್ಬಕಿಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ. ಸೇಸಂ ಉಪೋಸಥಕ್ಖನ್ಧಕವಣ್ಣನಾಯಂ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

೨೨೮. ಆಗನ್ತುಕೇಹಿ ಆವಾಸಿಕಾನಂ ಅನುವತ್ತಿತಬ್ಬನ್ತಿ ‘‘ಅಜ್ಜ ಪವಾರಣಾ ಚಾತುದ್ದಸೀ’’ತಿ ಏತದೇವ ಪುಬ್ಬಕಿಚ್ಚಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಪನ್ನರಸಿಕವಾರೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಆವಾಸಿಕೇಹಿ ನಿಸ್ಸೀಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪವಾರೇತಬ್ಬನ್ತಿ ಅಸ್ಸಾವಸಾನೇ ಅಯಂ ಪಾಳಿಮುತ್ತಕವಿನಿಚ್ಛಯೋ – ಸಚೇ ಪುರಿಮಿಕಾಯ ಪಞ್ಚ ಭಿಕ್ಖೂ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗತಾ, ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾಯಪಿ ಪಞ್ಚ, ಪುರಿಮೇಹಿ ಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಪವಾರಿತೇ ಪಚ್ಛಿಮೇಹಿ ತೇಸಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿಉಪೋಸಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋ, ನ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಉಪೋಸಥಗ್ಗೇ ದ್ವೇ ಞತ್ತಿಯೋ ಠಪೇತಬ್ಬಾ. ಸಚೇಪಿ ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾಯ ಉಪಗತಾ ಚತ್ತಾರೋ ತಯೋ ದ್ವೇ ಏಕೋ ವಾ ಹೋತಿ, ಏಸೇವ ನಯೋ. ಅಥ ಪುರಿಮಿಕಾಯ ಚತ್ತಾರೋ ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾಯಪಿ ಚತ್ತಾರೋ ತಯೋ ದ್ವೇ ಏಕೋ ವಾ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಅಥಾಪಿ ಪುರಿಮಿಕಾಯ ತಯೋ, ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾಯಪಿ ತಯೋ ದ್ವೇ ವಾ, ಏಸೇವ ನಯೋ. ಇದಞ್ಹೇತ್ಥ ಲಕ್ಖಣಂ – ಸಚೇ ಪುರಿಮಿಕಾಯ ಉಪಗತೇಹಿ ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾಯ ಉಪಗತಾ ಥೋಕತರಾ ಚೇವ ಹೋನ್ತಿ ಸಮಸಮಾ ಚ, ಸಙ್ಘಪವಾರಣಾಯ ಗಣಂ ಪೂರೇನ್ತಿ, ಸಙ್ಘಪವಾರಣಾವಸೇನ ಞತ್ತಿ ಠಪೇತಬ್ಬಾತಿ.

ಸಚೇ ಪನ ಪುರಿಮಿಕಾಯ ತಯೋ, ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾಯ ಏಕೋ ಹೋತಿ, ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ತೇ ಚತ್ತಾರೋ ಹೋನ್ತಿ, ಚತುನ್ನಂ ಸಙ್ಘಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಪವಾರೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಗಣಞತ್ತಿಯಾ ಪನ ಸೋ ಗಣಪೂರಕೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ಗಣವಸೇನ ಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಪುರಿಮೇಹಿ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ. ಇತರೇನ ತೇಸಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿಉಪೋಸಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಪುರಿಮಿಕಾಯ ದ್ವೇ ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾಯ ದ್ವೇ ವಾ ಏಕೋ ವಾ ಹೋತಿ, ಏಸೇವ ನಯೋ. ಸಚೇ ಪುರಿಮಿಕಾಯ ಏಕೋ, ಪಚ್ಛಿಮಿಕಾಯಪಿ ಏಕೋ ಹೋತಿ, ಏಕೇನ ಏಕಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ, ಏಕೇನ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿಉಪೋಸಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ಸಚೇ ಪನ ಪುರಿಮವಸ್ಸೂಪಗತೇಹಿ ಪಚ್ಛಿಮವಸ್ಸೂಪಗತಾ ಏಕೇನಪಿ ಅಧಿಕತರಾ ಹೋನ್ತಿ, ಪಠಮಂ ಪಾತಿಮೋಕ್ಖಂ ಉದ್ದಿಸಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಥೋಕತರೇಹಿ ತೇಸಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ.

ಕತ್ತಿಕಚಾತುಮಾಸಿನಿಯಾ ಪವಾರಣಾಯ ಪನ ಸಚೇ ಪಠಮಂ ವಸ್ಸೂಪಗತೇಹಿ ಮಹಾಪವಾರಣಾಯ ಪವಾರಿತೇಹಿ ಪಚ್ಛಾ ಉಪಗತಾ ಅಧಿಕತರಾ ವಾ ಸಮಸಮಾ ವಾ ಹೋನ್ತಿ, ಪವಾರಣಾಞತ್ತಿಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ. ತೇಹಿ ಪವಾರಿತೇ ಪಚ್ಛಾ ಇತರೇಹಿ ಪಾರಿಸುದ್ಧಿಉಪೋಸಥೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ಅಥ ಮಹಾಪವಾರಣಾಯ ಪವಾರಿತಾ ಬಹೂ ಭಿಕ್ಖೂ ಹೋನ್ತಿ, ಪಚ್ಛಿಮವಸ್ಸೂಪಗತಾ ಥೋಕತರಾ ವಾ ಏಕೋ ವಾ, ಪಾತಿಮೋಕ್ಖೇ ಉದ್ದಿಟ್ಠೇ ಪಚ್ಛಾ ತೇಸಂ ಸನ್ತಿಕೇ ತೇನ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ.

೨೩೩. ನ ಚ ಭಿಕ್ಖವೇ ಅಪ್ಪವಾರಣಾಯ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ, ಅಞ್ಞತ್ರ ಸಙ್ಘಸಾಮಗ್ಗಿಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಕೋಸಮ್ಬಕಸಾಮಗ್ಗೀಸದಿಸಾವ ಸಾಮಗ್ಗೀ ವೇದಿತಬ್ಬಾ. ‘‘ಅಜ್ಜ ಪವಾರಣಾ ಸಾಮಗ್ಗೀ’’ತಿ ಏವಞ್ಚೇತ್ಥ ಪುಬ್ಬಕಿಚ್ಚಂ ಕಾತಬ್ಬಂ. ಯೇ ಪನ ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿದೇವ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕೇ ಪವಾರಣಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಮಗ್ಗಾ ಹೋನ್ತಿ, ತೇಹಿ ಪವಾರಣಾಯಮೇವ ಪವಾರಣಾ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಸಾಮಗ್ಗೀಪವಾರಣಂ ಕರೋನ್ತೇಹಿ ಚ ಪಠಮಪವಾರಣಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಪಾಟಿಪದತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಯಾವ ಕತ್ತಿಕಚಾತುಮಾಸಿನೀ ಪುಣ್ಣಮಾ, ಏತ್ಥನ್ತರೇ ಕಾತಬ್ಬಾ, ತತೋ ಪಚ್ಛಾ ವಾ ಪುರೇ ವಾ ನ ವಟ್ಟತಿ.

ದ್ವೇವಾಚಿಕಾದಿಪವಾರಣಾಕಥಾ

೨೩೪. ದ್ವೇವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇತುನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಞತ್ತಿಂ ಠಪೇನ್ತೇನಾಪಿ ‘‘ಯದಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಪತ್ತಕಲ್ಲಂ ಸಙ್ಘೋ ದ್ವೇವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ಏಕವಾಚಿಕೇ ‘‘ಏಕವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ, ಸಮಾನವಸ್ಸಿಕೇಪಿ ‘‘ಸಮಾನವಸ್ಸಿಕಂ ಪವಾರೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ಏತ್ಥ ಚ ಬಹೂಪಿ ಸಮಾನವಸ್ಸಾ ಏಕತೋ ಪವಾರೇತುಂ ಲಭನ್ತಿ.

ಪವಾರಣಾಠಪನಕಥಾ

೨೩೬. ಭಾಸಿತಾಯ ಲಪಿತಾಯ ಅಪರಿಯೋಸಿತಾಯಾತಿ ಏತ್ಥ ಸಬ್ಬಸಙ್ಗಾಹಿಕಞ್ಚ ಪುಗ್ಗಲಿಕಞ್ಚಾತಿ ದುವಿಧಂ ಪವಾರಣಾಠಪನಂ. ತತ್ಥ ಸಬ್ಬಸಙ್ಗಾಹಿಕೇ ‘‘ಸುಣಾತು ಮೇ ಭನ್ತೇ ಸಙ್ಘೋ…ಪೇ… ಸಙ್ಘೋ ತೇವಾಚಿಕಂ ಪವಾರೇ’’ ಇತಿ ಸುಕಾರತೋ ಯಾವ ರೇಕಾರೋ, ತಾವ ಭಾಸಿತಾ ಲಪಿತಾ ಅಪರಿಯೋಸಿತಾವ ಹೋತಿ ಪವಾರಣಾ. ಏತ್ಥನ್ತರೇ ಏಕಪದೇಪಿ ಠಪೇನ್ತೇನ ಠಪಿತಾ ಹೋತಿ ಪವಾರಣಾ. ‘ಯ್ಯ’ಕಾರೇ ಪನ ಪತ್ತೇ ಪರಿಯೋಸಿತಾ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಠಪೇನ್ತೇನ ಠಪಿತಾಪಿ ಅಟ್ಠಪಿತಾ ಹೋತಿ. ಪುಗ್ಗಲಿಕಠಪನೇ ಪನ – ‘‘ಸಙ್ಘಂ ಭನ್ತೇ ಪವಾರೇಮಿ…ಪೇ… ತತಿಯಮ್ಪಿ ಭನ್ತೇ ಸಙ್ಘಂ ಪವಾರೇಮಿ ದಿಟ್ಠೇನ ವಾ…ಪೇ… ಪಸ್ಸನ್ತೋ ಪಟೀ’’ತಿ ಸಙ್ಕಾರತೋ ಯಾವ ಅಯಂ ಸಬ್ಬಪಚ್ಛಿಮೋ ‘ಟಿ’ಕಾರೋ ತಾವ ಭಾಸಿತಾ ಲಪಿತಾ ಅಪರಿಯೋಸಿತಾವ ಹೋತಿ ಪವಾರಣಾ, ಏತ್ಥನ್ತರೇ ಏಕಪದೇಪಿ ಠಪೇನ್ತೇನ ಠಪಿತಾ ಹೋತಿ ಪವಾರಣಾ, ‘‘ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪನ ಪರಿಯೋಸಿತಾ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಏತಸ್ಮಿಂ ಪದೇ ಪತ್ತೇ ಠಪಿತಾಪಿ ಅಟ್ಠಪಿತಾ ಹೋತಿ. ಏಸ ನಯೋ ದ್ವೇವಾಚಿಕಏಕವಾಚಿಕಸಮಾನವಸ್ಸಿಕಾಸುಪಿ. ಏತಾಸುಪಿ ಹಿ ಟಿಕಾರಾವಸಾನಂಯೇವ ಠಪನಖೇತ್ತನ್ತಿ.

೨೩೭. ಅನುಯುಞ್ಜಿಯಮಾನೋತಿ ‘‘ಕಿಮ್ಹಿ ನಂ ಠಪೇಸೀ’’ತಿ ಪರತೋ ವುತ್ತನಯೇನ ಪುಚ್ಛಿಯಮಾನೋ. ಓಮದ್ದಿತ್ವಾತಿ ಏತಾನಿ ‘‘ಅಲಂ ಭಿಕ್ಖು ಮಾ ಭಣ್ಡನ’’ನ್ತಿಆದೀನಿ ವಚನಾನಿ ವತ್ವಾ, ವಚನೋಮದ್ದನಾ ಹಿ ಇಧ ಓಮದ್ದನಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾ. ಅನುದ್ಧಂಸಿತಂ ಪಟಿಜಾನಾತೀತಿ ‘‘ಅಮೂಲಕೇನ ಪಾರಾಜಿಕೇನ ಅನುದ್ಧಂಸಿತೋ ಅಯಂ ಮಯಾ’’ತಿ ಏವಂ ಪಟಿಜಾನಾತಿ. ಯಥಾಧಮ್ಮನ್ತಿ ಸಙ್ಘಾದಿಸೇಸೇನ ಅನುದ್ಧಂಸನೇ ಪಾಚಿತ್ತಿಯಂ; ಇತರೇಹಿ ದುಕ್ಕಟಂ. ನಾಸೇತ್ವಾತಿ ಲಿಙ್ಗನಾಸನಾಯ ನಾಸೇತ್ವಾ.

೨೩೮. ಸಾಸ್ಸ ಯಥಾಧಮ್ಮಂ ಪಟಿಕತಾತಿ ಏತ್ತಕಮೇವ ವತ್ವಾ ಪವಾರೇಥಾತಿ ವತ್ತಬ್ಬಾ, ಅಸುಕಾ ನಾಮ ಆಪತ್ತೀತಿ ಇದಂ ಪನ ನ ವತ್ತಬ್ಬಂ, ಏತಞ್ಹಿ ಕಲಹಸ್ಸ ಮುಖಂ ಹೋತಿ.

ವತ್ಥುಠಪನಾದಿಕಥಾ

೨೩೯. ಇದಂ ವತ್ಥು ಪಞ್ಞಾಯತಿ ನ ಪುಗ್ಗಲೋತಿ ಏತ್ಥ ಚೋರಾ ಕಿರ ಅರಞ್ಞವಿಹಾರೇ ಪೋಕ್ಖರಣಿತೋ ಮಚ್ಛೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಚಿತ್ವಾ ಖಾದಿತ್ವಾ ಅಗಮಂಸು. ಸೋ ತಂ ವಿಪ್ಪಕಾರಂ ದಿಸ್ವಾ ಆರಾಮೇ ವಾ ಕಿಞ್ಚಿ ಧುತ್ತೇನ ಕತಂ ವಿಪ್ಪಕಾರಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸ್ಸ ಇಮಿನಾ ಕಮ್ಮೇನ ಭವಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಏವಮಾಹ. ವತ್ಥುಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಙ್ಘೋ ಪವಾರೇಯ್ಯಾತಿ ‘‘ಯದಾ ತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಜಾನಿಸ್ಸಾಮ, ತದಾ ನಂ ಚೋದೇಸ್ಸಾಮ. ಇದಾನಿ ಪನ ಸಙ್ಘೋ ಪವಾರೇತೂ’’ತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ. ಇದಾನೇವ ನಂ ವದೇಹೀತಿ ಸಚೇ ಇಮಿನಾ ವತ್ಥುನಾ ಕಞ್ಚಿ ಪುಗ್ಗಲಂ ಪರಿಸಙ್ಕಸಿ, ಇದಾನೇವ ನಂ ಅಪದಿಸಾಹೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಚೇ ಅಪದಿಸತಿ, ತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಅನುವಿಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ; ನೋ ಚೇ ಅಪದಿಸತಿ, ಉಪಪರಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ಜಾನಿಸ್ಸಾಮಾತಿ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ.

ಅಯಂ ಪುಗ್ಗಲೋ ಪಞ್ಞಾಯತಿ ನ ವತ್ಥೂತಿ ಏತ್ಥ ಏಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಮಾಲಾಗನ್ಧವಿಲೇಪನೇಹಿ ಚೇತಿಯಂ ವಾ ಪೂಜೇಸಿ, ಅರಿಟ್ಠಂ ವಾ ಪಿವಿ, ತಸ್ಸ ತದನುರೂಪೋ ಸರೀರಗನ್ಧೋ ಅಹೋಸಿ; ಸೋ ತಂ ಗನ್ಧಂ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ಇಮಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಏವರೂಪೋ ಸರೀರಗನ್ಧೋ’’ತಿ ವತ್ಥುಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ಏವಮಾಹ. ಪುಗ್ಗಲಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಙ್ಘೋ ಪವಾರೇಯ್ಯಾತಿ ಏತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಸಙ್ಘೋ ಪವಾರೇತು. ಇದಾನೇವ ನಂ ವದೇಹೀತಿ ಯಂ ತ್ವಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಠಪೇಸಿ, ತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಇದಾನೇವ ದೋಸಂ ವದ. ಸಚೇ ಅಯಮಸ್ಸ ದೋಸೋತಿ ವದತಿ, ತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಸೋಧೇತ್ವಾ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ. ಅಥ ನಾಹಂ ಜಾನಾಮೀತಿ ವದತಿ, ಉಪಪರಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ಜಾನಿಸ್ಸಾಮಾತಿ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ.

ಇದಂ ವತ್ಥು ಚ ಪುಗ್ಗಲೋ ಚ ಪಞ್ಞಾಯತೀತಿ ಪುರಿಮನಯೇನೇವ ಚೋರೇಹಿ ಮಚ್ಛೇ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಚಿತ್ವಾ ಪರಿಭುತ್ತಟ್ಠಾನಞ್ಚ ಗನ್ಧಾದೀಹಿ ನಹಾನಟ್ಠಾನಞ್ಚ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಪಬ್ಬಜಿತಸ್ಸ ಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ ಮಞ್ಞಮಾನೋ ಸೋ ಏವಮಾಹ. ಇದಾನೇವ ನಂ ವದೇಹೀತಿ ಇದಾನೇವ ತೇನ ವತ್ಥುನಾ ಪರಿಸಙ್ಕಿತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ವದೇಹಿ; ಇದಂ ಪನ ಉಭಯಮ್ಪಿ ದಿಸ್ವಾ ದಿಟ್ಠಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ವಿನಿಚ್ಛಿನಿತ್ವಾವ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ. ಕಲ್ಲಂ ವಚನಾಯಾತಿ ಕಲ್ಲಂ ಚೋದನಾಯ; ಚೋದೇತುಂ ವಟ್ಟತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕಸ್ಮಾ? ಪವಾರಣತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಅವಿನಿಚ್ಛಿತತ್ತಾ ಪಚ್ಛಾ ಚ ದಿಸ್ವಾ ಚೋದಿತತ್ತಾತಿ. ಉಕ್ಕೋಟನಕಂ ಪಾಚಿತ್ತಿಯನ್ತಿ ಇದಞ್ಹಿ ಉಭಯಂ ಪುಬ್ಬೇ ಪವಾರಣಾಯ ದಿಸ್ವಾ ವಿನಿಚ್ಛಿನಿತ್ವಾವ ಭಿಕ್ಖೂ ಪವಾರೇನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ಪುನ ತಂ ಉಕ್ಕೋಟೇನ್ತಸ್ಸ ಆಪತ್ತಿ.

ಭಣ್ಡನಕಾರಕವತ್ಥುಕಥಾ

೨೪೦. ದ್ವೇ ತಯೋ ಉಪೋಸಥೇ ಚಾತುದ್ದಸಿಕೇ ಕಾತುನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಚತುತ್ಥಪಞ್ಚಮಾ ದ್ವೇ, ತತಿಯೋ ಪನ ಪಕತಿಯಾಪಿ ಚತುದ್ದಸಿಕೋಯೇವಾತಿ. ತಸ್ಮಾ ತತಿಯಚತುತ್ಥಾ ವಾ ತತಿಯಚತುತ್ಥಪಞ್ಚಮಾ ವಾ ದ್ವೇ ತಯೋ ಚಾತುದ್ದಸಿಕಾ ಕಾತಬ್ಬಾ. ಅಥ ಚತುತ್ಥೇ ಕತೇ ಸುಣನ್ತಿ, ಪಞ್ಚಮೋ ಚಾತುದ್ದಸಿಕೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ಏವಮ್ಪಿ ದ್ವೇ ಚಾತುದ್ದಸಿಕಾ ಹೋನ್ತಿ. ಏವಂ ಕರೋನ್ತಾ ಭಣ್ಡನಕಾರಕಾನಂ ತೇರಸೇ ವಾ ಚಾತುದ್ದಸೇ ವಾ ಇಮೇ ಪನ್ನರಸೀಪವಾರಣಂ ಪವಾರೇಸ್ಸನ್ತಿ. ಏವಂ ಪವಾರೇನ್ತೇಹಿ ಚ ಬಹಿಸೀಮಾಯ ಸಾಮಣೇರೇ ಠಪೇತ್ವಾ ‘‘ತೇ ಆಗಚ್ಛನ್ತೀ’’ತಿ ಸುತ್ವಾ ಲಹುಂ ಲಹುಂ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ. ಏತಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ತೇ ಚೇ ಭಿಕ್ಖವೇ…ಪೇ… ತಥಾ ಕರೋನ್ತೂ’’ತಿ ವುತ್ತಂ.

ಅಸಂವಿಹಿತಾತಿ ಸಂವಿದಹನರಹಿತಾ ಆಗಮನಜಾನನತ್ಥಾಯ ಅಕತಸಂವಿದಹಿತಾ; ಅವಿಞ್ಞಾತಾವ ಹುತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇಸಂ ವಿಕ್ಖಿತ್ವಾತಿ ‘‘ಕಿಲನ್ತತ್ಥ ಮುಹುತ್ತಂ ವಿಸ್ಸಮಥಾ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಸಮ್ಮೋಹಂ ಕತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ನೋ ಚೇ ಲಭೇಥಾತಿ ನೋ ಚೇ ಬಹಿಸೀಮಂ ಗನ್ತುಂ ಲಭೇಯ್ಯುಂ; ಭಣ್ಡನಕಾರಕಾನಂ ಸಾಮಣೇರೇಹಿ ಚ ದಹರಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಚ ನಿರನ್ತರಂ ಅನುಬದ್ಧಾವ ಹೋನ್ತಿ. ಆಗಮೇ ಜುಣ್ಹೇತಿ ಯಂ ಸನ್ಧಾಯ ಆಗಮೇ ಜುಣ್ಹೇ ಪವಾರೇಯ್ಯಾಮಾತಿ ಞತ್ತಿಂ ಠಪೇಸುಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಆಗಮೇ ಜುಣ್ಹೇ ಕೋಮುದಿಯಾ ಚಾತುಮಾಸಿನಿಯಾ ಅಕಾಮಾ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ, ಅವಸ್ಸಂ ಪವಾರೇತಬ್ಬಂ, ನ ಹಿ ತಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪವಾರೇತುಂ ಲಬ್ಭತಿ. ತೇಹಿ ಚೇ ಭಿಕ್ಖವೇ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಪವಾರಿಯಮಾನೇತಿ ಏವಂ ಚಾತುಮಾಸಿನಿಯಾ ಪವಾರಿಯಮಾನೇ.

ಪವಾರಣಾಸಙ್ಗಹಕಥಾ

೨೪೧. ಅಞ್ಞತರೋ ಫಾಸುವಿಹಾರೋತಿ ತರುಣಸಮಥೋ ವಾ ತರುಣವಿಪಸ್ಸನಾ ವಾ. ಪರಿಬಾಹಿರಾ ಭವಿಸ್ಸಾಮಾತಿ ಅನಿಬದ್ಧರತ್ತಿಟ್ಠಾನದಿವಾಟ್ಠಾನಾದಿಭಾವೇನ ಭಾವನಾನುಯೋಗಂ ಸಮ್ಪಾದೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಾ ಬಾಹಿರಾ ಭವಿಸ್ಸಾಮ. ಸಬ್ಬೇಹೇವ ಏಕಜ್ಝಂ ಸನ್ನಿಪತಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ಛನ್ದದಾನಂ ಪಟಿಕ್ಖಿಪತಿ. ಭಿನ್ನಸ್ಸ ಹಿ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಸಮಗ್ಗಕರಣಕಾಲೇ ತಿಣವತ್ಥಾರಕಸಮಥೇ ಇಮಸ್ಮಿಞ್ಚ ಪವಾರಣಾಸಙ್ಗಹೇತಿ ಇಮೇಸು ತೀಸು ಠಾನೇಸು ಛನ್ದಂ ದಾತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಪವಾರಣಾಸಙ್ಗಹೋ ನಾಮಾಯಂ ವಿಸ್ಸಟ್ಠಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಾನಂ ಥಾಮಗತಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾನಂ ಸೋತಾಪನ್ನಾದೀನಞ್ಚ ನ ದಾತಬ್ಬೋ. ತರುಣಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾಲಾಭಿನೋ ಪನ ಸಬ್ಬೇ ವಾ ಹೋನ್ತು, ಉಪಡ್ಢಾ ವಾ, ಏಕಪುಗ್ಗಲೋ ವಾ ಏಕಸ್ಸಪಿ ವಸೇನ ದಾತಬ್ಬೋಯೇವ. ದಿನ್ನೇ ಪವಾರಣಾಸಙ್ಗಹೇ ಅನ್ತೋವಸ್ಸೇ ಪರಿಹಾರೋವ ಹೋತಿ, ಆಗನ್ತುಕಾ ತೇಸಂ ಸೇನಾಸನಂ ಗಹೇತುಂ ನ ಲಭನ್ತಿ. ತೇಹಿಪಿ ಛಿನ್ನವಸ್ಸೇಹಿ ನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ಪವಾರೇತ್ವಾ ಪನ ಅನ್ತರಾಪಿ ಚಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕಮಿತುಂ ಲಭನ್ತೀತಿ ದಸ್ಸನತ್ಥಂ ‘‘ತೇಹಿ ಚೇ ಭಿಕ್ಖವೇ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ಸೇಸಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವಾತಿ.

ಪವಾರಣಾಕ್ಖನ್ಧಕವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.