೧-೪. ಪಠಮಪುಬ್ಬೇಸಮ್ಬೋಧಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ

೧೩-೧೬. ಯಮಕವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮದುತಿಯೇಸು ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾನನ್ತಿ ಅಜ್ಝತ್ತಜ್ಝತ್ತವಸೇನ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾನಂ. ಸೋ ಪನ ನೇಸಂ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಭಾವೋ ಛನ್ದರಾಗಸ್ಸ ಅಧಿಮತ್ತಬಲವತಾಯ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಮನುಸ್ಸಾನಞ್ಹಿ ಅನ್ತೋಘರಂ ವಿಯ ಛ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾಯತನಾನಿ, ಘರೂಪಚಾರಂ ವಿಯ ಛ ಬಾಹಿರಾಯತನಾನಿ. ಯಥಾ ನೇಸಂ ಪುತ್ತದಾರಧನಧಞ್ಞಪುಣ್ಣೇ ಅನ್ತೋಘರೇ ಛನ್ದರಾಗೋ ಅಧಿಮತ್ತಬಲವಾ ಹೋತಿ, ತತ್ಥ ಕಸ್ಸಚಿ ಪವಿಸಿತುಂ ನ ದೇನ್ತಿ, ಅಪ್ಪಮತ್ತೇನ ಭಾಜನಸದ್ದಮತ್ತೇನಾಪಿ ‘‘ಕಿಂ ಏತ’’ನ್ತಿ? ವತ್ತಾರೋ ಭವನ್ತಿ. ಏವಮೇವಂ ಛಸು ಅಜ್ಝತ್ತಿಕೇಸು ಆಯತನೇಸು ಅಧಿಮತ್ತಬಲವಛನ್ದರಾಗೋತಿ. ಇತಿ ಇಮಾಯ ಛನ್ದರಾಗಬಲವತಾಯ ತಾನಿ ‘‘ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಾನೀ’’ತಿ ವುತ್ತಾನಿ. ಘರೂಪಚಾರೇ ಪನ ನೋ ತಥಾ ಬಲವಾ ಹೋತಿ, ತತ್ಥ ಚರನ್ತೇ ಮನುಸ್ಸೇಪಿ ಚತುಪ್ಪದಾನಿಪಿ ನ ಸಹಸಾ ನಿವಾರೇನ್ತಿ. ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ನ ನಿವಾರೇನ್ತಿ, ಅನಿಚ್ಛನ್ತಾ ಪನ ಪಸುಪಚ್ಛಿಮತ್ತಮ್ಪಿ ಗಹಿತುಂ ನ ದೇನ್ತಿ. ಇತಿ ನೇಸಂ ತತ್ಥ ನ ಅಧಿಮತ್ತಬಲವಛನ್ದರಾಗೋ ಹೋತಿ. ರೂಪಾದೀಸುಪಿ ತಥೇವ ನ ಅಧಿಮತ್ತಬಲವಛನ್ದರಾಗೋ, ತಸ್ಮಾ ತಾನಿ ‘‘ಬಾಹಿರಾನೀ’’ತಿ ವುತ್ತಾನಿ. ವಿತ್ಥಾರತೋ ಪನ ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಬಾಹಿರಕಥಾ ವಿಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗೇ ವುತ್ತಾವ. ಸೇಸಂ ದ್ವೀಸುಪಿ ಸುತ್ತೇಸು ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತನಯಮೇವ. ತಥಾ ತತಿಯಚತುತ್ಥೇಸು.