೧೦. ಸಳವಗ್ಗೋ

೧. ಅದನ್ತಅಗುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೯೪. ಸಳವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮೇ ಅದನ್ತಾತಿ ಅದಮಿತಾ. ಅಗುತ್ತಾತಿ ಅಗೋಪಿತಾ. ಅರಕ್ಖಿತಾತಿ ನ ರಕ್ಖಿತಾ. ಅಸಂವುತಾತಿ ಅಪಿಹಿತಾ. ದುಕ್ಖಾಧಿವಾಹಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ನೇರಯಿಕಾದಿಭೇದಂ ಅಧಿಕದುಕ್ಖಂ ಆವಹನಕಾ ಹೋನ್ತಿ. ಸುಖಾಧಿವಾಹಾ ಹೋನ್ತೀತಿ ಝಾನಮಗ್ಗಫಲಪಭೇದಂ ಅಧಿಕಸುಖಂ ಆವಹನಕಾ ಹೋನ್ತಿ. ಅಧಿವಹಾತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ಏಸೇವತ್ಥೋ.

ಸಳೇವಾತಿ ಛ ಏವ. ಅಸಂವುತೋ ಯತ್ಥ ದುಕ್ಖಂ ನಿಗಚ್ಛತೀತಿ ಯೇಸು ಆಯತನೇಸು ಸಂವರವಿರಹಿತೋ ದುಕ್ಖಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ತೇಸಞ್ಚ ಯೇ ಸಂವರಣಂ ಅವೇದಿಸುನ್ತಿ ಯೇ ತೇಸಂ ಆಯತನಾನಂ ಸಂವರಂ ವಿನ್ದಿಂಸು ಪಟಿಲಭಿಂಸು. ವಿಹರನ್ತಾನವಸ್ಸುತಾತಿ ವಿಹರನ್ತಿ ಅನವಸ್ಸುತಾ ಅತಿನ್ತಾ.

ಅಸಾದಿತಞ್ಚ ಸಾದುನ್ತಿ ಅಸ್ಸಾದವನ್ತಞ್ಚ ಮಧುರಞ್ಚ. ಫಸ್ಸದ್ವಯಂ ಸುಖದುಕ್ಖೇ ಉಪೇಕ್ಖೇತಿ ಸುಖಫಸ್ಸಞ್ಚ ದುಕ್ಖಫಸ್ಸಞ್ಚಾತಿ ಇದಂ ಫಸ್ಸದ್ವಯಂ ಉಪೇಕ್ಖೇ, ಉಪೇಕ್ಖಾಮೇವೇತ್ಥ ಉಪ್ಪಾದೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಫಸ್ಸದ್ವಯಂ ಸುಖದುಕ್ಖಂ ಉಪೇಕ್ಖೋತಿ ವಾ ಪಾಠೋ, ಫಸ್ಸಹೇತುಕಂ ಸುಖದುಕ್ಖಂ ಉಪೇಕ್ಖೋ, ಸುಖೇ ಅನುರೋಧಂ ದುಕ್ಖೇ ಚ ವಿರೋಧಂ ಅನುಪ್ಪಾದೇನ್ತೋ ಉಪೇಕ್ಖಕೋ ಭವೇಯ್ಯಾತಿಪಿ ಅತ್ಥೋ. ಅನಾನುರುದ್ಧೋ ಅವಿರುದ್ಧೋ ಕೇನಚೀತಿ ಕೇನಚಿ ಸದ್ಧಿಂ ನೇವ ಅನುರುದ್ಧೋ ನ ವಿರುದ್ಧೋ ಭವೇಯ್ಯ.

ಪಪಞ್ಚಸಞ್ಞಾತಿ ಕಿಲೇಸಸಞ್ಞಾಯ ಪಪಞ್ಚಸಞ್ಞಾ ನಾಮ ಹುತ್ವಾ. ಇತರೀತರಾ ನರಾತಿ ಲಾಮಕಸತ್ತಾ ಪಪಞ್ಚಯನ್ತಾ ಉಪಯನ್ತೀತಿ ಪಪಞ್ಚಯಮಾನಾ ವಟ್ಟಂ ಉಪಗಚ್ಛನ್ತಿ. ಸಞ್ಞಿನೋತಿ ಸಸಞ್ಞಾ ಸತ್ತಾ. ಮನೋಮಯಂ ಗೇಹಸಿತಞ್ಚ ಸಬ್ಬನ್ತಿ ಸಬ್ಬಮೇವ ಪಞ್ಚಕಾಮಗುಣಗೇಹನಿಸ್ಸಿತಂ ಮನೋಮಯಂ ವಿತಕ್ಕಂ. ಪನುಜ್ಜಾತಿ ಪನುದಿತ್ವಾ ನೀಹರಿತ್ವಾ. ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸಿತಂ ಇರೀಯತೀತಿ ದಬ್ಬಜಾತಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು ನೇಕ್ಖಮ್ಮಸಿತಂ ಇರಿಯೇನ ಇರೀಯತಿ.

ಛಸ್ಸು ಯದಾ ಸುಭಾವಿತೋತಿ ಛಸು ಆರಮ್ಮಣೇಸು ಯದಾ ಸುಟ್ಠು ಭಾವಿತೋ. ಫುಟ್ಠಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ನ ವಿಕಮ್ಪತೇ ಕ್ವಚೀತಿ ಸುಖಫಸ್ಸೇನ ವಾ ದುಕ್ಖಫಸ್ಸೇನ ವಾ ಫುಟ್ಠಸ್ಸ ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿ ಚಿತ್ತಂ ನ ಕಮ್ಪತಿ ನ ವೇಧತಿ. ಭವತ್ಥ ಜಾತಿಮರಣಸ್ಸ ಪಾರಗಾತಿ ಜಾತಿಮರಣಾನಂ ಪಾರಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಗಮಕಾ ಹೋಥ.

೨. ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೯೫. ದುತಿಯೇ ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತೋತಿ ಮಾಲುಕ್ಯಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯಾ ಪುತ್ತೋ. ಏತ್ಥಾತಿ ಏತಸ್ಮಿಂ ತವ ಓವಾದಾಯಾಚನೇ. ಇಮಿನಾ ಥೇರಂ ಅಪಸಾದೇತಿಪಿ ಉಸ್ಸಾದೇತಿಪಿ. ಕಥಂ? ಅಯಂ ಕಿರ ದಹರಕಾಲೇ ರೂಪಾದೀಸು ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಮಹಲ್ಲಕಕಾಲೇ ಅರಞ್ಞವಾಸಂ ಪತ್ಥೇನ್ತೋ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಯಾಚತಿ. ಅಥ ಭಗವಾ ‘‘ಏತ್ಥ ದಹರೇ ಕಿಂ ವಕ್ಖಾಮ? ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತೋ ವಿಯ ತುಮ್ಹೇಪಿ ತರುಣಕಾಲೇ ಪಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಮಹಲ್ಲಕಕಾಲೇ ಅರಞ್ಞಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಕರೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ಭಣನ್ತೋ ಥೇರಂ ಅಪಸಾದೇತಿ ನಾಮ.

ಯಸ್ಮಾ ಪನ ಥೇರೋ ಮಹಲ್ಲಕಕಾಲೇಪಿ ಅರಞ್ಞಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಕಾತುಕಾಮೋ, ತಸ್ಮಾ ಭಗವಾ ‘‘ಏತ್ಥ ದಹರೇ ಕಿಂ ವಕ್ಖಾಮ? ಅಯಂ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತೋ ಮಹಲ್ಲಕಕಾಲೇಪಿ ಅರಞ್ಞಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಕತ್ತುಕಾಮೋ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಯಾಚತಿ, ತುಮ್ಹೇ ನಾಮ ತರುಣಕಾಲೇಪಿ ವೀರಿಯಂ ನ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ಭಣನ್ತೋ ಥೇರಂ ಉಸ್ಸಾದೇತಿ ನಾಮ.

ಯತ್ರ ಹಿ ನಾಮಾತಿ ಯೋ ನಾಮ. ಕಿಞ್ಚಾಪಾಹನ್ತಿ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ‘‘ಅಹಂ ಮಹಲ್ಲಕೋ’’ತಿ ಞಾತಂ. ಯದಿ ಅಹಂ ಮಹಲ್ಲಕೋ, ಮಹಲ್ಲಕೋ ಸಮಾನೋಪಿ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮಿ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಕಾತುಂ, ದೇಸೇತು ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಭಗವಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ಮಹಲ್ಲಕಭಾವಂ ಅನುಗ್ಗಣ್ಹನ್ತೋ ಓವಾದಞ್ಚ ಪಸಂಸನ್ತೋ ಏವಮಾಹ.

ಅದಿಟ್ಠಾ ಅದಿಟ್ಠಪುಬ್ಬಾತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅತ್ತಭಾವೇ ಅದಿಟ್ಠಾ ಅತೀತೇಪಿ ಅದಿಟ್ಠಪುಬ್ಬಾ. ನ ಚ ಪಸ್ಸಸೀತಿ ಏತರಹಿಪಿ ನ ಪಸ್ಸಸಿ. ನ ಚ ತೇ ಹೋತಿ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯನ್ತಿ ಏವಂ ಸಮನ್ನಾಹಾರೋಪಿ ತೇ ಯತ್ಥ ನತ್ಥಿ, ಅಪಿ ನು ತೇ ತತ್ಥ ಛನ್ದಾದಯೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯುನ್ತಿ ಪುಚ್ಛತಿ.

ದಿಟ್ಠೇ ದಿಟ್ಠಮತ್ತನ್ತಿ ರೂಪಾಯತನೇ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣೇನ ದಿಟ್ಠೇ ದಿಟ್ಠಮತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಞ್ಹಿ ರೂಪೇ ರೂಪಮತ್ತಮೇವ ಪಸ್ಸತಿ, ನ ನಿಚ್ಚಾದಿಸಭಾವಂ, ಇತಿ ಸೇಸವಿಞ್ಞಾಣೇಹಿಪಿ ಮೇ ಏತ್ಥ ದಿಟ್ಠಮತ್ತಮೇವ ಚಿತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಥ ವಾ ದಿಟ್ಠೇ ದಿಟ್ಠಂ ನಾಮ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ, ರೂಪೇ ರೂಪವಿಜಾನನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಮತ್ತಾತಿ ಪಮಾಣಂ, ದಿಟ್ಠಂ ಮತ್ತಾ ಅಸ್ಸಾತಿ ದಿಟ್ಠಮತ್ತಂ, ಚಿತ್ತಂ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಮತ್ತಮೇವ ಮೇ ಚಿತ್ತಂ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಯಥಾ ಆಪಾಥಗತರೂಪೇ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಂ ನ ರಜ್ಜತಿ ನ ದುಸ್ಸತಿ ನ ಮುಯ್ಹತಿ, ಏವಂ ರಾಗಾದಿವಿರಹೇನ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಮತ್ತಮೇವ ಜವನಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಪಮಾಣೇನೇವ ಜವನಂ ಠಪೇಸ್ಸಾಮೀತಿ. ಅಥ ವಾ ದಿಟ್ಠಂ ನಾಮ ಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣೇನ ದಿಟ್ಠರೂಪಂ, ದಿಟ್ಠೇ ದಿಟ್ಠಮತ್ತಂ ನಾಮ ತತ್ಥೇವ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನಸನ್ತೀರಣವೋಟ್ಠಬ್ಬನಸಙ್ಖಾತಂ ಚಿತ್ತತ್ತಯಂ. ಯಥಾ ತಂ ನ ರಜ್ಜತಿ, ನ ದುಸ್ಸತಿ, ನ ಮುಯ್ಹತಿ, ಏವಂ ಆಪಾಥಗತೇ ರೂಪೇ ತೇನೇವ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛನಾದಿಪ್ಪಮಾಣೇನ ಜವನಂ ಉಪ್ಪಾದೇಸ್ಸಾಮಿ, ನಾಹಂ ತಂ ಪಮಾಣಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ರಜ್ಜನಾದಿವಸೇನ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತುಂ ದಸ್ಸಾಮೀತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ. ಏಸೇವ ನಯೋ ಸುತಮುತೇಸು.

ವಿಞ್ಞಾತೇ ವಿಞ್ಞಾತಮತ್ತನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಪನ ವಿಞ್ಞಾತಂ ನಾಮ ಮನೋದ್ವಾರಾವಜ್ಜನೇನ ವಿಞ್ಞಾತಾರಮ್ಮಣಂ, ತಸ್ಮಿಂ ವಿಞ್ಞಾತೇ ವಿಞ್ಞಾತಮತ್ತನ್ತಿ ಆವಜ್ಜನಪಮಾಣಂ. ಯಥಾ ಆವಜ್ಜನೇನ ನ ರಜ್ಜತಿ ನ ದುಸ್ಸತಿ ನ ಮುಯ್ಹತಿ, ಏವಂ ರಜ್ಜನಾದಿವಸೇನ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತುಂ ಅದತ್ವಾ ಆವಜ್ಜನಪಮಾಣೇನೇವ ಚಿತ್ತಂ ಠಪೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ಅಯಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ.

ಯತೋತಿ ಯದಾ. ತತೋತಿ ತದಾ. ನ ತೇನಾತಿ ತೇನ ರಾಗೇನ ವಾ ರತ್ತೋ, ದೋಸೇನ ವಾ ದುಟ್ಠೋ, ಮೋಹೇನ ವಾ ಮೂಳ್ಹೋ ನ ಭವಿಸ್ಸತಿ. ತತೋ ತ್ವಂ ಮಾಲುಕ್ಯಪುತ್ತ ನ ತತ್ಥಾತಿ ಯದಾ ತ್ವಂ ತೇನ ರಾಗೇನ ವಾ ದೋಸಮೋಹೇಹಿ ವಾ ರತ್ತೋ ವಾ ದುಟ್ಠೋ ವಾ ಮೂಳ್ಹೋ ವಾ ನ ಭವಿಸ್ಸಸಿ, ತದಾ ತ್ವಂ ನ ತತ್ಥ ತಸ್ಮಿಂ ದಿಟ್ಠೇ ವಾ ಸುತಮುತವಿಞ್ಞಾತೇ ವಾ ಪಟಿಬದ್ಧೋ ಅಲ್ಲೀನೋ ಪತಿಟ್ಠಿತೋ ನಾಮ ಭವಿಸ್ಸಸಿ. ನೇವಿಧಾತಿಆದಿ ವುತ್ತತ್ಥಮೇವ.

ಸತಿ ಮುಟ್ಠಾತಿ ಸತಿ ನಟ್ಠಾ. ತಞ್ಚ ಅಜ್ಝೋಸಾತಿ ತಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಗಿಲಿತ್ವಾ. ಅಭಿಜ್ಝಾ ಚ ವಿಹೇಸಾ ಚಾತಿ ಅಭಿಜ್ಝಾಯ ಚ ವಿಹಿಂಸಾಯ ಚ. ಅಥ ವಾ ‘‘ತಸ್ಸ ವಡ್ಢನ್ತೀ’’ತಿ ಪದೇನಾಪಿ ಸದ್ಧಿಂ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ, ಅಭಿಜ್ಝಾ ಚ ವಿಹೇಸಾ ಚಾತಿ ಇಮೇಪಿ ದ್ವೇ ಧಮ್ಮಾ ತಸ್ಸ ವಡ್ಢನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಚಿತ್ತಮಸ್ಸೂಪಹಞ್ಞತೀತಿ ಅಭಿಜ್ಝಾವಿಹೇಸಾಹಿ ಅಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಉಪಹಞ್ಞತಿ. ಆಚಿನತೋತಿ ಆಚಿನನ್ತಸ್ಸ. ಆರಾ ನಿಬ್ಬಾನ ವುಚ್ಚತೀತಿ ಏವರೂಪಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ನಿಬ್ಬಾನಂ ನಾಮ ದೂರೇ ಪವುಚ್ಚತಿ. ಘತ್ವಾತಿ ಘಾಯಿತ್ವಾ. ಭೋತ್ವಾತಿ ಭುತ್ವಾ ಸಾಯಿತ್ವಾ ಲೇಹಿತ್ವಾ. ಫುಸ್ಸಾತಿ ಫುಸಿತ್ವಾ. ಪಟಿಸ್ಸತೋತಿ ಪಟಿಸ್ಸತಿಸಙ್ಖಾತಾಯ ಸತಿಯಾ ಯುತ್ತೋ. ಸೇವತೋ ಚಾಪಿ ವೇದನನ್ತಿ ಚತುಮಗ್ಗಸಮ್ಪಯುತ್ತಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತಲೋಕುತ್ತರವೇದನಂ ಸೇವನ್ತಸ್ಸ. ಖೀಯತೀತಿ ಖಯಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಕಿಂ ತಂ? ದುಕ್ಖಮ್ಪಿ ಕಿಲೇಸಜಾತಮ್ಪಿ. ಅಞ್ಞತರೋತಿ ಅಸೀತಿಯಾ ಮಹಾಸಾವಕಾನಂ ಅಬ್ಭನ್ತರೋ ಏಕೋ. ಇತಿ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸುತ್ತೇ ಗಾಥಾಹಿಪಿ ವಟ್ಟವಿವಟ್ಟಮೇವ ಕಥಿತಂ.

೩. ಪರಿಹಾನಧಮ್ಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೯೬. ತತಿಯೇ ಪರಿಹಾನಧಮ್ಮನ್ತಿ ಪರಿಹಾನಸಭಾವಂ. ಅಭಿಭಾಯತನಾನೀತಿ ಅಭಿಭವಿತಾನಿ ಆಯತನಾನಿ. ಸರಸಙ್ಕಪ್ಪಾತಿ ಏತ್ಥ ಸರನ್ತೀತಿ ಸರಾ, ಧಾವನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸರಾ ಚ ತೇ ಸಙ್ಕಪ್ಪಾ ಚ ಸರಸಙ್ಕಪ್ಪಾ. ಸಂಯೋಜನಿಯಾತಿ ಬನ್ಧನಿಯಾ ಬನ್ಧನಸ್ಸ ಪಚ್ಚಯಭೂತಾ. ತಞ್ಚೇ ಭಿಕ್ಖೂತಿ ತಂ ಏವಂ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಕಿಲೇಸಜಾತಂ, ತಂ ವಾ ಆರಮ್ಮಣಂ. ಅಧಿವಾಸೇತೀತಿ ಚಿತ್ತೇ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ವಾಸೇತಿ. ನಪ್ಪಜಹತೀತಿ ಛನ್ದರಾಗಪ್ಪಹಾನೇನ ನ ಪಜಹತಿ. ಏವಂ ಸಬ್ಬಪದೇಹಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ. ಅಭಿಭಾಯತನಞ್ಹೇತಂ ವುತ್ತಂ ಭಗವತಾತಿ ಏತಂ ಬುದ್ಧೇನ ಭಗವತಾ ಅಭಿಭವಿತಂ ಆಯತನನ್ತಿ ಕಥಿತಂ. ಇಧ ಧಮ್ಮಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ವಿಭಜನ್ತೇನ ಪುಗ್ಗಲೇನ ಧಮ್ಮೋ ದಸ್ಸಿತೋ.

೪. ಪಮಾದವಿಹಾರೀಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೯೭. ಚತುತ್ಥೇ ಅಸಂವುತಸ್ಸಾತಿ ಅಪಿಹಿತಸ್ಸ ನ ಪಿದಹಿತ್ವಾ ಸಞ್ಛಾದಿತ್ವಾ ಠಪಿತಸ್ಸ. ಬ್ಯಾಸಿಞ್ಚತೀತಿ ವಿಆಸಿಞ್ಚತಿ, ಕಿಲೇಸತಿನ್ತಂ ಹುತ್ವಾ ವತ್ತತಿ. ಪಾಮೋಜ್ಜನ್ತಿ ದುಬ್ಬಲಪೀತಿ. ಪೀತೀತಿ ಬಲವಪೀತಿ. ಪಸ್ಸದ್ಧೀತಿ ದರಥಪಸ್ಸದ್ಧಿ. ಧಮ್ಮಾ ನ ಪಾತುಭವನ್ತೀತಿ ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾಧಮ್ಮಾ ನ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ. ಇಮಸ್ಮಿಂ ಸುತ್ತೇ ಪುಗ್ಗಲಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ವಿಭಜನ್ತೇನ ಧಮ್ಮೇನ ಪುಗ್ಗಲೋ ದಸ್ಸಿತೋ.

೫. ಸಂವರಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೯೮. ಪಞ್ಚಮೇ ಕಥಞ್ಚ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಸಂವರೋತಿ ಇದಂ ಮಗ್ಗಕುಸಲಸ್ಸ ವಾಮಂ ಮುಞ್ಚಿತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣಂ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾಸೀತಿ ಪಠಮಂ ಪಹಾತಬ್ಬಮಗ್ಗಕ್ಖಾನಂ ವಿಯ ಉದ್ದೇಸಕ್ಕಮೇನ ಅವತ್ವಾ ದೇಸನಾಕುಸಲತಾಯ ಪಠಮಂ ಪಹಾತಬ್ಬಧಮ್ಮಕ್ಖಾನವಸೇನ ವುತ್ತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಇಧ ಧಮ್ಮಂ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮೋವ ವಿಭತ್ತೋ.

೬. ಸಮಾಧಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೯೯. ಛಟ್ಠೇ ಸಮಾಧಿನ್ತಿ ಚಿತ್ತೇಕಗ್ಗತಂ. ಇದಞ್ಹಿ ಸುತ್ತಂ ಚಿತ್ತೇಕಗ್ಗತಾಯ ಪರಿಹಾಯಮಾನೇ ದಿಸ್ವಾ, ‘‘ಇಮೇಸಂ ಚಿತ್ತೇಕಗ್ಗತಂ ಲಭನ್ತಾನಂ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಫಾತಿಂ ಗಮಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಞತ್ವಾ ಕಥಿತಂ.

೭. ಪಟಿಸಲ್ಲಾನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೦೦. ಸತ್ತಮೇ ಪಟಿಸಲ್ಲಾನನ್ತಿ ಕಾಯವಿವೇಕಂ. ಇದಞ್ಹಿ ಸುತ್ತಂ ಕಾಯವಿವೇಕೇನ ಪರಿಹಾಯಮಾನೇ ದಿಸ್ವಾ, ‘‘ಇಮೇಸಂ ಕಾಯವಿವೇಕಂ ಲಭನ್ತಾನಂ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಫಾತಿಂ ಗಮಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಞತ್ವಾ ಕಥಿತಂ.

೮-೯. ಪಠಮನತುಮ್ಹಾಕಂಸುತ್ತಾದಿವಣ್ಣನಾ

೧೦೧-೧೦೨. ಅಟ್ಠಮಂ ಉಪಮಾಯ ಪರಿವಾರೇತ್ವಾ ಕಥಿತೇ ಬುಜ್ಝನಕಾನಂ, ನವಮಂ ಸುದ್ಧಿಕವಸೇನೇವ ಬುಜ್ಝನಕಾನಂ ಅಜ್ಝಾಸಯವಸೇನ ವುತ್ತಂ. ಅತ್ಥೋ ಪನ ಉಭಯತ್ಥಾಪಿ ಖನ್ಧಿಯವಗ್ಗೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

೧೦. ಉದಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೦೩. ದಸಮೇ ಉದಕೋ ಸುದನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಸುದನ್ತಿ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ. ಉದಕೋತಿ ತಸ್ಸ ನಾಮಂ. ಇದಂ ಜಾತು ವೇದಗೂತಿ ಏತ್ಥ ಇದನ್ತಿ ನಿಪಾತಮತ್ತಂ. ಅಥ ವಾ ಇದಂ ಮಮ ವಚನಂ ಸುಣಾಥಾತಿ ದೀಪೇನ್ತೋ ಏವಮಾಹ. ಜಾತು ವೇದಗೂತಿ ಅಹಂ ಏಕಂಸೇನೇವ ವೇದಗೂ, ವೇದಸಙ್ಖಾತೇನ ಞಾಣೇನ ನೇಯ್ಯೇಸು ಗತೋ, ವೇದಂ ವಾ ಗತೋ ಅಧಿಗತೋ, ಪಣ್ಡಿತೋಹಮಸ್ಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಬ್ಬಜೀತಿ ಏಕಂಸೇನ ಸಬ್ಬವಟ್ಟಂ ಜಿನಿತ್ವಾ ಅಭಿಭವಿತ್ವಾ ಠಿತೋಸ್ಮೀತಿ ವದತಿ. ಅಪಲಿಖತಂ ಗಣ್ಡಮೂಲನ್ತಿ ಅಪಲಿಖತಂ ದುಕ್ಖಮೂಲಂ. ಪಲಿಖಣಿನ್ತಿ ಪಲಿಖತಂ ಮಯಾ, ಖನಿತ್ವಾ ಠಿತೋಸ್ಮೀತಿ ದೀಪೇತಿ.

ಮಾತಾಪೇತ್ತಿಕಸಮ್ಭವಸ್ಸಾತಿ ಮಾತಿತೋ ಚ ಪಿತಿತೋ ಚ ನಿಬ್ಬತ್ತೇನ ಮಾತಾಪೇತ್ತಿಕೇನ ಸುಕ್ಕಸೋಣಿತೇನ ಸಮ್ಭೂತಸ್ಸ. ಓದನಕುಮ್ಮಾಸೂಪಚಯಸ್ಸಾತಿ ಓದನೇನ ಚೇವ ಕುಮ್ಮಾಸೇನ ಚ ಉಪಚಿತಸ್ಸ ವಡ್ಢಿತಸ್ಸ. ಅನಿಚ್ಚುಚ್ಛಾದನಪರಿಮದ್ದನಭೇದನವಿದ್ಧಂಸನಧಮ್ಮಸ್ಸಾತಿ ಏತ್ಥ ಅಯಂ ಕಾಯೋ ಹುತ್ವಾ ಅಭಾವಟ್ಠೇನ ಅನಿಚ್ಚಧಮ್ಮೋ, ದುಗ್ಗನ್ಧವಿಘಾತತ್ಥಾಯ ತನುವಿಲೇಪನೇನ ಉಚ್ಛಾದನಧಮ್ಮೋ, ಅಙ್ಗಪಚ್ಚಙ್ಗಾಬಾಧವಿನೋದನತ್ಥಾಯ ಖುದ್ದಕಸಮ್ಬಾಹನೇನ ಪರಿಮದ್ದನಧಮ್ಮೋ, ದಹರಕಾಲೇ ವಾ ಊರೂಸು ಸಯಾಪೇತ್ವಾ ಗಬ್ಭವಾಸೇನ ದುಸ್ಸಣ್ಠಿತಾನಂ ತೇಸಂ ತೇಸಂ ಅಙ್ಗಾನಂ ಸಣ್ಠಾನಸಮ್ಪಾದನತ್ಥಂ ಅಞ್ಛನಪೀಳನಾದೀನಂ ವಸೇನ ಪರಿಮದ್ದನಧಮ್ಮೋ, ಏವಂ ಪರಿಹರಿತೋಪಿ ಚ ಭೇದನವಿದ್ಧಂಸನಧಮ್ಮೋ ಭಿಜ್ಜತಿ ಚೇವ ವಿಕಿರತಿ ಚ, ಏವಂ ಸಭಾವೋತಿ ಅತ್ಥೋ.

ತತ್ಥ ಮಾತಾಪೇತ್ತಿಕಸಮ್ಭವಓದನಕುಮ್ಮಾಸೂಪಚಯಪರಿಮದ್ದನಪದೇಹಿ ವಡ್ಢಿ ಕಥಿತಾ, ಅನಿಚ್ಚಭೇದನವಿದ್ಧಂಸನಪದೇಹಿ ಪರಿಹಾನಿ. ಪುರಿಮೇಹಿ ವಾ ತೀಹಿ ಸಮುದಯೋ, ಪಚ್ಛಿಮೇಹಿ ಅತ್ಥಙ್ಗಮೋತಿ. ಏವಂ ಚಾತುಮಹಾಭೂತಿಕಸ್ಸ ಕಾಯಸ್ಸ ವಡ್ಢಿಪರಿಹಾನಿನಿಬ್ಬತ್ತಿಭೇದಾ ದಸ್ಸಿತಾ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನತ್ಥಮೇವಾತಿ.

ಸಳವಗ್ಗೋ ದಸಮೋ.

ದುತಿಯೋ ಪಣ್ಣಾಸಕೋ.