೨. ದೇವದಹಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨. ದುತಿಯೇ ದೇವದಹನ್ತಿ ದೇವಾ ವುಚ್ಚನ್ತಿ ರಾಜಾನೋ, ತೇಸಂ ಮಙ್ಗಲದಹೋ, ಸಯಂಜಾತೋ ವಾ ಸೋ ದಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ದೇವದಹೋ’’ತಿ ವುತ್ತೋ. ತಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ನಿಗಮೋ ದೇವದಹನ್ತ್ವೇವ ನಪುಂಸಕಲಿಙ್ಗವಸೇನ ಸಙ್ಖಂ ಗತೋ. ಪಚ್ಛಾಭೂಮಗಮಿಕಾತಿ ಪಚ್ಛಾಭೂಮಂ ಅಪರದಿಸಾಯಂ ನಿವಿಟ್ಠಂ ಜನಪದಂ ಗನ್ತುಕಾಮಾ. ನಿವಾಸನ್ತಿ ತೇಮಾಸಂ ವಸ್ಸಾವಾಸಂ. ಅಪಲೋಕಿತೋತಿ ಆಪುಚ್ಛಿತೋ. ಅಪಲೋಕೇಥಾತಿ ಆಪುಚ್ಛಥ. ಕಸ್ಮಾ ಥೇರಂ ಆಪುಚ್ಛಾಪೇತಿ? ತೇ ಸಭಾರೇ ಕಾತುಕಾಮತಾಯ. ಯೋ ಹಿ ಏಕವಿಹಾರೇ ವಸನ್ತೋಪಿ ಸನ್ತಿಕಂ ನ ಗಚ್ಛತಿ ಪಕ್ಕಮನ್ತೋ ಅನಾಪುಚ್ಛಾ ಪಕ್ಕಮತಿ, ಅಯಂ ನಿಬ್ಭಾರೋ ನಾಮ. ಯೋ ಏಕವಿಹಾರೇ ವಸನ್ತೋಪಿ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಪಸ್ಸತಿ, ಪಕ್ಕಮನ್ತೋ ಆಪುಚ್ಛತಿ, ಅಯಂ ಸಭಾರೋ ನಾಮ. ಇಮೇಪಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವಾ ‘‘ಏವಮಿಮೇ ಸೀಲಾದೀಹಿ ವಡ್ಢಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ ಸಭಾರೇ ಕಾತುಕಾಮೋ ಆಪುಚ್ಛಾಪೇತಿ.

ಪಣ್ಡಿತೋತಿ ಧಾತುಕೋಸಲ್ಲಾದಿನಾ ಚತುಬ್ಬಿಧೇನ ಪಣ್ಡಿಚ್ಚೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ಅನುಗ್ಗಾಹಕೋತಿ ಆಮಿಸಾನುಗ್ಗಹೇನ ಚ ಧಮ್ಮಾನುಗ್ಗಹೇನ ಚಾತಿ ದ್ವೀಹಿಪಿ ಅನುಗ್ಗಹೇಹಿ ಅನುಗ್ಗಾಹಕೋ. ಥೇರೋ ಕಿರ ಅಞ್ಞೇ ಭಿಕ್ಖೂ ವಿಯ ಪಾತೋವ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಅಗನ್ತ್ವಾ ಸಬ್ಬಭಿಕ್ಖೂಸು ಗತೇಸು ಸಕಲಂ ಸಙ್ಘಾರಾಮಂ ಅನುವಿಚರನ್ತೋ ಅಸಮ್ಮಟ್ಠಟ್ಠಾನಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜತಿ, ಅಛಡ್ಡಿತಂ ಕಚವರಂ ಛಡ್ಡೇತಿ, ಸಙ್ಘಾರಾಮೇ ದುನ್ನಿಕ್ಖಿತ್ತಾನಿ ಮಞ್ಚಪೀಠದಾರುಭಣ್ಡಮತ್ತಿಕಾಭಣ್ಡಾನಿ ಪಟಿಸಾಮೇತಿ. ಕಿಂ ಕಾರಣಾ? ‘‘ಮಾ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಟ್ಠಾ ದಿಸ್ವಾ ಪರಿಭವಂ ಅಕಂಸೂ’’ತಿ. ತತೋ ಗಿಲಾನಸಾಲಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಗಿಲಾನೇ ಅಸ್ಸಾಸೇತ್ವಾ ‘‘ಕೇನತ್ಥೋ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ಯೇನ ಅತ್ಥೋ ಹೋತಿ, ತದತ್ಥಂ ತೇಸಂ ದಹರಸಾಮಣೇರೇ ಆದಾಯ ಭಿಕ್ಖಾಚಾರವತ್ತೇನ ವಾ ಸಭಾಗಟ್ಠಾನೇ ವಾ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಪರಿಯೇಸಿತ್ವಾ ತೇಸಂ ದತ್ವಾ, ‘‘ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾನಂ ನಾಮ ಬುದ್ಧಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೇಹಿ ವಣ್ಣಿತಂ, ಗಚ್ಛಥ ಸಪ್ಪುರಿಸಾ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಹೋಥಾ’’ತಿ ತೇ ಪೇಸೇತ್ವಾ ಸಯಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಉಪಟ್ಠಾಕಕುಲೇ ವಾ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ವಿಹಾರಂ ಗಚ್ಛತಿ. ಇದಂ ತಾವಸ್ಸ ನಿಬದ್ಧವಾಸಟ್ಠಾನೇ ಆಚಿಣ್ಣಂ.

ಭಗವತಿ ಪನ ಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನೇ ‘‘ಅಹಂ ಅಗ್ಗಸಾವಕೋ’’ತಿ ಉಪಾಹನಂ ಆರುಯ್ಹ ಛತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪುರತೋ ಪುರತೋ ನ ಗಚ್ಛತಿ. ಯೇ ಪನ ತತ್ಥ ಮಹಲ್ಲಕಾ ವಾ ಆಬಾಧಿಕಾ ವಾ ಅತಿದಹರಾ ವಾ, ತೇಸಂ ರುಜ್ಜನಟ್ಠಾನಾನಿ ತೇಲೇನ ಮಕ್ಖಾಪೇತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಅತ್ತನೋ ದಹರಸಾಮಣೇರೇಹಿ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ತಂದಿವಸಂ ವಾ ದುತಿಯದಿವಸಂ ವಾ ತೇ ಗಣ್ಹಿತ್ವಾವ ಗಚ್ಛತಿ. ಏಕದಿವಸಞ್ಹಿ ತಞ್ಞೇವ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಅತಿವಿಕಾಲೇ ಸಮ್ಪತ್ತತ್ತಾ ಸೇನಾಸನಂ ಅಲಭಿತ್ವಾ, ಚೀವರಕುಟಿಯಂ ನಿಸಿನ್ನಂ ದಿಸ್ವಾ, ಸತ್ಥಾ ಪುನದಿವಸೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಂ ಸನ್ನಿಪಾತಾಪೇತ್ವಾ, ಹತ್ಥಿವಾನರತಿತ್ತಿರವತ್ಥುಂ ಕಥೇತ್ವಾ, ‘‘ಯಥಾವುಡ್ಢಂ ಸೇನಾಸನಂ ದಾತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಸಿಕ್ಖಾಪದಂ ಪಞ್ಞಾಪೇಸಿ. ಏವಂ ತಾವೇಸ ಆಮಿಸಾನುಗ್ಗಹೇನ ಅನುಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಓವದನ್ತೋ ಪನೇಸ ಸತವಾರಮ್ಪಿ ಸಹಸ್ಸವಾರಮ್ಪಿ ತಾವ ಓವದತಿ, ಯಾವ ಸೋ ಪುಗ್ಗಲೋ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಾತಿ, ಅಥ ನಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಓವದತಿ. ಇಮಿನಾ ನಯೇನ ಓವದತೋ ಚಸ್ಸ ಓವಾದೇ ಠತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತಾ ಗಣನಪಥಂ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಾ. ಏವಂ ಧಮ್ಮಾನುಗ್ಗಹೇನ ಅನುಗ್ಗಣ್ಹಾತಿ.

ಪಚ್ಚಸ್ಸೋಸುನ್ತಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ನೇವ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ, ನ ಆಚರಿಯೋ ನ ಸನ್ದಿಟ್ಠಸಮ್ಭತ್ತೋ. ಕಿಂ ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಕರಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ? ತುಣ್ಹೀಭಾವಂ ಅನಾಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಸತ್ಥು ವಚನಂ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿಂಸು. ಏಳಗಲಾಗುಮ್ಬೇತಿ ಗಚ್ಛಮಣ್ಡಪಕೇ. ಸೋ ಕಿರ ಏಳಗಲಾಗುಮ್ಬೋ ಧುವಸಲಿಲಟ್ಠಾನೇ ಜಾತೋ. ಅಥೇತ್ಥ ಚತೂಹಿ ಪಾದೇಹಿ ಮಣ್ಡಪಂ ಕತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಉಪರಿ ತಂ ಗುಮ್ಬಂ ಆರೋಪೇಸುಂ, ಸೋ ತಂ ಮಣ್ಡಪಂ ಛಾದೇಸಿ. ಅಥಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಾ ಇಟ್ಠಕಾಹಿ ಪರಿಚಿನಿತ್ವಾ ವಾಲಿಕಂ ಓಕಿರಿತ್ವಾ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಾಪಯಿಂಸು. ಸೀತಲಂ ದಿವಾಟ್ಠಾನಂ ಉದಕವಾತೋ ವಾಯತಿ. ಥೇರೋ ತಸ್ಮಿಂ ನಿಸೀದಿ. ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ ‘‘ಏಳಗಲಾಗುಮ್ಬೇ’’ತಿ.

ನಾನಾವೇರಜ್ಜಗತನ್ತಿ ಏಕಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ರಜ್ಜತೋ ನಾನಾವಿಧಂ ರಜ್ಜಗತಂ. ವಿರಜ್ಜನ್ತಿ ಅಞ್ಞಂ ರಜ್ಜಂ. ಯಥಾ ಹಿ ಸದೇಸತೋ ಅಞ್ಞೋ ವಿದೇಸೋ, ಏವಂ ನಿವುತ್ಥರಜ್ಜತೋ ಅಞ್ಞಂ ರಜ್ಜಂ ವಿರಜ್ಜಂ ನಾಮ, ತಂ ವೇರಜ್ಜನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ಖತ್ತಿಯಪಣ್ಡಿತಾತಿ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಕೋಸಲರಾಜಾದಯೋ ಪಣ್ಡಿತರಾಜಾನೋ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪಣ್ಡಿತಾತಿ ಚಙ್ಕೀತಾರುಕ್ಖಾದಯೋ ಪಣ್ಡಿತಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ. ಗಹಪತಿಪಣ್ಡಿತಾತಿ ಚಿತ್ತಸುದತ್ತಾದಯೋ ಪಣ್ಡಿತಗಹಪತಯೋ. ಸಮಣಪಣ್ಡಿತಾತಿ ಸಭಿಯಪಿಲೋತಿಕಾದಯೋ ಪಣ್ಡಿತಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾ. ವೀಮಂಸಕಾತಿ ಅತ್ಥಗವೇಸಿನೋ. ಕಿಂವಾದೀತಿ ಕಿಂ ಅತ್ತನೋ ದಸ್ಸನಂ ವದತಿ, ಕಿಂ ಲದ್ಧಿಕೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಕಿಮಕ್ಖಾಯೀತಿ ಕಿಂ ಸಾವಕಾನಂ ಓವಾದಾನುಸಾಸನಿಂ ಆಚಿಕ್ಖತಿ? ಧಮ್ಮಸ್ಸ ಚಾನುಧಮ್ಮನ್ತಿ ಭಗವತಾ ವುತ್ತಬ್ಯಾಕರಣಸ್ಸ ಅನುಬ್ಯಾಕರಣಂ. ಸಹಧಮ್ಮಿಕೋತಿ ಸಕಾರಣೋ. ವಾದಾನುವಾದೋತಿ ಭಗವತಾ ವುತ್ತವಾದಸ್ಸ ಅನುವಾದೋ. ‘‘ವಾದಾನುಪಾತೋ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ಸತ್ಥು ವಾದಸ್ಸ ಅನುಪಾತೋ ಅನುಪತನಂ, ಅನುಗಮನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಇಮಿನಾಪಿ ವಾದಂ ಅನುಗತೋ ವಾದೋಯೇವ ದೀಪಿತೋ ಹೋತಿ.

ಅವಿಗತರಾಗಸ್ಸಾತಿಆದೀಸು ತಣ್ಹಾವಸೇನೇವ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ತಣ್ಹಾ ಹಿ ರಜ್ಜನತೋ ರಾಗೋ, ಛನ್ದಿಯನತೋ ಛನ್ದೋ, ಪಿಯಾಯನಟ್ಠೇನ ಪೇಮಂ, ಪಿವಿತುಕಾಮಟ್ಠೇನ ಪಿಪಾಸಾ, ಅನುದಹನಟ್ಠೇನ ಪರಿಳಾಹೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಅಕುಸಲೇ ಚಾವುಸೋ, ಧಮ್ಮೇತಿಆದಿ ಕಸ್ಮಾ ಆರದ್ಧಂ? ಪಞ್ಚಸು ಖನ್ಧೇಸು ಅವೀತರಾಗಸ್ಸ ಆದೀನವಂ, ವೀತರಾಗಸ್ಸ ಚ ಆನಿಸಂಸಂ ದಸ್ಸೇತುಂ. ತತ್ರ ಅವಿಘಾತೋತಿ ನಿದ್ದುಕ್ಖೋ. ಅನುಪಾಯಾಸೋತಿ ನಿರುಪತಾಪೋ. ಅಪರಿಳಾಹೋತಿ ನಿದ್ದಾಹೋ. ಏವಂ ಸಬ್ಬತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ದುತಿಯಂ.