೧೦. ಕೋಕಾಲಿಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೮೧. ದಸಮೇ ಕೋಕಾಲಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮೀತಿ, ಕೋ ಅಯಂ ಕೋಕಾಲಿಕೋ, ಕಸ್ಮಾ ಚ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ? ಅಯಂ ಕಿರ ಕೋಕಾಲಿಕರಟ್ಠೇ ಕೋಕಾಲಿಕನಗರೇ ಕೋಕಾಲಿಕಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ ಪುತ್ತೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಪಿತರಾ ಕಾರಾಪಿತೇ ವಿಹಾರೇ ಪಟಿವಸತಿ ಚೂಳಕೋಕಾಲಿಕೋತಿ ನಾಮೇನ, ನ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಸಿಸ್ಸೋ. ಸೋ ಹಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪುತ್ತೋ ಮಹಾಕೋಕಾಲಿಕೋ ನಾಮ. ಭಗವತಿ ಪನ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ವಿಹರನ್ತೇ ದ್ವೇ ಅಗ್ಗಸಾವಕಾ ಪಞ್ಚಮತ್ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖುಸತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಜನಪದಚಾರಿಕಂ ಚರಮಾನಾ ಉಪಕಟ್ಠಾಯ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕಾಯ ವಿವೇಕಾವಾಸಂ ವಸಿತುಕಾಮಾ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಉಯ್ಯೋಜೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪತ್ತಚೀವರಮಾದಾಯ ತಸ್ಮಿಂ ಜನಪದೇ ತಂ ನಗರಂ ಪತ್ವಾ ತಂ ವಿಹಾರಂ ಅಗಮಂಸು. ತತ್ಥ ನೇಸಂ ಕೋಕಾಲಿಕೋ ವತ್ತಂ ದಸ್ಸೇಸಿ. ತೇ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಮ್ಮೋದಿತ್ವಾ, ‘‘ಆವುಸೋ, ಮಯಂ ಇಧ ತೇಮಾಸಂ ವಸಿಸ್ಸಾಮ, ಮಾ ಕಸ್ಸಚಿ ಆರೋಚೇಹೀ’’ತಿ ಪಟಿಞ್ಞಂ ಗಹೇತ್ವಾ ವಸಿಂಸು. ವಸಿತ್ವಾ ಪವಾರಣಾದಿವಸೇ ಪವಾರೇತ್ವಾ, ‘‘ಗಚ್ಛಾಮ ಮಯಂ, ಆವುಸೋ’’ತಿ ಕೋಕಾಲಿಕಂ ಆಪುಚ್ಛಿಂಸು. ಕೋಕಾಲಿಕೋ ‘‘ಅಜ್ಜೇಕದಿವಸಂ, ಆವುಸೋ, ವಸಿತ್ವಾ ಸ್ವೇ ಗಮಿಸ್ಸಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ದುತಿಯದಿವಸೇ ನಗರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸೇ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಆವುಸೋ, ತುಮ್ಹೇ ಅಗ್ಗಸಾವಕೇ ಇಧಾಗನ್ತ್ವಾ ವಸಮಾನೇಪಿ ನ ಜಾನಾಥ, ನ ನೇ ಕೋಚಿ ಪಚ್ಚಯೇನಾಪಿ ನಿಮನ್ತೇತೀ’’ತಿ. ನಗರವಾಸಿನೋ, ‘‘ಕಹಂ, ಭನ್ತೇ, ಥೇರಾ, ಕಸ್ಮಾ ನೋ ನ ಆರೋಚಯಿತ್ಥಾ’’ತಿ? ಕಿಂ ಆವುಸೋ ಆರೋಚಿತೇನ, ಕಿಂ ನ ಪಸ್ಸಥ ದ್ವೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಥೇರಾಸನೇ ನಿಸೀದನ್ತೇ, ಏತೇ ಅಗ್ಗಸಾವಕಾತಿ. ತೇ ಖಿಪ್ಪಂ ಸನ್ನಿಪತಿತ್ವಾ ಸಪ್ಪಿಫಾಣಿತಾದೀನಿ ಚೇವ ಚೀವರದುಸ್ಸಾನಿ ಚ ಸಂಹರಿಂಸು.

ಕೋಕಾಲಿಕೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಪರಮಪ್ಪಿಚ್ಛಾ ಅಗ್ಗಸಾವಕಾ ಪಯುತ್ತವಾಚಾಯ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಲಾಭಂ ನ ಸಾದಿಯಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಅಸಾದಿಯನ್ತಾ ‘ಆವಾಸಿಕಸ್ಸ ದೇಥಾ’ತಿ ವಕ್ಖನ್ತೀ’’ತಿ. ತಂ ತಂ ಲಾಭಂ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ಥೇರಾನಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಥೇರಾ ದಿಸ್ವಾವ ‘‘ಇಮೇ ಪಚ್ಚಯಾ ನೇವ ಅಮ್ಹಾಕಂ, ನ ಕೋಕಾಲಿಕಸ್ಸ ಕಪ್ಪನ್ತೀ’’ತಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿಂಸು. ಕೋಕಾಲಿಕೋ ‘‘ಕಥಂ ಹಿ ನಾಮ ಅತ್ತನಾ ಅಗಣ್ಹನ್ತಾ ಮಯ್ಹಮ್ಪಿ ಅದಾಪೇತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ? ಆಘಾತಂ ಉಪ್ಪಾದೇಸಿ. ತೇಪಿ ಭಗವತೋ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪುನ ಅತ್ತನೋ ಪರಿಸಂ ಆದಾಯ ಜನಪದಚಾರಿಕಂ ಚರನ್ತಾ ಅನುಪುಬ್ಬೇನ ತಸ್ಮಿಂ ರಟ್ಠೇ ತಮೇವ ನಗರಂ ಪಚ್ಚಾಗಮಿಂಸು. ನಾಗರಾ ಥೇರೇ ಸಞ್ಜಾನಿತ್ವಾ ಸಹ ಪರಿಕ್ಖಾರೇಹಿ ದಾನಂ ಸಜ್ಜಿತ್ವಾ ನಗರಮಜ್ಝೇ ಮಣ್ಡಪಂ ಕತ್ವಾ ದಾನಂ ಅದಂಸು, ಥೇರಾನಞ್ಚ ಪರಿಕ್ಖಾರೇ ಉಪನಾಮೇಸುಂ. ಥೇರಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಯ್ಯಾದಯಿಂಸು. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಕೋಕಾಲಿಕೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಇಮೇ ಪುಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ ಅಹೇಸುಂ, ಇದಾನಿ ಪಾಪಿಚ್ಛಾ ಜಾತಾ, ಪುಬ್ಬೇಪಿ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಸನ್ತುಟ್ಠಪವಿವಿತ್ತಸದಿಸಾ ಮಞ್ಞೇ’’ತಿ ಥೇರೇ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ, ‘‘ಆವುಸೋ, ತುಮ್ಹೇ ಪುಬ್ಬೇ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛಾ ವಿಯ, ಇದಾನಿ ಪನ ಪಾಪಭಿಕ್ಖೂ ಜಾತಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಮೂಲಟ್ಠಾನೇಯೇವ ನೇಸಂ ಪತಿಟ್ಠಂ ಭಿನ್ದಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ತರಮಾನರೂಪೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಸಾವತ್ಥಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಯೇನ ಭಗವಾ ತೇನುಪಸಙ್ಕಮಿ. ಅಯಮೇವ ಕೋಕಾಲಿಕೋ ಇಮಿನಾ ಚ ಕಾರಣೇನ ಉಪಸಙ್ಕಮೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ಭಗವಾ ತಂ ತುರಿತತುರಿತಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾವ ಆವಜ್ಜೇನ್ತೋ ಅಞ್ಞಾಸಿ – ‘‘ಅಯಂ ಅಗ್ಗಸಾವಕೇ ಅಕ್ಕೋಸಿತುಕಾಮೋ ಆಗತೋ’’ತಿ. ‘‘ಸಕ್ಕಾ ನು ಖೋ ಪಟಿಸೇಧೇತು’’ನ್ತಿ ಚ ಆವಜ್ಜೇನ್ತೋ, ‘‘ನ ಸಕ್ಕಾ ಪಟಿಸೇಧೇತುಂ, ಥೇರೇಸು ಅಪರಜ್ಝಿತ್ವಾ ಕಾಲಙ್ಕತೋ ಏಕಂಸೇನ ಪದುಮನಿರಯೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ದಿಸ್ವಾ, ‘‘ಸಾರಿಪುತ್ತಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೇಪಿ ನಾಮ ಗರಹನ್ತಂ ಸುತ್ವಾ ನ ನಿಸೇಧೇತೀ’’ತಿ ವಾದಮೋಚನತ್ಥಂ ಅರಿಯೂಪವಾದಸ್ಸ ಚ ಮಹಾಸಾವಜ್ಜಭಾವದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಮಾ ಹೇವನ್ತಿ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಪಟಿಸೇಧೇಸಿ. ತತ್ಥ ಮಾ ಹೇವನ್ತಿ ಮಾ ಏವಂ ಅಭಣಿ. ಸದ್ಧಾಯಿಕೋತಿ ಸದ್ಧಾಯ ಆಕರೋ ಪಸಾದಾವಹೋ ಸದ್ಧಾತಬ್ಬವಚನೋ ವಾ. ಪಚ್ಚಯಿಕೋತಿ ಪತ್ತಿಯಾಯಿತಬ್ಬವಚನೋ.

ಪಕ್ಕಾಮೀತಿ ಕಮ್ಮಾನುಭಾವೇನ ಚೋದಿಯಮಾನೋ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಓಕಾಸಕತಂ ಹಿ ಕಮ್ಮಂ ನ ಸಕ್ಕಾ ಪಟಿಬಾಹಿತುಂ, ತಂ ತಸ್ಸ ತತ್ಥ ಠಾತುಂ ನ ಅದಾಸಿ. ಅಚಿರಪಕ್ಕನ್ತಸ್ಸಾತಿ ಪಕ್ಕನ್ತಸ್ಸ ಸತೋ ನ ಚಿರೇನೇವ. ಸಬ್ಬೋ ಕಾಯೋ ಫುಟೋ ಅಹೋಸೀತಿ ಕೇಸಗ್ಗಮತ್ತಮ್ಪಿ ಓಕಾಸಂ ಆವಜ್ಜೇತ್ವಾ ಸಕಲಸರೀರಂ ಅಟ್ಠೀನಿ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಉಗ್ಗತಾಹಿ ಪೀಳಕಾಹಿ ಅಜ್ಝೋತ್ಥಟಂ ಅಹೋಸಿ. ಯಸ್ಮಾ ಪನ ಬುದ್ಧಾನುಭಾವೇನ ತಥಾರೂಪಂ ಕಮ್ಮಂ ಬುದ್ಧಾನಂ ಸಮ್ಮುಖೀಭಾವೇ ವಿಪಾಕಂ ನ ದೇತಿ, ದಸ್ಸನೂಪಚಾರೇ ವಿಜಹಿತಮತ್ತೇ ದೇತಿ, ತಸ್ಮಾ ತಸ್ಸ ಅಚಿರಪಕ್ಕನ್ತಸ್ಸ ಪೀಳಕಾ ಉಟ್ಠಹಿಂಸು. ಕಲಾಯಮತ್ತಿಯೋತಿ ಚಣಕಮತ್ತಿಯೋ. ಬೇಲುವಸಲಾಟುಕಮತ್ತಿಯೋತಿ ತರುಣಬೇಲುವಮತ್ತಿಯೋ. (ಬಿಲ್ಲಮತ್ತಿಯೋತಿ ಮಹಾಬೇಲುವಮತ್ತಿಯೋ.) ಪಭಿಜ್ಜಿಂಸೂತಿ ಭಿಜ್ಜಿಂಸು. ತಾಸು ಭಿನ್ನಾಸು ಸಕಲಸರೀರಂ ಪನಸಪಕ್ಕಂ ವಿಯ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ಪಕ್ಕೇನ ಗತ್ತೇನ ಜೇತವನದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕೇ ವಿಸಗಿಲಿತೋ ಮಚ್ಛೋ ವಿಯ ಕದಲಿಪತ್ತೇಸು ಸಯಿ. ಅಥ ಧಮ್ಮಸವನತ್ಥಂ ಆಗತಾಗತಾ ಮನುಸ್ಸಾ – ‘‘ಧಿ ಕೋಕಾಲಿಕ, ಧಿ ಕೋಕಾಲಿಕ, ಅಯುತ್ತಮಕಾಸಿ, ಅತ್ತನೋಯೇವ ಮುಖಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಅನಯಬ್ಯಸನಂ ಪತ್ತೋ’’ತಿ ಆಹಂಸು. ತೇಸಂ ಸುತ್ವಾ ಆರಕ್ಖದೇವತಾ ಧಿ-ಕಾರಂ ಅಕಂಸು. ಆರಕ್ಖಕದೇವತಾನಂ ಆಕಾಸದೇವತಾತಿ ಇಮಿನಾ ಉಪಾಯೇನ ಯಾವ ಅಕನಿಟ್ಠಭವನಾ ಏಕಧಿಕಾರೋ ಉದಪಾದಿ. ಅಥಸ್ಸ ಉಪಜ್ಝಾಯೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಓವಾದಂ ಅಗಣ್ಹನ್ತಂ ಞತ್ವಾ ಗರಹಿತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ.

ಕಾಲಮಕಾಸೀತಿ ಉಪಜ್ಝಾಯೇ ಪಕ್ಕನ್ತೇ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ಪದುಮಂ ನಿರಯನ್ತಿ ಪಾಟಿಯೇಕ್ಕೋ ಪದುಮನಿರಯೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಅವೀಚಿಮಹಾನಿರಯಮ್ಹಿಯೇವ ಪನ ಪದುಮಗಣನಾಯ ಪಚ್ಚಿತಬ್ಬೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ.

ವೀಸತಿಖಾರಿಕೋತಿ ಮಾಗಧಕೇನ ಪತ್ಥೇನ ಚತ್ತಾರೋ ಪತ್ಥಾ ಕೋಸಲರಟ್ಠೇ ಏಕಪತ್ಥೋ ಹೋತಿ, ತೇನ ಪತ್ಥೇನ ಚತ್ತಾರೋ ಪತ್ಥಾ ಆಳ್ಹಕಂ, ಚತ್ತಾರಿ ಆಳ್ಹಕಾನಿ ದೋಣಂ, ಚತುದೋಣಾ ಮಾನಿಕಾ, ಚತುಮಾನಿಕಾ ಖಾರೀ, ತಾಯ ಖಾರಿಯಾ ವೀಸತಿಖಾರಿಕೋ. ತಿಲವಾಹೋತಿ ಮಾಗಧಕಾನಂ ಸುಖುಮತಿಲಾನಂ ತಿಲಸಕಟಂ. ಅಬ್ಬುದೋ ನಿರಯೋತಿ ಅಬ್ಬುದೋ ನಾಮ ಪಾಟಿಯೇಕ್ಕೋ ನಿರಯೋ ನತ್ಥಿ. ಅವೀಚಿಮ್ಹಿಯೇವ ಪನ ಅಬ್ಬುದಗಣನಾಯ ಪಚ್ಚಿತಬ್ಬಟ್ಠಾನಸ್ಸೇತಂ ನಾಮಂ. ನಿರಬ್ಬುದಾದೀಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ.

ವಸ್ಸಗಣನಾಪಿ ಪನೇತ್ಥ ಏವಂ ವೇದಿತಬ್ಬಾ – ಯಥೇವ ಹಿ ಸತಂ ಸತಸಹಸ್ಸಾನಿ ಕೋಟಿ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಸತಂ ಸತಸಹಸ್ಸಕೋಟಿಯೋ ಪಕೋಟಿ ನಾಮ ಹೋತಿ, ಸತಂ ಸತಸಹಸ್ಸಪಕೋಟಿಯೋ ಕೋಟಿಪಕೋಟಿ ನಾಮ, ಸತಂ ಸತಸಹಸ್ಸಕೋಟಿಪಕೋಟಿಯೋ ನಹುತಂ, ಸತಂ ಸತಸಹಸ್ಸನಹುತಾನಿ ನಿನ್ನಹುತಂ, ಸತಂ ಸತಸಹಸ್ಸನಿನ್ನಹುತಾನಿ ಏಕಂ ಅಬ್ಬುದಂ, ತತೋ ವೀಸತಿಗುಣಂ ನಿರಬ್ಬುದಂ. ಏಸೇವ ನಯೋ ಸಬ್ಬತ್ಥಾತಿ. ದಸಮಂ.

ಪಠಮೋ ವಗ್ಗೋ.