೯. ಯಞ್ಞಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೨೦. ನವಮೇ ಥೂಣೂಪನೀತಾನೀತಿ ಥೂಣಂ ಉಪನೀತಾನಿ, ಥೂಣಾಯ ಬದ್ಧಾನಿ ಹೋನ್ತಿ. ಪರಿಕಮ್ಮಾನಿ ಕರೋನ್ತೀತಿ ಏತ್ತಾವತಾ ತೇಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ರಞ್ಞೋ ಆರದ್ಧಯಞ್ಞೋ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಆರೋಚಿತೋ. ಕಸ್ಮಾ ಪನ ರಞ್ಞಾ ಅಯಂ ಯಞ್ಞೋ ಆರದ್ಧೋ? ದುಸ್ಸುಪಿನಪಟಿಘಾತಾಯ. ಏಕದಿವಸಂ ಕಿರ ರಾಜಾ ಸಬ್ಬಾಲಙ್ಕಾರಪ್ಪಟಿಮಣ್ಡಿತೋ ಹತ್ಥಿಕ್ಖನ್ಧವರಗತೋ ನಗರಂ ಅನುಸಞ್ಚರನ್ತೋ ವಾತಪಾನಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ಓಲೋಕಯಮಾನಂ ಏಕಂ ಇತ್ಥಿಂ ದಿಸ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ಪಟಿಬದ್ಧಚಿತ್ತೋ ತತೋವ ಪಟಿನಿವತ್ತಿತ್ವಾ ಅನ್ತೇಪುರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಏಕಸ್ಸ ಪುರಿಸಸ್ಸ ತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ‘‘ಗಚ್ಛ ತಸ್ಸಾ ಸಸ್ಸಾಮಿಕಭಾವಂ ವಾ ಅಸ್ಸಾಮಿಕಭಾವಂ ವಾ ಜಾನಾಹೀ’’ತಿ ಪೇಸೇಸಿ. ಸೋ ಗನ್ತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿ. ಸಾ ‘‘ಏಸೋ ಮೇ ಸಾಮಿಕೋ ಆಪಣೇ ನಿಸಿನ್ನೋ’’ತಿ ದಸ್ಸೇಸಿ. ರಾಜಪುರಿಸೋ ರಞ್ಞೋ ತಮತ್ಥಂ ಆಚಿಕ್ಖಿ. ರಾಜಾ ತಂ ಪುರಿಸಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಮಂ ಉಪಟ್ಠಹಾ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ನಾಹಂ, ದೇವ, ಉಪಟ್ಠಹಿತುಂ ಜಾನಾಮೀ’’ತಿ ಚ ವುತ್ತೇ ‘‘ಉಪಟ್ಠಾನಂ ನಾಮ ನ ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಉಗ್ಗಹೇತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಬಲಕ್ಕಾರೇನ ಆವುಧಫಲಕಂ ಗಾಹಾಪೇತ್ವಾ ಉಪಟ್ಠಾಕಂ ಅಕಾಸಿ. ಉಪಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಗೇಹಂ ಗತಮತ್ತಮೇವ ಚ ನಂ ಪುನ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಉಪಟ್ಠಾಕೇನ ನಾಮ ರಞ್ಞೋ ವಚನಂ ಕತ್ತಬ್ಬಂ, ಗಚ್ಛ ಇತೋ ಯೋಜನಮತ್ತೇ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸೀಸಧೋವನಪೋಕ್ಖರಣೀ ಅತ್ಥಿ, ತತೋ ಅರುಣಮತ್ತಿಕಞ್ಚ ಲೋಹಿತುಪ್ಪಲಮಾಲಞ್ಚ ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಏಹಿ. ಸಚೇ ಅಜ್ಜೇವ ನಾಗಚ್ಛಸಿ, ರಾಜದಣ್ಡಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಪೇಸೇಸಿ. ಸೋ ರಾಜಭಯೇನ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಗತೋ.

ರಾಜಾಪಿ ತಸ್ಮಿಂ ಗತೇ ದೋವಾರಿಕಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ, ‘‘ಅಜ್ಜ ಸಾಯನ್ಹೇಯೇವ ದ್ವಾರಂ ಪಿದಹಿತ್ವಾ ‘ಅಹಂ ರಾಜದೂತೋ’ತಿ ವಾ ‘ಉಪರಾಜದೂತೋ’ತಿ ವಾ ಭಣನ್ತಾನಮ್ಪಿ ಮಾ ವಿವರೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಮತ್ತಿಕಞ್ಚ ಉಪ್ಪಲಾನಿ ಚ ಗಹೇತ್ವಾ ದ್ವಾರೇ ಪಿಹಿತಮತ್ತೇ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಬಹುಂ ವದನ್ತೋಪಿ ದ್ವಾರಂ ಅಲಭಿತ್ವಾ ಪರಿಸ್ಸಯಭಯೇನ ಜೇತವನಂ ಗತೋ. ರಾಜಾಪಿ ರಾಗಪರಿಳಾಹೇನ ಅಭಿಭೂತೋ ಕಾಲೇ ನಿಸೀದತಿ, ಕಾಲೇ ತಿಟ್ಠತಿ, ಕಾಲೇ ನಿಪಜ್ಜತಿ, ಸನ್ನಿಟ್ಠಾನಂ ಅಲಭನ್ತೋ ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ನಿಸಿನ್ನಕೋವ ಮಕ್ಕಟನಿದ್ದಾಯ ನಿದ್ದಾಯತಿ.

ಪುಬ್ಬೇ ಚ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ನಗರೇ ಚತ್ತಾರೋ ಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತಾ ಪರದಾರಿಕಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ನನ್ದೋಪನನ್ದಾಯ ನಾಮ ಲೋಹಕುಮ್ಭಿಯಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಂಸು. ತೇ ಫೇಣುದ್ದೇಹಕಂ ಪಚ್ಚಮಾನಾ ತಿಂಸವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಹೇಟ್ಠಾ ಗಚ್ಛನ್ತಾ ಕುಮ್ಭಿಯಾ ತಲಂ ಪಾಪುಣನ್ತಿ, ತಿಂಸವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಉಪರಿ ಗಚ್ಛನ್ತಾ ಮತ್ಥಕಂ ಪಾಪುಣನ್ತಿ. ತೇ ತಂ ದಿವಸಂ ಆಲೋಕಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ದುಕ್ಕಟಭಯೇನ ಏಕೇಕಂ ಗಾಥಂ ವತ್ತುಕಾಮಾ ವತ್ತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಾ ಏಕೇಕಂ ಅಕ್ಖರಮೇವ ಆಹಂಸು. ಏಕೋ ಸ-ಕಾರಂ, ಏಕೋ ಸೋ-ಕಾರಂ, ಏಕೋ ನ-ಕಾರಂ, ಏಕೋ ದು-ಕಾರಂ ಆಹ. ರಾಜಾ ತೇಸಂ ನೇರಯಿಕಸತ್ತಾನಂ ಸದ್ದಂ ಸುತಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸುಖಂ ಅವಿನ್ದಮಾನೋವ ತಂರತ್ತಾವಸೇಸಂ ವೀತಿನಾಮೇಸಿ.

ಅರುಣೇ ಉಟ್ಠಿತೇ ಪುರೋಹಿತೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಸುಖಸೇಯ್ಯಂ ಪುಚ್ಛಿ. ಸೋ ‘‘ಕುತೋ ಮೇ, ಆಚರಿಯ, ಸುಖ’’ನ್ತಿ? ವತ್ವಾ, ‘‘ಸುಪಿನೇ ಏವರೂಪೇ ಸದ್ದೇ ಅಸ್ಸೋಸಿ’’ನ್ತಿ ಆಚಿಕ್ಖಿ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ – ‘‘ಇಮಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ಇಮಿನಾ ಸುಪಿನೇನ ವುಡ್ಢಿ ವಾ ಹಾನಿ ವಾ ನತ್ಥಿ, ಅಪಿಚ ಖೋ ಪನ ಯಂ ಇಮಸ್ಸ ಗೇಹೇ ಅತ್ಥಿ, ತಂ ಸಮಣಸ್ಸ ಗೋತಮಸ್ಸ ಹೋತಿ, ಗೋತಮಸಾವಕಾನಂ ಹೋತಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಕಿಞ್ಚಿ ನ ಲಭನ್ತಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ಭಿಕ್ಖಂ ಉಪ್ಪಾದೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ, ‘‘ಭಾರಿಯೋ ಅಯಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಸುಪಿನೋ ತೀಸು ಜಾನೀಸು ಏಕಾ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ರಜ್ಜನ್ತರಾಯೋ ವಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ ಜೀವಿತನ್ತರಾಯೋ ವಾ, ದೇವೋ ವಾ ನ ವಸ್ಸಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಆಹ. ಕಥಂ ಸೋತ್ಥಿ ಭವೇಯ್ಯ ಆಚರಿಯಾತಿ? ‘‘ಮನ್ತೇತ್ವಾ ಞಾತುಂ ಸಕ್ಕಾ, ಮಹಾರಾಜಾತಿ. ಗಚ್ಛಥ ಆಚರಿಯೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಮನ್ತೇತ್ವಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸೋತ್ಥಿಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ.

ಸೋ ಸಿವಿಕಸಾಲಾಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಸನ್ನಿಪಾತೇತ್ವಾ ತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇತ್ವಾ, ‘‘ವಿಸುಂ ವಿಸುಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಏವಂ ವದಥಾ’’ತಿ ತಯೋ ವಗ್ಗೇ ಅಕಾಸಿ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಸುಖಸೇಯ್ಯಂ ಪುಚ್ಛಿಂಸು. ರಾಜಾ ಪುರೋಹಿತಸ್ಸ ಕಥಿತನಿಯಾಮೇನೇವ ಕಥೇತ್ವಾ ‘‘ಕಥಂ ಸೋತ್ಥಿ ಭವೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ಮಹಾಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ – ‘‘ಸಬ್ಬಪಞ್ಚಸತಂ ಯಞ್ಞಂ ಯಜಿತ್ವಾ ಏತಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಸೋತ್ಥಿ ಭವೇಯ್ಯ, ಏವಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಆಚರಿಯಾ ಕಥೇನ್ತೀ’’ತಿ ಆಹಂಸು. ರಾಜಾ ತೇಸಂ ಸುತ್ವಾ ಅನಭಿನನ್ದಿತ್ವಾ ಅಪ್ಪಟಿಕ್ಕೋಸಿತ್ವಾ ತುಣ್ಹೀ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ದುತಿಯವಗ್ಗಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಪಿ ಆಗನ್ತ್ವಾ ತತ್ಥೇವ ಕಥೇಸುಂ. ತಥಾ ತತಿಯವಗ್ಗಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಪಿ. ಅಥ ರಾಜಾ ‘‘ಯಞ್ಞಂ ಕರೋನ್ತೂ’’ತಿ ಆಣಾಪೇಸಿ. ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಉಸಭಾದಯೋ ಪಾಣೇ ಆಹರಾಪೇಸುಂ. ನಗರೇ ಮಹಾಸದ್ದೋ ಉದಪಾದಿ. ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಞತ್ವಾ ಮಲ್ಲಿಕಾ ರಾಜಾನಂ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಪೇಸೇಸಿ. ಸೋ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ನಂ ಭಗವಾ – ‘‘ಹನ್ದ ಕುತೋ ನು ತ್ವಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಆಗಚ್ಛಸಿ ದಿವಾದಿವಸ್ಸಾ’’ತಿ ಆಹ. ರಾಜಾ – ‘‘ಅಜ್ಜ ಮೇ, ಭನ್ತೇ, ಸುಪಿನಕೇ ಚತ್ತಾರೋ ಸದ್ದಾ ಸುತಾ, ಸೋಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪುಚ್ಛಿಂ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ‘ಭಾರಿಯೋ, ಮಹಾರಾಜ, ಸುಪಿನೋ, ಸಬ್ಬಪಞ್ಚಸತಂ ಯಞ್ಞಂ ಯಜಿತ್ವಾ ಪಟಿಕಮ್ಮಂ ಕರೋಮಾತಿ ಆರದ್ಧಾ’’’ತಿ ಆಹ. ಕಿನ್ತಿ ತೇ, ಮಹಾರಾಜ, ಸದ್ದಾ ಸುತಾತಿ. ಸೋ ಯಥಾಸುತಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಅಥ ನಂ ಭಗವಾ ಆಹ – ಪುಬ್ಬೇ, ಮಹಾರಾಜ, ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ನಗರೇ ಚತ್ತಾರೋ ಸೇಟ್ಠಿಪುತ್ತಾ ಪರದಾರಿಕಾ ಹುತ್ವಾ ನನ್ದೋಪನನ್ದಾಯ ಲೋಹಕುಮ್ಭಿಯಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ ಸಟ್ಠಿವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಮತ್ಥಕೇ ಉಗ್ಗಚ್ಛಿಂಸು.

ತತ್ಥ ಏಕೋ –

‘‘ಸಟ್ಠಿವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಪರಿಪುಣ್ಣಾನಿ ಸಬ್ಬಸೋ;

ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚಮಾನಾನಂ, ಕದಾ ಅನ್ತೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ.(ಪೇ. ವ. ೮೦೨; ಜಾ. ೧.೪.೫೪) –

ಇಮಂ ಗಾಥಂ ವತ್ಥುಕಾಮೋ ಅಹೋಸಿ. ದುತಿಯೋ –

‘‘ಸೋಹಂ ನೂನ ಇತೋ ಗನ್ತ್ವಾ, ಯೋನಿಂ ಲದ್ಧಾನ ಮಾನುಸಿಂ;

ವದಞ್ಞೂ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನೋ, ಕಾಹಾಮಿ ಕುಸಲಂ ಬಹು’’ನ್ತಿ. (ಪೇ. ವ. ೮೦೫; ಜಾ. ೧.೪.೫೬) –

ಇಮಂ ಗಾಥಂ ವತ್ಥುಕಾಮೋ ಅಹೋಸಿ. ತತಿಯೋ –

‘‘ನತ್ಥಿ ಅನ್ತೋ ಕುತೋ ಅನ್ತೋ, ನ ಅನ್ತೋ ಪಟಿದಿಸ್ಸತಿ;

ತದಾ ಹಿ ಪಕತಂ ಪಾಪಂ, ಮಮ ತುಯ್ಹಞ್ಚ ಮಾರಿಸಾ’’ತಿ. (ಪೇ. ವ. ೮೦೩; ಜಾ. ೧.೪.೫೫) –

ಇಮಂ ಗಾಥಂ ವತ್ಥುಕಾಮೋ ಅಹೋಸಿ. ಚತುತ್ಥೋ –

‘‘ದುಜ್ಜೀವಿತಮಜೀವಿಮ್ಹಾ, ಯೇ ಸನ್ತೇ ನ ದದಮ್ಹಸೇ;

ವಿಜ್ಜಮಾನೇಸು ಭೋಗೇಸು, ದೀಪಂ ನಾಕಮ್ಹ ಅತ್ತನೋ’’ತಿ. (ಪೇ. ವ. ೮೦೪; ಜಾ. ೧.೪.೫೩) –

ಇಮಂ. ತೇ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ವತ್ತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತಾ ಏಕೇಕಂ ಅಕ್ಖರಂ ವತ್ವಾ ತತ್ಥೇವ ನಿಮುಗ್ಗಾ. ಇತಿ, ಮಹಾರಾಜ, ತೇ ನೇರಯಿಕಸತ್ತಾ ಯಥಾಕಮ್ಮೇನ ವಿರವಿಂಸು. ತಸ್ಸ ಸದ್ದಸ್ಸ ಸುತಪಚ್ಚಯಾ ತುಯ್ಹಂ ಹಾನಿ ವಾ ವುಡ್ಢಿ ವಾ ನತ್ಥಿ. ಏತ್ತಕಾನಂ ಪನ ಪಸೂನಂ ಘಾತನಕಮ್ಮಂ ನಾಮ ಭಾರಿಯನ್ತಿ ನಿರಯಭಯೇನ ತಜ್ಜೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮಕಥಂ ಕಥೇಸಿ. ರಾಜಾ ದಸಬಲೇ ಪಸೀದಿತ್ವಾ, ‘‘ಮುಞ್ಚಾಮಿ, ನೇಸಂ ಜೀವಿತಂ ದದಾಮಿ, ಹರಿತಾನಿ ಚೇವ ತಿಣಾನಿ ಖಾದನ್ತು, ಸೀತಲಾನಿ ಚ ಪಾನೀಯಾನಿ ಪಿವನ್ತು, ಸೀತೋ ಚ ನೇಸಂ ವಾತೋ ಉಪವಾಯತೂ’’ತಿ ವತ್ವಾ, ‘‘ಗಚ್ಛಥ ಹಾರೇಥಾ’’ತಿ ಮನುಸ್ಸೇ ಆಣಾಪೇಸಿ. ತೇ ಗನ್ತ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪಲಾಪೇತ್ವಾ ತಂ ಪಾಣಸಙ್ಘಂ ಬನ್ಧನತೋ ಮೋಚೇತ್ವಾ ನಗರೇ ಧಮ್ಮಭೇರಿಂ ಚರಾಪೇಸುಂ.

ಅಥ ರಾಜಾ ದಸಬಲಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಆಹ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ಏಕರತ್ತಿ ನಾಮ ತಿಯಾಮಾ ಹೋತಿ, ಮಯ್ಹಂ ಪನ ಅಜ್ಜ ದ್ವೇ ರತ್ತಿಯೋ ಏಕತೋ ಘಟಿತಾ ವಿಯ ಅಹೇಸು’’ನ್ತಿ. ಸೋಪಿ ಪುರಿಸೋ ತತ್ಥೇವ ನಿಸಿನ್ನೋ ಆಹ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ಯೋಜನಂ ನಾಮ ಚತುಗಾವುತಂ ಹೋತಿ, ಮಯ್ಹಂ ಪನ ಅಜ್ಜ ದ್ವೇ ಯೋಜನಾನಿ ಏಕತೋ ಕತಾನಿ ವಿಯ ಅಹೇಸು’’ನ್ತಿ. ಅಥ ಭಗವಾ – ‘‘ಜಾಗರಸ್ಸ ತಾವ ರತ್ತಿಯಾ ದೀಘಭಾವೋ ಪಾಕಟೋ, ಸನ್ತಸ್ಸ ಯೋಜನಸ್ಸ ದೀಘಭಾವೋ ಪಾಕಟೋ, ವಟ್ಟಪತಿತಸ್ಸ ಪನ ಬಾಲಪುಥುಜ್ಜನಸ್ಸ ಅನಮತಗ್ಗಸಂಸಾರವಟ್ಟಂ ಏಕನ್ತದೀಘಮೇವಾ’’ತಿ ರಾಜಾನಞ್ಚ ತಞ್ಚ ಪುರಿಸಂ ನೇರಯಿಕಸತ್ತೇ ಚ ಆರಬ್ಭ ಧಮ್ಮಪದೇ ಇಮಂ ಗಾಥಂ ಅಭಾಸಿ –

‘‘ದೀಘಾ ಜಾಗರತೋ ರತ್ತಿ, ದೀಘಂ ಸನ್ತಸ್ಸ ಯೋಜನಂ;

ದೀಘೋ ಬಾಲಾನಂ ಸಂಸಾರೋ, ಸದ್ಧಮ್ಮಂ ಅವಿಜಾನತ’’ನ್ತಿ. (ಧ. ಪ. ೬೦);

ಗಾಥಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಸೋ ಇತ್ಥಿಸಾಮಿಕೋ ಪುರಿಸೋ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿ. ಏತಮತ್ಥಂ ವಿದಿತ್ವಾತಿ ಏತಂ ಕಾರಣಂ ಜಾನಿತ್ವಾ.

ಅಸ್ಸಮೇಧನ್ತಿಆದೀಸು – ಪೋರಾಣರಾಜಕಾಲೇ ಕಿರ ಸಸ್ಸಮೇಧಂ ಪುರಿಸಮೇಧಂ ಸಮ್ಮಾಪಾಸಂ ವಾಚಾಪೇಯ್ಯನ್ತಿ ಚತ್ತಾರಿ ಸಙ್ಗಹವತ್ಥೂನಿ ಅಹೇಸುಂ, ಯೇಹಿ ರಾಜಾನೋ ಲೋಕಂ ಸಙ್ಗಣ್ಹಿಂಸು. ತತ್ಥ ನಿಪ್ಫನ್ನಸಸ್ಸತೋ ದಸಮಭಾಗಗ್ಗಹಣಂ ಸಸ್ಸಮೇಧಂ ನಾಮ, ಸಸ್ಸಸಮ್ಪಾದನೇ ಮೇಧಾವಿತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಮಹಾಯೋಧಾನಂ ಛಮಾಸಿಕಂ ಭತ್ತ-ವೇತನಾನುಪ್ಪದಾನಂ ಪುರಿಸಮೇಧಂ ನಾಮ, ಪುರಿಸಸಙ್ಗಣ್ಹನೇ ಮೇಧಾವಿತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ದಲಿದ್ದಮನುಸ್ಸಾನಂ ಹತ್ಥತೋ ಲೇಖಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತೀಣಿ ವಸ್ಸಾನಿ ವಿನಾವ ವಡ್ಢಿಯಾ ಸಹಸ್ಸದ್ವಿಸಹಸ್ಸಮತ್ತಧನಾನುಪ್ಪದಾನಂ ಸಮ್ಮಾಪಾಸಂ ನಾಮ. ತಞ್ಹಿ ಸಮ್ಮಾ ಮನುಸ್ಸೇ ಪಾಸೇತಿ, ಹದಯೇ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ವಿಯ ಠಪೇತಿ, ತಸ್ಮಾ ಸಮ್ಮಾಪಾಸನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ‘‘ತಾತ ಮಾತುಲಾ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಸಣ್ಹವಾಚಾಭಣನಂ ವಾಚಾಪೇಯ್ಯಂ ನಾಮ, ಪಿಯವಾಚಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಏವಂ ಚತೂಹಿ ಸಙ್ಗಹವತ್ಥೂಹಿ ಸಙ್ಗಹಿತಂ ರಟ್ಠಂ ಇದ್ಧಞ್ಚೇವ ಹೋತಿ ಫೀತಞ್ಚ ಪಹೂತಅನ್ನಪಾನಂ ಖೇಮಂ ನಿರಬ್ಬುದಂ. ಮನುಸ್ಸಾ ಮುದಾ ಮೋದಮಾನಾ ಉರೇ ಪುತ್ತೇ ನಚ್ಚೇನ್ತಾ ಅಪಾರುತಘರದ್ವಾರಾ ವಿಹರನ್ತಿ. ಇದಂ ಘರದ್ವಾರೇಸು ಅಗ್ಗಳಾನಂ ಅಭಾವತೋ ನಿರಗ್ಗಳನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಅಯಂ ಪೋರಾಣಿಕಾ ಪವೇಣೀ.

ಅಪರಭಾಗೇ ಪನ ಓಕ್ಕಾಕರಾಜಕಾಲೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಇಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ ಸಙ್ಗಹವತ್ಥೂನಿ ಇಮಞ್ಚ ರಟ್ಠಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಪರಿವತ್ತೇತ್ವಾ ಉದ್ಧಂಮೂಲಕಂ ಕತ್ವಾ ಅಸ್ಸಮೇಧಂ ಪುರಿಸಮೇಧನ್ತಿ ಆದಿಕೇ ಪಞ್ಚ ಯಞ್ಞೇ ನಾಮ ಅಕಂಸು. ತೇಸು ಅಸ್ಸಮೇತ್ಥ ಮೇಧನ್ತಿ ವಧನ್ತೀತಿ ಅಸ್ಸಮೇಧೋ. ದ್ವೀಹಿ ಪರಿಯಞ್ಞೇಹಿ ಯಜಿತಬ್ಬಸ್ಸ ಏಕವೀಸತಿಯೂಪಸ್ಸ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಮಜ್ಝಿಮದಿವಸೇಯೇವ ಸತ್ತನವುತಿಪಞ್ಚಪಸುಸತಘಾತಭಿಂಸನಸ್ಸ ಠಪೇತ್ವಾ ಭೂಮಿಞ್ಚ ಪುರಿಸೇ ಚ ಅವಸೇಸಸಬ್ಬವಿಭವದಕ್ಖಿಣಸ್ಸ ಯಞ್ಞಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ಪುರಿಸಮೇತ್ಥ ಮೇಧನ್ತೀತಿ ಪುರಿಸಮೇಧೋ. ಚತೂಹಿ ಪರಿಯಞ್ಞೇಹಿ ಯಜಿತಬ್ಬಸ್ಸ ಸದ್ಧಿಂ ಭೂಮಿಯಾ ಅಸ್ಸಮೇಧೇ ವುತ್ತವಿಭವದಕ್ಖಿಣಸ್ಸ ಯಞ್ಞಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ಸಮ್ಮಮೇತ್ಥ ಪಾಸೇನ್ತೀತಿ ಸಮ್ಮಾಪಾಸೋ. ದಿವಸೇ ದಿವಸೇ ಸಮ್ಮಂ ಖಿಪಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪತಿತೋಕಾಸೇ ವೇದಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಂಹಾರಿಮೇಹಿ ಯೂಪಾದೀಹಿ ಸರಸ್ಸತಿನದಿಯಾ ನಿಮುಗ್ಗೋಕಾಸತೋ ಪಭುತಿ ಪಟಿಲೋಮಂ ಗಚ್ಛನ್ತೇನ ಯಜಿತಬ್ಬಸ್ಸ ಸತ್ರಯಾಗಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ವಾಜಮೇತ್ಥ ಪಿವನ್ತೀತಿ ವಾಜಪೇಯ್ಯೋ. ಏಕೇನ ಪರಿಯಞ್ಞೇನ ಸತ್ತರಸಹಿ ಪಸೂಹಿ ಯಜಿತಬ್ಬಸ್ಸ ಬೇಲುವಯೂಪಸ್ಸ ಸತ್ತರಸಕದಕ್ಖಿಣಸ್ಸ ಯಞ್ಞಸ್ಸೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ನತ್ಥಿ ಏತ್ಥ ಅಗ್ಗಳಾತಿ ನಿರಗ್ಗಳೋ. ನವಹಿ ಪರಿಯಞ್ಞೇಹಿ ಯಜಿತಬ್ಬಸ್ಸ ಸದ್ಧಿಂ ಭೂಮಿಯಾ ಚ ಪುರಿಸೇಹಿ ಚ ಅಸ್ಸಮೇಧೇ ವುತ್ತವಿಭವದಕ್ಖಿಣಸ್ಸ ಸಬ್ಬಮೇಧಪರಿಯಾಯನಾಮಸ್ಸ ಅಸ್ಸಮೇಧವಿಕಪ್ಪಸ್ಸೇವೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ಮಹಾರಮ್ಭಾತಿ ಮಹಾಕಿಚ್ಚಾ ಮಹಾಕರಣೀಯಾ. ಸಮ್ಮಗ್ಗತಾತಿ ಸಮ್ಮಾ ಪಟಿಪನ್ನಾ ಬುದ್ಧಾದಯೋ. ನಿರಾರಮ್ಭಾತಿ ಅಪ್ಪತ್ಥಾ ಅಪ್ಪಕಿಚ್ಚಾ. ಯಜನ್ತಿ ಅನುಕುಲನ್ತಿ ಅನುಕುಲೇಸು ಯಜನ್ತಿ, ಯಂ ನಿಚ್ಚಭತ್ತಾದಿ ಪುಬ್ಬಪುರಿಸೇಹಿ ಪಟ್ಠಪಿತಂ, ತಂ ಅಪರಾಪರಂ ಅನುಪಚ್ಛಿನ್ನತ್ತಾ ಮನುಸ್ಸಾ ದದನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ನವಮಂ.