೫. ಆದಿತ್ತವಗ್ಗೋ

೧. ಆದಿತ್ತಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೪೧. ಆದಿತ್ತವಗ್ಗಸ್ಸ ಪಠಮೇ ಜರಾಯ ಮರಣೇನ ಚಾತಿ ದೇಸನಾಸೀಸಮೇತಂ, ರಾಗಾದೀಹಿ ಪನ ಏಕಾದಸಹಿ ಅಗ್ಗೀಹಿ ಲೋಕೋ ಆದಿತ್ತೋವ. ದಾನೇನಾತಿ ದಾನಚೇತನಾಯ. ದಿನ್ನಂ ಹೋತಿ ಸುನೀಹತನ್ತಿ ದಾನಪುಞ್ಞಚೇತನಾಹಿ ದಾಯಕಸ್ಸೇವ ಹೋತಿ ಘರಸಾಮಿಕಸ್ಸ ವಿಯ ನೀಹತಭಣ್ಡಕಂ, ತೇನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಚೋರಾ ಹರನ್ತೀತಿ ಅದಿನ್ನೇ ಭೋಗೇ ಚೋರಾಪಿ ಹರನ್ತಿ ರಾಜಾನೋಪಿ, ಅಗ್ಗಿಪಿ ಡಹತಿ, ಠಪಿತಟ್ಠಾನೇಪಿ ನಸ್ಸನ್ತಿ. ಅನ್ತೇನಾತಿ ಮರಣೇನ. ಸರೀರಂ ಸಪರಿಗ್ಗಹನ್ತಿ ಸರೀರಞ್ಚೇವ ಚೋರಾದೀನಂ ವಸೇನ ಅವಿನಟ್ಠಭೋಗೇ ಚ. ಸಗ್ಗಮುಪೇತೀತಿ ವೇಸ್ಸನ್ತರಮಹಾರಾಜಾದಯೋ ವಿಯ ಸಗ್ಗೇ ನಿಬ್ಬತ್ತತೀತಿ. ಪಠಮಂ.

೨. ಕಿಂದದಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೪೨. ದುತಿಯೇ ಅನ್ನದೋತಿ ಯಸ್ಮಾ ಅತಿಬಲವಾಪಿ ದ್ವೇ ತೀಣಿ ಭತ್ತಾನಿ ಅಭುತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ, ಭುತ್ವಾ ಪನ ದುಬ್ಬಲೋಪಿ ಹುತ್ವಾ ಬಲಸಮ್ಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ಅನ್ನದೋ ಬಲದೋ’’ತಿ ಆಹ. ವತ್ಥದೋತಿ ಯಸ್ಮಾ ಸುರೂಪೋಪಿ ದುಚ್ಚೋಳೋ ವಾ ಅಚೋಳೋ ವಾ ವಿರೂಪೋ ಹೋತಿ ಓಹೀಳಿತೋ ದುದ್ದಸಿಕೋ, ವತ್ಥಚ್ಛನ್ನೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ವಿಯ ಸೋಭತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ವತ್ಥದೋ ಹೋತಿ ವಣ್ಣದೋ’’ತಿ ಆಹ. ಯಾನದೋತಿ ಹತ್ಥಿಯಾನಾದೀನಂ ದಾಯಕೋ. ತೇಸು ಪನ –

‘‘ನ ಹತ್ಥಿಯಾನಂ ಸಮಣಸ್ಸ ಕಪ್ಪತಿ,

ನ ಅಸ್ಸಯಾನಂ, ನ ರಥೇನ ಯಾತುಂ;

ಇದಞ್ಚ ಯಾನಂ ಸಮಣಸ್ಸ ಕಪ್ಪತಿ,

ಉಪಾಹನಾ ರಕ್ಖತೋ ಸೀಲಖನ್ಧ’’ನ್ತಿ.

ತಸ್ಮಾ ಛತ್ತುಪಾಹನಕತ್ತರಯಟ್ಠಿಮಞ್ಚಪೀಠಾನಂ ದಾಯಕೋ, ಯೋ ಚ ಮಗ್ಗಂ ಸೋಧೇತಿ, ನಿಸ್ಸೇಣಿಂ ಕರೋತಿ, ಸೇತುಂ ಕರೋತಿ, ನಾವಂ ಪಟಿಯಾದೇತಿ, ಸಬ್ಬೋಪಿ ಯಾನದೋವ ಹೋತಿ. ಸುಖದೋ ಹೋತೀತಿ ಯಾನಸ್ಸ ಸುಖಾವಹನತೋ ಸುಖದೋ ನಾಮ ಹೋತಿ. ಚಕ್ಖುದೋತಿ ಅನ್ಧಕಾರೇ ಚಕ್ಖುಮನ್ತಾನಮ್ಪಿ ರೂಪದಸ್ಸನಾಭಾವತೋ ದೀಪದೋ ಚಕ್ಖುದೋ ನಾಮ ಹೋತಿ, ಅನುರುದ್ಧತ್ಥೇರೋ ವಿಯ ದಿಬ್ಬಚಕ್ಖು ಸಮ್ಪದಮ್ಪಿ ಲಭತಿ.

ಸಬ್ಬದದೋ ಹೋತೀತಿ ಸಬ್ಬೇಸಂಯೇವ ಬಲಾದೀನಂ ದಾಯಕೋ ಹೋತಿ. ದ್ವೇ ತಯೋ ಗಾಮೇ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಕಿಞ್ಚಿ ಅಲದ್ಧಾ ಆಗತಸ್ಸಾಪಿ ಸೀತಲಾಯ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯಾ ನ್ಹಾಯಿತ್ವಾ ಪತಿಸ್ಸಯಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಮುಹುತ್ತಂ ಮಞ್ಚೇ ನಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ಹಿ ಕಾಯೇ ಬಲಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಪಕ್ಖಿತ್ತಂ ವಿಯ ಹೋತಿ. ಬಹಿ ವಿಚರನ್ತಸ್ಸ ಚ ಕಾಯೇ ವಣ್ಣಾಯತನಂ ವಾತಾತಪೇಹಿ ಝಾಯತಿ, ಪತಿಸ್ಸಯಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ದ್ವಾರಂ ಪಿಧಾಯ ಮುಹುತ್ತಂ ನಿಪನ್ನಸ್ಸ ಚ ವಿಸಭಾಗಸನ್ತತಿ ವೂಪಸಮ್ಮತಿ, ಸಭಾಗಸನ್ತತಿ ಓಕ್ಕಮತಿ, ವಣ್ಣಾಯತನಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಪಕ್ಖಿತ್ತಂ ವಿಯ ಹೋತಿ. ಬಹಿ ವಿಚರನ್ತಸ್ಸ ಪಾದೇ ಕಣ್ಟಕೋ ವಿಜ್ಝತಿ, ಖಾಣು ಪಹರತಿ, ಸರೀಸಪಾದಿಪರಿಸ್ಸಯೋ ಚೇವ ಚೋರಭಯಞ್ಚ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಪತಿಸ್ಸಯಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ದ್ವಾರಂ ಪಿಧಾಯ ನಿಪನ್ನಸ್ಸ ಸಬ್ಬೇತೇ ಪರಿಸ್ಸಯಾ ನ ಹೋನ್ತಿ, ಧಮ್ಮಂ ಸಜ್ಝಾಯನ್ತಸ್ಸ ಧಮ್ಮಪೀತಿಸುಖಂ, ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಮನಸಿಕರೋನ್ತಸ್ಸ ಉಪಸಮಸುಖಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ತಥಾ ಬಹಿ ವಿಚರನ್ತಸ್ಸ ಚ ಸೇದಾ ಮುಚ್ಚನ್ತಿ, ಅಕ್ಖೀನಿ ಫನ್ದನ್ತಿ, ಸೇನಾಸನಂ ಪವಿಸನಕ್ಖಣೇ ಕೂಪೇ ಓತಿಣ್ಣೋ ವಿಯ ಹೋತಿ, ಮಞ್ಚಪೀಠಾದೀನಿ ನ ಪಞ್ಞಾಯನ್ತಿ. ಮುಹುತ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನಸ್ಸ ಪನ ಅಕ್ಖಿಪಸಾದೋ ಆಹರಿತ್ವಾ ಪಕ್ಖಿತ್ತೋ ವಿಯ ಹೋತಿ, ದ್ವಾರಕವಾಟವಾತಪಾನಮಞ್ಚಪೀಠಾದೀನಿ ಪಞ್ಞಾಯನ್ತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಸೋ ಚ ಸಬ್ಬದದೋ ಹೋತಿ, ಯೋ ದದಾತಿ ಉಪಸ್ಸಯ’’ನ್ತಿ.

ಅಮತಂದದೋ ಚ ಸೋ ಹೋತೀತಿ ಪಣೀತಭೋಜನಸ್ಸ ಪತ್ತಂ ಪೂರೇನ್ತೋ ವಿಯ ಅಮರಣದಾನಂ ನಾಮ ದೇತಿ. ಯೋ ಧಮ್ಮಮನುಸಾಸತೀತಿ ಯೋ ಧಮ್ಮಂ ಅನುಸಾಸತಿ, ಅಟ್ಠಕಥಂ ಕಥೇತಿ, ಪಾಳಿಂ ವಾಚೇತಿ, ಪುಚ್ಛಿತಪಞ್ಹಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತಿ, ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಆಚಿಕ್ಖತಿ, ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ ಕರೋತಿ, ಸಬ್ಬೋಪೇಸ ಧಮ್ಮಂ ಅನುಸಾಸತಿ ನಾಮ. ಸಬ್ಬದಾನಾನಞ್ಚ ಇದಂ ಧಮ್ಮದಾನಮೇವ ಅಗ್ಗನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ –

‘‘ಸಬ್ಬದಾನಂ ಧಮ್ಮದಾನಂ ಜಿನಾತಿ,

ಸಬ್ಬರಸಂ ಧಮ್ಮರಸೋ ಜಿನಾತಿ;

ಸಬ್ಬರತಿಂ ಧಮ್ಮರತಿ ಜಿನಾತಿ,

ತಣ್ಹಕ್ಖಯೋ ಸಬ್ಬದುಕ್ಖಂ ಜಿನಾತೀ’’ತಿ. (ಧ. ಪ. ೩೫೪); ದುತಿಯಂ;

೩. ಅನ್ನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೪೩. ತತಿಯೇ ಅಭಿನನ್ದನ್ತೀತಿ ಪತ್ಥೇನ್ತಿ. ಭಜತೀತಿ ಉಪಗಚ್ಛತಿ, ಚಿತ್ತಗಹಪತಿಸೀವಲಿತ್ಥೇರಾದಿಕೇ ವಿಯ ಪಚ್ಛತೋ ಅನುಬನ್ಧತಿ. ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಇಧಲೋಕೇ ಪರಲೋಕೇ ಚ ಅನ್ನದಾಯಕಮೇವ ಅನುಗಚ್ಛತಿ, ತಸ್ಮಾ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವಾತಿ. ತತಿಯಂ.

೪. ಏಕಮೂಲಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೪೪. ಚತುತ್ಥೇ ಏಕಮೂಲನ್ತಿ ಅವಿಜ್ಜಾ ತಣ್ಹಾಯ ಮೂಲಂ, ತಣ್ಹಾ ಅವಿಜ್ಜಾಯ. ಇಧ ಪನ ತಣ್ಹಾ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾ. ದ್ವೀಹಿ ಸಸ್ಸತುಚ್ಛೇದದಿಟ್ಠೀಹಿ ಆವಟ್ಟತೀತಿ ದ್ವಿರಾವಟ್ಟಾ. ಸಾ ಚ ರಾಗಾದೀಹಿ ತೀಹಿ ಮಲೇಹಿ ತಿಮಲಾ. ತತ್ರಾಸ್ಸಾ ಮೋಹೋ ಸಹಜಾತಕೋಟಿಯಾ ಮಲಂ ಹೋತಿ, ರಾಗದೋಸಾ ಉಪನಿಸ್ಸಯಕೋಟಿಯಾ. ಪಞ್ಚ ಪನ ಕಾಮಗುಣಾ ಅಸ್ಸಾ ಪತ್ಥರಣಟ್ಠಾನಾ, ತೇಸು ಸಾ ಪತ್ಥರತೀತಿ ಪಞ್ಚಪತ್ಥರಾ. ಸಾ ಚ ಅಪೂರಣೀಯಟ್ಠೇನ ಸಮುದ್ದೋ. ಅಜ್ಝತ್ತಿಕಬಾಹಿರೇಸು ಪನೇಸಾ ದ್ವಾದಸಾಯತನೇಸು ಆವಟ್ಟತಿ ಪರಿವಟ್ಟತೀತಿ ದ್ವಾದಸಾವಟ್ಟಾ. ಅಪತಿಟ್ಠಟ್ಠೇನ ಪನ ಪಾತಾಲೋತಿ ವುಚ್ಚತೀತಿ. ಏಕಮೂಲಂ…ಪೇ… ಪಾತಾಲಂ, ಅತರಿ ಇಸಿ, ಉತ್ತರಿ ಸಮತಿಕ್ಕಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಚತುತ್ಥಂ.

೫. ಅನೋಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೪೫. ಪಞ್ಚಮೇ ಅನೋಮನಾಮನ್ತಿ ಸಬ್ಬಗುಣಸಮನ್ನಾಗತತ್ತಾ ಅವೇಕಲ್ಲನಾಮಂ, ಪರಿಪೂರನಾಮನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ನಿಪುಣತ್ಥದಸ್ಸಿನ್ತಿ ಭಗವಾ ಸಣ್ಹಸುಖುಮೇ ಖನ್ಧನ್ತರಾದಯೋ ಅತ್ಥೇ ಪಸ್ಸತೀತಿ ನಿಪುಣತ್ಥದಸ್ಸೀ. ಪಞ್ಞಾದದನ್ತಿ ಅನ್ವಯಪಞ್ಞಾಧಿಗಮಾಯ ಪಟಿಪದಂ ಕಥನವಸೇನ ಪಞ್ಞಾಯ ದಾಯಕಂ. ಕಾಮಾಲಯೇ ಅಸತ್ತನ್ತಿ ಪಞ್ಚಕಾಮಗುಣಾಲಯೇ ಅಲಗ್ಗಂ. ಕಮಮಾನನ್ತಿ ಭಗವಾ ಮಹಾಬೋಧಿಮಣ್ಡೇಯೇವ ಅರಿಯಮಗ್ಗೇನ ಗತೋ, ನ ಇದಾನಿ ಗಚ್ಛತಿ, ಅತೀತಂ ಪನ ಉಪಾದಾಯ ಇದಂ ವುತ್ತಂ. ಮಹೇಸಿನ್ತಿ ಮಹನ್ತಾನಂ ಸೀಲಕ್ಖನ್ಧಾದೀನಂ ಏಸಿತಾರಂ ಪರಿಯೇಸಿತಾರನ್ತಿ. ಪಞ್ಚಮಂ.

೬. ಅಚ್ಛರಾಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೪೬. ಛಟ್ಠೇ ಅಚ್ಛರಾಗಣಸಙ್ಘುಟ್ಠನ್ತಿ ಅಯಂ ಕಿರ ದೇವಪುತ್ತೋ ಸತ್ಥುಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ವತ್ತಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪೂರಯಮಾನೋ ಪಞ್ಚವಸ್ಸಕಾಲೇ ಪವಾರೇತ್ವಾ ದ್ವೇಮಾತಿಕಂ ಪಗುಣಂ ಕತ್ವಾ ಕಮ್ಮಾಕಮ್ಮಂ ಉಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಚಿತ್ತರುಚಿತಂ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಉಗ್ಗಣ್ಹಿತ್ವಾ ಸಲ್ಲಹುಕವುತ್ತಿಕೋ ಅರಞ್ಞಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಯೋ ಭಗವತಾ ಮಜ್ಝಿಮಯಾಮೋ ಸಯನಸ್ಸ ಕೋಟ್ಠಾಸೋತಿ ಅನುಞ್ಞಾತೋ. ತಸ್ಮಿಮ್ಪಿ ಸಮ್ಪತ್ತೇ ‘‘ಪಮಾದಸ್ಸ ಭಾಯಾಮೀ’’ತಿ ಮಞ್ಚಕಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ರತ್ತಿಞ್ಚ ದಿವಾ ಚ ನಿರಾಹಾರೋ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಮೇವ ಮನಸಾಕಾಸಿ.

ಅಥಸ್ಸ ಅಬ್ಭನ್ತರೇ ಸತ್ಥಕವಾತಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಜೀವಿತಂ ಪರಿಯಾದಿಯಿಂಸು. ಸೋ ಧುರಸ್ಮಿಂಯೇವ ಕಾಲಮಕಾಸಿ. ಯೋ ಹಿ ಕೋಚಿ ಭಿಕ್ಖು ಚಙ್ಕಮೇ ಚಙ್ಕಮಮಾನೋ ವಾ ಆಲಮ್ಬನತ್ಥಮ್ಭಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಠಿತೋ ವಾ ಚಙ್ಕಮಕೋಟಿಯಂ ಚೀವರಂ ಸೀಸೇ ಠಪೇತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನೋ ವಾ ನಿಪನ್ನೋ ವಾ ಪರಿಸಮಜ್ಝೇ ಅಲಙ್ಕತಧಮ್ಮಾಸನೇ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ವಾ ಕಾಲಂ ಕರೋತಿ, ಸಬ್ಬೋ ಸೋ ಧುರಸ್ಮಿಂ ಕಾಲಂ ಕರೋತಿ ನಾಮ. ಇತಿ ಅಯಂ ಚಙ್ಕಮನೇ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಉಪನಿಸ್ಸಯಮನ್ದತಾಯ ಆಸವಕ್ಖಯಂ ಅಪ್ಪತ್ತೋ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ಮಹಾವಿಮಾನದ್ವಾರೇ ನಿದ್ದಾಯಿತ್ವಾ ಪಬುಜ್ಝನ್ತೋ ವಿಯ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಅಗ್ಗಹೇಸಿ. ತಾವದೇವಸ್ಸ ಸುವಣ್ಣತೋರಣಂ ವಿಯ ತಿಗಾವುತೋ ಅತ್ತಭಾವೋ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ.

ಅನ್ತೋವಿಮಾನೇ ಸಹಸ್ಸಮತ್ತಾ ಅಚ್ಛರಾ ತಂ ದಿಸ್ವಾ, ‘‘ವಿಮಾನಸಾಮಿಕೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ಆಗತೋ, ರಮಯಿಸ್ಸಾಮ ನ’’ನ್ತಿ ತೂರಿಯಾನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿವಾರಯಿಂಸು. ದೇವಪುತ್ತೋ ನ ತಾವ ಚುತಭಾವಂ ಜಾನಾತಿ, ಪಬ್ಬಜಿತಸಞ್ಞೀಯೇವ ಅಚ್ಛರಾ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ವಿಹಾರಚಾರಿಕಂ ಆಗತಂ ಮಾತುಗಾಮಂ ದಿಸ್ವಾ ಲಜ್ಜೀ. ಪಂಸುಕೂಲಿಕೋ ವಿಯ ಉಪರಿ ಠಿತಂ ಘನದುಕೂಲಂ ಏಕಂಸಂ ಕರೋನ್ತೋ ಅಂಸಕೂಟಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತ್ವಾ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಓಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅಧೋಮುಖೋ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ತಸ್ಸ ಕಾಯವಿಕಾರೇನೇವ ತಾ ದೇವತಾ ‘‘ಸಮಣದೇವಪುತ್ತೋ ಅಯ’’ನ್ತಿ ಞತ್ವಾ ಏವಮಾಹಂಸು – ‘‘ಅಯ್ಯ, ದೇವಪುತ್ತ, ದೇವಲೋಕೋ ನಾಮಾಯಂ, ನ ಸಮಣಧಮ್ಮಸ್ಸ ಕರಣೋಕಾಸೋ, ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವನೋಕಾಸೋ’’ತಿ. ಸೋ ತಥೇವ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ದೇವತಾ ‘‘ನ ತಾವಾಯಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತೀ’’ತಿ ತೂರಿಯಾನಿ ಪಗ್ಗಣ್ಹಿಂಸು. ಸೋ ತಥಾಪಿ ಅನೋಲೋಕೇನ್ತೋವ ಅಟ್ಠಾಸಿ.

ಅಥಸ್ಸ ಸಬ್ಬಕಾಯಿಕಂ ಆದಾಸಂ ಪುರತೋ ಠಪಯಿಂಸು. ಸೋ ಛಾಯಂ ದಿಸ್ವಾ ಚುತಭಾವಂ ಞತ್ವಾ, ‘‘ನ ಮಯಾ ಇಮಂ ಠಾನಂ ಪತ್ಥೇತ್ವಾ ಸಮಣಧಮ್ಮೋ ಕತೋ, ಉತ್ತಮತ್ಥಂ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ಥೇತ್ವಾ ಕತೋ’’ತಿ ಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ವಿಪ್ಪಟಿಸಾರೀ ಅಹೋಸಿ, ‘‘ಸುವಣ್ಣಪಟಂ ಪಟಿಲಭಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ತಕ್ಕಯಿತ್ವಾ ಯುದ್ಧಟ್ಠಾನಂ ಓತಿಣ್ಣಮಲ್ಲೋ ಮೂಲಕಮುಟ್ಠಿಂ ಲಭಿತ್ವಾ ವಿಯ. ಸೋ – ‘‘ಅಯಂ ಸಗ್ಗಸಮ್ಪತ್ತಿ ನಾಮ ಸುಲಭಾ, ಬುದ್ಧಾನಂ ಪಾತುಭಾವೋ ದುಲ್ಲಭೋ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ವಿಮಾನಂ ಅಪವಿಸಿತ್ವಾವ ಅಸಮ್ಭಿನ್ನೇನೇವ ಸೀಲೇನ ಅಚ್ಛರಾಸಙ್ಘಪರಿವುತೋ ದಸಬಲಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಆಗಮ್ಮ ಅಭಿವಾದೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತೋ ಇಮಂ ಗಾಥಂ ಅಭಾಸಿ.

ತತ್ಥ ಅಚ್ಛರಾಗಣಸಙ್ಘುಟ್ಠನ್ತಿ ಅಚ್ಛರಾಗಣೇನ ಗೀತವಾದಿತಸದ್ದೇಹಿ ಸಙ್ಘೋಸಿತಂ. ಪಿಸಾಚಗಣಸೇವಿತನ್ತಿ ತಮೇವ ಅಚ್ಛರಾಗಣಂ ಪಿಸಾಚಗಣಂ ಕತ್ವಾ ವದತಿ. ವನನ್ತಿ ನನ್ದನವನಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ. ಅಯಞ್ಹಿ ನಿಯಾಮಚಿತ್ತತಾಯ ಅತ್ತನೋ ಗರುಭಾವೇನ ದೇವಗಣಂ ‘‘ದೇವಗಣೋ’’ತಿ ವತ್ತುಂ ನ ರೋಚೇತಿ. ‘‘ಪಿಸಾಚಗಣೋ’’ತಿ ವದತಿ. ನನ್ದನವನಞ್ಚ ‘‘ನನ್ದನ’’ನ್ತಿ ಅವತ್ವಾ ‘‘ಮೋಹನ’’ನ್ತಿ ವದತಿ. ಕಥಂ ಯಾತ್ರಾ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಕಥಂ ನಿಗ್ಗಮನಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಕಥಂ ಅತಿಕ್ಕಮೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಅರಹತ್ತಸ್ಸ ಮೇ ಪದಟ್ಠಾನಭೂತಂ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಆಚಿಕ್ಖಥ ಭಗವಾತಿ ವದತಿ.

ಅಥ ಭಗವಾ ‘‘ಅತಿಸಲ್ಲಿಖತೇವ ಅಯಂ ದೇವಪುತ್ತೋ, ಕಿಂ ನು ಖೋ ಇದ’’ನ್ತಿ? ಆವಜ್ಜೇನ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ಸಾಸನೇ ಪಬ್ಬಜಿತಭಾವಂ ಞತ್ವಾ – ‘‘ಅಯಂ ಅಚ್ಚಾರದ್ಧವೀರಿಯತಾಯ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ, ಅಜ್ಜಾಪಿಸ್ಸ ಚಙ್ಕಮನಸ್ಮಿಂಯೇವ ಅತ್ತಭಾವೋ ಅಸಮ್ಭಿನ್ನೇನ ಸೀಲೇನ ಆಗತೋ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ. ಬುದ್ಧಾ ಚ ಅಕತಾಭಿನಿವೇಸಸ್ಸ ಆದಿಕಮ್ಮಿಕಸ್ಸ ಅಕತಪರಿಕಮ್ಮಸ್ಸ ಅನ್ತೇವಾಸಿನೋ ಚಿತ್ತಕಾರೋ ಭಿತ್ತಿಪರಿಕಮ್ಮಂ ವಿಯ – ‘‘ಸೀಲಂ ತಾವ ಸೋಧೇಹಿ, ಸಮಾಧಿಂ ಭಾವೇಹಿ, ಕಮ್ಮಸ್ಸಕತಪಞ್ಞಂ ಉಜುಂ ಕರೋಹೀ’’ತಿ ಪಠಮಂ ಪುಬ್ಬಭಾಗಪ್ಪಟಿಪದಂ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತಿ, ಕಾರಕಸ್ಸ ಪನ ಯುತ್ತಪಯುತ್ತಸ್ಸ ಅರಹತ್ತಮಗ್ಗಪದಟ್ಠಾನಭೂತಂ ಸಣ್ಹಸುಖುಮಂ ಸುಞ್ಞತಾವಿಪಸ್ಸನಂಯೇವ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತಿ, ಅಯಞ್ಚ ದೇವಪುತ್ತೋ ಕಾರಕೋ ಅಭಿನ್ನಸೀಲೋ, ಏಕೋ ಮಗ್ಗೋ ಅಸ್ಸ ಅನಾಗತೋತಿ ಸುಞ್ಞತಾವಿಪಸ್ಸನಂ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತೋ ಉಜುಕೋ ನಾಮಾತಿಆದಿಮಾಹ.

ತತ್ಥ ಉಜುಕೋತಿ ಕಾಯವಙ್ಕಾದೀನಂ ಅಭಾವತೋ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋ ಉಜುಕೋ ನಾಮ. ಅಭಯಾ ನಾಮ ಸಾ ದಿಸಾತಿ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಸನ್ಧಾಯಾಹ. ತಸ್ಮಿಂ ಹಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಭಯಂ ನತ್ಥಿ, ತಂ ವಾ ಪತ್ತಸ್ಸ ಭಯಂ ನತ್ಥೀತಿ ‘‘ಅಭಯಾ ನಾಮ ಸಾ ದಿಸಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ರಥೋ ಅಕೂಜನೋತಿ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕೋ ಮಗ್ಗೋವ ಅಧಿಪ್ಪೇತೋ. ಯಥಾ ಹಿ ಪಾಕತಿಕರಥೋ ಅಕ್ಖೇ ವಾ ಅನಬ್ಭಞ್ಜಿತೇ ಅತಿರೇಕೇಸು ವಾ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಅಭಿರುಳ್ಹೇಸು ಕೂಜತಿ ವಿರವತಿ, ನ ಏವಂ ಅರಿಯಮಗ್ಗೋ. ಸೋ ಹಿ ಏಕಪ್ಪಹಾರೇನ ಚತುರಾಸೀತಿಯಾಪಿ ಪಾಣಸಹಸ್ಸೇಸು ಅಭಿರುಹನ್ತೇಸು ನ ಕೂಜತಿ ನ ವಿರವತಿ. ತಸ್ಮಾ ‘‘ಅಕೂಜನೋ’’ತಿ ವುತ್ತೋ. ಧಮ್ಮಚಕ್ಕೇಹಿ ಸಂಯುತೋತಿ ಕಾಯಿಕಚೇತಸಿಕವೀರಿಯಸಙ್ಖಾತೇಹಿ ಧಮ್ಮಚಕ್ಕೇಹಿ ಸಂಯುತ್ತೋ.

ಹಿರೀತಿ ಏತ್ಥ ಹಿರಿಗ್ಗಹಣೇನ ಓತ್ತಪ್ಪಮ್ಪಿ ಗಹಿತಮೇವ ಹೋತಿ. ತಸ್ಸ ಅಪಾಲಮ್ಬೋತಿ ಯಥಾ ಬಾಹಿರಕರಥಸ್ಸ ರಥೇ ಠಿತಾನಂ ಯೋಧಾನಂ ಅಪತನತ್ಥಾಯ ದಾರುಮಯಂ ಅಪಾಲಮ್ಬನಂ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಇಮಸ್ಸ ಮಗ್ಗರಥಸ್ಸ ಅಜ್ಝತ್ತಬಹಿದ್ಧಾಸಮುಟ್ಠಾನಂ ಹಿರೋತ್ತಪ್ಪಂ ಅಪಾಲಮ್ಬನಂ. ಸತ್ಯಸ್ಸ ಪರಿವಾರಣನ್ತಿ ರಥಸ್ಸ ಸೀಹಚಮ್ಮಾದಿಪರಿವಾರೋ ವಿಯ ಇಮಸ್ಸಾಪಿ ಮಗ್ಗರಥಸ್ಸ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ಸತಿ ಪರಿವಾರಣಂ. ಧಮ್ಮನ್ತಿ ಲೋಕುತ್ತರಮಗ್ಗಂ. ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಪುರೇಜವನ್ತಿ ವಿಪಸ್ಸನಾಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಪುರೇಜವಾ ಅಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಯಾಯಿಕಾತಿ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಪುರೇಜವೋ, ತಂ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಪುರೇಜವಂ. ಯಥಾ ಹಿ ಪಠಮತರಂ ರಾಜಪುರಿಸೇಹಿ ಕಾಣಕುಣಿಆದೀನಂನೀಹರಣೇನ ಮಗ್ಗೇ ಸೋಧಿತೇ ಪಚ್ಛಾ ರಾಜಾ ನಿಕ್ಖಮತಿ, ಏವಮೇವಂ ವಿಪಸ್ಸನಾ ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಯಾ ಅನಿಚ್ಚಾದಿವಸೇನ ಖನ್ಧಾದೀಸು ಸೋಧಿತೇಸು ಪಚ್ಛಾ ಭೂಮಿಲದ್ಧವಟ್ಟಂ ಪರಿಜಾನಮಾನಾ ಮಗ್ಗಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ಧಮ್ಮಾಹಂ ಸಾರಥಿಂ ಬ್ರೂಮಿ, ಸಮ್ಮಾದಿಟ್ಠಿಪುರೇಜವ’’ನ್ತಿ.

ಇತಿ ಭಗವಾ ದೇಸನಂ ನಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಅವಸಾನೇ ಚತ್ತಾರಿ ಸಚ್ಚಾನಿ ದೀಪೇಸಿ. ದೇಸನಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ದೇವಪುತ್ತೋ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಾಸಿ. ಯಥಾ ಹಿ ರಞ್ಞೋ ಭೋಜನಕಾಲೇ ಅತ್ತನೋ ಮುಖಪ್ಪಮಾಣೇ ಕಬಳೇ ಉಕ್ಖಿತ್ತೇ ಅಙ್ಕೇ ನಿಸಿನ್ನೋ ಪುತ್ತೋ ಅತ್ತನೋ ಮುಖಪ್ಪಮಾಣೇನೇವ ತತೋ ಕಬಳಂ ಕರೋತಿ, ಏವಮೇವಂ ಭಗವತಿ ಅರಹತ್ತನಿಕೂಟೇನ ದೇಸನಂ ದೇಸೇನ್ತೇಪಿ ಸತ್ತಾ ಅತ್ತನೋ ಉಪನಿಸ್ಸಯಾನುರೂಪೇನ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣನ್ತಿ. ಅಯಮ್ಪಿ ದೇವಪುತ್ತೋ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಂ ಪತ್ವಾ ಭಗವನ್ತಂ ಗನ್ಧಾದೀಹಿ ಪೂಜೇತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮೀತಿ. ಛಟ್ಠಂ.

೭. ವನರೋಪಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೪೭. ಸತ್ತಮೇ ಧಮ್ಮಟ್ಠಾ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನಾತಿ ಕೇ ಧಮ್ಮಟ್ಠಾ, ಕೇ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನಾತಿ ಪುಚ್ಛತಿ. ಭಗವಾ ಇಮಂ ಪಞ್ಹಂ ಥಾವರವತ್ಥುನಾ ದೀಪೇನ್ತೋ ಆರಾಮರೋಪಾತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಆರಾಮರೋಪಾತಿ ಪುಪ್ಫಾರಾಮಫಲಾರಾಮರೋಪಕಾ. ವನರೋಪಾತಿ ಸಯಂಜಾತೇ ಅರೋಪಿಮವನೇ ಸೀಮಂ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಚೇತಿಯಬೋಧಿಚಙ್ಕಮನಮಣ್ಡಪಕುಟಿಲೇಣರತ್ತಿಟ್ಠಾನದಿವಾಟ್ಠಾನಾನಂ ಕಾರಕಾ ಛಾಯೂಪಗೇ ರುಕ್ಖೇ ರೋಪೇತ್ವಾ ದದಮಾನಾಪಿ ವನರೋಪಾಯೇವ ನಾಮ. ಸೇತುಕಾರಕಾತಿ ವಿಸಮೇ ಸೇತುಂ ಕರೋನ್ತಿ, ಉದಕೇ ನಾವಂ ಪಟಿಯಾದೇನ್ತಿ. ಪಪನ್ತಿ ಪಾನೀಯದಾನಸಾಲಂ. ಉದಪಾನನ್ತಿ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಪೋಕ್ಖರಣೀತಳಾಕಾದಿಂ. ಉಪಸ್ಸಯನ್ತಿ ವಾಸಾಗಾರಂ. ‘‘ಉಪಾಸಯ’’ನ್ತಿಪಿ ಪಾಠೋ.

ಸದಾ ಪುಞ್ಞಂ ಪವಡ್ಢತೀತಿ ನ ಅಕುಸಲವಿತಕ್ಕಂ ವಾ ವಿತಕ್ಕೇನ್ತಸ್ಸ ನಿದ್ದಾಯನ್ತಸ್ಸ ವಾ ಪವಡ್ಢತಿ. ಯದಾ ಯದಾ ಪನ ಅನುಸ್ಸರತಿ, ತದಾ ತದಾ ತಸ್ಸ ವಡ್ಢತಿ. ಇಮಮತ್ಥಂ ಸನ್ಧಾಯ ‘‘ಸದಾ ಪುಞ್ಞಂ ಪವಡ್ಢತೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಧಮ್ಮಟ್ಠಾ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನಾತಿ ತಸ್ಮಿಂ ಧಮ್ಮೇ ಠಿತತ್ತಾ ತೇನಪಿ ಸೀಲೇನ ಸಮ್ಪನ್ನತ್ತಾ ಧಮ್ಮಟ್ಠಾ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನಾ. ಅಥ ವಾ ಏವರೂಪಾನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕರೋನ್ತಾನಂ ದಸ ಕುಸಲಾ ಧಮ್ಮಾ ಪೂರೇನ್ತಿ, ತೇಸು ಠಿತತ್ತಾ ಧಮ್ಮಟ್ಠಾ. ತೇನೇವ ಚ ಸೀಲೇನ ಸಮ್ಪನ್ನತ್ತಾ ಸೀಲಸಮ್ಪನ್ನಾತಿ. ಸತ್ತಮಂ.

೮. ಜೇತವನಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೪೮. ಅಟ್ಠಮೇ ಇದಂ ಹಿ ತಂ ಜೇತವನನ್ತಿ ಅನಾಥಪಿಣ್ಡಿಕೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ಜೇತವನಸ್ಸ ಚೇವ ಬುದ್ಧಾದೀನಞ್ಚ ವಣ್ಣಭಣನತ್ಥಂ ಆಗತೋ ಏವಮಾಹ. ಇಸಿಸಙ್ಘನಿಸೇವಿತನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘನಿಸೇವಿತಂ.

ಏವಂ ಪಠಮಗಾಥಾಯ ಜೇತವನಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಕಥೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಅರಿಯಮಗ್ಗಸ್ಸ ಕಥೇನ್ತೋ ಕಮ್ಮಂ ವಿಜ್ಜಾತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಕಮ್ಮನ್ತಿ ಮಗ್ಗಚೇತನಾ. ವಿಜ್ಜಾತಿ ಮಗ್ಗಪಞ್ಞಾ. ಧಮ್ಮೋತಿ ಸಮಾಧಿಪಕ್ಖಿಕಾ ಧಮ್ಮಾ. ಸೀಲಂ ಜೀವಿತಮುತ್ತಮನ್ತಿ ಸೀಲೇ ಪತಿಟ್ಠಿತಸ್ಸ ಜೀವಿತಂ ಉತ್ತಮನ್ತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅಥ ವಾ ವಿಜ್ಜಾತಿ ದಿಟ್ಠಿಸಙ್ಕಪ್ಪಾ. ಧಮ್ಮೋತಿ ವಾಯಾಮಸತಿಸಮಾಧಯೋ. ಸೀಲನ್ತಿ ವಾಚಾಕಮ್ಮನ್ತಾಜೀವಾ. ಜೀವಿತಮುತ್ತಮನ್ತಿ ಏತಸ್ಮಿಂ ಸೀಲೇ ಠಿತಸ್ಸ ಜೀವಿತಂ ನಾಮ ಉತ್ತಮಂ. ಏತೇನ ಮಚ್ಚಾ ಸುಜ್ಝನ್ತೀತಿ ಏತೇನ ಅಟ್ಠಙ್ಗಿಕಮಗ್ಗೇನ ಸತ್ತಾ ವಿಸುಜ್ಝನ್ತಿ.

ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಮಗ್ಗೇನ ಸುಜ್ಝನ್ತಿ, ನ ಗೋತ್ತಧನೇಹಿ, ತಸ್ಮಾ. ಯೋನಿಸೋ ವಿಚಿನೇ ಧಮ್ಮನ್ತಿ ಉಪಾಯೇನ ಸಮಾಧಿಪಕ್ಖಿಯಧಮ್ಮಂ ವಿಚಿನೇಯ್ಯ. ಏವಂ ತತ್ಥ ವಿಸುಜ್ಝತೀತಿ ಏವಂ ತಸ್ಮಿಂ ಅರಿಯಮಗ್ಗೇ ವಿಸುಜ್ಝತಿ. ಅಥ ವಾ ಯೋನಿಸೋ ವಿಚಿನೇ ಧಮ್ಮನ್ತಿ ಉಪಾಯೇನ ಪಞ್ಚಕ್ಖನ್ಧಧಮ್ಮಂ ವಿಚಿನೇಯ್ಯ. ಏವಂ ತತ್ಥ ವಿಸುಜ್ಝತೀತಿ ಏವಂ ತೇಸು ಚತೂಸು ಸಚ್ಚೇಸು ವಿಸುಜ್ಝತಿ.

ಇದಾನಿ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಕಥೇನ್ತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತೋವಾತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಸಾರಿಪುತ್ತೋವಾತಿ ಅವಧಾರಣವಚನಂ, ಏತೇಹಿ ಪಞ್ಞಾದೀಹಿ ಸಾರಿಪುತ್ತೋವ ಸೇಯ್ಯೋತಿ ವದತಿ. ಉಪಸಮೇನಾತಿ ಕಿಲೇಸಉಪಸಮೇನ. ಪಾರಂ ಗತೋತಿ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಗತೋ. ಯೋ ಕೋಚಿ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಪತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖು, ಸೋ ಏತಾವಪರಮೋ ಸಿಯಾ, ನ ಥೇರೇನ ಉತ್ತರಿತರೋ ನಾಮ ಅತ್ಥೀತಿ ವದತಿ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವಾತಿ. ಅಟ್ಠಮಂ.

೯. ಮಚ್ಛರಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೪೯. ನವಮೇ ಮಚ್ಛರಿನೋತಿ ಮಚ್ಛೇರೇನ ಸಮನ್ನಾಗತಾ. ಏಕಚ್ಚೋ ಹಿ ಅತ್ತನೋ ವಸನಟ್ಠಾನೇ ಭಿಕ್ಖುಂ ಹತ್ಥಂ ಪಸಾರೇತ್ವಾಪಿ ನ ವನ್ದತಿ, ಅಞ್ಞತ್ಥ ಗತೋ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಮಧುರಪಟಿಸನ್ಥಾರಂ ಕರೋತಿ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ನಾಗಚ್ಛಥ, ಸಮ್ಪನ್ನೋ ಪದೇಸೋ, ಪಟಿಬಲಾ ಮಯಂ ಅಯ್ಯಾನಂ ಯಾಗುಭತ್ತಾದೀಹಿ ಉಪಟ್ಠಾನಂ ಕಾತು’’ನ್ತಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ಸದ್ಧೋ ಅಯಂ ಉಪಾಸಕೋ’’ತಿ ಯಾಗುಭತ್ತಾದೀಹಿ ಸಙ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ. ಅಥೇಕೋ ಥೇರೋ ತಸ್ಸ ಗಾಮಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರತಿ. ಸೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಅಞ್ಞೇನ ವಾ ಗಚ್ಛತಿ, ಘರಂ ವಾ ಪವಿಸತಿ. ಸಚೇಪಿ ಸಮ್ಮುಖೀಭಾವಂ ಆಗಚ್ಛತಿ, ಹತ್ಥೇನ ವನ್ದಿತ್ವಾ – ‘‘ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖಂ ದೇಥ, ಅಹಂ ಏಕೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಗಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ ಪಕ್ಕಮತಿ. ಥೇರೋ ಸಕಲಗಾಮಂ ಚರಿತ್ವಾ ತುಚ್ಛಪತ್ತೋವ ನಿಕ್ಖಮತಿ. ಇದಂ ತಾವ ಮುದುಮಚ್ಛರಿಯಂ ನಾಮ, ಯೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಅದಾಯಕೋಪಿ ದಾಯಕೋ ವಿಯ ಪಞ್ಞಾಯತಿ. ಇಧ ಪನ ಥದ್ಧಮಚ್ಛರಿಯಂ ಅಧಿಪ್ಪೇತಂ, ಯೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ ಭಿಕ್ಖೂಸು ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಟ್ಠೇಸು, ‘‘ಥೇರಾ ಠಿತಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ, ‘‘ಕಿಂ ಮಯ್ಹಂ ಪಾದಾ ರುಜ್ಜನ್ತೀ’’ತಿಆದೀನಿ ವತ್ವಾ ಸಿಲಾಥಮ್ಭೋ ವಿಯ ಖಾಣುಕೋ ವಿಯ ಚ ಥದ್ಧೋ ಹುತ್ವಾ ತಿಟ್ಠತಿ, ಸಾಮೀಚಿಮ್ಪಿ ನ ಕರೋತಿ. ಕದರಿಯಾತಿ ಇದಂ ಮಚ್ಛರಿನೋತಿ ಪದಸ್ಸೇವ ವೇವಚನಂ. ಮುದುಕಮ್ಪಿ ಹಿ ಮಚ್ಛರಿಯಂ ‘‘ಮಚ್ಛರಿಯ’’ನ್ತೇವ ವುಚ್ಚತಿ, ಥದ್ಧಂ ಪನ ಕದರಿಯಂ ನಾಮ. ಪರಿಭಾಸಕಾತಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಘರದ್ವಾರೇ ಠಿತೇ ದಿಸ್ವಾ, ‘‘ಕಿಂ ತುಮ್ಹೇ ಕಸಿತ್ವಾ ಆಗತಾ, ವಪಿತ್ವಾ, ಲಾಯಿತ್ವಾ? ಮಯಂ ಅತ್ತನೋಪಿ ನ ಲಭಾಮ, ಕುತೋ ತುಮ್ಹಾಕಂ, ಸೀಘಂ ನಿಕ್ಖಮಥಾ’’ತಿಆದೀಹಿ ಸಂತಜ್ಜಕಾ. ಅನ್ತರಾಯಕರಾತಿ ದಾಯಕಸ್ಸ ಸಗ್ಗನ್ತರಾಯೋ, ಪಟಿಗ್ಗಾಹಕಾನಂ ಲಾಭನ್ತರಾಯೋ, ಅತ್ತನೋ ಉಪಘಾತೋತಿ ಇಮೇಸಂ ಅನ್ತರಾಯಾನಂ ಕಾರಕಾ.

ಸಮ್ಪರಾಯೋತಿ ಪರಲೋಕೋ. ರತೀತಿ ಪಞ್ಚಕಾಮಗುಣರತಿ. ಖಿಡ್ಡಾತಿ ಕಾಯಿಕಖಿಡ್ಡಾದಿಕಾ ತಿವಿಧಾ ಖಿಡ್ಡಾ. ದಿಟ್ಠೇ ಧಮ್ಮೇಸ ವಿಪಾಕೋತಿ ತಸ್ಮಿಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಭವನೇ ದಿಟ್ಠೇ ಧಮ್ಮೇ ಏಸ ವಿಪಾಕೋ. ಸಮ್ಪರಾಯೇ ಚ ದುಗ್ಗತೀತಿ ‘‘ಯಮಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜರೇ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಸಮ್ಪರಾಯೇ ಚ ದುಗ್ಗತಿ.

ವದಞ್ಞೂತಿ ಭಿಕ್ಖೂ ಘರದ್ವಾರೇ ಠಿತಾ ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ತುಣ್ಹೀವ ಹೋನ್ತಿ, ಅತ್ಥತೋ ಪನ – ‘‘ಭಿಕ್ಖಂ ದೇಥಾ’’ತಿ ವದನ್ತಿ ನಾಮ. ತತ್ರ ಯೇ ‘‘ಮಯಂ ಪಚಾಮ, ಇಮೇ ಪನ ನ ಪಚನ್ತಿ, ಪಚಮಾನೇ ಪತ್ವಾ ಅಲಭನ್ತಾ ಕುಹಿಂ ಲಭಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ? ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ಸಂವಿಭಜನ್ತಿ, ತೇ ವದಞ್ಞೂ ನಾಮ. ಪಕಾಸನ್ತೀತಿ ವಿಮಾನಪ್ಪಭಾಯ ಜೋತನ್ತಿ. ಪರಸಮ್ಭತೇಸೂತಿ ಪರೇಹಿ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡಿತೇಸು. ಸಮ್ಪರಾಯೇ ಚ ಸುಗ್ಗತೀತಿ, ‘‘ಏತೇ ಸಗ್ಗಾ’’ತಿ ಏವಂ ವುತ್ತಸಮ್ಪರಾಯೇ ಸುಗತಿ. ಉಭಿನ್ನಮ್ಪಿ ವಾ ಏತೇಸಂ ತತೋ ಚವಿತ್ವಾ ಪುನ ಸಮ್ಪರಾಯೇಪಿ ದುಗ್ಗತಿಸುಗತಿಯೇವ ಹೋತೀತಿ. ನವಮಂ.

೧೦. ಘಟೀಕಾರಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೫೦. ದಸಮೇ ಉಪಪನ್ನಾಸೇತಿ ನಿಬ್ಬತ್ತಿವಸೇನ ಉಪಗತಾ. ವಿಮುತ್ತಾತಿ ಅವಿಹಾಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಸ್ಮಿಂ ಉಪಪತ್ತಿಸಮನನ್ತರಮೇವ ಅರಹತ್ತಫಲವಿಮುತ್ತಿಯಾ ವಿಮುತ್ತಾ. ಮಾನುಸಂ ದೇಹನ್ತಿ ಇಧ ಪಞ್ಚೋರಮ್ಭಾಗಿಯಸಂಯೋಜನಾನಿ ಏವ ವುತ್ತಾನಿ. ದಿಬ್ಬಯೋಗನ್ತಿ ಪಞ್ಚ ಉದ್ಧಮ್ಭಾಗಿಯಸಂಯೋಜನಾನಿ. ಉಪಚ್ಚಗುನ್ತಿ ಅತಿಕ್ಕಮಿಂಸು. ಉಪಕೋತಿಆದೀನಿ ತೇಸಂ ಥೇರಾನಂ ನಾಮಾನಿ. ಕುಸಲೀ ಭಾಸಸೀ ತೇಸನ್ತಿ, ‘‘ಕುಸಲ’’ನ್ತಿ ಇದಂ ವಚನಂ ಇಮಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ಕುಸಲೀ, ತೇಸಂ ಥೇರಾನಂ ತ್ವಂ ಕುಸಲಂ ಅನವಜ್ಜಂ ಭಾಸಸಿ, ಥೋಮೇಸಿ ಪಸಂಸಸಿ, ಪಣ್ಡಿತೋಸಿ ದೇವಪುತ್ತಾತಿ ವದತಿ. ತಂ ತೇ ಧಮ್ಮಂ ಇಧಞ್ಞಾಯಾತಿ ತೇ ಥೇರಾ ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಇಧ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸಾಸನೇ ಜಾನಿತ್ವಾ. ಗಮ್ಭೀರನ್ತಿ ಗಮ್ಭೀರತ್ಥಂ. ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ನಿರಾಮಿಸೋತಿ ನಿರಾಮಿಸಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ನಾಮ ಅನಾಗಾಮೀ, ಅನಾಗಾಮೀ ಅಹೋಸಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಹುವಾತಿ ಅಹೋಸಿ. ಸಗಾಮೇಯ್ಯೋತಿ ಏಕಗಾಮವಾಸೀ. ಪರಿಯೋಸಾನಗಾಥಾ ಸಙ್ಗೀತಿಕಾರೇಹಿ ಠಪಿತಾತಿ. ದಸಮಂ.

ಆದಿತ್ತವಗ್ಗೋ ಪಞ್ಚಮೋ.